The Way of Salvation

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

...right after Pascha, and indeed a few days have now gone by. Bright Week, as it is called, has passed as well, and we are still in those days when "Christ is Risen" is heard, along with so many other things that are a cause of joy for man. Because this is what man was waiting for, and it came to him as a gift from God: the resurrection of his soul. Christ taught many things, and above all when He rose. Chief among them is the matter of the forgiveness of man's sins.

...which He taught both while He was living and when He returned after death. Man's most basic issue is the matter of putting his sins in order. When Christ came back to us from Hades and appeared formally on the very day of Pascha, in the evening, to His disciples there in Galilee, the first words He spoke to them after "Peace be unto you" had to do with this business of putting man's sins in order, since, as a man in this world, he is going to sin. For as our Church says, there is no one who lives and does not sin.

There is no person who will live in this world and not sin.

...Jesus said to them again, "Peace be unto you," and He adds, "As the Father has sent me, even so I send you." And having said this, He breathed on them — He breathed on the faces of the Apostles — and He says to them, "Receive the Holy Spirit. Whosoever sins you forgive, they are forgiven them; whosoever sins you retain, they are retained."

...of Pentecost He gives a special grace and institutes the loving Mystery of metanoia (repentance) and of Confession, through which a person's sins are forgiven. Right up to today, although some two thousand years have gone by, this Mystery has not been given the interest it deserves and has not been valued as it should be. Yet if it disappears, there is no salvation. Because there is no one who lives and does not sin. People, generally speaking and right up to today — people would have expected other things, other news, other revelations, when Christ returned from Hades. While He was in the world He preached, "Repent," and when He came back, again He lays down what concerns repentance and confession.

...this basic, this most basic Mystery, which every single person needs. Because if they do not make use of it, there is no salvation. For as human beings, I repeat, we will always sin, whether in word or in deed or in thought. So our greatest thanksgiving to God ought to be this: that He has given us as a gift this Mystery, which we hold in our own hands, so that at whatever moment we fall we can get up again and be restored to the place where we were before we fell. And yet there are people — perhaps even among us — who do not treat this Mystery as the first and foremost one. Whatever a person may do, if he has no spiritual father to confess to, he has done nothing in his life.

Even if he has every good work in the world entered on the credit side of his ledger, he is not going to find them anywhere. On the contrary, they will be turned around — because these are works of egotism — and they will be turned against him. And what the Lord spoke of would be preferable. For Christ once told us: be careful, He says, do not scandalize one of these little ones. It is better, He says, to hang a millstone around your neck — a great milling stone, that is — and to throw yourself into the sea right now, than to become a stumbling block to a single soul. That is what Christ said. I have not spoken these words, nor has any man, however great he may be. God Himself has spoken them. And so this loving Mystery remains...

...hidden from many people, and many went and received Holy Communion without making use of this loving Mystery, without cleansing themselves in repentance and confession — they came and communed out of habit, because these are the days of Holy Week and people commune. Many brought their elderly parents up, unrepentant and unconfessed. Many had the priest come to the house and gave Holy Communion to the sick, unrepentant and unconfessed, and indeed with the mistaken notion that a person who has perhaps had a long illness has no sins, because that person's sins melt away, or that the sick person is not able to sin.

...and that supposedly it is we who move about out in the world who do the sinning. Both of these are satanic inventions. Because a person does not have to be on his feet in order to sin. From that bed he grumbles, from that bed he blasphemes God. From there he accuses, from there he slanders. From there he fantasizes, and from there he sits and watches that demon-box, the television, and he manufactures images and phantoms in his nous, his spiritual intellect. From there he is defiled and from there he stinks. Where did you ever get the idea that because a man is sick he does not sin? And secondly, who told you that a long illness melts sins away? Where is that written? In that case all the sick would have to go to Paradise. And yet they do not.

