Theophonia the divine voice

Questions, Answers, and Spiritual Counsel · Lecture 035

Counsels from Sinai

A lecture by Dimitrios Panagopoulos

Subtitles appear here during playback.
A Greek lectionary page surrounded by an illuminated floral margin.
0:00 0:00
100%
Audio language
Subtitles
Open the Archive audio file

An interactive player loads with JavaScript. Without it, use the direct audio link and the summary below.

Summary

Spiritual watchfulness requires examining every thought, word, and action according to its consequences for ourselves and for others. Trials and sorrows should be received with thanksgiving because God can use them to humble, correct, and draw people toward repentance. Continuous psalmody and the Jesus Prayer—especially invoking Jesus Christ and the Theotokos—guard the heart, repel demonic temptation, and unite the soul to Christ.

English audio is a digitally generated narration of the translated transcript. Disclosed as such on every lecture.

The Greek original audio is preserved unchanged. It is the authoritative recording for this lecture.

Transcript — English (automated translation)

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Our subject will be a continuation of our previous talk.

As we said in our other talks—you may remember—we are discussing these sayings of the saintly elder, sayings that examine even the smallest details.

Be attentive to everything you say, everything you do, and everything you think. A person must compare what is said here with the more serious matters we have already discussed at length, and consider every action all the way through to its final consequence.

It is enough to stop and think—that is, before doing something, consider what its results will be. What consequences will it have? Might they be harmful? You may be able to justify your words: “I only said this or that. I did no harm. I had my reasons, and I spoke wisely.” Yet even something you merely say can have consequences.

Many people ask—or rather, spiritual fathers are asked in Holy Confession—about people who were scandalized, led astray, or driven to sinful acts by someone who had no idea what was happening. The one who caused it may not have realized it at all. At the Second Coming, we may find many sins hanging over us—many sins we did not even know we were responsible for—because...

...our words were such, or our conduct was such, that we led another person into sin. Take, for example, something written that becomes the cause of people being drawn into immorality, shamelessness, and other sins. Think what the writers of such things will find awaiting them. Then consider a person who writes or creates something that continually helps, moves, and teaches others. This is an account that remains open and receives a new deposit every day.

Whatever good a person does, says, or thinks will bring an additional reward, because the Lord sees both the intention and the deed. Sometimes we meet people with disabilities and hear them say inwardly, “Ah, if only I could do it!” That desire itself has its reward from God. The person may have done nothing outwardly, simply because illness or disability prevented it; yet the intention was alive within him. Every day offers a person this opportunity, from the moment he opens his eyes in childhood until the evening when he closes them in death.

Even while resting, and even in sleep, a person may still be disposed toward the good; and when he awakens, he can think, say, and do something good, both for another person and for his own salvation.

For Satan comes to him every day and says: “This person did that; the others did something else; this one is doing this; those people did that.” Therefore, a person must begin to set a counterweight against these suggestions.

Such people are good in the eyes of God. The more God makes use of the good person—of his good disposition, his gifts, his good purposes, and his prayers—the more benefit he brings amid the ruin that surrounds us each day. When someone has something good to show on another person’s behalf, that person’s evil does not destroy you. Thank you.

No one can be moved merely by outward radiance or by an embrace. Such a condition is not yet in harmony with the spiritual life. Therefore, when the Lord permits something to humble you and bring down your pride through what another person says, you must make use of it. It is for your benefit. Look at the great saints and consider how they became great.

A person may spend years gathering information and trying to obtain knowledge from books. That may be important, but it remains something external. If you have no inner spiritual work in this sense, and you are occupied only with intellectual matters, what will remain? What must I do? How deeply should I care, when others do not even consider their own measure? We do not use our time as we should; we spend it, as they say, on other tasks and other concerns. And harmful things can spread much faster than the good things a brother has written. None of us is free from this danger. So be careful, he says, lest you become a cause of harm or open the way to someone’s injury. But what if a person does not know enough to ask and does not know how?

People are corrupted by what is placed before them. A single word we say publicly can cause scandal, as we were saying, and can make people avert their eyes because they are scandalized. I say: “If I drink the poison you gave me, will you not be judged for having given it to me?” “I do not understand,” he tells me. “I cannot put it any other way.” Everyone has an opinion and thinks he may serve his own purpose however he wishes, yet in this way we can become a cause of another person’s fall. In a book I wrote, someone once said to me: “Fear God.”

As for the things happening today, do you not see what is being displayed publicly? Those who must live amid such things need to guard themselves.

“It would be better,” He says, “to hang a millstone around your neck and cast yourself into the sea than to scandalize this person—this woman, this child, this young person, or this man.” We must not simply say, “People should not be so easily scandalized. Let them guard themselves.” Yes, they should guard themselves; but you have no right to provoke them or invite them into sin. When influential people shape the condition of society through destructive conduct, they cannot simply say that everyone else should guard himself. The same principle applies to the other matters we have discussed, including ascesis—ascetic discipline.

He says: “Think, think carefully; it is necessary.” Consider where you stand and why you have come. We see that you have entered the way of the Theotokos. I want to tell you these few things so that you may retain something. Keep this thought as well: the vanity of this world passes away. “Do not delight in the pleasures of this life; do not delight in the pleasures of this life.” The flower of life blossoms and then withers. Though you may flourish today, tomorrow you will fade; wealth, fine words, and the ease of your yoke—all these things pass away.

Children, all these things are contained within these few words.

“Do not delight in human things”: money, youth, beautiful clothes, splendid ornaments, fine houses, comforts, delicacies, and luxuries. They blossom and appear most beautiful—but what do they express? Only the fleeting pleasures of life. “All flesh is grass, and all its glory is like the flower of the field.” The flower, it tells us, fades. I may have flowers, but many times they wither. Human life is the same. Enjoy good things with gratitude—we call all of them blessings because they bring relief; I am not saying otherwise.

Let me explain this more fully. Otherwise someone may say: “What then are we to do? Must we renounce all the pleasant things of this world—good food, good wine, new spectacles, and good clothing—and simply sit there?” No, that is not what is being said. Basil the Great makes a beautiful distinction. He says that what is necessary for the body should be used in proper measure. Otherwise bodily need can lead us into indulgence, sensual pleasure, or vainglory. Everything in moderation, he says—moderation! Food, drink, clothing, and whatever else you need for growth and rest: all in moderation!

Use what is necessary for the body—only what is truly necessary; we shall speak further about this later. But if you go beyond measure in your use of material things and follow after them, pleasure, indulgence, or excess will bring sickness. Through one of these three things you fall ill: you become self-indulgent, a lover of pleasure, or vainglorious. Enjoy good and beautiful things in moderation, not to excess.

This is what spiritually harms the conceited person. For when someone possesses many good things and lives amid comforts, yet leaves no room for others and thinks only in material and financial terms, he is carried away by them.

You imagine that you have many years ahead of you, yet in a single moment a fire may consume you, a roof tile may strike you, or a taxi may run you down. You may be young, handsome, and strong, yet suddenly you are gone. You may be an important person who looks upon others with pride.

Then the door closes, and the person falls from everything he possessed. So many people make plans, draw up legal documents, enter into contracts, and arrange countless matters; then suddenly death overtakes them. At the last moment a man says, “Bring me the third document from the drawer.” But where are his honors? Where is his money? Where is all his influence? Everything is lost. The hour of death comes from somewhere, and at once a person must leave everything behind.

Go to a grave and read the name written upon it. Consider who lies there: whether that person possessed knowledge, learning, university degrees, youth, beauty, or fame. What has become of all those titles and distinctions? This is the vanity upon which a person must reflect. There, the worms await our flesh; they come forth from the earth, consume our body, and show us what human life truly is. Remember this, and order your life as you ought.

Human things and earthly palaces, however powerful, beautiful, imposing, and renowned they may appear, are destined to vanish.

