Cornelius the Centurion

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

This evening I was speaking about something that could help many people, because they are always devising their own way of salvation. After Pascha, we gave a talk in which we presented what we might call the way of human salvation. A person is not saved in the way many people imagine. He is not saved simply because he is a good person. Good people are not destined for the Kingdom of Heaven; good people are destined for Hell. Christians are destined for the Kingdom of Heaven. Let me give you an example.

People say, “Perhaps I do not go to Church very often. Perhaps I do not receive Holy Communion, and perhaps I neglect this or that. But I do not bother anyone or harm anyone. Why should I go to Hell?” Because you are dead. That is why you will go to Hell. Christ said, “Unless you eat My flesh and drink My blood, you have no life in yourselves.” Are you going to correct Him? People do not understand this, even if someone is a good person. Did Christ come here merely to preach good behavior? Did He publish a book of etiquette? What did Christ actually say? “I am the life; I am the light; I am the way.” What does this mean? A person may do good works and keep out of court—things that are good and honorable by worldly standards. To enter the Kingdom of Heaven, he must certainly do these things, but he must also do something more.

Do you give alms? You do well. But you will not enter Paradise unless you also do something more. “I pray.” You will not enter Paradise unless you also do something more. “I fast.” You will not enter Paradise unless you also do that other thing which gives all these works their true value. We find this here in the Acts of the Apostles, a book that is especially fresh and timely for these days.

The events that follow Pascha are recorded in the Acts of the Apostles: how the first preaching was carried out, how the faith spread, how Christianity prevailed, how it was persecuted, what happened, and how the Holy Spirit enlightened the Apostles to speak. It is a book that the faithful ought to read.

Many have not read it, and even those who have should refresh it in their minds. A person never loses anything by reading Scripture, because Scripture is not a novel. Nor is it merely history—the history of the Revolution, for example, or the history of Greece, the history of the world, and so forth. It concerns things in which God Himself is at work. You are not dealing merely with great figures, wise men, scientists, or inventors. You are dealing with God Himself. It would be a blessing if people read this book, the Acts of the Apostles, and saw how Christianity spread, what those people did who received the faith firsthand, how Christ sent them out, and how this work has continued until today, so that we too form a part of the Acts of the Apostles. For even at this very hour, nothing else is taking place: we...

...are being prepared for the Kingdom of Heaven, and people are still being added to the Church, just as on the first day three thousand souls were added, then five thousand, then one hundred and twenty, five hundred, three hundred—in the twinkling of an eye—and souls are still being added. If you wish, read this book called the Acts of the Apostles calmly and objectively. There we encounter something remarkable. It speaks of a prominent man who commanded one hundred Roman soldiers. His name was Cornelius. His story gives many people a vivid example.

They can see that it is not enough merely to be good; we must also become Christians—that is, we must be baptized. And we must preserve our Baptism. If we have stained it—for we are always quick to say, “I have been baptized”—have you preserved your Baptism? Are you clean? Is the garment of your soul clean, or does it need Baptism again: the second Baptism, the washing of metanoia and Holy Confession, and the cleansing that comes through Holy Communion? So it is not enough to repeat what we say every day: “If only you were like my husband, my wife, so-and-so, my child,” and so forth. Some even say, “If only you were like me!” Do not be deceived. Heaven is exacting, because Christ shed His blood, and His blood cannot be reconciled with the sweet little assurances we hand out, each person certifying the goodness of another. Ask a mother, and she sends all her children straight to Paradise—even when those children are not fit for the neighborhood, much less for Paradise.

They are not fit for the neighborhood; the neighborhood is afraid of them. So I wanted to recount this event, to refresh our memory of the works of the early Church and to show how those words continue to be fulfilled to this day. If you ever wish to find the passage yourselves, it is in the tenth chapter of Acts, beginning with verse one. It says: “There was a certain man in Caesarea named Cornelius, a centurion of what was called the Italian Cohort, a devout man who feared God with all his household, who gave many alms to the people and prayed to God continually. At about the ninth hour of the day, he clearly saw in a vision...”

“...an angel of God coming in to him and speaking to him.” His name was Cornelius. His occupation was that of an officer, a centurion. He had a family, evidently with a wife and children. And his virtues? He gave many alms, prayed continually, and was a man of prayer and fasting. Where could you find such a person today? He possessed virtues that most Christians today do not possess—beginning with us. We do not fear God. A lady may be afraid of a cockroach, yet she is not afraid to kill her own child. And she calls herself a Christian. She has an icon at home, her vigil lamp burns continually, and she goes to Church—a respectable lady and wife. And the gentleman...

...who claims to fear God is not afraid to cheat the first customer who enters his shop after the blessing of water on the first day of the month. He will cheat that first customer, whether by quoting a higher price, giving short measure, or falsifying the weight. There are exceptions, of course. We are not speaking of every single person, or of five in a hundred or a thousand; we are speaking generally. If you ask him, “What are you doing?” his answer will be, “God is God, but business is business.” “If you go around with the Cross in your hand, you cannot survive anywhere. Do you know what the tax office will charge? Do you know this? Do you know that?” And so he excuses his schemes and fraud. He considers himself a Christian. In his office he may even have an icon of the Lord, along with other Saints and the Most Holy Theotokos. But he does not fear God. He may say and do things as though he were entirely alone and no one could hear him.

Many times, of course, we say or do such things in secret—in darkness, far away, silently, and so forth. Yet the One who is everywhere present and fills all things stands before us, and such a person takes no account of Him. That One is God. Does this person fear God? Cornelius, Scripture says, did fear God. To fear God means that I acknowledge God, take God into account, and reckon with God. When a God-fearing person opens his eyes in the morning, he will say, “Glory to You, O God, for granting me to open my eyes once again.” Our eyes did not open because the alarm rang, or because our wife, husband, father, or mother woke us for school and told us to get ready because the car was coming. That is an illusion. Any number of people might have shouted while we remained asleep. We awoke because God granted it. Therefore, we must take God into account—at this very hour, as I speak and as you listen...

...in your work and possessions, in your family and the upbringing of your children, and in everything else, remember that God is the One upon whom all depends. Always put God first—Him above all. God first, and then everything else. Many people, of course, say, “Man comes first.” Yesterday a taxi driver was taking me along and blasphemed the Most Holy Theotokos. Because of that, after things had calmed down, a conversation began. By the time he had taken me from Kallithea to the Academy, he finally told me, “I believe in nothing. I believe in man and in money.” Such things are absurd. You believe in man? A stomachache can strike a man and leave him unable even to get up from the floor. This reminds me of a friend who went to a bank at noon on Saturday to pay a promissory note for fifty thousand drachmas. The clerk, who knew him...

...said to him, “Mr. Kalkavouras, come back on Monday and pay it.” My friend replied, “Please do not send the note away from the bank and make me search for it afterward.” “No,” the clerk said, “your note is right here.” “Then, God willing, I will come on Monday and pay it.” The manager of that department heard the customer say “God willing” and replied, “What are you saying, sir? Man comes first.” My friend turned and looked at him. “I do not know how you think, what you believe, or what you know. I say that God comes first. If God does not will it, I will not come on Monday with the money. God must will that I bring it on Monday, because I may no longer be here.” The manager replied, “What are you saying? I am very sorry, sir, to hear you speak in such a way when you are a modern man.” And my friend was, in fact, the accountant of a factory.

He was an educated man and so forth. In any case, I do not know everything he answered, but he said, “God first, Mr. Manager. I will bring you the money on Monday. Just do not send my promissory note away and put me to needless trouble.” The clerk did indeed keep it there. The other man muttered behind his back, perhaps calling him a fool or something of the kind. On Monday my friend went to pay. Outside, the bank looked dark and somber, as though in mourning. The manager who had told him, “Man comes first,” had died. My friend went inside, and the others said, “What kind of man are you?” “What am I? A sinful man.” “But the departed manager was saying ‘Man comes first’ only the other day.” “I did not tell him that he was going to die. He was the one who failed to understand that, for him to be here on Monday, Someone else had to will it.”

The previous morning, Sunday, he had not gone to Church or done anything of the kind. He called his wife to get ready so that they could make a morning visit between eleven and twelve and have the afternoon free. While she was getting herself ready before the mirror, he sat in an armchair in the hall, picked up Kathimerini—the newspaper of the time—and began to read. After a while his wife heard him snoring. “Really,” she said, “you have only just sat down, and already you have fallen asleep?” Her husband did not respond. Soon the snoring stopped. When she was ready, she called, “Are you ready, George?” But George did not move. She went over and found him covered by the newspaper. We do not consider such things; we do not take them into account. We are not God-fearing people. We do not fear God. We fear the prosecutor, the policeman, the cockroach, the mouse, the wolf, and the dog. But we do not fear God.

Look at your deeds and judge for yourselves. Scripture says that Cornelius was a God-fearing man. Second, he was devout. Is there any reverence today? Tell me. Leave religious reverence aside for a moment—is there even ordinary human respect? Is there respect from a son toward his father, or from a daughter toward her mother? Is there respect from younger people toward their elders? Is reverence to be found in the world? Do you see it governing people’s conduct today? On a bus, a lady ostentatiously seated her young son, a strong boy of seven or eight who only wanted to play around. Meanwhile, an elderly man stood trembling and clinging to a support, until the other passengers were forced to protest. This is how that child is being raised. Where is respect? Where is reverence? But if God is absent from within a person, how can that person be devout?

Can education alone form people capable of attaining the Kingdom of Heaven? Scripture says that Cornelius was devout—devout toward God and respectful toward his neighbors. He was a God-fearing man, “fearing God with all his household.” It was not only he, but his entire household. Do we have examples like this to offer today? The mother reveres God, but the father does not. The father reveres God, but the mother does not. Or perhaps both parents revere and fear God, while their children have no fear of Him. There are scarcely any such homes left. The proportion has now fallen to one, two, or five homes in a thousand that are truly domestic churches, where everyone fears and reveres God.

They go to Church, make their confession, and fast without complaining or pulling faces. They receive Holy Unction when it is appropriate, and fast for their spiritual benefit, as I said. Each respects the other. The father holds the place of Christ in the home, the mother that of the Most Holy Theotokos, and the children that of the Saints. Such families are what we call domestic churches. Yet Cornelius was not living in the age of grace and had not yet become a Christian. He was a pagan and a Roman. He did not yet have a relationship with the true God—not even with the God of the Jews, much less with the grace now given to us. And yet Scripture says he was “devout and feared God with all his household.” In other words, his manner of life influenced his children, his parents, and his wife.

The human person is free. Consider Adam’s first two children: one became a murderer, while the other was a simple and good child. They had the same father, and in those days there was no corrupting television, no magazines, no bad influences from women, and no evil company. This happened among the very first human beings. There may also be children in our homes who become perverse and refuse what is good. They are free. But never forget that the conduct of the parents plays a very great part. You will never make your child fear God or respect you if you do not respect yourself. Many parents do not respect themselves, and the methods they use in educating their children and passing on this respect are not the right ones.

If a father catches his child smoking, he scolds him, shuts him out, and so forth. Yet that same father sends the child to the kiosk to buy him a packet of cigarettes. Is that not true? He sends the child to Church: “George, hurry off to Church!” But the father himself does not go. Do you understand? If he hears his child telling another child to go to the devil, he becomes upset and may even slap him. Yet he himself blasphemes the Most Holy Theotokos when speaking to his wife. How can these things fit together? Children watch far more than they listen. They watch. You might say that faith is now transmitted not from the ear but through the eye. The child looks at the person instructing him and asks, “Do you do it yourself?” That is the real issue, and this is where parents are caught out.

They stand guilty. They have set no good example and show no respect. They respect neither themselves nor God. So if they do not keep the first commandment, how can they expect the fifth commandment to be kept—the one that tells children to honor their parents? The two things go together: you must honor God, and others must honor you. When you show no respect for God or for anything God says, what do you expect? How can you demand that others respect you? That is where everything becomes tangled. Then a person cannot build a family. And he should understand this: even if, let us say, a child is wayward, cold, rebellious, and so forth, life still influences that child. The life within the home influences him.

The child follows a course, just as the flu runs its course. You know what the doctors tell us: “It must run its course. Wait and arm yourselves with patient endurance. Get under the covers and wait for the flu to pass—three, four, or five days; and if it is severe, as it was this year, even ten or fifteen days. No medicine can touch it; there is no cure.” So it is here. When these seeds have been planted within a child, circumstances will one day come together and that child will return. Such a child has a better chance of returning than another child of the same disposition who has had no good example at home. This matters greatly. And here Scripture credits Cornelius with the piety of his entire household. It credits it to him; that is, he was a successful head of his household

for his time, because he managed to keep his family together and devoted to God. It was not that he prayed while his child stood elsewhere blaspheming Christ or the Most Holy Theotokos—of course, they did not yet know these things—or blaspheming God, as we would say. Yet we today, even with the grace of the Holy Spirit available to us, do not possess the virtues this man had. Scripture also says that he was “praying to God continually.” Christ taught people to pray, and Paul, who came after Him, proclaimed, “Pray without ceasing.” But who taught Cornelius to pray? Christ proclaimed, “Knock, and it will be opened to you; seek, and you will find.”

