Saint Phanourios; Prophet Elijah

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

And even after thousands of years, I might say—even after their death—they continue to move the generations that follow. We, of course, come before them and present ourselves with our gifts and in various other ways.

We venerate these persons, thereby acknowledging, in an indirect way, that they truly were exceptional human beings. Yet we do not look deeply within ourselves and ask: Why should we not move anyone either...

...in this life or beyond the grave, through the way we pass through this world? If someone makes an honest inquiry today, he will discover that, while these people lived in this world, they paid heed to the Lord here—to Christ. And those whom Christ seals with His own seal have standing in eternity. We cannot deny the reality of their life, because through our outward expressions we indirectly acknowledge them; yet we are inconsistent. You say, “Go to this Saint.” But where are you yourself going?

In the present case, the Saint whose example we have before us today—Saint Phanourios—became holy, an example of virtue. Did he achieve anything other than this? Did he do anything beyond what he was obliged to do, since he came into the world and believed in Christ? Christ was crucified so that human beings might become saints. What else could Saint Phanourios have done? What else? If we become holy, will we have done anything other than what we were created to do? To give a simple example: if an orange tree produces oranges, must we applaud it for doing what it was meant to do? When a human being comes into the world, his purpose is to become holy. If he does not become holy, it would have been better for him not to come into the world at all. Why should he come? Merely to consume God’s good things—His fish and His cattle?

His eggplants and okra? Are we joking? The human being has a higher purpose. He is called to theosis, to become a little god by grace. Become saints; become gods by grace. This is the truth. And yet, although we indirectly acknowledge the holiness of one of God’s people with candles, pies, votive offerings, and one thing after another, we do not even want to imitate him. In a few days we shall celebrate the Precious Forerunner. We say, “Yes, Saint John is wonderful,” but I do not live his way of life: no self-restraint, no virginity, no fasting—nothing at all. We ignore everything that made him great. Why does he not give you a couple of slaps? You are an inconsistent human being. This consideration, and everything like it, should prevail in such cases. Where am I going now?

We gathered here—such a great crowd, last night as well—to venerate Saint Phanourios, men and women of Thalassia. But did anyone stop to think where this Saint is now, where this young man is, what he was in his lifetime, what he did, and how he succeeded in possessing such glory, such radiance, and such power today—hundreds of years later—to move humanity, as he will continue to do until the consummation of the ages? How did he accomplish this? That is the question. Whoever succeeds in living rightly in this world receives from Christ a seal upon his back and a seal here upon his forehead, and that seal has eternal authority—not merely until the grave, and not merely as long as this world exists, but throughout eternity. For of His Kingdom there shall be no end; and as He reigns there...

...His subjects will live with Him in eternity. You understand, then, how absurd it is for some of us to mock these things, considering them far-fetched or too grand. The world has another purpose. What is the purpose of the world? To pile up bricks, mortar, and iron, build things, and then tear them down? What is the purpose of the world? To make machines with which people kill one another? What is the purpose of the world? If a human being does not succeed in living beyond the grave with Christ, what world will he live in? What kind of world is ours? A bout of influenza catches us, a fever strikes us, and there go our joys, our high spirits, and everything else. For two or three days we are scarcely aware of anything. Such is the human being. And yet...

...God died for this human being. What, then, is man? In the future, if you wish, reflect on such things and speak sometimes with the Saints, with the Theotokos, and with Christ. Ask, “What do You want from me? What can I offer?” The answer will be: “I want nothing from you. I want you to look after your own soul and seek what is truly for your good. It is to your benefit to know Me as well. I Myself can neither be raised higher nor brought lower.” The Saint has received his place today. No one can blaspheme him and bring him down, nor can anyone praise him and raise him higher. The Lord has placed him where he belongs, and he too has taken his place in the arena of eternity. If you would like to hear a few words about him: Saint Phanourios is a newly revealed Saint, and we do not know much about his history. I think it would honor the Saint today, and be a blessing for us, if I shared with you some details about him which I myself found and copied down. The Saint is, of course, clearly a very ancient Saint.

He first became known in the fourteenth century, under the following circumstances. Rhodes, which was then under Turkish rule, had suffered some kind of disaster. Certain buildings and working-class neighborhoods had been destroyed—perhaps by an earthquake; I do not know the cause. At some point, a Turkish ruler there ordered the rubble and earth to be cleared away so that building work could begin. During this excavation, a church was discovered—an Orthodox church, of course. Its walls were found, along with decayed and ruined icons, other painted sections, church vessels, and so forth. But then, as we might say, a ray of light suddenly fell upon one particular icon...

...which shone so brightly and was so clean in comparison with all the others that had been destroyed there. The writer describes it with these exact words: “As though it had only just come from the painter’s hand”—as though it had come from the painter’s hands that very moment. Perfectly clean and entirely new. A miracle. By divine providence, it seems, a bishop happened to pass by there—a man who clearly possessed genuine faith—named Nilus Diasporinos. He took charge of the matter. He immediately understood that this was a Saint, since the Saint’s icon had been preserved amid those ruins and all the destruction wrought by time.

He came forward, asked for the icon, cleaned it, and read the inscription upon it: “Saint Phanourios.” That is how the name became known; that is how the Saint was revealed. This happened in the fourteenth century. But how many centuries earlier had that icon and church already existed there? How many years had the building lain in ruins, and when exactly did the excavation take place? We do not know the details. The icon was perfectly clean, and around its border were twelve scenes from the Saint’s martyrdom, for he was indeed martyred. First, he was shown as a young soldier holding a cross and a burning candle. These are especially characteristic symbols of virgin saints, both men and women. I do not know whether you have seen Byzantine icons of the virgin martyrs, for example—women who would not consent to surrender their bodies but remained brides of the Bridegroom alone. In one hand they hold the cross, and in the other a candle like this. In other words, they say to Satan, to the world, and to the flesh: “No. I prefer the cross.” The cross means the true faith, yes, but perhaps also martyrdom—and indeed, martyrdom. Here, then, we see that he was martyred. He chose the cross, and he appears as light, truly radiant. Unfortunately, however—allow me to say it—we remain attached to outward formalities: bringing the Saint’s pie and the like. We make a great fuss about it, especially the upper classes, who are involved in such things but pay little attention to praxis, the active ascetic life. But as for martyrdom...

...or a radiant life, there is nothing of the kind. Apart from a few exceptions, the rest of us are merely formalists. We preserve the outward form, but because we do not preserve the essence, it escapes us. Saint Phanourios chose the cross and thus, as a friend and soldier of the Crucified One, he is a model for us today. Yet we use him for secondary errands: to find the needle we have lost or the little jewel that fell from a button. We use him as an employee. And he condescends to help us. Many people have lit a candle to the Saint and found the object they had lost. Should he not have helped them? What do you take him for? Do you regard him as an employee? You will say, “But I keep him close to me.” Do you keep him in every aspect of your life, inwardly and outwardly, or only inwardly and not outwardly? Outwardly, you do not. We keep him only for our private needs, only as a servant, only as an employee. And yet the Saint condescends to this—as does Saint Menas.

He condescends to human weakness. Let each person take a position on this and respect it. Allow me to describe his martyrdom as this bishop copied it down. He says that in the first scene the Saint appears before a judge, being put on trial. Do you know how absurd it is for a human being to be judged because of his true faith? Yet the same thing happens today. Believers are judged by unbelievers. They may not be judged in a court of law, but they are judged in the coffeehouse, in the nightclub, and at the gambling table covered with green felt. Believers are put on trial. People say, “The Jesuits! These believers are Jesuits!” I would rather be a Jesuit with Jesus than be with no one at all. So this brave young man was clearly being judged for his true Christian faith. Second, the judge apparently handed him over to the soldiers.