They wither and fade, as Scripture says: all flesh is grass, and all human glory is like the flower of the grass. Everything, it says, is like the flowers of summer. They delight you while they stand before you, and you gather them in your hands; yet we all see how quickly a flower withers. It withers with age, or even from a single gust of wind. Then people say, “Throw it away.” What has become of it? It is cast aside. Yet a person does not want to accept this and seeks to draw as much pleasure as possible from the glittering things of this world.

There is also a very wise saying of John Chrysostom and Basil the Great: “In overwhelming tribulation, give thanks.” Notice what is said next. Even when sorrow comes, give thanks, for the flower withers. Do not cling to it as though it were eternal, because it is made of grass and passes away. Give thanks even when you are grieved. You will never see a person always healthy, always wealthy, always honored, and always enjoying everything he desires. When difficulties come, all these things depart. Yet we often want both at once: the pleasures of worldly life and the Kingdom of God. Glory to God.

When affliction comes, say, “Glory to God, and I thank You, my God.” Think of Job. At the very moment when he was being crucified by all those sufferings, he spoke with astonishing consolation and serenity. One can scarcely say such words unless one has attained great spiritual stature. Basil the Great also speaks in one of his letters about a man who, amid overwhelming sorrow and deprivation, remained a great friend of God. A person often imagines that when everything is extinguished around him, God is far away and does not know him.

Do not say, “God has abandoned me,” and do not let the suffering drive you away from Him. You may have been honored before and now feel abandoned to great confusion. You may suffer for fifteen or thirty years—or for months, or for two years. The last blow may still come. Yet the Lord permits it. And you ask, “Where are You? Why, my God?” It may happen so that His name will be greatly glorified, as it was in the life of Anthony the Great. A person does not understand this because he has not studied the sufferings of Christ, of the prophets, and of the saints of God. In such hours we must distinguish things rightly.

Let him say, “Am I better than Job? Am I better than Paul, David, or Anthony the Great? Look at what they endured—why, then, should I not suffer?” Yet notice why this is permitted: a person must become a friend of God and undergo some chastening in outward things so that he may enter the Kingdom of Heaven. Should he cast tribulation away? No. “Embrace tribulation,” he says. For the person who is never afflicted or pressed—whose affairs are always prosperous—will not attain Heaven.

Why not? Because the gate is narrow. Since the gate is narrow, you too must be pressed into narrowness; tribulation and the crushing pressure of temptations will constrain you. This is good, as the saints of God teach—it is not my own teaching. A person says, “But I have suffered for so many years. You do not know how long I have suffered. I am exhausted. I cannot bear any more.” That is mistaken. When the proper time comes, and when it is for your benefit, God will bring the tribulation to an end. If ending it is not for your benefit, then continue together with it; do not try to cast it away.

Do not become despondent and demand that the tribulation depart. God permitted it to come. The question of when it should leave belongs to Him who allowed it to come upon you. Certainly. Respond to the passions with thanksgiving and to anger with gratitude. Righteousness requires you always to say, “I thank You; glory to You, O God,” whatever may happen. Whatever happens, remember that good things can flow from it. Even a small pain or a tiny sore may reveal something within us and gather us back to ourselves.

We must understand that afflictions often gather us back into ourselves and help us find ourselves again. Most Christians who came to live a religious life did not arrive gently, with a golden censer in their hand. A death, poverty, persecution, divorce, abandonment, war, an earthquake, a separation—something pursued them and brought them to the harbor. That is why tribulations are blessed: they bring relief to the human soul, as this saintly man says. He continues with another thought in the same vein: “In temptations, make yourself secure. In temptations, make yourself secure.”

For temptations have exposed not only insignificant people, but also the great—even those better than you. “Do not reproach the longsuffering of God, for the medicine is common to all.” Do not come to me saying, “What kind of God is this?” We often reproach God because He seems longsuffering toward someone else, but not toward us, and takes us by the ear. Yet the medicine is common: He is longsuffering toward you, toward that other person, and toward everyone. Do not accuse God of treating you harshly while treating someone else gently. Therefore, make yourself secure amid temptations. Temptation can serve as a safeguard. This is what the divine Christ showed when our Lord was tempted.

We read this in the fourth chapter of Matthew and the fourth chapter of Luke. It took place to show us that our impulses must be restrained. Temptations have tested even the greatest and best of people. Indeed, anyone who reads about the temptation of Nebuchadnezzar will shudder. Because of his pride, Nebuchadnezzar was reduced to the state of a beast. Read it in Daniel and you will shudder. He became like a beast. Then, after ten years, when he came to metanoia—repentance—he returned to himself and became king once more. Earlier he had said, “I am the great one. Everyone shall worship my golden image.” And he lost his reason.

It happened because of his pride. He became like a beast, covered with hair, with long nails and all the rest, for ten whole years. Then he came to metanoia—repentance—and said, “You are the Lord who holds all things.” He came to his senses. The man whom everyone had known as living among the animals—wandering naked, drenched by winter rain and scorched by the sun—became king again. Consider what grace God had to give him so that the people would accept him once more as their king, although they knew that he had been mad. Then consider the temptation of David. In spite of his Fall—an adulterer and a murderer with premeditation—he was still a king and prophet, indeed the royal prophet.

Afterward, the trial benefited him. What a correction it brought upon him, and to what heights David later attained! Even if he had left us only that one psalm, which flowed from his experience of the Fall and his metanoia—repentance—Psalm 50, “Have mercy on me, O God,” we would still receive immense benefit from it. This teaching is therefore beautifully expressed: “Do not reproach the longsuffering of God, for the medicine is common to all.” God’s loving-kindness is for everyone. It has protected you on other occasions, and even now it may be protecting you in the midst of your temptation. But you cannot grasp what God wills and what He does not will, and so you often accuse Him. He continues.

“Blame the disorder of your life, but do not slander God because of it.” Do not slander God, he says. Blame the sinful life you have lived. God is not at fault. Do not slander Him. “Let us attend to ourselves, and let us also watch those whom we imitate, for in many things we stumble by following others.” Unfortunately, we imitate whatever one person or another does. We do not ask whether it is fitting for us to do what they do: to speak as they speak, conduct ourselves as they do, go to the same places, do the same things, build the same kind of house, and so forth.

Let us be watchful.

And we do harm. So if some sorrowful situation comes upon us, let us not slander God and say, “What have I done to God?” Blame yourself, he says, and pay attention to yourself. You yourself are the one who created the situation, because, as you know, we fashion what is called our fortune with our own hands. A person makes his own fortune with his own hands, but his pride will not let him admit and confess it. He continues: “Let psalmody be unceasing, for when the name of God is invoked, the demons are put to flight.” Thank you.

The common enemy of mankind is Satan. Everyone is tempted, some a little and others a great deal.

Some are tempted in the flesh, others in the spirit, others in their ego, and others in so many other things, all of which continually arise from the influence of Satan. Let the psalm, he says—that is, psalmody—be unceasing; always be singing psalms. “For when the name of God is invoked, the demons are put to flight.” God’s name. This is also what Christ Himself says: “With the name of Jesus, scourge your enemies.” Every Christian here ought to know how to chant, some a little and others more. But Christians do not chant; they sing worldly songs. A person should not do that. “Is anyone cheerful?” Scripture says. What should he do?

I will tell you. When you chant a hymn—whether to a Saint, to our Most Holy Theotokos, or to our Lord—the holy name will be there, along with the Saint’s struggle and work. Satan does not want to hear these things. He cannot remain there; he will be forced to flee. “For when the name of God is invoked, the demons are put to flight.” This is especially true of the Jesus Prayer, the noetic prayer of which Paul speaks. Five words are needed, and indeed only five: “Lord Jesus Christ, have mercy on me.” That is all that is needed. Even if a person knows nothing else, let him learn this alone. It is the most powerful weapon against Satan.