So this is a mistake, and those of us whom God has arranged to care for the elderly, the sick and so on, we too need to know this and to help accordingly in these cases. No way and no method and no work of ours forgives sins — not one single sin. A person cannot wipe anything off the debit side of his ledger outside of confession. God, Christ — outside of the right that belongs to the Church. The Church is the one that forgives sins, on the basis of what Christ did when He came back from Hades. The greatest gift I had to bring back with me after my return from Hades was this, for you human beings. What we chant, "Christ is risen from the dead, trampling down death by death," has no bearing on us.

It has to do with those who have fallen asleep, with those who were down in Hades. What has to do with us is the other hymn, which says, "Jesus, having risen from the grave as He foretold, has granted us eternal life and great mercy." Here is our own secret. In what way was eternal life given to every person who comes into the world? And what is the mercy that Christ showed, or shows today, to every person who comes into the world — on the basis, of course, of His sacrifice on the Cross, His burial and His Resurrection? In what way is a person saved today? If he says, "Remember me, Lord," as the thief said, will the man go to Paradise? He does not go. He can say "Remember me" five hundred times; that has nothing to do with Paradise. There is another, new, particular way, after the Resurrection of Christ, by which a person is saved.

...neither do his works save him, nor does the thief's "Remember me" save him. As certain people keep saying over and over: I will just say my "Remember me." How? Who told you that you will be alive to say "Remember me"? You touch a live electric wire — what "Remember me" will you say? A car comes up onto the pavement where you are walking. It comes up, you have nowhere to go, it comes up — what "Remember me" will you say? You are seized by a demon — what "Remember me" will you say? You suffer a heart attack; in a fraction of a second you are on your way to the cypress trees. What "Remember me" will you say? You have a stroke in the brain. What "Remember me" will you say? It is quite absurd for people to be saying such things today, in the twentieth century. They are not permissible. The way is a particular one. The way after Christ is different. After the Resurrection of Christ, things have changed.

...He says, I am leaving in a few days; you are to do this. And elsewhere He says, "Go and make disciples of all the nations, baptizing them in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit; he who believes and is baptized shall be saved, but he who does not believe shall be condemned." So He is speaking about baptism, and indeed in the name of the Holy Trinity, in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit. Not in the name of Jehovah, not in the name of a God who is simply one Person, but of a God in three Persons. You have read these things; you find it in Matthew, in the twenty-eighth chapter, the last section, verse nineteen. He also said, "He who eats my flesh and drinks my blood abides in me, and I in him, and I will raise him up on the last day."

"...my body is truly food and my blood is truly drink. He who does not eat my flesh and does not drink my blood has no life in himself." So what life do you have, then? Where did you find this life, if you are not nourished with the Body and Blood of Christ, and you take it once in a great long while — as a sort of "many happy returns," for the new clothes and the little gold tooth and "see you next year"? What life? These are basic things, and they are preached after the Resurrection of Jesus. They are necessary things, which a person must live. I told you when we spoke after New Year: make it your motto this year to commune frequently. If you do not commune frequently, you are living corpses. Only the Body and Blood of Christ is what preserves a person's life.

A person who is not nourished with the Body of Christ is a living corpse; he is tending an addled egg, a spoiled egg; he is tending a cage with a raven inside it. That is what such a person is, whoever he may be in learning and in wisdom and in money and in glory in this world — whoever he may be, he is simply a raven inside a golden cage, nothing else; he is fit for nowhere. How is he ever going to see these things clearly? This is what Christ said when He came back from Hades; that is where the whole matter begins. To this day people have no spiritual father — you know it well: they have their own butcher, they have a fishmonger, they have a tailor, they have a dressmaker, they have a barber, they have, they have, they have a greengrocer, they have, they have — they do not have a spiritual father. Do you understand?