In another scene, he appears surrounded by many soldiers. They have closed in around him. Third, these soldiers strike his mouth with stones because he had dared to confess the faith. They tried to seal his mouth by beating his mouth and head with stones. That is shown in a third scene. Then, since they evidently failed to break him even there, they took him elsewhere, threw him to the ground, and scourged him. This is shown as the fifth scene, more or less. Afterward he is depicted naked, with iron claws scraping his skin, clearly in the hope that he would lose heart and break under the torment.

Once again, it seems, they accomplished nothing. They took him from there, and in the next scene he appears before a tyrant seated upon his tribunal, who would issue his own sentences if the Saint refused to submit. As a result, the Saint is shown harnessed to a waterwheel, like the animals made to walk around in circles. They made him draw water from the well. Farther down, he is shown among wild beasts. This appears to have been the tyrant’s second sentence. Yet instead of tearing him apart, the beasts greet him. Those who possess the power and grace of God fear neither natural wild beasts...

...nor the other kind—the human beasts, of whom, unfortunately, there are many around us. Next, the Saint is shown lying on the ground with a huge stone upon him, which should have crushed him as flat as a cockroach. Only a cockroach could have emerged so flattened. But because he rose to his feet once again, he is shown farther down holding burning coals that give off incense and being ordered to offer incense to their idols, apparently as an act of worship or sacrifice. At that point the true nature of the matter is immediately revealed: the demons within the idols are shown weeping. In the twelfth scene, the Saint appears in the midst of a blazing furnace, with his hands raised toward heaven, praying like Christ. Thus the icon found on Rhodes depicts a whole series of torments in twelve scenes.

The Saint is revealed as a great Saint, possessing great boldness before Christ, because he suffered and shed his blood for us. Therefore, if we put into practice the saying of John Chrysostom, “The commemoration of a Saint means the imitation of that Saint,” let us imitate at least something in him. Let us not waste fifty drachmas on a ring-shaped loaf and bring it here. Such things by themselves are absurd. Along with them, let us bring our sins and our petitions, and ask him to help us imitate him in our own lives. And through the lantern he held, may he guide us also toward the life to come, in which I pray that all the world, and we ourselves, may abide. Among the other events presented by the Church, she also presents a remarkable person in matters of faith: the Prophet Elijah.

I believe that our faithful do not know as much as they should about this person. So I shall take this opportunity to say a few words about this remarkable figure. Our Church has summed up the whole mystery of the Prophet Elijah in his dismissal hymn, though even those who bear his name have not paid attention to it. It says: “The angel in the flesh.” Are there angels in the flesh? Do we not know that angels are bodiless? The angels are “ministering spirits sent forth to serve for the sake of those who are to inherit salvation.” How, then, can he be in the flesh? And yet he is an angel in the flesh because he ministers in the service of God. For this reason he is called an angel, but an angel in the flesh. This means that he still bears his body. “The foundation of the prophets”—a prophetic foundation. “The second Forerunner of the Second Coming of Christ, the glorious Elijah.” He is the Forerunner of the Second Coming (Parousia) of Christ. He will return when Christ appears again. There are...

...three forerunners in the matters of our faith. Before Christ came into the world, John the Baptist was His Forerunner. Before Christ comes again into the world, Elijah will be His Forerunner. And before the human being enters heaven, Christ is his Forerunner, as Paul writes in Hebrews, in the final verse of the sixth chapter. My beloved, Elijah is alive. He did not die, and he is approximately three thousand years old. Nor is he the only one still living in the history of our faith. Two others are alive as well. One is Enoch, the seventh from Adam, who lived for 365 years and was translated. The other is John the Theologian, whose translation we celebrate, not his Dormition. A mystery surrounds this person. After Peter had heard what would happen to him when he grew old, he also asked Christ about his friend John: “But what about this man? Very well, You have told me that I will be crucified and what they will do to me. But what will happen to him, my friend?” Christ answered, “If I will that he remain until I come, what is that to you? You follow Me.”

If I want him to remain until I return, what concern is that of yours? You follow Me. And so the saying spread among the disciples that this brother would not die. Yet Christ did not say that, as the Gospel clearly explains. He said, “If I will that he remain until I come, what is that to you?” Thus there are three persons whom God has at His disposal and who will play a great role. If our own days do not see these events, our souls will see them from wherever they are, when Elijah walks among us again and takes up the struggle against the Antichrist. And if you wish, read chapter twelve of the Apocalypse, the Book of Revelation, and see what he and Enoch will do and what they will suffer. If, as I say, we do not see these things bodily, we shall one day see them spiritually. My beloved, Elijah came into the world one thousand years before Christ.

He was born in a little village on the borders of Arabia. From the very first day, his parents were confronted with something strange: they saw the child in his swaddling clothes, surrounded by fire and burning. Then men clothed in white came and swaddled him in fire. His parents were terrified. “What is this?” they asked. So they went and consulted the elders, who interpreted it prophetically: this child would become a great man, a man of fire, a man who would go to extremes. He would make no compromises, but would stake everything. And indeed, that is how his life unfolded. Many people are troubled by the life of the Prophet Elijah, especially by his forceful deeds.

The Prophet Elijah called down fire from heaven twice and burned up two groups of fifty men who had come to arrest him—a hundred men in all. He also slew four hundred and fifty men with his own hand, making a total of five hundred and fifty. And people who have not studied the Scriptures ask, “How can I venerate a Saint who has the blood of 550 people on his hands, when God said, ‘You shall not murder,’ and when God is love?” All this sounds plausible, but that is not how things stand. The Old Testament contains a collection of books. There is a book of the Law, Leviticus, which says, “You shall not murder; you shall not steal; you shall not bear false witness; you shall not commit adultery,” and so forth. But there is also a book called Deuteronomy—the Law and the Second Law. In that book of Deuteronomy, it is written that a person is to be put to death. Killing is permitted and even commanded. It is commanded when someone is about to lead another person to a foreign god, to make him faithless, to turn him into an idolater. So in Deuteronomy there is another law from God, an exception to the law, “You shall not murder,” commanding that such a person be put to death. And indeed, at that time, Ahab and Jezebel...

Ahab and Jezebel, who were unbelievers in the days of Elijah, had four hundred and fifty prophets and another four hundred prophets who were leading the people into idolatry. The Prophet Elijah summoned them and said, “Gentlemen, if your god is the true God, come and let us put him to the test.” What did the test involve? “Let us build an altar, and you shall place upon it a whole burnt offering—an ox or a goat. But I do not want you to light the fire yourselves. Ask your god to send down fire. If your god truly exists and sends down fire, then I will join you and proclaim in my preaching that he is the true God. But if he sends no fire, and my God does—”

then you will be obliged to believe. We cannot confuse the people and lead them where they should not go.” They agreed. And so this took place on Mount Carmel. I do not know whether you have visited the Holy Land. Carmel rises above Haifa; it begins at Haifa, Palestine’s first port on the Mediterranean. About forty-five kilometers into Carmel, the altar built for this test between the Prophet Elijah and the false prophets of Baal remains to this day. They did indeed build an altar, place their burnt offering upon it, and pray all day long, but there was no voice,

“There was no response,” as Scripture says. Evening came, and he said to them, “Gentlemen, cry out louder. He is a god,” mocking them. “He is a god; perhaps he is talking, or perhaps he is asleep.” They even cut themselves until they bled, but nothing happened. Then Elijah prayed. His prayer was simple: “O true God, so that this people may know who the true God is, perform Your miracle today and send down fire to consume the burnt offering, together with their idolatry.” Before building his altar, the Prophet set up twelve stones, which remain there to this day. In fact, I was there just a few days ago. Those twelve stones are there in remembrance of the twelve tribes of Israel, in remembrance of the—

the twelve tribes of Israel—however you wish to understand that, whether or not they still exist. He placed his own burnt offering upon the altar, dug a large trench all around it, and poured twelve containers of water over it, so that it would seem impossible for the offering to catch fire and burn. Then fire descended from heaven and consumed it completely. All the people who were watching fell to their knees and cried, “He is God!” But the 450 prophets still did not accept Him. Despite the truth, despite the miracle, they did not accept Him. Nearby, about 150 meters away, there is a stream, a ravine, as we would call it. It is called the Brook Kishon, and it remains there to this day. And so, one man slaughtered them like lambs.