Can Satan withstand it when a person invokes the name of Christ? You know this so-called noetic prayer. It is used especially by monks, but also by many laypeople, even here in Athens—people in important positions who have understood how greatly they are endangered by Satan and how precious their souls are. They use this noetic prayer in the office, at work, on the tram—everywhere. You do not need a prayer book in your hand, nor an analogion, nor any such thing. Yet many do not use it. Instead, they sing certain songs or are carried away, murmuring the songs of the world. Then the radio supplies them with more.

And television, and so forth. Satan delights in this. But if a person were gradually to acquire the habit—for this work, as John Chrysostom says, and as I have written in my book Pray Without Ceasing, is the work of a long time—he would begin to understand. It is difficult for a person to attain to having Christ in his heart and his heart in Christ. Christ and the human heart must become like fire and iron: as the fire takes possession of the iron and the iron is filled with the fire, the two become one, and no one can separate them. This is exactly how the soul must become through noetic prayer. Many people, of course, stumble because they do not use it.

Paul gives us the words: “Lord Jesus Christ, have mercy on us.” And what do they say in this noetic prayer? “Lord Jesus Christ”—these are words of God—“through the Theotokos, have mercy on us.” You may say it five or ten times when you cannot say any more. If you are in the wilderness or somewhere alone, you can say it aloud. But here you cannot do that, so shorten the prayer simply to: “God.” And if you want an even more practical method, use only two names. They will bring the same results, perhaps even greater ones: invoke the Most Holy Theotokos and Christ. “My All-Holy Theotokos, my Christ. My All-Holy Theotokos, my Christ. My All-Holy Theotokos, my Christ. My All-Holy Theotokos, my Christ.” Nothing else. The mere remembrance of these two names puts our adversaries to flight.

Thank you. The enemy cannot withstand the name of Christ and of the Most Holy Theotokos.

I am speaking here about us who live in the world. I am not speaking about people who have freedom and space, who have hesychia, inner stillness, and who are alone. They can arrange their prayer according to their own measure. But we can reduce this prayer—this powerful prayer—to its shortest possible form. So this is what he now mentions, saying: “With the name of Jesus.”

I add, “scourge your enemies,” because he says: “When the name of God is invoked, the demons are put to flight.” The one behind a person’s suffering and behind his outbursts against his neighbor, his wife, her husband, a son, a brother, a child, and so forth, is the enemy. So if you want to defeat him, learn to pray. Most people regard the time of prayer as burdensome: “We have work to do.” Yet they can sit for three or four hours staring idly at whatever foolishness is shown on television, and then they have no work to do. They can read newspapers and all sorts of corrupt material, but they will not pray for fifteen or even ten minutes, to safeguard themselves and take up the weapons they need before going out into the marketplace or to work.

Temptation is waiting for them at the door. This, then, is what he teaches here, and it is something to which a person must pay attention. It is fundamental. In another reflection he says concerning prayer: “Let us ask God only for those things in which He delights.” Pay attention to your prayer, he says, and do not ask for things that are displeasing to Him. Very often we ask for what pleases us, not for what pleases God. Today a woman telephoned me and asked whether I could give her the name of someone on the Holy Mountain, so that she could write to him or have him pray for her request to be heard. I gave her one name, and she mentioned another. I told her, “He is not a hieromonk; he cannot celebrate the Divine Liturgy you want.”

“In any case,” I said, “be content with this person.” “But I want what I desire to happen,” she replied. I said, “You certainly want to have boldness before God. But is what you are asking truly for your benefit?” She did not answer me. She said, “I am asking for something good.” I replied, “But does God want it as well?” Again, she did not answer. We insist that our own will must be done. Yet he says: “Let us ask God only for those things in which He delights.” Take care: we ask God for things that do not please Him. Most of our requests are like this; they cannot stand before the will of God. That is precisely why we receive no answer. God gives a person what is for his true benefit.

John Chrysostom says the same thing: “If you did not receive what you asked for, thank God. If you did not receive it, thank God a thousand times, because He protected you from receiving something you should not have received.” How can we understand that? It should be enough for us to say, “Thy will be done.” Instead, we tell Him, “Our will be done.” That is why most people rage, weep, and cry out: they find themselves confronted by this displeasure of God of which the holy man speaks. Let us stop here and, God willing, continue next time.

Original transcript — Greek

Το θέμα μας θα είναι η συνέχεια της περασμένης μας ομιλίας.

Είμαθα μαζί και στα άλλες ομιλίες, θα ενθυμήσετε ότι μιλούμε από τις γνήμες αυτές του Αγίου, αυτού Γέροντα, που σκέφτονται τα λεπτά.

Των Ουρανών, Εισόδιο της Θεοτόκου, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγέλιο, Ευαγγέλιο των Ουρανών, Εισόδιο της Θεοτόκου, Εισόδιο της Θεοτόκου, Εισόδιο της Θεοτόκου, με ό,τι λες, με ό,τι πράττεις, με ό,τι σπέχεσαι. Εάν ο άνθρωπος αυτό που λέγει εδώ πέσε στη διάρκεια με εκείνα που έχει πύγει βελβερότερα, και το μιλήσαμε εν πλάτη, πάσ' τη σπράξη ως το τέλος.

Αρκείτε σπέταγμα, δηλαδή τάφερ τι που θα κάνεις. Να δεις τι αποτελέσματα θα εκεί. Τι πως τα αποτελέσματα, μην είναι αγαπητά. Θα μπορείς και να του δικαιολογήσεις και τα λόγια σου αυτά. Πες δώρε, κάτι πες δώρε. Δεν κάνεις καμιά βλάβη. Έχεις λόγους και κάτω είσαι φιλοσοφής. Κάτι λέγεις...

Πολλοί άνθρωποι ερωτηθούν, ή μάλλον οι πνευματιστοί ερωτηθούν, από εκτομολογήθησαν, θα σκέφτεται ότι μάρτυσαν πολλοί άνθρωποι, θα προστύρθησαν στο καθένα, θα πελέγαν και αποπράκτησαν τρέχον, οι οποίοι δεν έχουν υπόψη. Αυτοί που έχουν κάνει καθόλου, μεταλλιώζεται ή μεταρρεύαται. Δευτέρα θα βρεθούμε εμεσήν την ημέρα με πολλά μεταλλιών κρεμασμένα και πολλά μεταλλιών κρεμασμένα, τα οποία ούτε ξέρουμε θα είχαμε υπόψη εμείς ότι οφείλουμε, διότι...

Λόγος μας ήταν τέτοιο, η πράξη μας ήταν τέτοια, η πράξη μας ήταν ότι άφησες που τον άλλον και με δώσεις την αμαρτία. Πάρετε παραδείγματι ένα γραπτέ, κάτι που γράφουν, που γίνεται αιτία να παρασυρθούν άνθρωποι, και σε ακολασία, και σε αξελούια κλπ. Πέρετε τι θα βρουν μπροστά οι άνθρωποι αυτοί. Και θα πάρετε έναν άνθρωπο ο οποίος γράφει κάτι, φτιάχνει κάτι, το οποίο πάντα τον βοηθάει, πάντα τον εισεγκινίζει, πάντα τον διδάσκει. Αυτό, αυτό είναι ένα νεκρό λογαριασμό που καθημερινώς πατατήθεται.

Καλός φτιαξ ο άνθρωπος, είτε καλό τι ο άνθρωπος, είτε καλό σκεφτεί ο άνθρωπος, θα έχει μισέ και πρόσθερο εμπειρία, διότι και στην πλατωσή είναι σκηνή ο Κύριος, και στην πλατωσή. Τελευταίες χαθούμε ανθρώπους και όταν τους ακούμε το λένε μέσα τους: «Αχ, να μπορούσα! Έχει μισέ αυτό από τον Θεό σου». Ο Ρώτης δεν έκανε σίγουρα τίποτα, απλώς με τέχνη να συζητήριαν επειδή γυμνήγαν και μπαμπηρίσαν, δεν έκανε σίγουρα τίποτα όμως, διότι δεν μπορούσε και αν πρέπει σε αυτό το ελευθεριάσμα να είναι ενεργοποιημένος. Είναι ένα ευβαίριο καθημερινό ο άνθρωπος, από την παιδιά του θα νύψει τα ματιά του μέχρι τον βράδυ που πεθάνει.