Who taught him this? You see that from his earliest infancy, man is made for God. Yet in the meantime, we ruin him. His family ruins him, his parents ruin him, society ruins him, and so do the teacher and even the Church when they fail to do what is right. For all little children—perhaps you have noticed this, since we cannot remember ourselves at that age—have a religious sense within them. They see a priest and run to kiss his hand. Bring out a few vestments, and they will even try to place the priest’s stole around his neck. Yet before long, this little angel becomes a little devil. Who made him so? Society did. The television you brought into the home did. The magazine that you, the grown-up, sophisticated person, read because you think you can read anything without harm did. But it may fall into hands not yet ready for it. Later the child will read it. Later he will see all those corrupt things. He will see them and say, “Why may you look at them? Why are they not for me?” Do you understand? And Cornelius, Scripture says, was “praying continually.”

Do you know when he received the angel’s visit? After four days of continuous fasting and four days of prayer. And when was this? At a time when they knew nothing of what we know. Yet today people expect God to deliver us from the hands of papism. Why should He deliver us? So that we can have a comfortable life? Why do we want peace and for Ecevit not to come here? So that we can have a comfortable life. We want peace simply so that we can live well: eat well, enjoy peace and quiet, cook our steaks, spend time with our friends and girlfriends, and have a good time here—not so that we may prepare for the life to come, but so that we may enjoy ourselves here. And you understand that a good father who knows what is best does not grant his children every favor they ask, if he wishes to save them. Scripture also says that Cornelius “gave many alms.” Do we give alms?

We might give away a worthless coin that no one will accept, or throw in some battered two-drachma piece somewhere. But what about almsgiving—regular, deliberate almsgiving? If I earn ten thousand a month, at least fifteen hundred should go to the poor. If I earn twenty thousand, then at least ten percent. I say, let me at least be like a Jew or a Pharisee and give my tithe. For a Christian has no right to stop at the Pharisee’s ten percent. A Christian says, “I will distribute half of what I have,” and often gives everything; at times, he even goes into debt for someone else. Many people face such hardship that they need the help of their fellow human beings. They have neither influence nor means. But we may have a good name and credit. My signature may be accepted. If I have nothing in my pocket, I may still have my reputation, and I can guarantee the debt for him. I can pay the note at the bank so that he is not thrown out of his home.

There is a case now involving a father of nine children. The man had taken out a loan of three hundred thousand drachmas. His connections and other efforts did not get him far enough. And the other day he received notice from the bank. The organization responsible transferred these loans to the state, having issued the money through it, and now they are compelled to collect them. Where is this man supposed to find the money? With today’s cost of living, he cannot even afford milk for his children, much less make payments on promissory notes. And now they have sent him the final notice.

His home will now be put up for auction. They will seize it and cast him into the street. What are three hundred and fifty thousand drachmas? Nothing. One person could give him that amount, yet instead many people will have to squeeze themselves to gather it for him. There is no organized charity, nor heartfelt charitable almsgiving, with money set aside and ready for such needs. Ten or twenty people together could collect the sum and give it to the man. His family has eleven members.

This is no laughing matter. In winter, water runs down the bare stone walls. There is not even insulation above them—nothing at all. What could three hundred thousand drachmas possibly accomplish? How could that be enough to build two floors in which to house his family? And yet we call ourselves Christians, while showing no sign of charity and no sign of almsgiving. You know, almsgiving delivers a person from many sins. There are many things we have not understood properly, things we do not manage to bring to Holy Confession because we do not remember them or for some other reason; charity covers them. When God sees mercy, He shows mercy. Woe to the person who shows no mercy yet expects mercy; he will receive none. Whoever has shown no mercy will receive no mercy from God. So let me return to the point: Cornelius was devout, God-fearing, abundant in almsgiving, and constant in prayer—things that are missing among those whom we call today’s

true Christians. These things are not found among us. And fasting was also part of his life. It is not mentioned here, but he himself speaks of it later. Now, those of you who have not read this account may be wondering: what business did an angel have in his house? Why did the angel go there? Listen. At the ninth hour of the day, at three in the afternoon, this man clearly saw—not in a dream, but in a vision—an angel of God enter and say to him, “Cornelius.” He started in alarm. “And when he observed him, he was afraid, and said, ‘What is it, Lord?’ So he said to him, ‘Your prayers and your alms have come up for a memorial before God.’” “Glory to God,” one might say.

“The good things I have done have reached Heaven.” We do not know whether our own deeds have reached Heaven. I may give alms, but how many gifts from stolen wealth never reach Heaven? How many gifts drawn from injustice never reach Heaven? I may have put someone in a room, but perhaps that room belonged to my defenseless sister, and I, being the clever one, took it from her. I robbed her and cast her out—or perhaps I did this to my vulnerable brother. God does not accept such a gift. Do you understand? We may pray, but our prayers may be empty words. Cornelius had the assurance that his prayers and alms had come before God. We do not know whether ours reach Heaven. We may do many things, but the question is whether they pass God’s examination and whether they are genuine. God judges what is genuine in a way different from ours. He does not judge as we do. His judgment is His own, and many of our deeds cannot withstand it; they do not reach Heaven. But Cornelius was told that his had.

He might have said, “Glory to God! Since my works and virtues have come before God, what else do I lack?” Yet at once the angel tells him, in effect, “Thus far you are still lost; you have nothing.” So what must happen? Listen: “Now send men to Joppa, and send for Simon, whose surname is Peter. He is lodging with Simon, a tanner, whose house is by the sea.” “Go,” the angel tells him. “Send one of your soldiers to Joppa and summon him.” Caesarea and Joppa are real places: Caesarea, where Cornelius lived, and Joppa. “Send someone to notify him and bring him here. He will tell you what you must do to be saved. Up to this point, you have not attained salvation by your own way.” Do you understand now what becomes of our virtues when the essential

element is missing—Christ, God, the Church, the Saints, and so forth? “And when the angel who spoke to Cornelius had departed, he called two of his household servants and a devout soldier from among those who attended him continually.” He called two servants and a devout soldier whom he trusted, men close to him. “Having explained everything to them”—telling them exactly what had happened and making sure they understood the matter—“he sent them to Joppa.” The angel had said, “Go to a tanner named Simon. A man called Peter is staying there. Go to him and ask him to come here.” Why he was to come was another matter. “The next day, as they went on their journey

and drew near the city, Peter went up on the housetop to pray, about the sixth hour.” They had set out in the morning from Caesarea for Joppa. These places lie along the Mediterranean coast, beyond Tel Aviv, for those of you who have never been there. It was now around noon, twelve o’clock.

They had left very early so that they could arrive there. As they were approaching the city on foot, “Peter went up on the housetop to pray, about the sixth hour. Then he became very hungry and wanted to eat.”

The meal, as we say, was not ready yet. He was hungry, but the food had not been prepared. He was a guest, so he could not tell them, “Bring me something to eat.” Perhaps he asked, and they told him it would be ready in ten or fifteen minutes. Peter made use of that time. He did not turn on the television to see what the news was saying. He went up to the rooftop to pray. The only time that is never wasted is the time you spend in communion with God. Everything else you do will remain here. The one thing no one can take from you, the work that endures even beyond the grave, is your conversation with God. Even though Peter was a guest, he withdrew to the rooftop and went to pray.

By then the men were nearing the house. They had entered Joppa and had begun asking where the tanner lived. His tannery was by the sea, as tanneries commonly were, right on the shore. They were drawing near. At that very hour Peter went up to pray and was given a vision. He saw Heaven open as he knelt in prayer, and something like a great sheet descend. It was held by its four corners, and this great cloth was filled with animals of every kind, especially unclean animals that the Jews did not eat. As you know, the Law had divided animals into clean and unclean. The clean animals were those that had a divided

hoof, such as the goat, the ox, and the sheep, and that also chewed the cud. Animals that did not chew the cud, such as the pig and the donkey, and other animals that neither chewed the cud nor had divided hooves but had solid hooves, were considered unclean. The camel was regarded as partly clean and partly unclean, because it chews the cud but does not have a divided hoof—or perhaps the distinction is the other way around; I do not remember exactly. In any case, it was partly clean and partly unclean. John the Forerunner wore a garment of camel’s hair, for he stood at the boundary between the two covenants, between darkness and light, Law and grace, and so forth.

In any case, “while they made ready” the food, “he fell into a trance,” a vision, “and saw Heaven opened and an object like a great sheet” descending toward him. That is what he saw. It was “bound at the four corners” and gradually lowered until this great sheet rested upon the earth. Within it were “all kinds of four-footed animals of the earth, wild beasts, creeping things, and birds of the air”—creatures of every kind. “And a voice came to him, ‘Rise, Peter; kill and eat.’” “You are hungry, are you not? Get up.”

“Slaughter something and eat.” But Peter said, “Not so, Lord!” He understood that the vision was from God, yet he said, “Impossible, Lord! Not so, Lord, for I have never eaten anything common or unclean. I have never eaten any of these things. I am a Jew. I cannot eat animals that are unclean.” And the voice spoke to him again a second time: “What God has cleansed you must not call common.” “Since I am telling you that I have cleansed them, you must not call them defiled.” This happened three times: “Rise, kill, and eat. What I have sanctified, you must not call common.” Then the object was taken up again into Heaven.

He gave Peter this preparation, taught him this lesson, and then the vessel was taken up into heaven. Here is something that may help the Old Calendarists, those prosecutors who have condemned the whole world to Hell. You know, we have proof that sanctification exists in our Church. Satan himself admits it. Recently he caused a demon-possessed woman to become an Old Calendarist. During a conversation, Satan answered someone in his own coarse language: “You fool, Vangelakis, do you think I made her an Old Calendarist so that she might be saved, because she could not be saved where she was? No,” he said.

“I made her an Old Calendarist so that she would stop going to the churches where you take her, because people hear me there and come to believe. That is why I made her an Old Calendarist—not because those churches do not bring salvation.” The devil himself says this. And we have the blessing of water. In my home I have holy water that is seventy years old—many years old. We take holy water and basil from the Cross in our Church and use them to make leaven. We make sourdough starter with them. Are these not signs that grace is present? And since Christ is at work and sanctifies within the Church, how can you say that the Mysteries are invalid and defiled? “What God has cleansed, you must not call unclean.” This is an answer to that question as well. That is why I told you. If anyone says such things to you, tell them: “Go and read the Acts of the Apostles, chapter 10, verse 13, and learn what God says.”

“Am I the One who sanctifies, or who are you to come between? I sanctify,” He says, “and I know what I am doing. Who are you to step in, hand out grades, and pass judgment on these things?” Now, while this was happening, Peter entered another state of ecstasy, seeking to understand what it meant. He had seen the vision, but now he was no longer seeing it. His soul was troubled as he tried to understand what was happening. What was this vision he had seen? Was it from the Good One or from the evil one? What did it mean?

What was it? Peter was deeply perplexed about what the vision he had seen might mean. He was reflecting on it when, behold, the men sent by Cornelius, after asking where Simon’s house was—Simon the tanner—came and stood outside at the gate. Peter was sitting inside; the vision was still very fresh in his mind, and he was searching within himself to understand it. The men arrived outside and called out, asking whether Simon, who was also called Peter, was staying there.

At that very moment, Peter was inside, occupied with his concerns about the vision. “While Peter was pondering the vision, the Spirit said to him”—the Holy Spirit spoke to him. So the Spirit is not a breeze, as the Jehovah’s Witnesses claim, nor is He merely the breath of God. He is a person. The Spirit said to him, “Behold, three men are looking for you.” The Spirit told him inwardly, “Three men outside are looking for you. Rise, go down, and accompany them without hesitation, for I have sent them.” “I have sent them.” This “I” is a person. Do you understand?

“I have sent them.” He quickly teaches Peter the lesson: “Now you are going to hear about people regarded as unclean—Romans and idolaters—and you will not want to go to them. But know that I sanctify them; I sanctify them too. So do not hesitate.” This is the lesson He gives him. And if you hunger, do not hunger only for dishes and food; hunger for souls as well. Peter then went down to the men. He came out and found himself before three men. “Behold, I am the one you are seeking. You are looking for someone; I am that man. What is the reason you have come? Just tell me why you have come and why you are looking for me.” Until then, they had not spoken with one another. They answered: “Cornelius the centurion, a righteous man who fears God and is well spoken of by the whole Jewish nation,”

“was instructed by a holy angel to summon you to his house and to hear words from you”—that is, so that you might speak to him. In other words, all that Cornelius had accomplished was not enough for his salvation. But because God saw that he was such a good man, He sent someone to tell him what he must do to be saved. Up to that point, he had shown himself to be a good man, but that was not enough for Paradise. Yet such a good man was worthy of being led to Paradise. So God sent a special angel to give the message; Cornelius was then to notify another man, and that man was to take others with him and go, so that salvation might be brought about.