He slaughtered all four hundred and fifty of them there. How could one man in those days, without machine guns or anything of the sort, have slaughtered four hundred and fifty men unless God had been with him? God therefore strengthened him, and he slaughtered all four hundred and fifty there. Thus the Prophet carried out God’s command: those who lead people to foreign gods were to be put to death. In his surpassing zeal, Elijah applied, one might say, the exception to the commandment, “You shall not murder.” And so he killed them, yet he remains numbered among the saints—and we are scandalized. We make ourselves more compassionate than the Lover of mankind, holier than the Holy One, and more royal than the King. We do not read, and that is precisely why this matter scandalizes us.

Let me also take this opportunity to tell you that the Prophet Elijah is among us. Consider his appearance in Piraeus, which brought this matter to mind. He took a taxi, and the driver brought him to Kastella. He got out of the car to go to his own church, the Church of the Prophet Elijah. The door was already closed, and it was nighttime. Suddenly, the driver lost sight of the man. “Where is the priest? Where is the monk? Where is the priest? Where is the monk?” The priest was nowhere to be found, and neither was the monk. A moment later, the driver turned and saw a piece of paper on the seat where the prophet he had driven had been sitting. It read: “Repent, return to God, fast, and go to confession. Destruction is coming—coming upon humanity and upon Greece. Elijah the Prophet.” “Where is he?” some people now ask...

“Didn’t he write that? Where is the taxi driver? Why hasn’t the taxi driver come forward?” One day, there was a discussion at Air Force Headquarters. A friend of one of the officers recounted the incident, while another officer mocked it. At noon, the officer went home. His wife was a teacher. “Giorgos, we mustn’t treat as a joke what we’ve been discussing these past few days about the Prophet Elijah.” “Have you gone crazy too?” her husband said. “Giorgos, listen to me. I took a taxi home at noon, and the taxi driver asked me what I did for a living. I told him I was a teacher. ‘Take care, my poor woman,’ he said to her. ‘Take care—make sure you teach the children what they ought to know. Teach them to go to Church; teach them to pray, to—’”

“to fast and exercise self-restraint.” “What are you telling me?” “Take heed of the taxi you are sitting in. I was the one who drove Elijah—the Prophet Elijah. Take heed; woe to us!” Mr. George froze. In other words, the prophecy is drawing near and touching our own times. There is a photograph of the Prophet Elijah. He is a living person. Let us not be deceived. He is a person who will play a role in the decisive events. I think, judging by the course of time, that we will not live to see them in our lifetime. Our souls, however, will see these things when the Prophet Elijah receives the command to walk among us once again. Yes, as I remind you of this and present it to you on the occasion of his feast, let me also say more generally: despite our wickedness, despite our indifference, despite our unbelief, despite our depravity,

Although the second sign was reviled, and they even buried him, nevertheless God’s plan is being fulfilled. They will vehemently reject these things, because when Elijah appears on the scene—see what is written. These are sacred words. Let those who read look in the 107 volumes of the Patrologia in the Library of Athens, where a Roman eyewitness writes. What will happen when Elijah appears on the scene? “Those who have committed the deeds of Sodom and Gomorrah he will utterly burn with fire. But the wicked priests he will drive out of the sanctuary, and he will restore virtuous priests in their place.” Today we have Sodom and Gomorrah, and even among their descendants we still have Sodom and Gomorrah. “Those who have committed the deeds of Sodom and Gomorrah he will utterly burn with fire. But the wicked priests he will drive out of the sanctuary, and he will restore virtuous priests in their place.”

Our Christ said it, but we do not read it: “Elijah is indeed coming, and he will restore all things.” When Elijah comes, he will fulfill that word. No chariots will be needed, no hydrogen bombs, no Sputniks—nothing at all—when Elijah undertakes this mission. You may be English in your homeland, Russian in yours, American in yours, or Bulgarian in yours. Fire will come forth from his mouth when Elijah comes. Wars will cease; conflicts will cease. Every scoundrel will be put in his place. He is a great figure, and he is to carry out a great mission. I tell you, neither those who chant nor those who read...

We need to understand this person—a saint who killed: where he stands, where he comes from, what purpose he serves, and what this is all about. We have a holy God who takes everything into account and, in His providence, arranges whatever is best for us. But, of course, it also depends on us, because each person must choose metanoia—repentance.

Seven years earlier, he delivered a threatening letter to a king by means of a bird, hoping to save him from his evil path. Elijah, then, is alive, and he will remain alive until he comes again...

Thank you very much. On the third day, he will have lain unburied for three days together with Enoch, as it says in the eleventh chapter of the Apocalypse. Then he will rise and go to his appointed place. His mission will be complete. May his blessings be with the whole world and with us. Amen.

Και έπειτα από χιλιάδες, μπορώ να πω, χρόνια και μετά τον θάνατό τους ακόμη, να συγκινούν τις επερχόμενες γενεές. Εμείς προσφερόμεθα βέβαια και παρουσιαζόμεθα με τα δώρα μας και με διαφόρους τρόπους.

Προσκυνούμε τα πρόσωπα αυτά, να τους αναγνωρίζουμε κατά κάποιον τρόπο εμμέσως ότι πράγματι υπήρξαν ανώτεροι άνθρωποι. Χωρίς όμως να εμβαθύνουμε στον εαυτό μας και να του θέτουμε ένα ερώτημα: εμείς γιατί να μη συγκινούμε ούτε...

Συζωή αφή και πέραν του τάφου άλλους ανθρώπους στο πέρασμά μας; Αν λοιπόν κάνει ένας μία σύγχρονη αναζήτηση, θα πρέπει να βρει ότι οι άνθρωποι αυτοί, όταν έζησαν στον κόσμο τούτον, πρόσεξαν τον Κύριο εδώ, τον Χριστό. Και όσους ανθρώπους σφραγίσει ο Χριστός με τη δικιά Του τη σφραγίδα, αυτοί έχουνε αντίκρισμα στην αιωνιότητα. Δεν μπορούμε εμείς να τους αμφισβητήσουμε τη ζωή, διότι εμμέσως με τις εκδηλώσεις μας τους παραδεχόμεθα, αλλά είμεθα ανακόλουθοι. Πήγαινε στην Αγία αυτή. Εσύ για πού πηγαίνεις;

Εν προκειμένω αγίασε ο Άγιος, σαν παράδειγμά μας σήμερα ο Φανούριος, ένα παράδειγμα της αρετής. Επέτυχε τίποτα άλλο; Έκαμε τίποτα άλλο από ό,τι ήτο υποχρεωμένος να κάνει, εφόσον ήρθε στον κόσμο και πίστεψε στον Χριστό; Ο Χριστός εσταυρώθη για να γίνουν άγιοι οι άνθρωποι. Θα έκαμε τίποτα άλλο; Θα έκαμε τίποτα άλλο; Αν εμείς αγιάσουμε, θα κάνουμε τίποτα άλλο από ό,τι είμεθα προορισμένοι να κάνουμε; Αν μία πορτοκαλέα κάνει πορτοκάλια, να πω ένα απλό παράδειγμα, πρέπει να τη χειροκροτήσουμε, διότι κάνει αυτό που είναι η αποστολή της να κάνει; Ο άνθρωπος, ερχόμενος στον κόσμο, προορισμό έχει να αγιάσει. Αν δεν αγιάσει, καλύτερα να μην έρθει στον κόσμο. Τι να έρθει; Να φάει τα αγαθά, τα ψάρια και τα μοσχάρια του Θεού;