Και στον ύπνο του αφέντου και εκεί σταχνωμένως στον ύπνο του αφέντου και στον αφέντου και πάλι με φοκή μπορεί και να σκεφτεί, και να πει, και να πράξει κάτι καλό και με τον αφέντου και για την θεωρία του.

Γέννησης της Θεοτόκου, Δευτέρα Παρουσία, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Αντίχριστος, Αποκάλυψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός. Διότι ο Θεοτανάς καθημερινός τη γιάνει και του λέγει, λόχρυμοι, αυτός έκαμε εκείνο, οι άλλοι έκαμε εκείνο, αυτός κάνει αυτό, τούτες κάποιους έκανε, δηλαδή πρέπει εδώ, λόχρυμοι, άρχισκε με να έχει ένα αντίβαλο, να παρουσιάζει.

Της Θεοτόκου, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγέλιο, Ευαγγέλιο των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Απόστολος, Ευαγγέλιο των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Ευαγγέλιο των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Ευαγγέλιο των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, του ανθρώπους, καλοί τα μάτια του Θεού και όσο χρησιμοποιεί τον αγαθέν άνθρωπο τη δεστευχή του καλού ανθρώπου, τη δόση του καλού ανθρώπου, τους καλύτερους θεσμών, τις ευχήσεως του Θεσσαλονίου που μας ζητάει καθημερινά με τους καταστρέφους. Καθώς διαφορετήσεις κάποιον να έχει να δείχνει για αυτόν, για το κακύριο αυτού δεν σε καταστρέφει. Ευχαριστώ.

Την ακτινοβολή, από την αγκάβημα. Πάλι δεν μπορεί να κινηθεί κανείς. Δεν είναι σύμφωνα η κατάσταση εκεί μέχρι την πνευματική. Γι' αυτό ο Κύριος όχι την περίπτωσε όσο να έχετε πέσει το θέρμα και να κατεραμένετε τα μόδια σας που λέει ο άλλος άνθρωπος αυτός, πρέπει να το ετοιμοποιηθείτε. Είναι συμφέρον. Κάρετε και απ' τους τους μεγάλους πώς έγιναν μεγάλοι.

Επιστεύεται κάθε πρώην συστέντια και απεράζει τα τέσσερα χρόνια να πάρεις ενημερίδα και να δημιουργείς να λάβεις έδεγον στις κυκλίδια. Αυτό είναι μεγάλο πράγμα και είναι πράγματα από τα πίσω, εντάξει, δεν υπάρχουν. Αν δεν έχεις νεϊνικά πράγματα ονεργή κατά αυτήν την έννοια και είσαι στερεμένος με τη λογατικά πράγματα και θα το μείνουνε να τα πάρει και πέραν το τάσο μου, τι πρέπει να κάνω, πόσο πρέπει να ενδιαφέρεται, γιατί δεν ενδιαφέρονται τα μέτρα τους. Δεν χρησιμοποιούμε τον χρόνο να θέλω, το χρησιμοποιούμε, όπως λένε, πάνω κάτω, για άλλες δουλειές, για άλλα παιδιά τα οποία εμπολίστηκε μη καλά έγραψε αυτός ο αδελφός γρηγορότερα. Δεν είμαστε λύτερο άνθρωπος από αυτό. Άφετ σε λοιπόν, λέει, μη γίνεις βλάβης και πάντως ζημιάς ανοίξεις. Μα κάποιος δεν ξέρει να ρωτήσει, δεν γνωρίζει πώς.

Εκπομπωρευούνται οι άντρες εκ των πλαίσων. Μια λεγονία η οποία είπε κάνουμε την πολίτη, σκανδαλεύεις όπως τα λέγαμε να καθίσουν τα μάτια τους αν σκανδαλίζονται. Λέγω, εάν πιο εγώ το δηλητήριο το θα μου δώσει, δεν θα δικαστώ για εσύ που μου το έδωσες; Δεν καταλαβαίνω, να μου λέει αυτό, δεν μπορώ άλλο να το πω, λόγο. Έχει γνώμη η μία και ο καθένας ότι μπορεί να εξυπηρετεί όπως θέλει και θα μπορούμε να γίνουμε στους άγγελους των άλλων. Έχω γράψει ένα βιβλίο εκεί, όταν μου είπε: «Φοβείται τον Θεό».

Παρουσία, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Αντίχριστος, Αντίχριστος, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Γυναίκα Δεχορούς Κανδάλιου, και παρουσιάζουν και ο Ισπέρας, η Μάρτους και ο άλλος, ο Κανδάλις και ο άλλος και η Μάρτους, και ο Νεκόρας και ο Νεταγιώνας, και ο Νεκρομάρτης και ο Νεμότσης. Και όπως είναι σήμερα αυτά τα οποία γίνονται, και δε βλέπετε αν έχουμε μέλος σήμερα στον Δημοσίου, είναι και μέλος των Ανδρένων, όσοι πρέπει να εκεί φυλάζετε.

Προτιμότερο, λέγει, να κρεμάσεις μια μηλόπετρα μήμερ ονεικές και να συμπέρισσα από σήμερα τη θάλασσα, παρά να σκανδελείς αυτόν τον άνθρωπο, αυτή την γυναίκα, αυτή την μωρή, αυτό το γεγονός, αυτόν τον άντρα και ζωλεύτε με. Και εντώνεις εμείς δεν πρέπει να είσαι τόσο σκανδαροί να πούμε. Θέλουμε να φυλαχθεί ο άλλος. Δεν είναι να φυλαχθεί. Όμως, δεν έχει στερεά δικαίωμα να τον προκαλείς. Δεν θέλει να τον καλείς. Είσαι μεγάλα άνθρωποι, μεγάλα που εργαλείζουν την ελληνική κατάσταση, με γεγονότα καταστραφή νοιαστική. Δεν μπορείς να λες ότι αυτό να φυλαχθεί. Και για τα δεύτερη κοινή πράγματα που έχουμε μαζί μας, για την άσκηση, ασκήση, για την για την ασκήση.

Λέει να πω, σπρέχε, σπέβε, σπέβε, είμαι ανάγκη δηλαδή, που είσαι εσύ, γιατί δεν ήρθα να τη γεννιέσαι, εμείς βλέπεις και πάτησες η Θεοτόκου. Θέλω να του σπέβω τα λίγα αυτά, κάτι θα κρατήκα. Κράει του σκέψη, έχει ένα άλλο πράγμα, η ατοματεότητα του κόσμου του, σπέβει. Μη εφραίνου στις αμφιρίες του βίου, μη εφραίνου στις αμφιρίες του βίου, κατά λάθος του βίου. Εγώ δεν συναντήσω, εσύ λαπείτε μαρένετε, ευελικριζείτε τα ρητοί και ο ζυγός σου κρύβεται όλα αυτά.

Η παιδιά πράγματα, μέσα στα λέγια αυτά.

Εκφρανώ σε λόγους τα ανθρώπινα, το χρήμα, τα νεατά, τα ωραία ρούπια, τα καλαδιά με ρύζματα, τα στοκινητά, τα φελοκέφτη και τα εξαιρετικά και τα λεπάτα. Αυτά που ανθούν, τα πιο όμορφα. Τι εκφράζουν; Τα ουσουρά του βίου. Ο γάρτ φόρτιν ο λάνθος, έφυγα πείτε μαραίνετε. Φόρτιν ο λάνθος μας λέει. Έχω στα φόρτα, και κι αν πολλές φορές μαραίνετε, έχεις άνθρωπος. Εγκλουπιελίτε ευχαριστή, καλυπηρά λέμε όλα ευχαριστήτες, διότι είστε ανακουφίδες, δεν το λέω, οδηγός. Βασιλεία Γέννησις Θεοτόκου, Ουρανών, της των Διάδοχος Φωτικής, Εισόδιο της Θεοτόκου, Ευαγγελισμός, Ησύχιος Πρεσβύτερος, ο Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός.