...family doctors, and we do well to have them; I am not saying we are doing anything wrong. But when you have no spiritual father, what else are you building, whom are you working for? So that the worms will be fed when you die? What is your destiny? And Christ says plainly that you are the one to set in order the matter of people's sins — while we drink up iniquity like water. Where is it? Where does a person find the courage, if he understands anything, to walk without a spiritual father, without a guide? How can he walk at all? So this has to become faith in us; we have to digest it, we have to grasp it. And so, since Christ brought us these instructions from Hades and left them with us, this is what we must think about and this is what must occupy us:

...how we stand in relation to our sins before Christ. Christ asks for two things to be set in order: one toward the world, and one toward Himself. Because when a person sins, when he does not do what is right, he commits two sins. He harms his neighbour and he blasphemes his God, who gave the commandment not to do this — and I go and do it. Consequently I also wrong my neighbour: He told me, do not commit adultery, and I take his wife or her husband; do not steal, and I steal another man's sweat and blood. I sin against him, I wrong him. And at the same time I degrade God. I take no account of You; say whatever You like, I will do as I please. And you understand what a dire and critical position a person is in at every moment, even if he has only one single sin.

...how many sins did Satan commit, who from an angel became the devil? And how many sins did Adam and Eve commit, who lost eternity, and God was crucified? Has it ever occupied your mind? Because many people sometimes talk foolishly, of course. "Let me have the sin on me," one says. What is this that you are saying?

What is this that you are saying? That you will take the sin on yourself. What will you do with it? What use will it be to you? What is it — is it hard currency? What is sin, that you want to have it for yourself? A person ought to know what he is saying. I remember one case where there was a man possessed by a demon. And in the conversation that took place then, a lady — I don't know who she was, I could not see her. I have it on tape, they have passed it around, but I could not see her.

...she made a wish and says to him — forgive me — she said to him, "I wish you would go to Tartarus; come out of there and go off to Tartarus." The lady said it with such charm, so sweetly, as if she were serving caramels out of her mouth, Turkish delight. And the devil stands there and says this: "Ignorant fools, you have no idea what Tartarus is; you would never take that word on your tongue." But he said it with such passion, with such colour, that he carried in that one description all the horror that Tartarus holds. And we go on as though nothing at all were the matter: "Let me have the sin on me." What is sin, my Christ?

Why would you want to have it on you? Or is it simply that you don't care about sin, and where someone else is afraid and won't do a thing, you say, "Let the sin be on me — you go ahead and do it." First of all, sin is not transferable. I who did it am the one who will answer for it. It is not transferable. You cannot take my sins from me, my own sins, and neither can I take yours.

There is a folk saying that every little lamb hangs by its own little leg. There are particular cases where others will pay as well — without, of course, those who sinned being let off. Others will pay too over the same matter. But that is one thing, and this is another. So what is this sin? How many sins, I ask again, did Adam commit?

Did Adam do God any harm? Did he damage God's property, because he ate from a tree and God became poor? Did the rich God become poor? No. It was disobedience. God told him not to do it, and he did it.

The devil is the devil now; he is no longer the angel he was — and he used to look upon the throne of God face to face. How did he turn from white to black? He had a thought. He never got as far as acting, he never managed to do anything, to make a move. He merely thought of setting his throne above the thrones of God, of becoming like the Most High. The moment that rose up into his nous, his spiritual intellect, his brains were dashed out below, as the saying goes. He committed no other sin, he did nothing else, he made no one ill, he committed fornication with no one, he wronged no one, he killed no one — and from the place where he imagined he would be, up above everything, he found himself in Tartarus.

Has this ever crossed our minds? For what reason was God crucified? For what reason was God humiliated? He took the form of a servant and came down here and accepted the blows and the spittle of the Jews. And why? For one sin committed by somebody else. One single sin. For one sin, one act of disobedience. Sin means disobedience. Sin means error. Sin means missing the mark. "He missed the target." People shoot at a target and the round does not land in the mark where it was supposed to land. He missed the target, they say — it did not go exactly where it should. That is what sin is. Man's destination was to go there, and man swerved and did not go there. That is what sin is. And then someone comes along and says to you, "Let the sin be on me." What will you do with it? Those who took sin upon themselves: one ended up on the Cross, others ended up in Tartarus, and others found themselves naked.