Τις μελιτζάνες και τις μπάμιες; Κάνει αστεία; Έχει έναν ανώτερο προορισμό ο άνθρωπος. Έχει να θεωθεί, να γίνει θεός μικρός. Άγιοι γίνεσθε, θεοί γίνεσθε. Αυτή είναι η αλήθεια. Και εντούτοις, εφόσον εμείς, εμμέσως λέγω, με κεριά, με πίτες, με τάματα, με, με, με, αναγνωρίζουμε την αγιότητα ενός προσώπου του Θεού, εντούτοις δε θέλουμε να τον μιμηθούμε καν. Να, μεθαύριο, σε λίγες μέρες, θα εορτάσουμε τον Τίμιο Πρόδρομο. Καλά, καλός ο Αγιάννης, αλλά τη ζωή του εγώ δεν την κάνω. Ούτε εγκράτεια, ούτε παρθενία, ούτε νηστεία, τίποτα. Αγνοώντας όλα αυτά. Στο τι, είπατε, τον ανέδειξε, ρε; Που δε σου δίνει δυο σκαμπίλια; Αλλά είσαι ανακόλουθος όμως άνθρωπος. Και ό,τι παρεμφερές λοιπόν πρέπει να πρυτανεύει σε αυτές τις περιπτώσεις. Πού πηγαίνω τώρα;

Μαζευτήκαμε εμείς εδώ και χθες το βράδυ τόσος κόσμος να προσκυνήσουμε τον Άγιο Φανούριο, θαλασσίτες και θαλασσίτισσες. Αλλά εσκέφτηκε κανένας πού βρίσκεται αυτός ο Άγιος, πού βρίσκεται αυτό το παιδί, τι ήταν στη ζωή του, τι έκανε, πώς επέτυχε αυτός και έχει σήμερα αυτή την αίγλη, έχει αυτή την ακτινοβολία και έχει αυτή τη δύναμη, έπειτα από εκατοντάδες χρόνια, να συγκινεί την ανθρωπότητα και θα τη συγκινεί μέχρι τη συντέλεια των αιώνων; Πώς τα κατάφερε; Αυτό είναι το θέμα. Όποιος άνθρωπος κατορθώσει και ζήσει στον κόσμο τούτον, ο Χριστός τού δίνει μια σφραγίδα στην πλάτη και μια σφραγίδα εδώ στο κεφάλι, που έχει αιώνιον κύρος. Όχι απλώς μέχρι του τάφου, όχι όσο υπάρχει κόσμος· στην αιωνιότητα. Διότι στη βασιλεία Αυτού ουκ έσται τέλος, κι όπως Αυτός βασιλεύει εκεί,

οι υπήκοοί Του θα ζουν μαζί Του στην αιωνιότητα. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν πόσο αστείο είναι σε εμάς, μερικούς οι οποίοι ειρωνευόμεθα αυτά τα πράγματα, τα θεωρούμε τραβηγμένα, τα θεωρούμε μεγάλα. Άλλος είναι ο προορισμός του κόσμου. Τι είναι ο προορισμός του κόσμου; Να βάλει τούβλα και ασβέστη, σίδερα, και να γίνουν, ας πούμε, να τα γκρεμίσει; Τι είναι ο προορισμός του κόσμου; Να φτιάξει μηχανήματα να σκοτώνεται; Τι είναι ο προορισμός του κόσμου; Εάν ο άνθρωπος δεν κατορθώσει να ζήσει πέραν του τάφου μαζί με τον Χριστό, ποιος είναι ο κόσμος τον οποίο θα ζήσει; Ποιος είναι ο κόσμος μας; Μια γρίπη μας πιάνει, ένας πυρετός μάς δέρνει, πάνε οι χαρές μας, πάνε τα κέφια μας, πάνε τα πάντα. Με δύο-τρεις ημέρες δεν καταλαβαίνουμε απλώς. Αυτός είναι ο άνθρωπος. Ένας

Θεός πέθανε γι’ αυτόν τον άνθρωπο. Τι είναι αυτός ο άνθρωπος; Αν θέλετε, μελλοντικώς κάνετε μερικές σκέψεις τέτοιες και μιλάτε ενίοτε με τους Αγίους, με τη Θεοτόκον, μιλάτε με τον Χριστόν. «Τι θέλεις από μένα; Τι μπορώ εγώ να προσφέρω;» Η απάντηση θα είναι: «Από σένα δεν θέλω τίποτα. Θέλω τον εαυτό σου να κοιτάξεις, το συμφέρον σου να κοιτάξεις. Εσένα σε συμφέρει να γνωρίζεις και εμένα. Εγώ δεν έχω ούτε να ανεβώ ούτε να κατεβώ». Ο Άγιος έχει πάρει μια θέση σήμερα. Δεν πρόκειται να βλασφημήσει κανείς και να τον κατεβάσει, ούτε να τον επαινέσει κανένας και να τον ανεβάσει. Ο Κύριος τον έβαλε στην πρέπουσα θέση του. Και έχει μέσα στην κονίστρα της αιωνιότητας πάρει και αυτός τη θέση του. Αν θα θέλατε δυο λόγια, γιατί είναι Φανούριος, είναι νεοφανής Άγιος και δεν ξέρουμε πολλά πράγματα γύρω από το ιστορικό του. Θα ήτανε τιμή, νομίζω, σήμερα για τον Άγιο και ευλογία για μας να σας μετέφερα μερικά, που και εγώ βρήκα και αντέγραψα, στοιχεία γύρω από τον Άγιο. Ο Άγιος βέβαια είναι πολύ παλαιός, προφανώς, Άγιος.

Για πρώτη στιγμή παρουσιάστηκε τον 14ο αιώνα με το εξής ιστορικό: η Ρόδος, η οποία βέβαια ήταν τουρκοκρατημένη, κάτι είχε γίνει, τι δηλαδή; Οικοδομήματα ορισμένα, συνοικίες λαϊκές είχαν καταστραφεί, σε σεισμό, δεν ξέρω από τι. Κάποτε ένας Τούρκος εκεί άρχων έδωσε εντολή να γίνει κάποια αποχωμάτωση και, φερ’ ειπείν, να χτίσουνε. Κατά την ενέργεια αυτής της αποχωματώσεως ευρέθηκε μία εκκλησία, ορθόδοξος βέβαια εκκλησία. Ευρέθηκαν τα τείχη της, ευρέθηκαν εικόνες σάπιες, άχρηστες, αγιογραφημένα άλλα τμήματα και σκεύη της εκκλησίας κ.λπ. Όμως έπεσε, όπως θα λέγαμε, η ακτίνα σε μια στιγμή σε μία εικόνα

απαστράπτουσα και τόσο καθαρή, εν σχέσει με τις άλλες, τις κατεστραμμένες εκεί, που ο συγγραφέας έχει γράψει τα εξής λόγια, που θα μεταφέρω ακριβώς: «Σαν άρτι εκ χειρός του ζωγράφου εξελθούσα», σαν να βγήκε τώρα από τα χέρια του ζωγράφου. Κατακάθαρη, ολοκαίνουργια. Θαύμα. Κατ’ οικονομίαν φαίνεται, εκεί επέρασε ένας αρχιερέας, ο οποίος πραγματικά πίστευε προφανώς, ο οποίος ελέγετο Νείλος Διασπωρινός. Αυτός επελήφθη της υποθέσεως. Κατάλαβε αμέσως ότι πρόκειται περί Αγίου, για να διατηρηθεί η εικόνα του μέσα σε αυτά τα χαλάσματα, μέσα σε αυτή την καταστροφή του χρόνου.