“The next day he arose and went with them,” because the angel had said that Peter was to come to Cornelius’s house so that Cornelius might hear words from him. Peter therefore invited the men in and gave them lodging. It seems the hour was too late, or perhaps they were tired, so they decided to leave the next day. They stayed there together and departed in the morning. “The next day he arose and went with them”—with the three men. But when the Christians there learned what had happened, they were afraid to let Peter go alone. They thought, “What if they harm him, kill him, or lead him into a trap?” So Christians from Joppa said, “We will go with you,” and they accompanied him on the journey to Caesarea. That is why the passage says, “The next day he arose and went with them, and some of the brethren from Joppa accompanied him.”

The following day they entered Caesarea. Cornelius was waiting for them; how could he possibly sleep? He had gathered his relatives and close friends. He had told his relatives and closest friends what had happened and that he had sent men to fetch Peter. So a large circle of people must have assembled, stirred by the extraordinary news Cornelius had shared. They were all waiting. When Peter was about to enter, Cornelius hurried out to meet him; he did not simply wait inside the house. Meeting Peter, Cornelius fell at his feet and bowed down before him. But Peter immediately raised him up and said, “Stand up; I myself am also a man. I am not God; I am a man.” And as Peter spoke with him,

he raised him and continued talking with him, perhaps even taking him by the arm, as we might escort into our home a dear person, a long-awaited guest, or an honored visitor. Speaking with Cornelius, Peter entered the house and found many people gathered there; the centurion’s house was full. Peter said to them: “You know that it is unlawful for a Jewish man to associate with or visit a foreigner, but God has shown me that I should call no man common or unclean.” To the others, it seemed strange that a Jew would agree to come, given the prejudice expressed in the saying that Jews had no dealings with Samaritans.

The Jews were regarded as sanctified and as the children of God, while the others were the little dogs, as the Syrophoenician woman said. How, then, had Peter agreed so readily to come? As soon as he entered the house, he said to them: “Do not be surprised that I, a Jew, am here. God has already taught me the lesson that I must call no man common or unclean. Therefore, I do not regard you as unclean; I see you as people of God.” Then he added, “Therefore I came without objection when I was summoned.” That is why, he said, he had raised no objection and had come when they called him. “I ask, then, for what reason you summoned me?” He was now eager to know why they had called him. Until then, they did not know the reason, and Cornelius, being the cause of it all,

then spoke and said: “Four days ago, at this very hour, I was fasting.” What, did the monks invent fasting so that they could sell olives in Salona and Amphissa? Those are our clever remarks. See where Cornelius learned about fasting. “For four days,” he said, “I had been fasting. And at the ninth hour I was praying in my house”—he kept the ninth hour at three in the afternoon—“and behold, a man stood before me in shining garments and said: ‘Cornelius, your prayer has been heard, and your alms have been remembered before God.’” They had reached the throne of God. “Send now,” he continued, because up to this point you have not yet done what is necessary,

“to Joppa and summon Simon, who is called Peter. He is staying in the house of Simon the tanner by the sea. When he comes, he will speak to you and tell you what you must do to be saved.” You should say this to all those who are content merely to think that they are decent people. They have no relationship with God, none with the Church, none with the Mysteries, and none with the clergy. Or if they do, it is incomplete and confined within their own ideas and the limits they themselves set. “Therefore I sent for you at once,” Cornelius said. “And you have done very well to come. Now, therefore, we are all present before God.” Listen to those words. He did not say, “We are standing here waiting for you to speak.” No. Since God had sent Peter,

they stood before God, and God would tell Peter what to say to them. Therefore, God Himself would speak to them. “We stand before God.” Do you hear those words? “We are all present before God to hear everything commanded you by God.” Then Peter opened his mouth and began to preach to them: how God had planned and acted; how He had sent Christ into the world; how Christ had sacrificed Himself, was crucified, and rose again; and what commandments the Apostles had then received—to go and make disciples of all nations, baptizing them in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit. I think you now understand why I brought up this account. It is one of the events that took place in the early Church after the descent of the Holy Spirit, when the Apostles went out to preach.

This saying about “the good person” is like a piece of candy that is sucked everywhere—in the marketplace, in the living room, at the doorstep, everywhere: “He is a good person.” Yet if a person does not also become a Christian, his goodness will bring him no benefit. I am not telling him to become a criminal, a thief, a robber, or anything of the kind. But he must not remain where he is, because Satan is deceiving him, and he will not be able to enter the Kingdom of Heaven. I do not think we have anyone today who matches Cornelius in goodness. Here we have the assurance that his deeds reached God, who accepted them as sincere, innocent, and selfless. God accepted everything this man did. But he did not yet possess life.

He had not been born again; he did not have Christ; he did not have grace. All these were the deeds of a dead man. What value do ornaments have for a dead woman, even if her father adorns her and places gold necklaces and jewelry upon her? She is dead. So it is with the works of a person who has no relationship with Christ. Whatever you place beside the dead will only be consumed by the earth. That is exactly how it is.

Do you understand? That is why, wherever you may be, speak with love to those who remain far from Christ, far from the Church, far from the Mysteries, far from Holy Confession and Holy Communion. Speak to them with love. Say, “My dear, what a good man you are,” or, “What a good woman you are. Come and read this passage and see.”

Your goodness is not enough, especially since you have not reached the stature of Cornelius. But even if we suppose that you possessed all those virtues, it still would not be enough. See to it that, alongside the beautiful things you do, your good deeds, and your good thoughts, you also add the Church—whether the priest is sinful or not. There are people who were once very devout Christians, but they were careless and began accusing the clergy; today they are demon-possessed. They are demon-possessed. I know such cases, and my heart weeps. Why did it happen? Because they did not respect the clergy. They became demon-possessed. There is also a young married couple: the husband was very devout, and so was the wife. But he fell into denouncing priests, and today he blasphemes sacred things. In a few days, the couple will separate without understanding why. You do not need to know the particular case.

It is enough to understand that God tolerates certain persons for our sake. He has no intention of tolerating them beyond the grave; beyond the grave He will cast them into torment. But here He tolerates them for our sake, so that we may have someone to baptize us, someone to crown us in Holy Matrimony, someone to bury us, someone to serve a memorial service and take out a particle for us, and so forth. He does this for our sake and out of love for us. And if His name comes to be blasphemed because of certain clergymen, are we the ones who will pass judgment? We should pray and say to Him: “Thank You, my God. Be longsuffering toward this man as well; illumine him and strengthen him, for he faces many temptations,” and so forth. This is what we ought to do, but we do not. We grow complacent and think that we are saints, that our family is holy, and that everyone else is sinful and lost—even though we ourselves are people within the Church. I do not know; perhaps my words have fallen on empty ground.

Yet inwardly I feel compelled to say this, because every day we meet so many good people around us who nevertheless have no relationship with the Church. When we consider the distinction God makes here—telling Cornelius, in effect, “All your deeds are holy, but send for someone to tell you what you must do, because the way you have found up to this point is not the way that presents you before God”—then I feel I have a duty to remind people of these things, to have them preserved in writing, and to send them to the ends of the world so that others may hear them. Perhaps, together with all their goodness, they may choose to embrace the Christian faith as well. For we have many good people who are not Christians at all. This does not mean that a Christian should not also be a good person. But a good person may not be a Christian at all. You may listen to someone who would never step on an ant, yet when he opens his mouth and begins to speak, your hair stands on end. Yes, these are two different things. Therefore, I pray that this holy man...

May this holy man, who received this visitation from heaven, leave a small lesson for us as well. And may we be willing to make good use of it and pass it on to someone else, so that it may bring a twofold benefit: to the glory of God and for our own edification. Amen.

Έλεγα κάτι απόψε που θα μπορούσε να βοηθήσει πολλούς ανθρώπους, οι οποίοι πάντοτε με τον τρόπο τον δικό τους φτιάχνουν τον τρόπο της σωτηρίας των. Είχαμε κάνει μετά το Πάσχα μια ομιλία, στην οποία παρουσιάσαμε τον τρόπο, όπως θα λέγαμε, της σωτηρίας του ανθρώπου. Ο άνθρωπος δεν σώζεται όπως νομίζουν πολλοί άνθρωποι. Δεν σώζεται, δηλαδή, διότι απλώς είναι ένας καλός άνθρωπος. Καλοί άνθρωποι δεν είναι για τη Βασιλεία των Ουρανών, καλοί άνθρωποι είναι για την κόλαση. Οι χριστιανοί είναι για τη Βασιλεία των Ουρανών. Ένα παράδειγμα.

Οι άνθρωποι λένε ότι: «Μπορεί στην εκκλησία να μην τόσο πηγαίνω εγώ, μπορεί να μην κοινωνώ, μπορεί το ένα, αλλά δεν πειράζω κανέναν, δεν βλάπτω κανέναν. Γιατί θα κολαστώ;» Γιατί είσαι νεκρός. Γι’ αυτό θα κολαστείς. Ο Χριστός είπε: «Όστις δεν τρώει τη σάρκα μου και δεν πίνει το αίμα μου, ουκ έχει ζωήν εν εαυτώ». Να τον διορθώσεις; Δεν το ξέρουν οι άνθρωποι. Και να είναι καλός άνθρωπος. Γιατί, ο Χριστός ήρθε εδώ πέρα και εκήρυξε καλή συμπεριφορά; Εξέδωσε σαβουάρ βιβρ; Τι λέει; Ακόμα ο Χριστός τι είπε; «Εγώ είμαι η ζωή, εγώ είμαι το φως, εγώ είμαι η οδός». Τι είναι αυτό το πράγμα; Διότι κάνει ένας άνθρωπος καλά έργα ή αποφεύγει τα δικαστήρια του ΑΒ, καλά και άγια κατά τον κόσμο, αλλά για τη Βασιλεία των Ουρανών, ώστε να κάνει αυτά, ούτε αυτά θα κάνει. Αλλά έχει να κάνει και κάτι τι άλλο.

Ελεημοσύνη; Καλώς κάνεις. Δεν θα πας στον Παράδεισο, όμως, εάν δεν κάνεις και κάτι τι άλλο. «Εγώ προσεύχομαι». Δεν θα πας στον Παράδεισο, εάν δεν κάνεις και κάτι τι άλλο. «Εγώ νηστεύω». Δεν θα πας στον Παράδεισο, αν δεν κάνεις και κάτι τι άλλο, που τα αξιοποιεί όλα αυτά. Εδώ, στις Πράξεις των Αποστόλων, που είναι ένα βιβλίο νωπό για τις ημέρες μας.

Μετά το Πάσχα και όλα αυτά τα γεγονότα είναι Πράξεις των Αποστόλων. Πώς δηλαδή, τι έγινε με τα πρώτα κηρύγματα των ανθρώπων, πώς επεξετάθη η θρησκεία, πώς επεκράτησε ο Χριστιανισμός, αν διώχθη, τι συνέβη, πώς εφώτισε το Πνεύμα το Άγιο να μιλήσουν οι Απόστολοι. Είναι ένα βιβλίο που πρέπει να διαβαστεί από τους πιστούς.

Δεν το έχουν διαβάσει, μα και αυτοί που το έχουν διαβάσει να το φρεσκάρουν ξανά στον νου τους. Δεν χάνει ποτέ ο άνθρωπος, δεν είναι μυθιστόρημα η Γραφή. Δεν είναι κάτι, έστω και μια ιστορία της Επαναστάσεως ή, ξέρω εγώ, η ιστορία της Ελλάδος, η ιστορία του κόσμου κλπ. Πράγματα στα οποία καταπιάνεται αυτός ο Θεός. Δεν έχει να κάνει με μεγάλα πρόσωπα, με σοφούς, παραδείγματι, ή με επιστήμονες ή με εφευρέτες. Με τον ίδιο τον Θεό έχεις να κάνεις. Και θα ήταν ευλογία αν οι άνθρωποι το διάβαζαν αυτό το βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων, να δούνε με τι τρόπο ο Χριστιανισμός επεξετάθη, τι έκαναν αυτοί οι άνθρωποι που πήρανε από πρώτο χέρι, πώς τους έστειλε και πώς έχει φτάσει μέχρι σήμερα να αποτελούμε κι εμείς ένα κομμάτι των Πράξεων των Αποστόλων. Γιατί και αυτή την ώρα δεν γίνεται τίποτα άλλο, εμείς

καταρτιζόμαστε για τη Βασιλεία των Ουρανών και προστίθεται στην Εκκλησία, όπως προσετέθησαν την πρώτη ημέρα, που ξέρουμε, 3.000 ψυχές, έπειτα 5.000 ψυχές, 120, 500, 300, εν ριπή οφθαλμού, και προστίθεται ακόμη. Διαβάστε το, εάν θέλετε, εν ψυχρώ αυτό το βιβλίο που λέγεται Πράξεις Αποστόλων. Εδώ μέσα στις Πράξεις, λοιπόν, βρίσκουμε και το εξής παράξενο. Ομιλεί για έναν επίσημο άνθρωπο, ο οποίος είναι ο επικεφαλής 100 Ρωμαίων στρατιωτών. Είναι το όνομα που ακούει Κορνήλιος. Αυτός που έχει μια ανάγλυφη εικόνα και υπόθεση σε πολλούς ανθρώπους.