Να επεκλαισιώσω αυτό. Αλλιώς, πόσο λέει! Δηλαδή, τι θα κάνουμε τώρα, θα πεντοχωρήσουμε τα ωραία του κόσμου τούτου, το καλό φαγητέο, το καλό κρεσί, τη νέα γυαλιά, το καλό τσεροβεπί, θα καθίσουμε! Δεν είναι δυνατό για εμάς, δεν είναι χασαντική, δεν, δεν! Έχει ωραία μοιρασμένη ο Μέγας Βασίλειος. Καθίως λέει, τις τρίτες λεπτά μέτρων και απαραίτητος Ανάληψης της Κρήας. Ή δε ουθέρ την Κρήα με ανεξία, ή τη λιδωνία, ή τον οδεκτήρα της θέσης της μάχης. Μετρημένα, λέει. Μετρημένα. Όσα θα έμπειρα και το πριν, και τα νάτα, και τι θέλεις, για την ανάπτυξη, για την ακόμαση... Μετρημένα!

Απαραίτητη εφανιάγηση της θεούς, ό,τι πιο απαραίτητον, θα έρθει παρακάτω. Την δευτέρτη χρήμα, αν σε λύσεις παραπάνω, μα και ακολουθείς αυτά, η οδεκτήρα ή τη λιβερνία ή η ονοδεκτήρα θα έχει την νόστα. Αρρωστεύεις, λέει, ένα με ανώστο από τις τρεις αυτές, ή γίνεσαι πιο νόστις, ή γίνεσαι φιλίδενης, ή γίνεσαι κενόδοξος. Είναι τρελό αυτό που έχεις μέσα στον δέσμι, ωραία τα καλά και λοιπτά, με μέτρο, όχι τρελαία.

Πνευματισμό αυτό με τον φανταστή άνθρωπος. Διότι όταν ο άνθρωπος έχει πολλά αγάπη, όταν δουλεύει με ευετέρες, όμως και αφέναν, οικονομικά.

Μάτια, Κοινωνική, Θεσμοκρατία, Ευθέρωση, Επίπεδο, Αγία Γραφή, Ανάληψη, Αποκάλυψη, Αντίχριστος, Ευαγγέλιο, Εισόδιο Θεοτόκου, της Ευαγγελία Ουρανών, των Βασιλεία Βασιλεία Ευαγγελία Ουρανών, Ουρανών, Ουρανών, των των των Βασιλεία των Ουρανών, Βασιλεία των Ουρανών, Βασιλεία των Ουρανών, Βασιλεία των Ουρανών. Αυτές θα φανταστείς ότι είσαι μακρυφάρη και σε τέτοια στιγμή μπορεί να μ' αγαπήσεις, μπορεί να καλύψαμε ένα φωτιό για να σε πατήσει, για να σε κόψει μια ταστίκα και για να σε πατήσει ένα ταξινάκι, είτε νόστι αγαπημένο, ζευρεριού. Πάνε σε, όπως είσαι όμορφο παιδέν και μην δυναθατείς. Μπορείς να είσαι χαρακτηριστής, να βλέπεις ανθρώπους με στάνθος χώρος.

Ξηράνθηκε ο πόρτος και το άνθρωπο σε αυτού εξέπεσε. Τι είναι, τόσοι άνθρωποι λένε ανθρώπους, τι θέλεις κατευθύνσεις, τόσο νομικές, τόσο συλληπές, τόσο ταχυκών στιγμήτων και ο τέτοιος περνά στην αδημέρα, να κοιτάει τις τελευταίες δουλειές και λέει μου μέντε να φυτώ μαζί μου από το τρίτη μετράφιο. Πού είναι η Ανθανιάτα, πού είναι το χρήμα, πού είναι η Αλεντονία, πού είναι, πού είναι; Πάνε χαμένα. Ήρθε της καλύτερας του θανάτου από κάποιον τόπο και αμέσως τον άνθρωπο πρέπει να γνωρίζει και να κοστέψει.

Προς έναν τάφο και βιώμαστε πάνω εκεί ένα όνομα και θα δεχτείτε τι είναι οι κυπέρνες, αν έχουν γνώσεις, να έχουν επιστήμες, να έχουν ψηφία, να έχουν νιώθει, αν έχουν καλονές, τι είναι οι κυπέρνες, πόσο γνωστές έχουν! Στο βίντεο φτιάξτε πάνω στη ματαιότητα αυτή που πρέπει ο άνθρωπος να προσθέσει, έρχεται εκεί. Θα ακούνε στη πλωρή τα ρησίδια μας. Τα ρησίδια μας, δηλαδή όπως τα ρουθούν για μας, βγάζονται από το μαχνό μας, το χυμό μας και τα ρουθούν για μας και έτσι βλέπουμε τη ζωή του ανθρώπου. Θα ακούνε στη πλωρή τα ρησίδια μας. Πεταρελώστε το βιωσιμόν και εσείς είναι θέλοι.

Διάδοχος Φωτικής, Έσχατα, Αγία Γραφή, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Απόστολος, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευχή Έσχατα, Αγία Γραφή, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Αποκάλυψη, Απόστολος, Ευαγγελισμός, ανθρώπινα τάστα, αυρανέκτορα, πιο δύναμη όταν φαίνονται, όσο ωραία, όσο δυνατά, όσο εξεφανισμένα, θεωρούν να είναι...

Αγρανέται και μύρουνε κατ' ηλεκτρά δίτε γάρ με έτοις χάρινος, αμφέ, εχθεί τελειών κατάλληλους. Πανιά τα λέγει ου είναι σαν τα καλοκαιρινά, άμφιν τα οποία συνεργαζούν εσούς και σε στέκοντα και πιανάς με τα θύλα. Με όλα σώματα και βλέπουμε έξω από το θέμα και ξέρουμε τι μάρκο μαραίνεται και από τα γυρατιά και από μια ρεύμα μαραίνεται μέχρι να λέγει: «Γιαστρέφτεται, κάνετε». Τι είναι αυτό; Πάνε στην άκρη του. Όλους ο άνθρωπος δεν θέλει να αποθηκεύσει αυτό και κοιτάζει πόσο μπορεί να ρουσίσει η διάταλη στα λαμπαλληγόμενα του κόσμου τούτου.

Και μια πολύ ποσή γνώμη του σύγχρονου Χρυσοσόπου, του Μεγάλου Βασιλείου. Τί λεβ... Κατ' ημάς υπερβολήν θλίψε, ευχαρίζεσθε, γιατί αναφέρει στη συνέχεια, δεν ξέρω αν προσέξετε. Έγινε λυπηρούς ευχαρίστης και ο ζυγός που φύζεται. Δεν πρέπει να έχει σαν τυραν, γιατί είναι χόρτινο πράγμα και χάνεται. Και αυτό, να ευχαριστείς και να λυπηρεθείς. Αν δεν βλέπετε σε εγώ άνθρωπος, πάντοτε να είναι καλά, πάντοτε να έχει χρήματα, πάντοτε να έχει δόξα, πάντοτε να απολαύσουν ή να έλεγαν να τα παίρνουν και να τα ευχαριστούν. Όταν φορούνται πράγματα λίγο ανάφορα, αυτά δεν θα φεύγουν. Εμείς όμως αυτοκόλλες φορές θέλουμε στο σχέδιο μας, όπως λέγοντας, να ευχαριστούν οι λαϊκοί και η κουρά των Θεών. Ευχαριστώ.