Προσεφέρθη. Την εζήτησε, την καθάρισε και διαβάζει επάνω: «Άγιος Φανούριος». Από εκεί έρχεται το όνομα, από εκεί έρχεται ο Άγιος. Τον 14ο αιώνα αυτά. Τώρα πόσους αιώνες νωρίτερα υπήρχε αυτή η εικόνα και ο ναός εκεί; Πόσα χρόνια ήταν κατεστραμμένο αυτό το κτίριο και πότε έγινε ακριβώς η ανασκαφή, δεν ξέρουμε λεπτομέρειες. Η εικόνα ήταν τόσο καθαρή και γύρω-γύρω είχε 12 παραστάσεις από τα μαρτύρια του Αγίου, διότι εμαρτύρησε. Πρώτον, ήταν νεαρός στρατιωτικός, κρατώντας σταυρό και μία αναμμένη λαμπάδα. Αυτά είναι χαρακτηριστικά όλα κατ’ εξοχήν των παρθένων Αγίων και των γυναικών, των ανθρώπων. Δεν ξέρω αν έχετε δει τη βυζαντινή αγιογραφία των Παρθένων, για παράδειγμα, οι οποίες δεν συγκατέθεσαν να παραδώσουν τη σάρκα τους, αλλά έμειναν νύμφες για τον Νυμφίο μόνο. Κρατούνε με το ένα χέρι τον σταυρό και με το άλλο χέρι κρατούνε το κερί έτσι. Δηλαδή λένε στον Σατανά, λένε στον κόσμο, λένε στη σάρκα: «Όχι. Προτιμώ σταυρό». Σταυρό ως ορθή πίστη, ναι, αλλά ίσως και μαρτύριο, και μαρτύριο. Εδώ βλέπουμε λοιπόν, αυτός εμαρτύρησε, επροτίμησε σταυρό και παρουσιάζεται φως, πραγματικά φωτεινός. Εμείς βέβαια δυστυχώς, επιτρέψετε μου να το πω, στεκόμαστε σε αυτή την τυπολατρία, να φέρουμε την πίτα του Αγίου και τα λοιπά. Κοπτόμεθα, και μάλιστα η ανωτέρα τάξη έχει σχέση με αυτά τα πράγματα, που δεν τόσο προσέχει την πράξη. Αλλά για μαρτύριο,

για φωτεινή ζωή, τίποτα απ’ αυτά. Εξαιρουμένων περιπτώσεων, οι υπόλοιποι είμεθα απλώς τυπολάτραι. Κρατούμε απλώς τον τύπο, εφόσον την ουσία δεν την κρατούμε, μας διαφεύγει. Προτίμησε λοιπόν σταυρόν και έτσι, ως του Εσταυρωμένου φίλος και στρατιώτης, είναι πρότυπο σήμερα. Και εμείς τον χρησιμοποιούμε για δευτερεύουσες δουλειές: να μας βρει τη βελόνα που χάσαμε, να βρούμε το μπιζού που έπεσε από το κουμπί. Τον χρησιμοποιούμε ως υπάλληλο. Και καταδέχεται. Πολλοί ένα κερί άναψαν στον Άγιο και βρήκαν το αντικείμενο που έχασαν. Δεν έπρεπε να το κάνουν; Τι τον έχεις αυτόν; Υπάλληλο τον έχεις; Θα πείτε ότι εγώ τον έχω. Τον έχεις στα μέσα και στα έξω ή μόνο στα μέσα και στα έξω όχι; Στα έξω δεν τον έχεις. Τον έχουμε μόνο στα μέσα, μόνο για υπηρέτη, μόνο για υπαλληλισμό. Και εντούτοις το καταδέχεται και ο Άγιος, ο Άγιος Μηνάς.

Καταδέχεται τις αδυναμίες των ανθρώπων. Καθένας ας πάρει μια θέση, να τη σεβαστείτε. Επιτρέψετε μου να σας μεταφέρω τα μαρτύριά του, πώς τα αντέγραψε αυτός ο επίσκοπος. Λέγει: στην πρώτη παρουσιάζεται ενώπιον δικαστού να κρίνεται. Ξέρετε πόσο αστείο είναι να κρίνεται για την ορθή πίστη του ο άνθρωπος; Όπως και σήμερα γίνεται. Οι πιστοί κρίνονται από τον άπιστον. Δεν κρίνονται στο δικαστήριο, κρίνονται στο καφενείο όμως, κρίνονται στο νάιτ κλαμπ, κρίνονται στην τράπεζα με την πράσινη τσόχα. Κρίνονται οι πιστοί. «Οι Ιησουίτες, οι πιστοί, οι Ιησουίτες». Ιησουίτης προτιμώ να είμαι. Καλύτερα να είμαι Ιησουίτης με τον Ιησού και όχι με κανένα, να μην είμαι με κανένα. Κρίνεται λοιπόν αυτό το παλικάρι ασφαλώς για την ορθή του πίστη, τη χριστιανική. Δεύτερον, αυτός προφανώς τον παρέδωσε εις στρατιώτας.

Παρουσιάζεται σε άλλη σκηνή με πολλούς στρατιώτες. Τον έχουν τώρα κλείσει γύρω-γύρω. Τρίτον, αυτοί οι στρατιώτες με λιθάρια τού τύπτουν το στόμα, γιατί θα ετόλμησε να ομολογήσει, και του έσφραξαν το στόμα, που το χτυπούσαν με λιθάρια, το στόμα και το κεφάλι. Αυτό είναι σε μια τρίτη άλλη στάση. Έπειτα, φαίνεται και εκεί δεν κατόρθωσαν να τον κάμψουν και τον πήραν και τον πήγανε αλλού και τον έριξαν κάτω και τον μαστίγωναν. Παρουσιάζεται αυτή η πέμπτη, κατά κάποιον τρόπο, περίπτωση. Έπειτα τον παρουσιάζει γυμνόν, με σιδερένια νύχια να του ξύνουν το δέρμα του, προφανώς να ολιγοψυχήσει, να λυγίσει που λέμε.