Μπορούν να ιδούν ότι δεν είναι αρκετό να είμεθα καλοί μόνο, αλλά πρέπει να γίνουμε και χριστιανοί, δηλαδή να βαπτιστούμε. Να διατηρήσουμε το βάπτισμά μας, αν το λερώσαμε, γιατί εμείς αμέσως έχουμε κάτω από τη γλώσσα: «Εγώ είμαι βαπτισμένος». Έχεις διατηρήσει το βάπτισμά σου; Είσαι καθαρός; Το ένδυμα της ψυχής σου είναι καθαρό ή έχει ανάγκη πάλι βαπτίσματος, δεύτερο βάπτισμα, πλύσιμο στη μετάνοια και στην εξομολόγηση και ξέβγαλμα στη Θεία Κοινωνία; Δεν είναι, λοιπόν, αρκετό αυτό που πιπιλίζουμε εμείς καθημερινώς: «Μακάρι να ήσουν και εσύ σαν τον άντρα μου, σαν τη γυναίκα μου, σαν τον Άλφα, σαν το παιδί μου κλπ.». Ή «σαν και εμένα τον ίδιο, μακάρι να ήσουν», όπως λένε ορισμένοι. Μην πλανάσθε. Είναι σκληρός ο Ουρανός, γιατί ο Χριστός έχυσε το αίμα του και δεν συμβιβάζεται το αίμα του με αυτά τα γλυφιτζούρια τα δικά μας, που ο ένας δίδει πιστοποιητικό για τον άλλον. Αν πει για τη μάνα, όλα τα παιδιά τα στέλνει στον Παράδεισο, και τα παιδιά δεν κάνουν ούτε για τη γειτονιά, όχι για τον Παράδεισο.

Για τη γειτονιά δεν κάνουν, είναι φόβος για τη γειτονιά. Λοιπόν, να έλεγα αυτό το περιστατικό, να φρεσκάρουμε τα έργα της πρώτης Εκκλησίας και με τι τρόπο μέχρι σήμερα βρίσκουν την πραγματοποίησή τους τα λόγια αυτά. Αν θέλετε κι εσείς ποτέ να το βρείτε, αυτό θα το βρείτε στο δέκατο κεφάλαιο των Πράξεων, στίχος 1 και κατωτέρω. Λέγει: «Ἀνὴρ δέ τις ἐν Καισαρείᾳ, ὀνόματι Κορνήλιος, ἑκατοντάρχης ἐκ σπείρης τῆς καλουμένης Ἰταλικῆς, εὐσεβὴς καὶ φοβούμενος τὸν Θεὸν σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, ποιῶν τε ἐλεημοσύνας πολλὰς τῷ λαῷ καὶ δεόμενος τοῦ Θεοῦ διὰ παντός, εἶδεν ἐν ὁράματι φανερῶς ὡσεὶ ὥραν ἐνάτην τῆς ἡμέρας».

«Ἄγγελον τοῦ Θεοῦ εἰσελθόντα πρὸς αὐτὸν καὶ εἰπόντα αὐτῷ». Το όνομά του Κορνήλιος. Το επάγγελμά του αξιωματικός, εκατόνταρχος. Η οικογένειά του, με παιδιά προφανώς και με γυναίκα. Αρετές; Ελεημοσύνες πολλές, δεόμενος διαπαντός, άνθρωπος προσευχής και άνθρωπος της νηστείας. Πού να τον βρεις σήμερα τέτοιον άνθρωπο; Αυτός είχε αρετές, οι οποίες δεν τις έχουν σήμερα οι περισσότεροι χριστιανοί. Πρώτα πρώτα εμείς. Δεν είμεθα θεοφοβούμενοι. Μπορεί να φοβάται η κυρία την κατσαρίδα, αλλά δεν φοβάται να σκοτώσει το παιδί της. Χριστιανή. Έχει εικόνα στο σπίτι, καντήλι καίει συνεχώς, στην εκκλησία πηγαίνει, κυρία, σύζυγος. Ο κύριος

φοβούμενος, λέει, τον Θεό, δεν φοβάται να κλέψει τον πρώτο ο οποίος θα μπει μετά τον αγιασμό που θα κάνει την πρώτη του μηνός. Ο πρώτος που θα μπει θα τον κλέψει, είτε με τον λόγο, θα του πει τιμή παραπάνω, είτε με το μέτρο, είτε με το ζύγι. Είναι εξαιρέσεις, δεν μιλάμε για έναν, για πέντε στα εκατό ή τοις χιλίοις, μιλούμε γενικά. Στο ερώτημα «τι κάνεις εδώ;», «ο Θεός Θεός, αλλά και το εμπόριο εμπόριο», αυτή θα είναι η απάντηση. «Αν πας με τον σταυρό στο χέρι, δεν μπορείς να σταθείς πουθενά. Ξέρεις η εφορία πώς θα βάλει, ξέρεις αυτό, ξέρεις εκείνο». Και δικαιολογεί τις κομπίνες του, τις απάτες. Είναι χριστιανός, έτσι πιστεύει. Και μέσα στο γραφείο του μπορεί να έχει και τον Κύριο και να έχει και άλλους Αγίους και την Παναγία. Δεν είναι θεοφοβούμενος. Μπορεί να πει και να κάνει πράγματα σαν να είναι μόνος του, να μην τον ακούει κανείς.

Πολλές φορές, βέβαια, είναι τα ίδια μας που τα λέμε ή που τα πράττουμε. Σβηστά, σκοτεινά, μακριά, σιωπηρά κλπ. Ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών, που είναι μπροστά, αυτόν δεν λογαριάζει αυτός. Αυτός είναι ο Θεός. Είναι θεοφοβούμενος; Αυτός λέει ήταν θεοφοβούμενος, δηλαδή φοβούμαι τον Θεό, παραδέχομαι τον Θεό, λογαριάζω τον Θεό, υπολογίζω τον Θεό. Ο θεοφοβούμενος άνθρωπος, το πρωί που θα ανοίξει τα μάτια του, θα πει: «Δόξα σοι ο Θεός που μου επέτρεψε να ξανανοίξω τα μάτια μου». Δεν άνοιξαν τα μάτια μας γιατί χτύπησε το ξυπνητήρι, ούτε γιατί μας ξύπνησε η γυναίκα ή ο άντρας ή ο πατέρας ή η μητέρα να πάμε σχολείο, να ετοιμαστούμε, θα περάσει το αυτοκίνητο. Φαντασία. Μπορεί να φωνάζανε, δεν ξέρω πόσοι να φωνάζανε, και εμείς κοιμόμεθα. Γιατί ο Θεός επέτρεψε. Και κατά συνέπεια πρέπει να λογαριάζει τον Θεό. Και αυτή την ώρα που μιλώ εγώ και αυτή την ώρα που ακούτε εσείς...

Στη δουλειά σας και στα υπάρχοντά σας, στην οικογένειά σας, στην ανάπτυξη των παιδιών σας και λοιπά, ότι ο Θεός είναι αυτός. Τον Θεόν πάντοτε να προτάσσετε, Αυτόν. Πρώτα ο Θεός και έπειτα όλα τα άλλα. Πολλοί, βέβαια, άνθρωποι λένε «πρώτα ο άνθρωπος». Χθες με κατέβαζε ένας ταξιτζής κάτω και βλαστήμησε την Παναγία. Και, εν πάση περιπτώσει, εξαιτίας αυτού έγινε μια συζήτηση παρακάτω, όταν τα πράγματα ηρέμησαν, και φτάσαμε στο σημείο, όταν με πήγε Καλλιθέα, δηλαδή Ακαδημία, που μου είπε εν τέλει ότι «εγώ δεν πιστεύω σε τίποτα. Πιστεύω», μου λέει, «στον άνθρωπο και στο χρήμα». Είναι αστεία αυτά τα πράγματα. Λέει, τώρα πιστεύεις στον άνθρωπο; Τον άνθρωπο τον πιάνει ένας πονόκοιλος και μπορεί να τον σηκώσει κανένας από κάτω. Και θυμάμαι παράλληλα έναν φίλο μου που πήγε να πληρώσει ένα γραμμάτιο, Σάββατο το μεσημέρι, στην τράπεζα, 50.000 δραχμών, και ο υπάλληλος, γνωστός αυτός,

του λέει: «Κύριε Καλκαβούρα, έρχεσαι τη Δευτέρα και το πληρώνεις». Του λέει: «Μην το διώξετε το γραμμάτιο από την τράπεζα και πάω να ψάχνω να το βρω». «Όχι», λέει, «το δικό σας γραμμάτιο, να, εδώ πέρα». «Τότε, πρώτα ο Θεός, θα έρθω τη Δευτέρα να το πληρώσω». Ο τμηματάρχης του τμήματος αυτού, τον πελάτη που είπε «πρώτα ο Θεός»: «Τι λέτε», λέει, «κύριε; Πρώτα», λέει, «ο άνθρωπος». Γύρισε αυτός, τον κοίταξε. «Δεν ξέρω», λέει, «πώς σκέφτεστε, τι πιστεύετε, τι γνωρίζετε. Εγώ λέω πρώτα ο Θεός. Εάν ο Θεός δεν θέλει, τη Δευτέρα δεν θα έρθω να τα φέρω τα λεφτά. Θα πρέπει να θέλει ο Θεός για να τα φέρω τα λεφτά τη Δευτέρα, γιατί μπορεί να μην είμαι». «Τι λέτε τώρα; Λυπούμαι πάρα πολύ», του λέει, «κύριε τμηματάρχα, που μιλάτε κατ’ αυτήν την έννοια, ένας άνθρωπος συγχρονισμένος». Και μάλιστα ήταν ο λογιστής του εργοστασίου.

Άνθρωπος μορφωμένος, άνθρωπος και λοιπά. Εν πάση περιπτώσει, δεν ξέρω τι του απήντησε. Του λέει: «Πρώτα ο Θεός, κύριε τμηματάρχα, τη Δευτέρα θα σου φέρω τα χρήματα εδώ. Μη μου διώξετε το γραμμάτιο από εδώ και με παιδέψετε». Πράγματι, το διεφύλαξε. Ο άλλος μουρμούρισε πίσω, δεν ξέρω πώς τον χαρακτήρισε, βλάκα, ξέρω εγώ τι, και λοιπά. Πάει τη Δευτέρα να πληρώσει. Απ’ έξω η τράπεζα, μαύρη γαλανή, πένθιμη. Είχε πεθάνει ο τμηματάρχης που του έλεγε «πρώτα ο άνθρωπος». Μπαίνει μέσα, του λένε οι άλλοι: «Μα τι είσαστε», λέει, «εσείς;» «Τι είμαι», λέει, «άνθρωπος αμαρτωλός». «Μα ο συγχωρεμένος έλεγε “πρώτα ο άνθρωπος” προχθές». «Εγώ δεν του είπα για να πεθάνει. Αυτός απέτυχε, που δεν υπελόγισε ότι για να είναι τη Δευτέρα πρέπει κάποιος άλλος να θέλει».

Την προηγουμένη μέρα, την Κυριακή το πρωί, ούτε εκκλησία ούτε τίποτα, φώναξε τη γυναίκα του να ετοιμαστούνε να πάνε σε κάποια επίσκεψη πρωινή, 11 με 12, για να είναι ελεύθεροι το απόγευμα. Αυτή, ώσπου να φτιαχτεί στον καθρέφτη και λοιπά, αυτός κάθισε στο χωλ, στην πολυθρόνα, και πήρε την Καθημερινή, την εφημερίδα τότε, και διάβαζε. Σε μια στιγμή άκουσε η γυναίκα ροχαλητό. «Ωραία», λέει, «ακόμη δεν πρόλαβες να καθίσεις στην καρέκλα και γιατί αποκοιμήθηκες;» Ο σύζυγος δεν έδωσε προσοχή. Σε λίγο σταμάτησε. Όταν ετοιμάστηκε, του φώναξε: «Έτοιμος, Γιώργο;» Αλλά ο Γιώργος δεν κουνήθηκε. Πήγε, ήταν σκεπασμένος με την Καθημερινή. Δεν τα υπολογίζουμε αυτά, δεν τα λογαριάζουμε. Δεν είμεθα θεοφοβούμενοι, δεν φοβούμεθα τον Θεόν. Λοιπόν, φοβούμεθα τον εισαγγελέα, τον χωροφύλακα, ξέρω γω, την κατσαρίδα, το ποντίκι, τα φοβούμεθα, τον λύκο, τον σκύλο. Τον Θεό δεν τον φοβούμεθα.