Even if you generously shoulder it, what are you going to do with the sin? In any case you cannot take it on. You may say, "I never talk that way." Then what about your own sins — why are you keeping them, why do you hold on to them? Or do you not sin at all? Who has measured you and told you that you do not sin? Who took your own measure and told you that you are all right? With what scales and with what measure did you measure yourself? By some girlfriend of yours, by some friend of yours? Who told you that — because you drink together, play cards together, go out on the town together, gossip together, kill your children together? Who told you, who assured you that you have no sin and that this is not sin? How are you measuring it, as if it were a game? This is what ought to make us feel a kind of horror, my beloved. I am sorry to speak in this vein, but this is the truth. Because Pascha has come and gone, and the whole conversation was about the lamb on the spit,

and about the soul there was no conversation at all. For at our Pascha, Paul says, Christ was sacrificed. At Pascha Christ was sacrificed for us. It was not a lamb born of a ewe that was sacrificed. Christ was sacrificed; Christ was offered up. And we ought to have eaten the Pascha unleavened, and to be unleavened ourselves, without sin. The leaven is sin. In order to eat that Pascha, the lamb, the Jews had to clear the leaven out of the house as well. And for seven days they were to have no leaven, since they were keeping the Pascha. So that if you were caught with leaven in the house, you were stoned. And this is what it says to us as well: the leaven is sin; be unleavened, he says, be a clean lump of dough. I am saying this on the basis of Corinthians,

the fifth chapter of Paul — look at what it says. And meanwhile, whole shiploads of sins, unconfessed, in these very days. And people carry on exactly the same, as though nothing had happened. Pascha has been shut up inside a narrow family celebration, around a good table, a good wine, the pay packet, the thirteenth month's salary and so on. And it all came down to the holiday, to a cruise abroad, to the countryside and the green fields — all well and good. But what about the matter of our sins? What became of that matter, the very thing for which Christ came and was crucified and rose again? So we have not paid attention to these things as we ought, as I am telling you. And that is why we are seizing the opportunity now. What I am saying to you could well be described

as things left over from Pascha, a supplement to it. For Christ said many things, and many things were prefigured in the Old Testament, so that he gave people a great deal to pay attention to.

Do you remember that teaching of his which had to do with the journey of the Hebrews for forty years in the desert? If Pascha is the exodus, as we have said,

the passing over — Pascha means a crossing, a passing over. It does not mean food. And it has to do with the crossing and the departure of the Hebrews out of Egypt, through the sea, to the Promised Land. And we today have in a certain way made this crossing, this Pascha, and we have crossed over toward the Promised Land, so as to keep this gift of freedom that Christ has given us from death and from the hands of Satan — "singing the song of victory," as one of the hymns says as we cross over. We are under obligation to live the rest of our life as the Hebrews lived theirs during all that time until they reached the Promised Land — that is, in the desert; because right now we are in the desert. We have not yet arrived in the Promised Land.

A person arrives in the Promised Land at death. So it says here — I have the sixth chapter of John in front of me — it says this: "Amen, amen, I say to you, he who believes in me has eternal life. I am the bread of life." And so, in the person of Jesus and in the work of Jesus, faith is needed; and this faith is nourished, this faith is fed, by the bread of life. Whoever believes in me, he says, has eternal life. But that eternal life which I give him still has to be nourished. It is not enough on its own. Suppose, for example, I have put a potted plant in your hands. For that plant to be kept alive —

it is not kept alive automatically, all by itself; it will be kept alive when you take care of it. It is like a woman giving birth: the child came with a life in it, the mother brought forth a life, but that life needs looking after. The mother will take up her child and bring it to her breast and keep it alive by feeding it. If she sets it aside and does not care for it, then even though it was alive, it will die. And the potted plant, though it is alive, if it is not watered, if it is not tended, if you do not pull the weeds out of it, if you do not give it the right fertiliser and so on, it will dry up, it will die. So then, Christ is the life; and this life, which is given freely by Christ, is preserved — there is a way in which it is preserved. Listen to what he says. Whoever believes in me, then, and the life is eternal —

"I am the bread of life." Do you want to keep the life I have given you? I myself am at the same time the bread of life. "Our fathers ate the manna in the desert and they died. This is the bread which comes down out of heaven, that a man may eat of it and not die." But here we are dealing with a different bread. The fathers ate and they died. But I am speaking to you now, and I will give you another bread, and whoever eats of it will not die. "This is the bread which comes down out of heaven, that a man may eat of it and not die. I am the living bread which came down out of heaven."