Πάλι, όπως φαίνεται, δεν κατόρθωσαν τίποτα. Τον παίρνουν από εκεί και τον παρουσιάζει σε μία σκηνή τώρα παρακάτω, επί ενός τυραννικού βήματος, σε έναν τύραννο μπροστά, ο οποίος αυτός θα έβγαζε τις δικές του αποφάσεις, εάν ο Άγιος δεν υπέκυψε. Αποτέλεσμα είναι αυτού να παρουσιάζεται ζευγμένος σε ένα μαγκάνι νερού, όπως βάζουν τα ζώα που γυρίζουν. Τον έβαζαν και έβγαζε από το μαγκανοπήγαδο νερό. Πιο κάτω τον παρουσιάζουν μεταξύ των θηρίων. Φαίνεται είναι η δευτέρα απόφαση του τυραννίσκου αυτού. Μεταξύ των θηρίων, και τα θηρία τον χαιρετούν αντί να τον κατασπαράξουν. Έχοντες δύναμη και χάριν Θεού, δεν φοβούνται ούτε τα θηρία τα φυσικά,

τα άλλα, τα ανθρωποθηρία, που υπάρχουν πολλά δυστυχώς στο περιβάλλον μας. Έπειτα τον παρουσιάζουν κάτω με ένα μεγάλο λιθάρι επάνω του, που πλέον έπρεπε να γίνει κατσαρίδα. Μόνο η κατσαρίδα μπορούσε να γίνει τόσο από εκεί πέρα. Και διότι ξανά βγήκε όρθιος, τον παρουσιάζει πιο κάτω να κρατάει αναμμένα κάρβουνα, τα οποία θυμιάζουν, και να θυμιάζει τα είδωλα που είχανε, γιατί φαίνεται ότι είναι προσκύνηση ή θυσία. Εκεί φαίνεται ευθύς το θέμα, όπου τα δαιμόνια έκλαιγαν, έκλαιγαν από τα είδωλα, κλαίοντα. Και η δωδεκάτη είναι ότι παρουσιάζεται εν μέσω φλογιζούσης καμίνου, με σηκωμένα τα χέρια του στον ουρανό, προσευχόμενος, σαν τον Χριστό. Από μια σειρά μαρτυρίων, όπως δείχνει εδώ, 12 σκηνές, αυτή η εικόνα η οποία βρέθηκε στη Ρόδο.

Παρουσιάζεται ότι ο Άγιος είναι μεγάλος Άγιος, έχει μεγάλη παρρησία στον Χριστό, γιατί υπέφερε αυτός και έχυσε το αίμα του για μας. Γι’ αυτό, αν εφαρμόσουμε του Χρυσοστόμου που λέγει «Μνήμη Αγίου, μίμησις Αγίου», ας μιμηθούμε κάτι. Ας μη χαλούμε σε 50 δραχμές μια κουλούρα που φέρουμε εδώ πέρα. Είναι αστεία αυτά τα πράγματα. Με αυτά να φέρουμε και τις αμαρτίες μας, να φέρουμε και τα αιτήματά μας και να τον παρακαλέσουμε να μας βοηθήσει να μιμηθούμε στη ζωή μας, και με το φανάρι που κρατούσε να είναι αυτός ο οδηγός και ημών για την άλλη ζωή, στην οποία εύχομαι σε όλο τον κόσμο και σε εμάς να μείνουμε. Εκτός των άλλων γεγονότων που παρουσιάζει η Εκκλησία, παρουσιάζει και ένα πρόσωπο παράξενο αναφορικώς με τα θρησκευτικά πράγματα, που είναι το πρόσωπο του προφήτου Ηλιού.

Να πιστεύω ότι οι πιστοί μας δεν ξέρουν τόσα πράγματα όσα θα έπρεπε γύρω από το πρόσωπο αυτό. Δράττομαι λοιπόν της ευκαιρίας να πω δυο λόγια για το παράξενο αυτό πρόσωπο. Η Εκκλησία μας την όλη υπόθεση του Προφήτου Ηλιού την έχει περικλείσει μέσα στο απολυτίκιό του, που και αυτοί που φέρουν το όνομά του ακόμη δεν το έχουν προσέξει. Και λέει: «Ο ένσαρκος άγγελος». Υπάρχουν ένσαρκοι άγγελοι; Ή ξέρουμε ότι οι άγγελοι είναι άσαρκοι; Οι άγγελοι είναι πνεύματα λειτουργικά, «ἀποστελλόμενα εἰς διακονίαν διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν». Πώς είναι ένσαρκος; Και εντούτοις είναι ένσαρκος άγγελος, διότι διακονεί στην υπηρεσία του Θεού. Γι’ αυτό λέγεται άγγελος, αλλά είναι ένσαρκος άγγελος. Αυτό πάει να πει ότι φέρει το σώμα του ακόμη. «Των προφητών η κρηπίς», ένα σκαλοπάτι προφητικό. «Ο δεύτερος Πρόδρομος της παρουσίας Χριστού, Ηλίας ο ένδοξος». Πρόδρομος της παρουσίας Χριστού. Θα ξανάρθει όταν παρουσιαστεί ο Χριστός. Πρόδρομοι είναι

τρεις στα θρησκευτικά πράγματα. Προκειμένου να έρθει ο Χριστός στον κόσμο, Ιωάννης Πρόδρομος. Προκειμένου να ξανάρθει στον κόσμο, Ηλίας Πρόδρομος. Και προκειμένου ο άνθρωπος να πάει στον ουρανό, Χριστός Πρόδρομος. Όπως γράφει ο Παύλος στους Εβραίους, στο έκτο κεφάλαιό του, στον τελευταίο στίχο. Ο Ηλίας, αγαπητοί μου, ζει, δεν πέθανε, και είναι περίπου τριών χιλιάδων ετών. Και δεν είναι ο μόνος που ζει στα θρησκευτικά πράγματα. Είναι κι άλλοι δύο που ζουν. Είναι ο Ενώχ, έβδομος από Αδάμ, ο οποίος έζησε 365 χρόνια και μετετέθη, και είναι και ο Ιωάννης ο Θεολόγος, του οποίου εορτάζομε τη μετάσταση, όχι την κοίμησή του. Και μένει ένα μυστήριο πίσω από το πρόσωπο αυτό, διότι όταν ο Πέτρος ερώτησε τον Χριστό μας, αφού πρωτάκουσε τα δικά του, τι μέλλει να του συμβεί όταν θα γεράσει, ερώτησε και για τον φίλο του, τον Ιωάννη, και του είπε: «Οὗτος δὲ τί; Καλά, για μένα είπες, θα με σταυρώσουν, θα με κάνουν, θα με φτιάξουν. Αυτός τι θα γίνει, ο φίλος μου;» «Αυτόν θέλω μένειν έως που έρχομαι. Τι προς σε; Σύ μοι ακολούθει».

Αν εγώ αυτόν θέλω να μείνει μέχρι που θα ξανάρθω, τι σε ενδιαφέρει εσένα; Σύ μοι ακολούθει. Και διεδόθη μεταξύ των μαθητών ότι αυτός ο αδελφός δεν αποθνήσκει, δεν θα πεθάνει. Δεν το είπε όμως, λέει καθαρά. Είπε: «Εάν αυτόν θέλω μένειν έως που έρχομαι, τι προς σε;» Τρία πρόσωπα λοιπόν είναι εκείνα τα οποία έχει ο Θεός στη διάθεσή Του και τα οποία θα παίξουν μεγάλο ρόλο. Αν δεν τα δούνε οι μέρες μας, θα τα δούνε οι ψυχές μας από εκεί που θα είναι, όταν ο Ηλίας θα ξανακυκλοφορήσει και θα αναλάβει αγώνα κατά του Αντιχρίστου. Και αν θέλετε, διαβάστε το 12ο κεφάλαιο της Αποκάλυψης, να βρείτε εκεί μαζί με τον Ενώχ τι θα κάνει και τι θα πάθει. Αν, λέγω, δεν τα δούμε εμείς αυτά τα πράγματα σωματικώς, θα τα δούμε πνευματικώς μια ημέρα. Ο Ηλίας, αγαπητοί μου, χίλια χρόνια π.Χ. ήρθε εις τον κόσμο.

Γεννήθηκε σε ένα χωριουδάκι στα σύνορα της Αραβίας. Από την πρώτη ημέρα οι γονείς του βρεθήκανε μπροστά σε ένα παράξενο πράγμα, διότι είδαν το παιδί στα σπάργανα μέσα και να είναι μέσα στη φωτιά, να καίγεται. Και λευκοφόροι άνθρωποι επήγαν και το σπαργάνωσαν με φωτιά. Τρόμαξαν. «Τι είναι αυτό;» Και πήγαν και ρώτησαν, λέγει, τότε τους πρεσβυτέρους, και αυτοί ερμήνευσαν προφητικώς ότι αυτός θα γίνει μεγάλος άνθρωπος, θα είναι πύρινος άνθρωπος, θα είναι άνθρωπος των άκρων, δεν θα έχει συμβιβασμούς, θα τα παίξει όλα για όλα. Και πράγματι έτσι εξελίχθηκε η ζωή του. Πολλοί σκανδαλίζονται μπροστά στη ζωή του Προφήτου Ηλιού και μάλιστα στις δυναμικές ενέργειες.