Όπως έρχεται να πει, «Δόξα στον Θεό και ευχαριστώ, Θεέ μου». Δεν σε ρωτώ εσύ και νομίζω τον Ιώβ. Σταυρολόγηση των καρφών αυτών τις στιγμές, με ανοιχτουραμένη παρηγοριά και γαλήνια λόγια, που ούτε να το πει, γιατί μην έβλεπα, αλλά γεννήθηκα θετικές μέτρα όταν ήθελα να πει τα λόγια αυτά. Είπε κάποιος θετικός, ο οποίος είπε αυτά τα αποτελέσματα. Βασίλειο στην επιστολή του, που λέγεται ο Εκκλης, φίλο του Θεού, καθ' υπερβολή της λύπης αλλιώς και της εκλήπτης, μαζί με την Βουλήνσια, είναι και λέει μεγάλος φίλος του Θεού και αδερφέροντος φίλος του Θεού στις υπερβολές του μέτρη του. Δηλαδή έχει γνώμη ο άνθρωπος, όταν σβήνεται, ότι η θέση είναι μακριά. Δεν με ξέρει. Σας.

Λόγω δεν άφησες, ας δε μακρύνσεις. Τιμώθηκες έτσι, αφήνεις το μεγάλο να μπερνιώσω. Με 15-30 χρόνια μέσα σε μήνα εσύ και υπέφερε τέσσερις, όχι τέσσερις χρονιά. Πολλές φορές θα λάστησε και δύο χρόνους κάτω εκεί. Περνιώθηκε μια γάμψη η τελευταία. Και το έκανε ο Κύριος. Και του λέει: «Πού είσαι;» Τι λέει η Μουσική, τι κάποιος λέει το Θεό, τι λέει, γιατί; Για να γίνει, λέει, μεγάλο το όνομά του και ο Λεωμένας Αντώνιος, ο Λεωθατανατώνης, τέτοιο. Αυτό δεν το καταλαβαίνει ο άνθρωπος, διότι ο άνθρωπος είναι αδιάβαστος. Δεν έχει στα περασμένα του, και στα περασμένα του Χριστού και στα περασμένα των προφητών και στα περασμένα του Θεού. Παλαιοί πρέπει να ξεχωρούν στις τέτοιες ώρες, που ένας Ιταλάνος έφευγε στην Τρίτη και ότι ο Ιταλάνος έφευγε στην Τρίτη και ότι ο Ιταλάνος έφευγε στην Τρίτη και ότι ο Ιταλάνος έφευγε στην.

Να πει: «Εγώ είμαι καλύτερος από τον Ιώβ, είμαι καλύτερος από τον Παύλο, είμαι καλύτερος από τον Δαβίδ, είμαι καλύτερος από τον Μέγα Αντώνιο;» Τι θα έφεραν αυτοί, τι έφεραν τόσο, και βέβαια τι να μην υποφέρω. Βλέπετε άνω μου όμως, γιατί είναι λίγο πλευρή. Πρέπει ο άνθρωπος να έχει φίλο τον Θεό, που έχει έναν για τους εξωτερικούς, κάτι παιδελήν, να υπέλθει στη Βασιλεία των Ουρανών. Την θλίψη να σπάσει; Αγκάλιασε, λέει, την θλίψη. Ο γαρ μη θλιβόμενος ή πιεζόμενος, που του πάνε όλα καλά, πλούσια, ο μη θλιβόμενος — θλίψη είναι το θλίβω — και ο μη θλιβόμενος ουρανώσις τεύχεται.

Γιατί δεν θα πει; Διότι στενή η πύλη. Όταν στενή η πύλη, πρέπει να στενέψεις και εσύ και θα σε στενέψει η θλίψη, το στύψιμο των πειρασμών, που είναι καλό λοιπόν, όπως λένε οι Άγιοι του Θεού, δεν είναι δικό μου. Μα έχω τόσα χρόνια, λέει ο άνθρωπος. Δεν ξέρεις πόσα χρόνια υποφέρω. Απηύδησα πλέον. Δεν μπορώ. Λάθος κάνει. Όταν θα είναι η ώρα και είναι προς το συμφέρον σου, θα τακτοποιήσει τη θλίψη ο Θεός. Και αν δεν είναι προς το συμφέρον, θα πας μαζί με τη θλίψη· μην την διώξεις.

Μεν βαρτιζένε τότε ζει η στήρα του Αστρίπης. Συγχωρούντος αυτάς προσελθείν Θεού. Το πότε, λέγει, πρέπει να φύγει η θλίψη, είναι δουλειά εκείνου που επέτρεψε να σου έρθει η θλίψη. Βεβαίως! Επανεκτείνε με τα πάθη, σφαίρινε ευχαριστίας και θυμώνε ευγνωμοσύνη. Λέει η δικαιοσύνη να λες πάντοτε «Ευχαριστώ, δόξα σοι ο Θεός», οτιδήποτε κι αν γίνεται. Λοιπόν, έργον εστί, όπερ εάν γίνεται, πάντα άπτεται τα αγαθά. Οτιδήποτε κι αν γίνει, λέγει, έχε υπόψη ότι απορρέουν τότε από αυτά τα αγαθά και δείξε εμείς όπως θέλετε είναι θα πόσο σιγό πονή. Είναι ένα μικρό σπυρί να μας δει, δεν ξέρω τι θα γίνει, που πολλές φορές είμαι θα υπεύθυνη για αυτές τις δουλειές.

Θα πρέπει να φιλοσοφούμε ότι πολλές φορές μας μάζεψαν στον εαυτό μας. Βρήκαμε τον εαυτό μας. Οι περισσότεροι χριστιανοί που θρησκεύουν δεν ήρθανε με τριάντα σιγά στο χέρι το χρυσό. Κάποιος θάνατος, κάποια ανέχεια, κάποιος διωγμός, κάποιο διαζύγιο, κάποια εγκατάλειψη, κάποιος πόλεμος, κάποιος σεισμός, αποχωρισμός, κάτι, κάτι, κάτι τους κυνήγησε και τους έφερε στην άδρα. Και αυτό είναι· ευλογημένες οι θλίψεις και τον άνθρωπο τον ανακουφίζουν, όπως λέγει ο Άγιος άνθρωπος αυτός. Συνεχίζει μια άλλη του σκέψη επάνω στο ίδιο μοτίβο και λέγει το εξής: «Εν τοις πειρασμοίς ασφαλίζου». «Εν τοις πειρασμοίς ασφαλίζου».

Γαρ και των μηδενών ήλεγξαν και των μεγάλων, των καλυτέρων σου, ήλεγξαν και πειρασμοί. «Μη μέμφου την του Θεού μακροθυμίαν· κοινόν γαρ εστί το φάρμακον». Μη με έρχεσαι, λέει, «Τόσος Θεός». Γιατί πολλές φορές μέμφομαι τον Θεό, γιατί στον άλλον μακροθυμεί και σε μένα δεν μακροθυμεί και με πιάνει από το αυτί. Λέει, είναι κοινό το φάρμακο και σε εσένα μακροθυμεί, και σε εκείνον και σε εσένα, σε όλους μακροθυμεί. Μην κατηγορείς τον Θεό ότι δήθεν σε εσένα συμπεριφέρεται σκληρά και στον άλλον δεν συμπεριφέρεται σκληρά. Ασφαλίζου λοιπόν στους πειρασμούς, δηλαδή ο πειρασμός είναι φυλακτήριο, είναι εκείνο που λέγει ο Θείος Χριστός όταν επείρασε ο Κύριός μας.

Διαβάζουμε στο 4ο του Ματθαίου και το 4ο του Λουκά. Αυτό έγινε για να μας δείξει ότι πρέπει να είναι μετριάζονται τα κινήματα. Ελέγχους γαρ και των μειζόνων, των καλυτέρων εκτιμών, ήλεγξαν και μεγάλους, λέει. Και πράγματι, εάν κανείς διαβάσει τον πειρασμό του Ναβουχοδονόσορος μόνον θα φρίξει. Ο Ναβουχοδονόσορ, διότι η Μάρτυρση κατήλυσε, να γίνει κτήνος. Διαβάστε το στον Δανιήλ να βρείτε, θα φρίξετε. Κτήνος τέτοιο. Και έπειτα από δέκα χρόνια, όταν μετενόησε, ξανά ήλθε στον εαυτόν του και ξανά έγινε βασιλέας. Γιατί γρηγορότερα έλεγε: «Εγώ είμαι. Την εικόνα μου τη χρυσή θα προσκυνήσει». Και τρελάθηκε.