"If anyone eats of this bread, he shall live forever."

"And the bread which I will give is my flesh, which I will give for the life of the world." So the flesh of Christ which is offered upon Orthodox altars is for the life of the world. But what about the person who stands before this spiritual table, where bread is being served, where bread is being offered, and does not come forward to eat? What results does he get? How can he say that he is alive? How can he go about as though he were alive and speak as though he were alive, when in the eyes of God he is dead? He has the natural life that the animals have, that the birds have, that the wild beasts have in general, the creatures and so on. But he does not have the spiritual life. Do you remember how God dealt with them when they were in the desert? Every morning the manna was ready.

They would get up and gather it and feed themselves. And they were kept alive — in the typological life they had then, the life that was only a foreshadowing, a herald, a prophecy of the real life to come. The fathers ate, he says, and they died. But you, if you eat of the bread that I will give you, which is my body, you will not die unto the ages. That is, your soul will not be condemned to Hell — for death means Hell, being cut off from God. You will be united with me, all of you who eat of this. And he gave it to them every single day. Go on, say the Our Father, and you will come to a point where you say — though we do not understand it — "give us this day our daily bread." This day; not for tomorrow as well.

He gave them enough for one day. Whoever, out of little faith, gathered more than he had been commanded to gather, more than he would need for the day's requirements, found it full of worms. God had told him to gather a kilo — so much per head; there are five of you in the household, five kilos, that is enough to see you through today. If they gathered six or seven, with the thought that maybe he will not send it down tomorrow, maybe his machinery will break down, maybe his workers will go on strike — the way we think, having no trust in God — you saw the result: it was full of worms. There was only one case where it did not breed worms. On the Friday they gathered a double portion, because on the Saturday God did not rain it down. God kept the day of rest — not the way we keep it, so as not to spoil our cruises. All our sins and all our filth happen on

the day of rest, in our case. The heavens did not rain it down, and so he had given the commandment to gather two omers, so that they would have enough for the Sabbath as well. That portion did not breed worms. It was according to God's commandment. It was under God's blessing. And how long did this go on? Until they reached the Promised Land and began to sow and to reap and so on. And if for one reason or another, out of their own self-will, they did not gather it, what would happen? They would not simply die; they would perish like animals. And they would perish because God struck them down, because God punished them. Because they had disobeyed: he kept telling them, gather every day so that you may eat, and they would want to store it up for seasons ahead, or perhaps not gather at all. They would die, and they would be the ones responsible.

Well then, the same thing happens today: "give us this day our daily bread" — every single day. So how is it, my friend, that you stretch it out over years and years, three times a year, once a year, and so on? Why do you stretch it out? Are you afraid? You are a sinner — then why do you not stop the sin? An excuse. No, there is no excuse. Perhaps God will allow me in a few days to put out a recording on this very point, a cassette which will answer this exact question, and you will see how we are stripped bare from every side.

Do you know why we don't go and receive Holy Communion? Why won't we put an end to sin? Because we don't have the second element

of the invitation. And what is the invitation? When the chalice is brought out at the holy doors, what does Christ say? Don't look at the priest, don't look at the bishop; it is Christ Himself who is offering, through the hand of the priest or the bishop. What does He say? "With the fear of God, with faith, and with love,

draw near."

If you have no fear of God, if you don't believe and you have no love, what are you doing here? Your candles, your incense, your baptisms — what are you doing standing in that line? What do you want with these things?