Ο προφήτης Ηλίας κατέβασε φωτιά από τον ουρανό δυο φορές και έκαψε πενήντα και πενήντα που πήγαν να τον συλλάβουν, εκατό. Και έσφαξε και τετρακόσιους πενήντα με το χέρι του και γίνονται πεντακόσιοι πενήντα. Και ρωτούν οι άνθρωποι που δεν διαβάζουν: «Πώς είναι δυνατόν εγώ να προσκυνήσω έναν Άγιο που έχει αίμα στο χέρι του, 550 ανθρώπων, κατά τη στιγμή που ο Θεός είπε “οὐ φονεύσεις” και κατά τη στιγμή που ο Θεός είναι αγάπη;» Όλα αυτά έχουν μια αληθοφάνεια, αλλά δεν είναι έτσι. Η Παλαιά Διαθήκη έχει ένα σύνολο βιβλίων. Υπάρχει ένα βιβλίο του Νόμου, το Λευιτικό, το οποίο είπε «οὐ φονεύσεις, οὐ κλέψεις, οὐ ψευδομαρτυρήσεις, οὐ μοιχεύσεις» κ.λπ. Αλλά υπάρχει και ένα βιβλίο που λέγεται Δευτερονόμιο. Νόμος και Δευτερονόμιο. Σε εκείνο το βιβλίο του Δευτερονομίου είναι γραμμένο να φονεύει. Επιτρέπεται ο φόνος και επιβάλλεται ο φόνος. Επιβάλλεται ο φόνος όταν κάποιος άνθρωπος πρόκειται έναν άλλον άνθρωπο να τον οδηγήσει σε ξένο Θεό, να τον κάνει άπιστο, να τον κάνει ειδωλολάτρη. Υπάρχει λοιπόν στο Δευτερονόμιο νόμος πάλι από τον Θεό, με εξαίρεση του νόμου «οὐ φονεύσεις», να φονεύει. Και πράγματι ο Αχαάβ τότε και η Ιεζάβελ...

και Ιεζάβελ, άπιστοι όντες των ημερών του Ηλίου, είχαν τετρακόσιους πενήντα προφήτες και τετρακόσιους προφήτες που παρέσυραν τον λαό σε ειδωλολατρία. Τους εκάλεσε ο προφήτης Ηλίας και τους είπε: «Κύριοι, εάν ο Θεός σας είναι ο σωστός, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ». Σε τι συνίστατο; Να κάνουμε ένα θυσιαστήριο, να βάλετε πάνω το ολοκαύτωμα, ένα βόδι, ένα τράγο. Θέλω όμως να μην βάλετε φωτιά και να ζητήσετε από τον Θεό σας να ρίξει φωτιά. Και αν υπάρχει Θεός πραγματικός δικός σας και ρίξει φωτιά, τότε εγώ θα γίνω δικός σας και θα πω στο κήρυγμά μου ότι αυτός είναι ο πραγματικός Θεός. Αν όμως δεν ρίξει φωτιά και ρίξει ο δικός μου,

υποχρεωμένοι να πιστέψετε. Δεν μπορούμε να συγχύζουμε τον λαό και να τον οδηγούμε εκεί που δεν πρέπει. Εδέχτησαν αυτοί. Και έγινε αυτό τότε στο όρος το Κάρμηλον. Δεν ξέρω αν έχετε πάει στους Αγίους Τόπους. Το Κάρμηλον είναι από πάνω από τη Χάιφα, από το πρώτο λιμάνι της Μεσογείου της Παλαιστίνης αρχίζει το Κάρμηλον. Σε μια απόσταση 45 χιλιομέτρων μέσα στο Κάρμηλον υπάρχει μέχρι και σήμερα το θυσιαστήριο που εκτίσθη για να γίνει το τεστ αυτό μεταξύ του Προφήτου Ηλιού και των ψευδοπροφητών του Βάαλ. Πράγματι έφτιαξαν αυτοί ένα θυσιαστήριο, έβαλαν πάνω το δικό τους το ολοκαύτωμα και όλη την ημέρα προσεύχονταν, αλλά οὐκ ἦν φωνή,

οὐκ ἦν ἀκρόασις, όπως λέγει η Γραφή. Έφτασε το απόγευμα. Τους λέει: «Κύριοι, φωνάξτε δυνατότερα. Θεός είναι», τους ειρωνεύεται. «Θεός είναι, μπορεί να συζητεί, μπορεί να κοιμάται». Αυτοί και χαρακτήρες ακόμη εχάραζαν και έβγαζαν αίμα, αλλά δεν έγινε τίποτα. Επροσευχήθη, ναι. Η προσευχή του ήταν απλή. «Θεέ», λέει, «πραγματικέ, για να μάθει αυτός ο λαός ποιος είναι ο σωστός Θεός, κάμε το θαύμα Σου σήμερα και ρίξε πυρ να κάψει το ολοκαύτωμα μαζί και την ειδωλολατρία τη δική του». Ο Προφήτης, προτού φτιάξει το θυσιαστήριό του, έβαλε 12 λιθάρια, τα οποία υπάρχουν μέχρι σήμερα. Προ ολίγων ημερών μάλιστα είχα πάει εκεί. Υπάρχουν τα δώδεκα λιθάρια αυτά, είναι εις ανάμνησιν των δώδεκα φυλών του Ισραήλ, εις ανάμνησιν των

όπως θέλετε, όπως δεν υπάρχουν. Έβαλε εκεί επάνω το δικό του ολοκαύτωμα, έκανε γύρω-γύρω ένα μεγάλο αυλάκι και έριξε δώδεκα τενεκέδες νερό, αν ήταν δυνατόν τώρα αυτό το πράγμα να ανάψει, να καεί. Κατερχόμενον πυρ ήρθε εκ του ουρανού και κατέκαψε. Όλος αυτός ο λαός, ο οποίος παρακολουθεί, έπεσε στα γόνατα. «Αυτός είναι ο Θεός». Οι 450 όμως προφήτες δεν τον εδέχθησαν. Παρά την αλήθεια, παρά το θαύμα, δεν τον εδέχθησαν. Δίπλα, σε μια απόσταση 150 μέτρων, υπάρχει ένας χείμαρρος, υπάρχει μια λαγκάδα που λέμε. Αυτός λέγεται ο χείμαρρος Κισών, υπάρχει μέχρι σήμερα. Τους έσφαξε σαν αρνιά, λοιπόν, ένας άνθρωπος.

Τους έσφαξε και τους 450 εκεί. Αν ήταν δυνατόν ένας άνθρωπος τότε, χωρίς πολυβόλα κ.λπ., να σφάξει τους 450, εάν ο Θεός δεν ήταν μαζί του. Ο Θεός λοιπόν τον ενίσχυσε και τους έσφαξε τους 450 εκεί. Ο προφήτης λοιπόν επραγματοποίησε του Θεού την εντολή: οι άνθρωποι που οδηγούν ανθρώπους σε ξένους Θεούς να φονεύονται. Ως άκρως ζηλωτής ο Ηλίας εφήρμοσε, να πει κανείς, την εξαίρεση του νόμου «οὐ φονεύσεις» και έτσι εφόνευσε και είναι μέσα στο πλαίσιο των Αγίων, και εμείς σκανδαλιζόμεθα. Εγινόμεθα φιλανθρωπότεροι του φιλανθρώπου, αγιότεροι του Αγίου και βασιλικότεροι του Βασιλέως. Δεν διαβάζουμε και γι' αυτό ακριβώς σκανδαλιζόμεθα με το θέμα αυτό.