Τα έργα σας και να το δικαιολογήσετε. Αυτός, λέει, ήταν θεοφοβούμενος ο άνθρωπος. Δεύτερον, ήτο ευσεβής. Υπάρχει ευσέβεια σήμερα; Πείτε μου. Αφήστε τη θρησκευτική ευσέβεια. Υπάρχει ανθρώπινη ευσέβεια; Υπάρχει ευσέβεια του παιδιού προς τον πατέρα, της θυγατρός προς τη μητέρα; Υπάρχει; Υπάρχει των μικροτέρων προς τους μεγαλύτερους; Υπάρχει ευσέβεια στον κόσμο; Βλέπετε, πολιτεύεται ευσέβεια σήμερα και στον κόσμο; Στο αυτοκίνητο μια κυρία κάθισε τον γιο της επιδεικτικά, 7-8 παλικαράδες, που αυτό ήθελε να παίξει, να κάνει, τον κάθισε κάτω. Και καθόταν ένας γέρων που έτρεμε, κρεμασμένος, που αναγκάστηκαν να διαμαρτυρηθούν οι υπόλοιποι. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ανατρέφεται το παιδί αυτό. Πού είναι ο σεβασμός, πού είναι η ευσέβεια; Αλλά εφόσον λείπει ο Θεός από μέσα, πώς ο άνθρωπος θα είναι ευσεβής;

Φτιάχνουνε τα γράμματα των ανθρώπων ανθρώπους που να αντέχουν για τη Βασιλεία των Ουρανών; Ευσεβής, λέει, άνθρωπος, ευσεβής προς τον Θεό και ευσεβής προς τους πλησίον. Θεοφοβούμενος άνθρωπος, φοβούμενος τον Θεό σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. Όχι αυτός, λέει, μόνο, αλλά και όλο το σπίτι του. Έχουμε εμείς τέτοια δείγματα να παρουσιάσουμε σήμερα; Σέβεται η μητέρα, δεν σέβεται ο πατέρας. Σέβεται ο πατέρας, δεν σέβεται η μητέρα. Ή σέβονται και οι δύο τον Θεόν, φοβούνται τον Θεόν, είναι αθεόφοβα όμως τα παιδιά. Δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου σπίτια. Περιορίζεται το ποσοστό στη χιλιάδα πλέον, ένα, δύο, πέντε σπίτια, που να είναι κατ’ οίκον εκκλησία, που να φοβούνται τον Θεόν, να σέβονται τον Θεόν.

Να εκκλησιάζονται, να εξομολογούνται, να νηστεύουν χωρίς γκρίνιες και χωρίς γκριμάτσες. Να κάνουν το ευχέλαιό τους τη στιγμή που θα πρέπει να το κάνουν, ξέρω εγώ. Να νηστεύουν επ’ αγαθώ, πάλιν όπως είπα, να σέβεται ο ένας τον άλλον. Να έχει τη θέση του Χριστού στο σπίτι ο πατέρας, τη θέση της Παναγίας η μητέρα, τη θέση των Αγίων τα παιδιά, να είναι κατ’ οίκον εκκλησία οι λεγόμενοι. Αυτός όχι στον αιώνα της χάριτος, δεν είχε γίνει χριστιανός ακόμη, ειδωλολάτρης ήτανε, Ρωμαίος ήτανε. Ήταν χωρίς σχέση με τον πραγματικό Θεό, ούτε με τον Θεό των Εβραίων δεν είχε σχέση, όχι με τη χάρη τώρα. Και λέγει: «εὐσεβὴς καὶ φοβούμενος τὸν Θεὸν σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ», δηλαδή η ζωή του ήτο αυτή που επηρέαζε και τα παιδιά και τους γονείς και τη γυναίκα.

Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος. Βλέπουμε, παραδείγματι, τον Αδάμ στα δυο πρώτα παιδιά, ο ένας να είναι φονιάς και ο άλλος να είναι ένα απλό αγαθό παιδί, από τον ίδιο πατέρα, χωρίς κακιά τηλεόραση τότε, χωρίς περιοδικά, χωρίς γυναικεία κακή, χωρίς κακή συναναστροφή, στους δυο πρώτους ανθρώπους. Μπορεί και στα σπίτια μας να υπάρχουν παιδιά διεστραμμένα που να μη θέλουν. Ελεύθερα είναι. Αλλά μην ξεχνάτε, όμως, ποτέ ότι παίζει έναν μεγάλο ρόλο η διαγωγή των γονέων. Δεν θα μπορέσεις να κάνεις θεοφοβούμενο παιδί ποτέ σου, ούτε να σε σεβαστεί, όταν εσύ δεν σέβεσαι τον εαυτό σου. Πολλοί γονείς δεν σέβονται τον εαυτό τους. Και η τακτική τους γύρω από την εκπαίδευση και τη μετάδοση αυτού του σεβασμού δεν είναι η ενδεδειγμένη.

Αν δει το παιδί και καπνίσει, θα το μαλώσει, θα το κλείσει έξω και λοιπά. Το ίδιο το παιδί το στέλνει και του φέρνει ένα πακέτο τσιγάρα από το περίπτερο. Ή δεν είναι αλήθεια αυτό; Το παιδί το στέλνει στην εκκλησία: «Γιώργο, γρήγορα στην εκκλησία». Αλλά ο πατέρας δεν πάει στην εκκλησία. Καταλάβατε; Αν ακούσει το παιδί και στείλει κάποιο άλλο παιδί στον διάβολο, θα στενοχωρηθεί και ίσως το σκαμπιλίσει κλπ. Αυτός βλαστημάει την Παναγία στη γυναίκα του. Πώς να ταιριάξει; Τα παιδιά περισσότερο βλέπουν και λιγότερο ακούνε. Περισσότερο βλέπουν. Ξέρετε, έχει μεταφερθεί το είδος της πίστεως από το αυτί στον οφθαλμό. Κοιτάζει αυτό που του λέει: «Εσύ το κάνεις;» Αυτό είναι το θέμα. Και εκεί συλλαμβάνονται οι γονείς.

Ένοχοι. Δεν έχουν καλό παράδειγμα, δεν έχουν σεβασμό. Ούτε τον εαυτόν τους σέβονται ούτε τον Θεόν σέβονται. Πώς λοιπόν, εφόσον αυτοί δεν εφαρμόζουν την πρώτη εντολή, περιμένουν την εφαρμογή της πέμπτης εντολής, που λέει να σέβονται τα παιδιά τους γονείς; Γιατί οι εντολές είναι δύο: είναι να σέβεσαι τον Θεό και να σε σέβονται οι άλλοι. Όταν εσύ δεν σέβεσαι τίποτα από τον Θεό και τίποτα από αυτά που λέει ο Θεός, και περιμένεις; Πώς έχεις την αξίωση να σε σέβονται οι άλλοι; Και εκεί μπλέκουν τα πράγματα. Τότε ο άνθρωπος δεν μπορεί να κάνει οικογένεια. Και να γνωρίζει το εξής: ότι, αν παραδεχτούμε, είναι ένα στραβό παιδί, ξέρω εγώ, ψυχρό παιδί, ατίθασο κλπ., η ζωή το επηρεάζει. Η ζωή που υπάρχει στο σπίτι το επηρεάζει.

Κάνει μια τροχιά αυτό, όπως κάνει η γρίπη. Έχετε υπόψη σας τι μας λένε οι γιατροί: «Θα κάνει την τροχιά της, περιμένετε και οπλίζεστε με υπομονή, κλείνεστε στο πάπλωμα και περιμένετε να κάνει την τροχιά της η γρίπη, 3-4-5 μέρες, κι αν είναι βαριά, όπως ήταν η φετινή, και 10 και 15 μέρες. Δεν την πιάνει κανένα φάρμακο, δεν υπάρχει φάρμακο». Έτσι είναι. Όταν υπάρχουν τα σπέρματα αυτά μέσα στο παιδί, κάποια μέρα θα έρθουν τα πράγματα έτσι που αυτό το παιδί θα επιστρέψει. Έχει περισσότερες πιθανότητες αυτό να επιστρέψει παρά ένα άλλο, το οποίο δεν έχει παράδειγμα στο σπίτι, του ίδιου φυράματος. Αυτό παίζει έναν μεγάλο ρόλο και εδώ αποδίδει σε αυτόν την ευσέβεια του σπιτιού. Την αποδίδει σ’ αυτόν, δηλαδή είναι ένας νοικοκύρης

πετυχημένος για την εποχή εκείνη, γιατί κατόρθωσε να συγκρατήσει την οικογένειά του και να είναι όλοι αφοσιωμένοι στον Θεό. Δεν προσεύχετο αυτός και το παιδί από εκεί βλαστημούσε τον Χριστό, την Παναγία, ξέρω εγώ — βέβαια δεν τα γνώριζαν αυτά τα πράγματα — τον Θεό, όπως θα λέγαμε. Γι’ αυτό αυτές οι αρετές που έχει ο άνθρωπος αυτός δεν τις έχουμε σήμερα εμείς, δυνάμει της χάριτος του Πνεύματος του Αγίου. Ακόμη λέγει ότι ο άνθρωπος «δεόμενος τοῦ Θεοῦ διὰ παντός». Ο Χριστός, ο Παύλος ήρθε έπειτα από Αυτόν και εκήρυξε «ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε». Αυτού ποιος του είπε να προσεύχεται; Ο Χριστός εκήρυξε να προσεύχονται οι άνθρωποι. «Κρούετε και ανοιγήσεται, ζητεῖτε και ευρίσκετε».

Ποιος το είπε; Βλέπετε ότι ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος για τον Θεό από τα γεννοφάσκια του. Και τον χαλάμε εμείς, εν τω μεταξύ. Τον χαλάει η οικογένεια, τον χαλάνε οι γονείς, τον χαλάει η κοινωνία, ο δάσκαλος, η Εκκλησία και λοιπά, όταν δεν κάνουν τα σωστά. Γιατί όλα τα παιδάκια, δεν ξέρω αν τα έχετε προσέξει — τον δικό μας τον εαυτό δεν μπορούμε να τον θυμηθούμε — βλέπουμε, έχουν θρησκευτικότητα μέσα τους. Βλέπουν τον ιερέα και τρέχουν να του φιλήσουν. Μάλιστα, ξεβγάλουμε λίγα και θα του βάλουν πετραχήλι του ιερέα. Αυτό το αγγελουδάκι γίνεται διαβολουδάκι σε λίγο καιρό. Ποιος το έκανε; Το έκανε η κοινωνία, το έκανε η τηλεόραση που του πήγες στο σπίτι, το έκανε το περιοδικό που διαβάζεις εσύ ο μεγάλος, ο προχωρημένος, ότι μπορείς να διαβάζεις άνετα εσύ. Δεν είναι κατάλληλα τα χέρια ακόμη γι’ αυτό. Θα διαβάσει έπειτα αυτό. Θα τα δει έπειτα τα διεφθαρμένα κλπ. Θα τα δει, ε; «Πώς να τα βλέπεις εσύ; Πώς δεν είναι για μένα;» Καταλάβατε; «Δεόμενος», λέει, «διὰ παντός».

Ξέρετε πότε δέχτηκε την επίσκεψη του Αγγέλου; Έπειτα από τέσσερις ημέρες νηστεία συνεχή και από τέσσερις ημέρες προσευχή. Πότε; Τότε που δεν ήξεραν τίποτα. Και σήμερα περιμένουν ο Θεός να μας γλιτώσει από τα χέρια του παπισμού. Γιατί να μας γλιτώσει; Για να περνάμε καλά εμείς. Γιατί να έχουμε ειρήνη και να μην έρθει ο Ετζεβίτ εδώ; Για να περνάμε καλά. Γιατί αυτό που θέλουμε είναι την ειρήνη, για να περνάμε καλά. Θα τρώμε καλά, να έχουμε την ησυχία, να κάνουμε τις μπριζόλες μας και λοιπά, φίλους μας, φιλενάδες μας, για να περνάμε καλά εδώ. Όχι για να ετοιμαστούμε για εκεί, για να περάσουμε καλά εδώ. Και καταλαβαίνετε, ένας καλός πατέρας που ξέρει, κάποια χατίρια δεν τα κάνει στους ανθρώπους, αν θέλει να σώσει τα παιδιά του. Και ακόμη, «ποιῶν τε ἐλεημοσύνας πολλάς». Εμείς κάνουμε ελεημοσύνη;

Στραβή δεκάρα που δεν περνά έξω μπορούμε να τη δώσουμε, κάνα δίφραγκο στραπατσαρισμένο μπορούμε να το ρίξουμε πουθενά. Ελεημοσύνη, συστηματική ελεημοσύνη. Έχω 10.000 τον μήνα, τουλάχιστον οι 1.500 θα πάνε στους φτωχούς. Έχω 20, τουλάχιστον το 10%, λέγω, να είμαι Εβραίος, από 10 ως 8, να είμαι Φαρισαίος. Γιατί ο χριστιανός δεν έχει δικαίωμα να σταθεί στο 10% του Φαρισαίου. Χριστιανός, και τα μισά όσα έχω τα μοιράζω, και ολόκληρα πολλές φορές, και χρεώνεται και για τον άλλον πολλές φορές. Γιατί πολλοί άνθρωποι είναι σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις που έχουν ανάγκη από τους συνανθρώπους. Και αυτοί δεν έχουν πρόσωπο οι άνθρωποι, δεν έχουν δυνάμεις. Έχουμε εμείς πρόσωπο, όμως. Περνάει η δικιά μου υπογραφή. Αν δεν έχω στην τσέπη, έχω στο πρόσωπο και μπορώ να εγγυηθώ γι’ αυτό, να πληρώσω εγώ το γραμμάτιο στην τράπεζα, να μην τον πετάξουν έξω.