Three things. Do we have the fear of God? My beloved, a lady may be frightened of a cockroach — well, a cockroach isn't going to kill us. No, that isn't it. How many lies we are going to tell! Faith. Do you believe? If you believe, then Christ is not a liar. You believe — then why do you steal? Didn't He say, "You shall not steal"? Why do you lie? Why do you wrong your neighbour? Why do you grab for yourself, and why do you dishonour others? Why do you live with no holiness in you — if in fact you do believe? Do you really believe in Him? Do you love Him? Do you fear Him?

Then you take Him into account. You do the things He said, the things He says. For He Himself says, "Whoever loves Me will keep My commandments." You show it in a completely different way. If your candle is just for show — and the candle is made of paraffin, it isn't really wax at all — that is no proof of faith. Faith, love toward My person, and reverence toward My person mean this: that you listen and that you act with fear.

And this is exactly why, because of these three failures of the fear of God, a person is left without the Bread of Life — the very Bread for which Christ was crucified, so as to give it to us daily, and indeed through His Body and His Blood, in the two most agreeable foods there are for a human being: bread and wine. Neither the small child nor anyone else

rejects these two foods; they are the most agreeable of all. And so anyone at all can easily receive these things, if he wants to and if he believes. Under this guarantee, then, a person has to take a stand. "And the bread that I will give is My flesh." This is the Bread of Life. "Which I will give" — My flesh — "for the life of the world." And at that point what happened was this: "The Jews therefore quarrelled among themselves, saying, How can this man give us His flesh to eat? Jesus therefore said to them, Amen, amen" — He insists — "I say to you, unless you eat the flesh of the Son of Man and drink His blood, you have no life in yourselves." I repeat to you: however successful a person may be considered by the world or in the world, if he has no relationship with the Holy Chalice, you may as well prepare his memorial kollyva right now. You have a walking cemetery on your hands; it is a living corpse you are looking after, a living corpse you are talking about, a living corpse you are praying for. He is fit for nothing, so long as he is not nourished with the flesh of the Son of Man.

"He who eats My flesh" — not "he who ate"; notice how He completes the thought. These are commands, they are commandments that have to be put into practice after the Resurrection of Christ and according to the laws and the ordinances He has left in His Church. "He who eats My flesh" — not "he who ate," once, or now and then at certain seasons, the way we imagine it — he who eats My flesh continually and drinks My blood "has eternal life." He has it — not "he will have it." From today the Christian is in Paradise. All that is needed is one small episode, so to speak, called death,

for him simply to fly away, to go to his rest. From today — do you know how it is? It is Christ, and the believer with Christ, in God. Read the third chapter of Colossians and you will find that "our life is hidden with Christ in God." So long as I have a relationship with Christ today, eating His Body and drinking His Blood, I have a tube through which I receive a transfusion of blood from Christ; we are one with Christ. And since Christ is God, I too am there today. Where Christ the Head is, there I am too today in my soul. And all that is needed is one small episode: to leave the cage behind and let the bird go to its place. From today, He says —

not "he will have it," at some point in the future — he communes today and he will have eternal life. No. Eternal life does not begin beyond the grave. Eternal life begins here and stretches on beyond the grave. And so whoever cuts himself off — I don't know for what reason, either because he himself doesn't want to stop sinning, or because he doesn't know any better, or for other reasons — whoever cuts himself off from Christ, from the cup of life, from the Bread of Life, from the moment he is cut off he is dead. Unlike the one who is organically united with Him: "He abides in Me," He says, "and I in him." That man has life from today, and he has passed over from death into life.

Death simply means that he left the shell behind down here and the bird flew off into eternity. So pay attention to these expressions, which make us responsible and oblige us to change our lives. "He who eats My flesh and drinks My blood has eternal life. And I will raise him up on the last day." That is what still remains. I will raise him up. This body of his will go down into the ground, and I will raise it up. I won't be raising his soul — his soul is already risen from now. His soul is already alive from now. What I will raise up then is his body as well. His soul is risen from now.