Με την ευκαιρία να σας πω ότι ο προφήτης Ηλίας είναι μεταξύ μας. Προσέξτε την παρουσία του στον Πειραιά, που μου θύμισε αυτό το πράγμα. Πήρε το ταξί και τον πήγε στην Καστέλα. Εκατέβηκε από το αυτοκίνητο για να πάει στην εκκλησία τη δικιά του, του προφήτου Ηλιού. Η πόρτα ήδη, η νύχτα. Αυτομάτως ο σοφέρ έχασε τον άνθρωπο. «Πού είναι ο παπάς; Πού είναι ο καλόγερος; Πού είναι ο παπάς; Πού είναι ο καλόγερος;» Πουθενά ο παπάς, πουθενά ο καλόγερος. Την άλλη στιγμή γυρίζει και βλέπει στο κάθισμα, εκεί που είχε καθίσει ο προφήτης που τον μετέφερε, ένα χαρτί και έγραφε: «Μετανοείτε, επιστρέψετε, νηστεύσατε, εξομολογηθείτε. Έρχεται, έρχεται καταστροφή στην ανθρωπότητα και στην Ελλάδα. Ηλίας ο Προφήτης». «Πού είναι», λέγουν τώρα ορισμένοι...

«Δεν το έγραψε αυτό; Πού είναι ο ταξιτζής; Γιατί ο ταξιτζής δεν παρουσιάζεται;» Μίαν ημέρα γίνεται συζήτηση στο επιτελείο της αεροπορίας. Ένας φίλος του διηγείται το περιστατικό. Ένας άλλος αξιωματικός ειρωνεύεται το περιστατικό. Πηγαίνει το μεσημέρι σπίτι. Η γυναίκα του είναι δασκάλα. «Γιώργο, αυτά που συζητούμε αυτές τις μέρες για τον προφήτη Ηλία, μην τα περνάμε αστεία». «Τρελάθηκες κι εσύ;» λέγει ο σύζυγος. «Γιώργο, άκουσε να σου πω. Πήρα ταξί το μεσημέρι να έρθω στο σπίτι και ο ταξιτζής με ρώτησε τι δουλειά κάνω και του είπα ότι είμαι δασκάλα. “Πρόσεξε, κακομοίρα μου”, της λέει, “πρόσεξε, πρόσεξε τα παιδιά να τα μαθαίνεις τα δέοντα πράγματα. Πρόσεξε να μαθαίνουν να πηγαίνουν στην εκκλησία, πρόσεξε να μαθαίνουν να προσεύχονται, να

νηστεύουν, να εγκρατεύονται”. “Τι είναι αυτά που μου λέτε;” “Πρόσεξε αυτό που κάθεσαι εσύ. Επήγα εγώ τον Ηλία, τον προφήτη Ηλία. Πρόσεξε, αλλοίμονό μας”». Κόκαλο ο κύριος Γιώργος. Έρχεται δηλαδή η προφητεία που μας αγγίζει. Υπάρχει φωτογραφία του προφήτου Ηλιού. Είναι ζωντανό πρόσωπο. Μην πλανώμεθα. Είναι πρόσωπο που θα παίξει ρόλο μέσα στα πράγματα τα βασικά. Εμείς νομίζω, όπως πάνε τα χρονικά, δεν θα τα προλάβουν οι ημέρες μας. Θα τα δει όμως η ψυχή μας αυτά τα πράγματα, όταν ο Προφήτης Ηλίας πάρει εντολή να ξανακυκλοφορήσει. Ναι, με αυτό που θυμίζω και σας παρουσιάζω επί τη ευκαιρία της εορτής του, και να σας πω γενικότερα: παρά την κακία τη δικιά μας, παρά την αδιαφορία τη δικιά μας, παρά την απιστία τη δικιά μας, παρά την φαυλότητα,

παρότι υβρίστηκε το δεύτερο σημείο και τον εκήδευσαν κιόλας, εντούτοις το πρόγραμμα του Θεού γίνεται. Με ένταση θα τα αποστραφούν, γιατί όταν θα έρθει ο Ηλίας επί σκηνής, φέρεται τι γράφεται. Ιεροί λόγοι μεταξύ μας, κι αν διαβάζουν, να δούνε, των 107 τόμων της Πατρολογίας της Βιβλιοθήκης των Αθηνών, που γράφει Ρωμαίος αυτόπτης. Τι θα γίνει όταν έρθει ο Ηλίας επί σκηνής; «Τους ποιήσαντας τα σοδομιτικά και γομορρικά έργα πυρί κατακαύσει». Σήμερα έχουμε Σόδομα και Γόμορρα, και μεταξύ των απογόνων ακόμη έχουμε Σόδομα και Γόμορρα. «Τους ποιήσαντας τα σοδομιτικά και γομορρικά έργα πυρί κατακαύσει, τους δε κακούς ιερείς εκ του Ιερού διώξει και χρηστούς αποκαταστήσει».

Είπε ο Χριστός μας, αλλά δεν διαβάζουμε: «Ἠλίας μὲν ἔρχεται καὶ ἀποκαταστήσει πάντα». Όταν θα έρθει ο Ηλίας, διατηρώντας τον λόγο του. Δεν χρειάζονται άρματα, δεν χρειάζονται βόμβες υδρογόνου, δεν χρειάζονται Σπούτνικ, δεν χρειάζονται τίποτα όταν αναλάβει την επιχείρηση ο Ηλίας. Είσαι Εγγλέζος στην πατρίδα, είσαι Ρώσος στην πατρίδα, είσαι Αμερικανός στην πατρίδα, είσαι Βούλγαρος στην πατρίδα. Φωτιά θα βγάζει από το στόμα του όταν θα έρθει ο Ηλίας. Σταματάνε οι πόλεμοι, σταματάνε οι διενέξεις. Ο κάθε κατεργάρης θα πάει στη θέση του. Μεγάλο πρόσωπο. Μεγάλη αποστολή πρόκειται να εκτελέσει. Λέγω, ούτε αυτοί που ψάλλουν, ούτε αυτοί που διαβάζουν...

το πρόσωπο, ένας φονιάς Άγιος, πού στέκεται, από πού ξεκινάει, πού χρησιμεύει και περί τίνος πρόκειται. Έχουμε έναν Άγιο Θεό, ο οποίος θα έχει τα πάντα υπ' όψιν του, να οικονομήσει και σε μας ό,τι το συμφερότερο. Αλλά εξαρτάται βέβαια και από εμάς, διότι είναι ο άνθρωπος που θέλει τον άνθρωπο εις μετάνοιαν.

Προ εφτά χρόνια πάει και εγχειρίζει επιστολή σε βασιλέα, απειλητική, διά του όρνιθος, για να σωθεί από τον δωδοτρόμο. Ζει λοιπόν ο Ηλίας και θα ζει μέχρι που θα ξανα...

Ευχαριστώ πολύ. Την τρίτην ημέρα θα μείνει άταφος τρεις ημέρες μαζί με τον Ενώχ, όπως λέγει στο ενδέκατο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως, και έπειτα θα αναστηθεί και πάει στη θέση του. Τελειώνει η αποστολή του. Εύχομαι οι ευλογίες του να είναι με όλο τον κόσμο και με εμάς. Αμήν.