Μια υπόθεση τώρα ενός πολυτέκνου με 9 παιδιά. Είχε πάρει ένα δάνειο ο άνθρωπος, 300.000 δραχμών. Δεν έφτασε το μέσον και λοιπά. Και τώρα του εστάλη προχθές από την τράπεζα. Αυτός ο κύριος οργανισμός, αυτός τα μετέτρεψε στο κράτος, τα έδωσε από εκεί, και αναγκαστικώς τώρα τα μαζεύουν αυτά. Πού να βγει ο άνθρωπος; Ούτε γάλα για τα παιδιά δεν μπορεί, με τον τιμάριθμο τον σημερινό, όχι να πληρώσει γραμμάτια κλπ. Και του στείλανε την τελευταία του ειδοποίηση πλέον.

Πλέον, θα βγει στον πλειστηριασμό, θα του κατασχέσουν το σπίτι, να τον βγάλουν στον δρόμο. Τι είναι 350 χιλιάδες δραχμές; Τίποτε. Ένας άνθρωπος να του τις δώσει, και εντούτοις θα πρέπει να στυφτούνε πολλοί για να του τις δώσουν. Δεν υπάρχει οργανωμένη φιλανθρωπία, ούτε φιλανθρωπία, ελεημοσύνη με φιλότιμο, να βάζουν στην άκρη εκεί να έχει. Και μπορούν 10-20 άτομα μαζί να το μαζέψουν και να το δώσουν στον άνθρωπο. Να μην είναι η οικογένειά του μέσα, είναι 11 άνθρωποι.

Παίξε γέλασε. Ρέουν οι τοίχοι νερό τον χειμώνα και λιθάρι, από πάνω δεν έχει ούτε φελιζόλ, δεν έχει τίποτα. Δεν φτάνουν 300.000 δραχμές, τι να φτάσει να κάνει δύο ορόφους για να βάζει την οικογένειά του μέσα; Και εντούτοις λεγόμεθα χριστιανοί και δεν έχουμε κανένα δείγμα φιλανθρωπίας, κανένα δείγμα ελεημοσύνης. Και η ελεημοσύνη, ξέρετε, είναι αυτή η οποία από πολλές αμαρτίες γλιτώνει τον άνθρωπο. Πολλά πράγματα που δεν τα έχουμε πιάσει καλά, εμείς δεν τα προλαβαίνουμε στην εξομολόγηση, δεν τα θυμούμεθα ή ξέρω εγώ τι, τα πιάνει η φιλανθρωπία. Και όταν ο Θεός δει έλεος, κάνει έλεος. Αλλοίμονο από τον άνθρωπο που δεν κάνει έλεος και περιμένει έλεος· δεν θα γίνει έλεος. Αυτός ο οποίος δεν εποίησε έλεος, δεν θα λάβει έλεος από τον Θεό. Λοιπόν, να επανέλθω: ευσεβής, φοβούμενος τον Θεόν, ελεημοσύνας πολλάς και προσευχή. Πράγματα που λείπουν από τους σημερινούς

πραγματικούς, που λέμε, χριστιανούς. Δεν υπάρχουν αυτά τα πράγματα. Και υπάρχει και νηστεία στη μέση, που δεν την αναφέρει εδώ, την αναφέρει ο ίδιος πιο κάτω. Λοιπόν, τώρα ίσως όσοι δεν έχετε διαβάσει αυτό το περιστατικό να στέκεστε με την απορία: τι δουλειά είχε ο Άγγελος στο σπίτι; Γιατί πήγε στο σπίτι ο Άγγελος; Ακούστε. Την ενάτην, λοιπόν, της ημέρας, τις 3 το απόγευμα, φανερώς, όχι σε όνειρο, σε οπτασία, εισελθόντα άγγελον του Θεού είδε ο άνθρωπος αυτός και ειπόντα αυτώ: Κορνήλιε. Αυτός πετάει. Ο δε ατενίσας αυτώ και έμφοβος γενόμενος είπε: Τι εστι, Κύριε; Είπε δε αυτώ: Οι προσευχές σου και οι ελεημοσύνες σου ανέβησαν εις μνημόσυνον ενώπιον του Θεού. Δόξα σοι ο Θεός, θα έλεγε κανείς.

Φτάσανε τα αγαθά που έκανα στον ουρανό. Γιατί εμείς δεν ξέρουμε αν έφτασαν στον ουρανό. Μπορεί να δίδω εγώ, αλλά πόσα από τα κλεμμένα δεν φτάνουν στον ουρανό; Πόσα από τα αδικημένα δεν φτάνουν στον ουρανό; Μπορεί να έβαλα έναν άνθρωπο σε δωμάτιο, αλλά το δωμάτιο αυτό είναι της αδυνάτου αδελφής μου, που το πήρα εγώ ο καταφερτζής. Την έκλεψα, την πέταξα έξω. Ή από τον αδύνατον αδελφό. Δεν δέχεται ο Θεός αυτό, καταλάβατε; Μπορεί να προσευχόμεθα εμείς, αλλά αερόλογα. Αυτός έχει εγγύηση ότι έφτασαν ενώπιον του Θεού. Τα δικά μας δεν ξέρουμε αν φτάνουν στον ουρανό. Μπορεί να κάνουμε πολλά πράγματα. Αν αντέχουν όμως το κοντρόλ που κάνει ο Θεός, αν είναι γνήσια. Αν είναι γνήσια, ο Θεός κρίνει με κάποιον άλλο τρόπο. Δεν κρίνει με τον τρόπο που κρίνουμε εμείς. Είναι με δικό του τρόπο αυτός και πολλά δεν αντέχουν, δεν φτάνουν πάνω. Αυτός λέει, έφτασαν.

Πρέπει να πει: Δόξα τω Θεώ, εφόσον έφτασαν τα έργα μου ενώπιον του Θεού και οι αρετές μου, τι άλλο μου λείπει; Και ευθύς του λέει: μέχρι εδώ πας χαμένος, δεν έχεις τίποτα. Λοιπόν, τι θα γίνει; Άκουσε. Νυν, τώρα, πέμψον εις Ιόππην άνδρας και μετάπεμψαι Σίμωνα τινά, ος επικαλείται Πέτρος. Ούτος ξενίζεται παρά τινι Σίμωνι βυρσεί, ω εστιν οικία παρά θάλασσαν. Πήγαινε, του λέει, να ειδοποιήσεις, στείλε στρατιώτη σου στην Ιόππη. Καισάρεια, Ιόππη, υπάρχουν αυτά τα μέρη, και της Καισαρείας όπου ήταν ο Κορνήλιος και της Ιόππης. Θα έχουνε λατίνοι να τον ειδοποιήσεις να έρθει εδώ. Αυτός θα σου πει τι να κάνεις να σωθείς. Μέχρι εδώ δεν έχεις σωθεί με τον τρόπο σου. Καταλαβαίνετε τώρα πού πάνε οι αρετές οι δικές μας, εφόσον λείπει

παράγων από μέσα που λέγεται Χριστός, Θεός, Εκκλησία, Άγιοι κλπ. Ως δε απήλθεν ο άγγελος ο λαλών τω Κορνηλίω, φωνήσας δύο των οικετών αυτού και στρατιώτην ευσεβή, δύο από τους υπηρέτες του και έναν στρατιώτη της εμπιστοσύνης του, ευσεβή, των προσκαρτερούντων αυτώ, από αυτούς που είχε στο περιβάλλον του και είχε εμπιστοσύνη, και εξηγησάμενος αυτοίς άπαντα, αυτό κι αυτό μου συνέβη, τους κράτησε ενήμερους περί τίνος πρόκειται, απέστειλεν αυτούς εις την Ιόππην. Ο Άγγελος είχε πει: θα πας σε έναν βυρσοδέψη που τον λένε Σίμωνα. Εκεί φιλοξενείται ένας ο οποίος λέγεται Πέτρος. Λοιπόν, σε αυτόν θα πας να του πεις να έρθει εδώ. Τώρα γιατί θα έρθει εδώ είναι άλλη δουλειά. Την επαύριον, οδοιπορούντων εκείνων

και τη πόλει εγγιζόντων, ανέβη Πέτρος επί το δώμα προσεύξασθαι περί ώραν έκτην. Ξεκίνησαν αυτοί το πρωί να πάνε από την Καισάρεια στην Ιόππη. Αυτά είναι στα παραθαλάσσια της Μεσογείου Θαλάσσης, να ξέρετε. Μετά το Τελ Αβίβ, από εκεί είναι αυτά. Όσοι δεν έχετε πάει, από όσους σας πληροφορώ. Ήτανε περίπου μεσημέρι τώρα, 12.

Πρωί πρωί, ώστε να φτάσουν εκεί. Εγγιζόντων αυτών, λέει, την πόλη, πλησίασαν οδοιπορούντες να φτάσουν. Ανέβη Πέτρος επί το δώμα προσεύξασθαι περί ώραν έκτην. Εγένετο δε πρόσπεινος και ήθελε γεύσασθαι.

Δεν είχε ετοιμαστεί το φαΐ, που λέμε, ακόμη. Πεινούσε βέβαια, αλλά το φαΐ δεν είχε γίνει. Φιλοξενούμενος ήτο, δεν μπορούσε να τους πει: φέρτε μου να φάγω εγώ. Θα ρώτησε, ξέρω εγώ, σε 10 λεπτά, 15 λεπτά γίνεται. Εκμεταλλεύτηκε τον χρόνο αυτόν ο Πέτρος. Δεν άνοιξε την τηλεόραση να δει τι λένε τα νέα. Ανέβηκε στο πατάρι να προσευχηθεί. Ο μόνος χρόνος που δεν πηγαίνει χαμένος είναι ο χρόνος που έχεις επαφή με τον Θεό. Ό,τι άλλο να κάνεις θα μείνει εδώ. Αυτό που δεν μπορεί να στο πάρει κανένας και επεξεργάζεται μια εργασία που αντέχει και για πέρα από τον τάφο είναι όταν μιλάς με τον Θεό. Αυτός, και εκεί που ήταν φιλοξενούμενος, απεσύρθη στο πατάρι, επάνω στο δώμα που λέμε, και πήγαινε να προσευχηθεί.

Πλησίαζαν στο σπίτι περίπου αυτοί, ήσαν μπασμένοι πλέον στην Ιόππη και άρχισαν να ρωτούν τα σπίτια πού είναι του βυρσοδέψη. Βυρσοδεψείο είχε παρά τη θάλασσα, από άποψη τοποθεσίας. Ακροθαλασσιά τα βυρσοδεψεία, και πλησίαζαν. Και την ώρα λοιπόν ανέβη αυτός να προσευχηθεί και βρίσκεται μπροστά σε ένα όραμα. Ουρανός. Είδε να ανοίγει ο ουρανός εκεί που γονάτισε να προσευχηθεί και να κατεβαίνει κάτω ένα σεντόνι μεγάλο. Το κρατούσανε από τις τέσσερες γωνίες του και μέσα αυτή η οθόνη, αυτό το σεντόνι, ήταν γεμάτο από ζώα πάσης φύσεως, κατ’ εξοχήν ακάθαρτα ζώα, τα οποία οι Εβραίοι δεν τα έτρωγαν, γιατί ξέρετε ότι ο νόμος είχε χωρίσει σε καθαρά και σε ακάθαρτα ζώα. Καθαρά ήσαν αυτά που είχαν δίχηλο το

πόδι, σκιστό, όπως η αίγα, ο βους, το πρόβατο, και μηρύκαζαν και την τροφή τους, αναμασούσαν την τροφή. Όσα δεν μηρύκαζαν, όπως ο χοίρος δεν μηρυκάζει την τροφή του, όπως ο όνος, όπως άλλα ζώα τα οποία δεν μηρυκάζουν την τροφή τους και δεν είναι και δίχηλα τα πόδια τους αλλά είναι χοντρό, αυτά θεωρούνται ακάθαρτα. Η καμήλα ήτο κατά το ήμισυ καθαρά και κατά το ήμισυ ακάθαρτη, διότι μηρυκάζει μεν, αλλά δεν έχει δίχηλο το πόδι. Κάτι τέτοιο είναι, δεν θυμάμαι ακριβώς την αντίθεση πώς είναι. Έχει το πόδι δίχηλο, ε, δεν μηρυκάζει. Είναι κατά το ήμισυ καθαρά και κατά το ήμισυ ακάθαρτος. Και αυτό το ένδυμα της καμήλου το έφερε ο Ιωάννης ο Πρόδρομος επάνω του, ο οποίος ήταν στα σύνορα των δύο διαθηκών, του σκότους και φωτός, χάριτος και νόμου κλπ.