Από τον εγωισμό του. Και έγινε κτήνος, με μαλλιά κάτω, με ουρές, με πράγματα, με νύχια, με αυτά, δέκα ολόκληρα χρόνια. Και όταν έπειτα μετενόησε και είπε: «Συ είσαι, Κύριε, που έχεις όλα αυτά», ήρθε στο μυαλό του. Και έγινε βασιλέας αυτός που τον ξέρανε εκ των ζώων και γύριζε έξω και βρεχόταν μέσα στο χειμώνα και μέσα στον ήλιο και τα τιάφω, γυμνός. Λοιπόν, έγινε ξανά βασιλέας. Και καταλαβαίνετε, τι χάρη πρέπει να του δώσει ο Θεός ώστε να τον δεχτεί αυτόν τον άνθρωπο ο λαός ως βασιλέα, γιατί τον ήξερε πλέον ότι είναι τρελός και εντύπωσε τον εδέχοντας βασιλέα. Πάρτε τον πειρασμό του Δαβίδ, πόσο παρά την πτώση του, μοιχός και φονεύς εκ προμελέτης, βασιλεύς και προφήτης, προφητάναξ.

Τον ωφέλησε έπειτα και τι έλεγχος έγινε σε αυτόν και πού έφτασε ο Δαβίδ έπειτα. Και μόνον αυτόν τον ψαλμόν, που είναι απόρροια της εμπειρίας του από την πτώση και τη μετάνοιά του, τον πεντηκοστό ψαλμό που μας άφησε, εμείς έχουμε τόσα πράγματα να ωφεληθούμε από αυτού του ψαλμού, του «Ελέησόν με, ο Θεός», όπως θέλετε. Ωραιότατα λοιπόν και αυτό το έχει τοποθετήσει. «Μη μέμφου», λέει, τον Θεόν, μην κατηγορείς τον Θεόν, «την του Θεού μακροθυμίαν. Κοινόν γαρ εστί το φάρμακο». Είναι δι' όλους, λέει, η φιλανθρωπία, και εσένα θα έχει σκεπάσει αλλού ή και τώρα ακόμα μπορεί να σε σκεπάσει τον πειρασμό σου επάνω, μα δεν μπορεί να το πιάσεις τι ο Θεός θέλει και τι δεν θέλει ο Θεός. Γι' αυτό πολλές φορές κατηγορείς τον Θεό. Συνεχίζοντας λέγει.

«Να μέμφεσαι το ανώμαλον του βίου. Επ' αυτώ δε τον Θεόν μη διάβαλλε». Μη συκοφαντείς, λέει, τον Θεό. Να μέμφεσαι την κακή ζωή που έκανες. Δεν σου φταίει ο Θεός. Μη συκοφαντείς τον Θεό. «Προσέχωμεν εαυτοίς και τους άλλους, ους κόπτωμεν· πολλά γαρ ημίν, εφ' ων τους άλλους κόπτωμεν». Ας προσέχουμε, λέει, τους εαυτούς μας, και τους άλλους να μην τους μιμούμεθα, διότι σε πολλά κοντάκτουμε. Εμείς, δυστυχώς, μιμούμεθα τι κάνει ο Α και ο Β. Δεν κοιτάζουμε αν μας πάει στα μέτρα εμάς να κάνουμε ό,τι κάνει ο Α και ο Β. Να μιλήσουμε έτσι, να πολιτευτούμε έτσι, να πάμε στο ίδιο κέντρο, να κάνουμε τα ίδια πράγματα, να φτιάξουμε το ίδιο σπίτι, ξέρω εγώ τι.

Να προσέχουμε.

Και κάνουμε ζημιά. Αν λοιπόν δημιουργείται κάποια κατάσταση θλιβερή επάνω μας, μην συκοφαντούμε τον Θεό και λέμε «Τι του έκαμα εγώ του Θεού;» Τον εαυτό σου, λέει, να συκοφαντήσεις και τον εαυτό σου να προσέξεις. Μόνος σου είσαι εκείνος ο οποίος έφτιαξε την κατάσταση, γιατί ξέρετε, μόνοι μας με τα χέρια μας φτιάχνουμε τη λεγομένη τύχη μας. Με τα χέρια του ο άνθρωπος τη φτιάχνει την τύχη του, αλλά ο εγωισμός του δεν τον αφήνει να το παραδεχτεί και να το ομολογήσει. Συνεχίζει. «Ο ψαλμός έστω συνεχής. Θεός γαρ ονομαζόμενος φυγαδεύει τους δαίμονας». Ευχαριστώ.

Ο κοινός εχθρός του ανθρώπου είναι ο σατανάς. Όλοι οι άνθρωποι πειράζονται, άλλοι λίγο και άλλοι πολύ.

Πειράζονται στη σάρκα, άλλοι πειράζονται στο πνεύμα, άλλοι πειράζονται στο εγώ, άλλοι πειράζονται σε τόσα άλλα πράγματα που απορρέουν πάντοτε από την επίρροια του σατανά. Ο ψαλμός, λέει, η ψαλμωδία δηλαδή, έστω συνεχής, πάντοτε, λέει, να ψάλλει. «Θεός γαρ ονομαζόμενος φυγαδεύει τους δαίμονας». Ο Θεός. Είναι εκείνο που λέει ο Θείος Χριστός όμως: «Ιησού ονόματι μάστιζε πολεμίους». Οι χριστιανοί και εδώ όλοι έπρεπε να ξέρουν, άλλοι λίγο κι άλλοι πολλοί, να ψάλλουν. Όμως δεν ψάλλουν, τραγουδάνε και οι χριστιανοί. Ο Σαλίγκαρος τραγουδάει, όταν μάλιστα τον δίνουν. Ο άνθρωπος δεν θα το κάνει αυτό. «Ευθυμεί;» λέει, τι θα.

Λέω το. Όταν ψάλλεις μέσα εκεί, μα κάποιου Αγίου, μα της Παναγίας μας, μα του Κυρίου μας, θα υπάρχει το όνομα. Θα υπάρχει το κατόρθωμα, θα υπάρχει το έργο. Αυτά δεν θέλει να τα ακούει ο σατανάς. Δεν μπορεί να καθίσει. Θα αναγκαστεί να φύγει. «Θεός γαρ ονομαζόμενος φυγαδεύει τους δαίμονας». Μάλιστα η προσευχή αυτή, η νοερά προσευχή, για την οποία λέγει ο Παύλος, πέντε λέξεις λέγει χρειάζονται, και πράγματι πέντε λέξεις χρειάζονται: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Αυτό χρειάζεται. Ας μην ξέρει τίποτα άλλο ο άνθρωπος. Αυτό μόνο να μάθει· είναι το δυνατότερο όπλο κατά του σατανά.

Μπορεί να αντέξει ο σατανάς όταν ο άνθρωπος χρησιμοποιεί το όνομα του Χριστού; Ξέρετε αυτή τη λεγόμενη νοερά προσευχή, την οποία κατ' εξοχήν τη χρησιμοποιούν οι μοναχοί, αλλά και πολλοί κοσμικοί μέσα εδώ στην Αθήνα ακόμη, σε ανώτερες θέσεις, που έχουν πιάσει το νόημα το πόσο κινδυνεύουν από τον σατανά και τι αξία έχει η ψυχή τους. Χρησιμοποιούν αυτή τη νοερά προσευχή και στο γραφείο, και στη δουλειά, και στο τραμ, και, και, και χρησιμοποιούν. Δεν χρειάζεται λιμνίο στο χέρι, δεν χρειάζεται αναλόγιο, δεν χρειάζονται αυτά τα πράγματα. Πολλοί όμως δεν τη χρησιμοποιούν, κυράνε. Ή τραγουδούνε ορισμένα ή παρασύρονται, μουρμουρίζουν ορισμένα τραγούδια τα οποία λέγει ο κόσμος. Μετά δίνει το ραδιόφωνο.