Εν πάση περιπτώσει. Λοιπόν, παρασκευαζόντων δε εκείνων το φαγητό, επέπεσεν επ’ αυτόν έκστασις, όραμα, και θεωρεί τον ουρανόν ανεωγμένον και καταβαίνον επ’ αυτόν σκεύος τι ως οθόνη μεγάλη, σαν ένα μεγάλο σεντόνι. Έτσι έβλεπε. Τέσσαρσιν αρχαίς, από τις τέσσερες μεριές, δεδεμένον και καθιέμενον. Έτσι ήρθε σιγά σιγά και κάθισε αυτή η μεγάλη οθόνη στη γη, ενώ μέσα σε αυτό υπήρχαν πάντα τα τετράποδα της γης και τα θηρία και τα ερπετά και τα πετεινά του ουρανού, πάσης φύσεως. Και εγένετο φωνή προς αυτόν: Αναστάς, Πέτρε, θύσον και φάγε. Πεινάς, ε; Σήκω.

Σφάξε να φας. Ο δε Πέτρος είπε: Μηδαμώς, Κύριε. Κατάλαβε ότι πρόκειται περί οράματος από τον Θεό και λέει: Αδύνατον, λέει, Κύριε. Μηδαμώς, Κύριε, ότι ουδέποτε έφαγον παν κοινόν ή ακάθαρτον. Τίποτα από αυτά εγώ δεν έφαγα ποτέ. Εγώ είμαι Ιουδαίος. Είναι αδύνατον να φάω από αυτά τα οποία είναι ακάθαρτα ζώα. Και φωνή πάλι εκ δευτέρου προς αυτόν: Α ο Θεός εκαθάρισε, συ μη κοίνου. Εφόσον εγώ σου λέγω, εγώ τα καθάρισα, εσύ μη λες ότι είναι μολυσμένα. Τούτο δε εγένετο επί τρις, τούτο, τρεις φορές. Σήκω, θύσον, φάγε. Α εγώ ηγίασα, συ μη κοίνου. Και πάλι ανελήφθη το σκεύος εις τον ουρανό.

Έκανε αυτή την προπαιδεία, του έκανε αυτό το μάθημα και ανελήφθη στον ουρανό. Εδώ είναι κάτι που μπορεί να βοηθήσει τους παλαιοημερολογίτας, τους εισαγγελείς αυτούς οι οποίοι έστειλαν τον κόσμο όλο στην κόλαση. Ξέρετε, αποδεικνύουμε ότι υπάρχει αγιασμός στην Εκκλησία μας. Αυτός ο σατανάς ο ίδιος το ομολογεί. Είχε κάνει μία δαιμονισμένη τελευταίως να πάει με το παλαιό ημερολόγιο. Και σε μια συζήτηση απαντά σε έναν και του λέγει, στη γλώσσα του ο σατανάς τη δικιά του: Βρε κερατά Βαγγελάκη, του λέγει, έχεις τη γνώμη ότι την έκανα παλαιοημερολογίτισσα για να σωθεί, γιατί δεν σωζόταν από εκεί; Όχι, ρε, του λέει.

Την έκανα παλαιοημερολογίτισσα για να μην βγει στις εκκλησίες που την πηγαίνετε εσείς και με ακούνε και πιστεύουν οι άνθρωποι. Γι’ αυτό την έκανα, λέει, παλαιοημερολογίτισσα. Όχι, λέει, ότι δεν σώζουν. Ο διάβολος το λέει αυτό. Και εμείς έχουμε αγιασμό. Εγώ σπίτι μου 70 ετών αγιασμό έχω, πολλών ετών. Παίρνουμε αγιασμό και παίρνουμε βασιλικό από τον σταυρό στην Εκκλησία μας και κάνουμε προζύμι. Φτιάχνουμε προζύμι. Δεν είναι ενδεικτικά αυτά ότι υπάρχει χάρις; Και εφόσον ο Χριστός ενεργεί και αγιάζει στην Εκκλησία, συ πώς λες ότι είναι άκυρα τα μυστήρια και είναι βρώμικα; Α εγώ ηγίασα, συ μη κοίνου. Είναι και γι’ αυτό μια απάντηση. Γι’ αυτό σας το είπα. Αν σας λένε καμιά φράση, πείτε: Πάτε να διαβάσετε στις Πράξεις των Αποστόλων, στο 10ο κεφάλαιο, στίχος 13, να μάθετε τι λέει ο Θεός.

Είμαι εγώ ο αγιάζων ή ποιος είσαι στη μέση; Εγώ, λέει, αγιάζω, εγώ το ξέρω. Εσύ ποιος είσαι στη μέση που βάζεις τους βαθμούς και τα βρίσκεις σε αυτά τα πράγματα; Λοιπόν. Ενώ συνέβαιναν αυτά, ο Πέτρος ήρθε σε έκσταση, δευτέραν έκστασιν, να ερμηνεύσει περί τίνος πρόκειται. Το μεν το είδε. Τώρα δεν βλέπει, αλλά είναι η ψυχή του αναστατωμένη να δει τι είναι αυτό που συμβαίνει. Τι ήταν αυτό που είδε; Όραμα εκ του αγαθού, εκ του πονηρού; Περί τίνος πρόκειται;

Τι είναι αυτό; Διηπόρει ο Πέτρος τι αν είη το όραμα ο είδε. Σκεπτότανε τι να είναι αυτό που είδε. Ιδού οι άνδρες οι απεσταλμένοι από του Κορνηλίου, διαρωτήσαντες την οικίαν Σίμωνος, ρωτώντας έμαθαν το σπίτι του Σίμωνος του βυρσοδέψου, επέστησαν επί τον πυλώνα, ήσαν δε απ’ έξω στην πόρτα. Καθήμενος μέσα, είχε δει το όραμα πολύ φρέσκο ο Πέτρος και κοίταζε τον εαυτό του τι ήταν αυτό το πράγμα. Οι δύο έφτασαν απ’ έξω και φωνήσαντες επυνθάνοντο ει Σίμων ο επικαλούμενος Πέτρος ενθάδε ξενίζεται. Ρωτούσανε μήπως εδώ μένει έτσι κι έτσι ένας ονόματι Σίμων.

Την ώρα που ο Πέτρος μέσα είχε τις δικές του σκοτούρες γύρω από το όραμα. Του δε Πέτρου διενθυμουμένου περί του οράματος, αυτήν τη στιγμή είναι αυτός, εσκέπτετο τι ήτο το όραμα, είπε αυτώ το Πνεύμα, είπε αυτώ το Πνεύμα, το Άγιο. Άρα δεν είναι αύρα που λένε οι Ιεχωβίτες το πνεύμα, ούτε η αναπνοή του Θεού. Είναι πρόσωπον. Είπε αυτώ το Πνεύμα: Ιδού άνδρες τρεις ζητούσί σε. Το Πνεύμα μέσα του λέει: Έξω σε ζητάνε τρεις άνδρες. Αναστάς, κατάβηθι και πορεύου συν αυτοίς μηδέν διακρινόμενος, διότι εγώ απέσταλκα αυτούς. Εγώ. Το εγώ είναι πρόσωπον, πιάνετε;

Απέσταλκα αυτούς. Του κάνει μάθημα γρηγορότερα ότι τώρα θα ακούσεις για ακαθάρτους, για Ρωμαίους, για ειδωλολάτρες, και εσύ δεν θα θέλεις να πας προς τα εκεί. Ε, γνώριζε ότι εγώ τους αγιάζω αυτούς, τους αγιάζω κι αυτούς. Μη λοιπόν δυσκολευτείς. Αυτό το μάθημα του κάνει. Και αν πεινάς, να μην πεινάς μόνο για πιάτα και για φαγητό, αλλά να πεινάς για ψυχές. Καταβάς δε ο Πέτρος προς τους άνδρας, είπε. Βγήκε πράγματι, βρέθηκε ενώπιον τριών ανθρώπων. Ιδού εγώ ειμι ον ζητείτε. Σεις κάποιον ζητάτε, εγώ είμαι αυτός που ζητάτε. Τις η αιτία δι’ ην πάρεστε; Μόνο θα μου πείτε γιατί ήρθατε, γιατί με ζητάτε. Μέχρι τώρα δεν είχε γίνει καμιά συζήτηση. Αποκριθέντες δε είπον: Κορνήλιος εκατοντάρχης, ανήρ δίκαιος και φοβούμενος τον Θεόν, μαρτυρούμενός τε υπό όλου του έθνους των Ιουδαίων,

εχρηματίσθη υπό αγγέλου αγίου μεταπέμψασθαί σε εις τον οίκον αυτού και ακούσαι ρήματα παρά σου, να του μιλήσεις. Δηλαδή ό,τι είχε φτιάξει αυτός δεν ήταν αρκετό για να σωθεί ο άνθρωπος. Αλλά διότι τον έβλεπε ο Θεός τόσο καλόν άνθρωπο, του έστειλε άνθρωπο να του πει τι να κάνει για να σωθεί. Γιατί μέχρι εκεί έδειχνε ότι είναι ένας καλός άνθρωπος, αλλά για τον Παράδεισο δεν έκανε. Και ένας τέτοιος καλός άνθρωπος άξιζε να πάει στον Παράδεισο. Και έστειλε ειδικόν άγγελον να ειδοποιήσει, και αυτός να ειδοποιήσει άλλον, και ο άλλος να πάρει άλλους και να πάνε για να γίνει η σωτηρία.

Τη δε επαύριον, αναστάς εξήλθε συν αυτοίς, διότι εις τον οίκον αυτού, λέει, ακούσαι ρήματα παρά σου. Εισκαλεσάμενος ουν αυτούς εξένισε. Τους βάζει μέσα και τους φιλοξένησε. Φαίνεται δεν τους έπαιρνε η ώρα ή ήσαν κι αυτοί κουρασμένοι και το άφησαν να φύγουν την άλλη μέρα. Μείναν μαζί εκεί και έφυγαν την άλλη μέρα. Τη δε επαύριον, αναστάς εξήλθε συν αυτοίς, μαζί με τους τρεις. Αλλά όταν το έμαθε ο κόσμος εκεί, ο χριστιανικός κόσμος, φοβήθηκαν να τον αφήσουν μόνο τον Πέτρο να πάει. Σου λέει, μην του κάνουν καμιά ζημιά, μην τον σκοτώσουν τον άνθρωπο, μήπως πέσει σε καμιά παγίδα. Και του είπαν χριστιανοί από εκεί, από την Ιόππη, θα πάμε μαζί. Και τον ακολούθησαν τώρα μαζί να πάνε στην Καισάρεια. Γι’ αυτό λέει εδώ: Τη δε επαύριον, αναστάς εξήλθε συν αυτοίς, και τινες των αδελφών των από Ιόππης συνήλθον αυτώ.

Την επαύριον εισήλθον εις Καισάρειαν. Ο δε Κορνήλιος ην προσδοκών, περιμένει ο Κορνήλιος, από εκεί πού να του πάει ύπνος. Συγκαλεσάμενος τους συγγενείς αυτού και τους αναγκαίους φίλους. Το διέδωσε στους συγγενείς του, αυτό κι αυτό έγινε, έχω στείλει ανθρώπους, και στους αναγκαίους φίλους. Δηλαδή θα έγινε ένας μεγάλος κύκλος ανθρώπων, διεγερμένοι τώρα από τις φήμες αυτές που είχε μεταφέρει ο Κορνήλιος. Περίμεναν όλοι. Ως δε εγένετο του εισελθείν τον Πέτρον, έσπευσε να τον προϋπαντήσει ο Κορνήλιος, δεν τον περίμενε στο σπίτι. Συναντήσας αυτόν ο Κορνήλιος, πεσών επί τους πόδας προσεκύνησε. Του έπεσε στα πόδια και τον προσκύνησε. Ο δε Πέτρος αυτόν ήγειρε λέγων, τον σήκωσε αμέσως απάνω, του λέει: Ανάστηθι, καγώ αυτός άνθρωπός ειμι. Δεν είμαι Θεός εγώ, άνθρωπος είμαι. Και συνομιλών αυτώ

τον σήκωσε επάνω και συνομιλών αυτώ, ίσως και πιασμένοι, όπως μεταφέρουμε κάποιον δικό μας άνθρωπο που τον περιμέναμε, ξένο και λοιπά, επίσημο, να τον βάλουμε στο σπίτι μας τιμητικώς. Και συνομιλών αυτώ εισήλθε και βρίσκει συνεληλυθότας πολλούς, γιομάτο το σπίτι του εκατόνταρχου. Έφη προς αυτούς ο Πέτρος: Υμείς επίστασθε ότι αθέμιτόν εστιν ανδρί Ιουδαίω κολλάσθαι ή προσέρχεσθαι αλλοφύλω· και εμοί ο Θεός έδειξε μηδένα κοινόν ή ακάθαρτον λέγειν άνθρωπον. Στους άλλους εφάνη και περίεργο πώς ένας Ιουδαίος δέχεται, με βάση την πρόληψη ότι ου συγχρώνται, παραδείγματι, οι Ιουδαίοι Σαμαρείταις.

Εβραίοι είναι αγιασμένοι και τα παιδιά του Θεού, και οι άλλοι είναι τα σκυλάκια, που είπε η γυναίκα εκεί πέρα, η Συροφοινίκισσα. Πώς αυτός εδέχθη να πάει με τέτοια ευχαρίστηση; Και τους λέγει, μόλις μπήκε στην πόρτα, λέει: Μην παραξενεύεστε που εγώ, Ιουδαίος, βρίσκομαι εδώ. Μου έκανε μάθημα γρηγορότερα και μου είπε μηδένα κοινόν ή ακάθαρτον λέγειν άνθρωπον. Λοιπόν, δεν σας βλέπω ως ακαθάρτους, σας βλέπω ως ανθρώπους του Θεού. Τώρα πω εδώ και κάτι. Διό και αναντιρρήτως ήλθον μεταπεμφθείς. Γι’ αυτό και δεν έφερα καμιά αντίρρηση και ήρθα, διότι με καλέσατε. Πυνθάνομαι ουν τίνι λόγω μετεπέμψασθέ με; Τώρα, λέει, αδημονώ να μάθω. Να μου πείτε για ποιο λόγο με καλέσατε. Μέχρι τώρα δεν ξέρανε για ποιο λόγο, και ο Κορνήλιος, γιατί αυτός είναι η αιτία.

Παίρνει τον λόγο λοιπόν αυτός και λέει: Από τετάρτης ημέρας μέχρι ταύτης της ώρας ήμην νηστεύων. Τι, φτιάξαν, λέει, οι καλόγεροι τη νηστεία; Φτιάξαν τη νηστεία για να πουλάνε τις ελιές στα Σάλωνα και στην Άμφισσα; Εξυπνάδες οι δικές μας. Να δεις πού τη βρήκε τη νηστεία. Τέσσερες ημέρες, λέει, ήμουν να νηστεύω. Λοιπόν, και την ενάτην ώραν προσευχόμενος εν τω οίκω μου, στις τρεις το απόγευμα έκανε ενάτη, ιδού ανήρ έστη ενώπιόν μου εν εσθήτι λαμπρά και φησί: Κορνήλιε, εισηκούσθη σου η προσευχή και αι ελεημοσύναι σου εμνημονεύθησαν ενώπιον του Θεού. Φτάσαν στον θρόνο του Θεού. Πέμψον λοιπόν τώρα, γιατί μέχρι εδώ δεν έχεις κάνει τίποτα,

εις Ιόππην και μετακάλεσαι Σίμωνα, ος επικαλείται Πέτρος. Ούτος ξενίζεται, φιλοξενείται, εν οικία Σίμωνος βυρσέως παρά θάλασσαν. Φιλοξενείται από έναν βυρσοδέψη στη θάλασσα, ος παραγενόμενος λαλήσει σοι και θα σου πει τι να κάνεις να σωθείς. Αυτά να πείτε σε όλους αυτούς οι οποίοι στέκονται στο ότι είναι εντάξει. Καμιά σχέση με τον Θεό, καμιά σχέση με την Εκκλησία, καμιά σχέση με τα μυστήρια, καμιά σχέση με τον κλήρο. Ή αν έχουν, έχουν πλημμελώς, μέσα στον δικό τους τον νου και στα όριά τους, όπου θα κανονίσουν αυτοί. Εξαυτής ουν της αιτίας έπεμψα προς σε. Γι’ αυτό, λέει, έστειλα να σε καλέσω. Συ τε καλώς εποίησας παραγενόμενος, και έκανες πολύ καλά, του λέει, που ήρθες. Νυν ουν πάντες ημείς ενώπιον του Θεού πάρεσμεν. Ακούτε λόγια. Δεν στεκόμαστε, περιμένουμε να μας πεις. Όχι. Εφόσον ο Θεός έστειλε,

ενώπιον του Θεού ο Θεός θα σου πει να μας πεις. Κατά συνέπεια ο Θεός θα μας λαλήσει. Εμείς στεκόμαστε ενώπιον του Θεού. Ακούτε λόγια; Πάρεσμεν, λέει, εμείς όλοι. Ενώπιον του Θεού πάρεσμεν, ακούσαι πάντα τα προστεταγμένα σοι υπό του Θεού. Ανοίξας δε ο Πέτρος το στόμα αυτού είπε. Και άρχισε ο Πέτρος τώρα να τους κηρύττει το πώς ο Θεός εσκέφθη, πώς ενήργησε, πώς έστειλε τον Χριστό εις τον κόσμο, πώς εθυσιάσθη, πώς εσταυρώθη, πώς ανέστη και τι εντολές έχουν έπειτα: να πορευτούν, να μαθητεύσουν τα έθνη, να βαφτίσουν αυτούς στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, και, Αντιλαμβάνεστε, νομίζω, τώρα για ποιο λόγο το ανέσυρα. Αυτό είναι από τα γεγονότα τα οποία έλαβαν χώρα στην πρώτη Εκκλησία μετά την

κάθοδο του Πνεύματος του Αγίου και που βγήκανε οι Απόστολοι να κηρύξουν. Αυτό είναι μια καραμέλα, όπως τα λέγαμε, η οποία πιπιλίζεται παντού. Και στην αγορά, και στο σαλόνι, και στην πόρτα, και, και, και. Ο καλός άνθρωπος. Ο άνθρωπος, αν δεν γίνει και χριστιανός, δεν έχει να ωφεληθεί τίποτα από την καλοσύνη. Εγώ δεν του είπα να γίνει κακούργος, ούτε κλέφτης, ούτε λωποδύτης, ούτε, ούτε, ούτε. Αλλά να μην σταθεί εκεί που είναι, γιατί τον γελάει ο σατανάς και δεν θα μπορέσει να παρουσιαστεί στη Βασιλεία των Ουρανών. Νομίζω ότι τύπον Κορνηλίου δεν έχουμε εμείς από καλοσύνη σήμερα. Διότι εδώ έχουμε τη βεβαιότητα ότι έφτασαν, τα εδέχθη ως άδολα, ως άκακα, ως ανιδιοτελή, τα εδέχθη όλα αυτά που έκανε ο άνθρωπος αυτός. Μόνο δεν είχε τη ζωή.

Δεν είχε αναγεννηθεί, δεν είχε Χριστό, δεν είχε χάρη και όλα αυτά ήταν ενός νεκρού πράγματα. Έχουν καμιά αξία για μια νεκρά που τη στόλισε ο πατέρας και της έβαλε τα περιδέραια τα χρυσά κοντά της και τα κολιέ και τα λοιπά; Νεκρά είναι. Έτσι είναι τα έργα του ανθρώπου ο οποίος δεν έχει σχέση με το Χριστό. Τι θα βάλεις κοντά; Να τα φάει το χώμα. Έτσι ακριβώς είναι.

Καταλάβω. Καταλάβατε; Γι' αυτό πάντοτε, όπου βρεθείτε, με αγάπη μιλήστε στους ανθρώπους αυτούς που στέκονται μακριά από το Χριστό, μακριά από την Εκκλησία, μακριά από τα μυστήρια, μακριά από την εξομολόγηση και τη Θεία Κοινωνία. Μιλήστε τους με αγάπη. «Πόσο καλός είσαι, βρε παιδί μου», πες. «Πόσο καλή είσαι. Έλα, διάβασε αυτό το μέρος να δεις».

Δεν είναι αρκετή η καλοσύνη σου, που δεν έχεις φτάσει τα μέτρα του ανθρώπου αυτού. Αλλά ας παραδεχτούμε ότι τα είχες αυτά τα πράγματα. Δεν είναι αρκετό. Φρόντισε σε αυτά τα ωραία που κάνεις, σε αυτές τις ωραίες πράξεις που κάνεις, σε αυτές τις ωραίες σκέψεις που κάνεις, να προσθέσεις και την Εκκλησία. Είτε είναι αμαρτωλός είτε δεν είναι αμαρτωλός ο παπάς. Υπάρχουν άνθρωποι που ήσαν πολύ μεγάλοι χριστιανοί, δεν πρόσεξαν όμως, κατηγόρησαν κλήρο, εδαιμονίστησαν σήμερα. Εδαιμονίστησαν. Ξέρω περιστατικά και κλαίει η καρδιά μου. Γιατί; Διότι δεν σεβάστηκαν τον κλήρο. Εδαιμονίστησαν. Άλλο ένα ζευγάρι, νεαρό ζευγάρι, που ο σύζυγος ήταν πολύ ευσεβής και η σύζυγος ευσεβής. Και αυτός εξέκλινε εις ιεροκατηγορίαν και σήμερα βλασφημεί τα θεία. Και σε λίγες μέρες χωρίζει το αντρόγυνο αυτό, χωρίς να ξέρουν γιατί. Δεν χρειάζεται να ξέρεις την περίπτωση αυτή.

Φτάνει ο άνθρωπος πρόσωπα τα οποία ανέχεται ο Θεός, για λογαριασμό δικό μας τα ανέχεται. Ποτέ δεν έχει υπόψη του να τα ανεχθεί και πέραν του τάφου· θα τα ταρταρώσει πέραν του τάφου. Αλλά εδώ όμως τα ανέχεται για λογαριασμό δικό μας: να βρούμε έναν άνθρωπο να μας βαπτίσει, έναν άνθρωπο να μας στεφανώσει, έναν άνθρωπο να μας θάψει, έναν άνθρωπο να διαβάσει ένα μνημόσυνο, να βγάλει μια μερίδα και λοιπά. Για λογαριασμό και από αγάπη για μας το κάνει. Και αν έρχεται να βλασφημείται το όνομά Του από ορισμένους κληρικούς, αυτό θα το εκτιμήσουμε εμείς; Και να προσευχόμεθα και να Του λέμε: «Ευχαριστώ, Θεέ μου, και μακροθύμησε και σ' αυτόν και φώτισέ τον και δυνάμωσέ τον, διότι έχει πολλούς πειρασμούς» και λοιπά. Αυτό πρέπει να κάνουμε εμείς, αλλά δεν το κάνουμε. Εφησυχάζουμε και στεκόμαστε ότι εμείς είμαστε άγιοι, η οικογένεια η δική μας είναι άγιοι κλπ. και όλοι οι άλλοι είναι οι αμαρτωλοί και οι χαμένοι, και μάλιστα από ανθρώπους που είναι μέσα στην Εκκλησία. Δεν ξέρω, μπορεί να έπεσα στο κενό.

Μέσα μου έχω μια πληροφορία, διότι συναντούμε κάθε ημέρα τόσο καλό κόσμο γύρω μας, ο οποίος δεν έχει σχέση όμως με την Εκκλησία, και όταν σκεπτούμε αυτή τη διαστολή που κάνει, αλλά του λέει «όλα άγια, αλλά στείλε να σου πει τι θα κάνεις, γιατί μέχρι εδώ ο τρόπος που βρήκες δεν είναι αυτός που σε παρουσιάζει στο Θεό», εκεί νομίζω ότι έχω κάποια υποχρέωση να τα υπενθυμίσω αυτά και γραμμένα να μείνουν και να πάνε και στα πέρατα της Οικουμένης, να ακουστούν και σ' άλλους ανθρώπους. Μήπως θελήσουν, μαζί με όλη τους την καλοσύνη, να βάλουν και τη χριστιανοσύνη. Διότι έχουμε πολλούς καλούς ανθρώπους που δεν είναι καθόλου χριστιανοί. Όχι ότι ο χριστιανός δεν πρέπει να είναι και καλός άνθρωπος, αλλά καλός άνθρωπος μπορεί να μην είναι καθόλου χριστιανός. Να ακούσεις, να ανοίξει το στόμα του και να συζητεί, να σηκωθεί η τρίχα σου, αυτόν που δεν πατάει το μυρμήγκι. Ναι, είναι δύο πράγματα ξεχωριστά. Εύχομαι λοιπόν ο άγιος αυτός άνθρωπος...

που δέχτηκε αυτή την επίσκεψη από τον ουρανό, να αφήσει ένα μικρό δίδαγμα και για μας. Αλλά και εμείς να θελήσουμε να το αξιοποιήσουμε και να το μεταδώσουμε και σε κανέναν άλλο. Να προκύψει διπλή ωφέλεια, προς τη δόξα του Θεού και την ωφέλεια τη δικιά μας. Αμήν.