Τηλεόραση και ούτω καθεξής. Χαίρεται ο σατανάς προς μίαν αυτό. Αν όμως συνήθιζε σιγά σιγά, γιατί αυτή η εργασία, όπως λέει ο Ιερός Χρυσόστομος, και έχω γράψει σε αυτό το βιβλίο «Αδιαλείπτως προσεύχεσθε», που λέγει εκεί, είναι εργασία, λέει, πολλού χρόνου. Και είναι δύσκολο πράγμα ο άνθρωπος να κατορθώσει να είναι ο Χριστός στην καρδιά του και η καρδιά του στον Χριστό. Διότι πρέπει να γίνει ο Χριστός και η καρδιά του ανθρώπου όπως η φωτιά με το σίδερο. Όπως το πυρ καταλαμβάνει το σίδηρο και το σίδερο το πυρ και γίνεται ένα. Και είναι αδύνατον κανείς να το πειράξει. Έτσι ακριβώς πρέπει να γίνεται και η ψυχή με τη νοερά προσευχή. Πολλοί βέβαια κοντάσουν, διότι δεν χρησιμοποιούν αυτό.

Το οποίο λέγει ο Παύλος: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον ημάς». Στη νοερά αυτή προσευχή τι λένε; «Κύριε Ιησού Χριστέ», έκαι λόγια του Θεού, «διά της Θεοτόκου, ελέησον ημάς». Θα πεις 5-10 φορές, δεν μπορεί να πεις άλλα. Αν είσαι στην έρημο, αν είσαι κάπου έξω, μπορείς να το πεις όπως λέτε. Εδώ όμως δεν μπορείς να το πεις αυτό. Θα συντομεύσεις την προσευχή: «Θεέ». Κι αν θες ακόμη μια πρακτική μέθοδο, δύο ονόματα μόνο να χρησιμοποιείς, που θα φέρει τα ίδια αποτελέσματα, ίσως και μεγαλύτερα: να χρησιμοποιείς Παναγία στο όνομα και του Χριστού. «Παναγία μου, Χριστέ μου. Παναγία μου, Χριστέ μου. Παναγία μου, Χριστέ μου. Παναγία μου, Χριστέ μου». Τίποτα άλλο. Και μόνον αυτή η ανάμνηση των δύο ονομάτων φυγαδεύουν τους απέναντι.

Ευχαριστώ. Δεν μπορεί να αντέξει το όνομα του Χριστού και της Παναγίας.

Μας δηλαδή, εδώ του κόσμου συζητώ. Δεν συζητώ για τους ανθρώπους που έχουν ανέστημα, για τους ανθρώπους που έχουν ησυχία, για τους ανθρώπους που είναι μόνοι τους. Τότε μπορούν να φτιάξουν μέσα στο μέτρο το δικό τους την προσευχή τους. Όμως εμείς μπορούμε να περιορίσουμε στο ελάχιστον την προσευχή αυτή, τη δυναμική αυτή προσευχή μπορούμε να την περιορίσουμε στο ελάχιστο. Λοιπόν, εδώ αναφέρει τώρα αυτό και λέγει: «Ιησού ονόματι».

Λέγω εγώ, «μάστιζε πολεμίους», διότι λέει: «Θεός γαρ ονομαζόμενος φυγαδεύει τους δαίμονας». Αυτό που πάσχει ο άνθρωπος και αυτός που ξεσπάει στο γείτονα και αυτός που ξεσπάει στη γυναίκα, που ξεσπάει στον άντρα, το γιο, το αδελφό, το παιδί κ.λπ., είναι ο άλλος. Αν θέλει λοιπόν να τον νικήσει, μάθε να προσεύχεσαι. Η ώρα της προσευχής, όπως θεωρείται η λύπη από τους περισσοτέρους, και έχουμε δουλειά. Να καθίσεις τρεις-τέσσερις ώρες εκεί να χαζέψεις παζοπούλη να γίνει στην τηλεόραση, δεν έχει δουλειά. Να διαβάσει, δεν ξέρω, εφημερίδα και μάλιστα πονηρά πράγματα υπόλοιπα, κάνει μια προσευχή ένα τέταρτο ή δέκα λεπτά, να ασφαλίσει τον εαυτό του, να πάρει όπλα μαζί του που θα βγει στην αγορά, που θα βγει στη δουλειά.

Ο πειρασμός τον περιμένει στην πόρτα. Αυτό λοιπόν διδάσκει εδώ, κάτι το οποίο θα πρέπει ο άνθρωπος να προσέχει. Είναι βασικό πράγμα. Όχι. Και σε μια του ακόμη σκέψη, η οποία λέγει: «Η προσευχή», λέγει, «μετανοείς Θεός; Ή να μην ταύτα τον Θεόν αιτώμεθα, εις α αυτός χαίρεται». Να προσέχεις, λέει, την προσευχή σου και να μην ζητάς πράγματα που δεν του αρέσουν αυτού. Γιατί πολλές φορές εμείς ζητάμε πράγματα που αρέσουν σε εμάς, όχι που αρέσουν στον Θεό. Σήμερα μου τηλεφωνούσε μια κυρία, προφανώς, και μου ζητούσε να της δώσω, ει δυνατόν, ένα όνομα στο Άγιον Όρος, να γράψει εκεί ή να προσευχηθεί για να ακουστεί το αίτημά της. Εγώ της έδωσα ένα όνομα, μου μίλησε και για ένα άλλο. Λέγω: «Δεν είναι ιερομόναχος αυτός, δεν μπορεί να κάνει λειτουργία που θέλετε εσείς».

Πάση περιπτώσει, αρκεστείτε, λέω, σε αυτόν. «Μα θέλω», λέει, «για να γίνει αυτό που θέλω». «Θέλεις καλά να έχεις παρρησία στον Θεό», λέγω. «Είναι προς το συμφέρον σας αυτό που ζητάτε;» Δεν μου απήντησε. Λέει: «Για καλό το λέω». Λέω το μονογράφι. Λέω: «Ο Θεός, το θέλει και ο Θεός;» Δεν μου απήντησε. Εμείς ζητάμε σώνει και καλά να γίνει το δικό μας. Αυτός λέει το εξής: «Ή να μην ταύτα τον Θεόν αιτώμεθα, εις α αυτός χαίρεται». Προσέξτε, λέμε, ζητάμε από τον Θεό πράγματα που αυτού δεν του αρέσουν. Και τα περισσότερα τα δικά μας είναι τέτοια, που δεν αντέχουν το θέλημα του Θεού. Γι' αυτό και ακριβώς δεν έχουμε απάντηση. Ο Θεός δίδει στον άνθρωπο αυτά που είναι προς το συμφέρον.

Αυτό και ο Θείος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει: «Εάν δεν έλαβες, ευχαρίστησε τον Θεό. Εάν δεν έλαβες, ευχαρίστησε χίλιες φορές τον Θεό, διότι σε φύλαξε από κάτι που δεν έπρεπε να λάβεις». Πού να το καταλάβουμε εμείς; Εμάς θα μας έφτανε, λέει, «Γεννηθήτω το θέλημά σου». Εμείς του λέμε: «Γεννηθήτω το θέλημά μας». Γι' αυτό οι περισσότεροι βροντιούνται, κλαίνε, φωνάζουν, γιατί βρίσκονται αντιμέτωποι με τη δυσαρέσκεια αυτή του Θεού που λέγει ο Άγιος άνθρωπος. Ας μείνουμε μέχρι εδώ και, Θεού θέλοντος, να συνεχίσουμε στην άλλη.