"Christ is risen from the dead, trampling down death by death, and to those in the tombs granting life." What life did He grant to those who were in the tombs? He granted life to their bones and He granted life to their souls. From black, He made the soul red; He made it alive, He brought it back to life. So a person comes alive in his soul from here, on the day he is baptised. Baptism is the resurrection of the soul. And this soul is now inside a cage. One day it will be set free from there too, and it will fly off into eternity. And yet Christ will raise up this cage as well. Notice what He told us on the day of Great Friday,

in church, when the Epitaphios came back in and the prophecy of Ezekiel was read — notice what He said there. He says: "Son of man, can these bones be raised, can they speak, can they live?" "You know, O Lord," he says; I do not know. "Then say to them: Thus says the Lord to these bones." Preach a sermon to the bones, He says, and tell them that I say: I will fit you back together, I will put flesh on you, I will put sinews on you, I will put skin on you, I will put spirit in you, and all the rest of it. "And I prophesied," he says, to those who were lying there. "And as He told me," he says, "so I spoke." He stood and preached a sermon to the bones, in a plain that was filled to overflowing with dry bones. "These bones," he says, "thus says the Lord" — and as he prophesied, there came an earthquake.

As that whole heap of bones was shaken, each one went, he says, to its own joint, and they became skeletons; and then I see sinews coming onto them, the tendons went in, and after that flesh coming on and skin coming on. But there was no spirit in them — like Adam before God breathed into him. "Prophesy," He says, "to the spirit as well." And he prophesies to the spirit as well. And the spirit comes and enters in. The souls go in. And the place was filling up with people. This is what awaits us tomorrow. Does anyone believe it? This is why Christ goes down into Hades. This is why "you have buried Me this night," says Christ. This is what I am going to do for you.

I will conquer death, I will raise you up one day, whether you believe it or not, whether you want it or not. So tell the world, He says, let them know — because people say, they're only dry bones. The wild animals ate some of them, and others the gravediggers sold off down there for fertiliser, and took them wherever they liked. The particles still exist. Tomorrow we will all be fitted back together and we will become human beings again, because God wills it. Not because we will it — we only believe it. And in fact we are unbelievers, and worse than unbelievers. We believe nothing, we do not believe. How He puts up with us I do not know; how He puts up with us belongs to the long-suffering patience of God.

"My flesh is true food." This is no joke, it is not done as a remembrance, it is not a pretence, it is not what the Protestants say — that it signifies rebirth. It does not signify rebirth at all; it is rebirth. "For My flesh is true food, and My blood is true drink. He who eats My flesh and drinks My blood abides in Me, and I in him. As the living Father sent Me, and I live because of the Father" — that is, whatever relationship I have with the Father — "so he who eats Me, he also will live because of Me" — he too will have that relationship with Me. The believer with Christ, and Christ with God.

It is so from now on. That is why Paul says that if Christ is in us, the body is dead because of sin. If we commune and confess and then go splashing back into the mud and sin all over again, we never truly became members joined to Christ. When a person is bound to Christ, he cannot sin; Christ does not let him sin — and some of you will have noticed this. The very things they used to flirt with so readily — schemes, frauds, the sins of the flesh and the rest — now they are afraid of them. They don't even want to hear about them; they keep away from them.

Someone has climbed in now and taken hold of the bridle; He is holding the reins. But if you see that you are still easily pulled and dragged and swept along, know that you do not yet have an organic relationship with Christ. It is Christ who holds a person back — if only a person would open up to this relationship that I have been reading to you about this hour. If a person knew what it is, this way in which God exists with Christ and Christ with the believer, how this fitting together works — he simply cannot know it. And in his fourteenth chapter, do you know what he writes? "On that day you will know that I am in God, and God in Me, and you in Me."

"On that day you will know" — that is, how I have an organic relationship with the Father and how you have an organic relationship with Me. And we are a trio: God, Christ, the believer. Christ is the connecting link between the believer and God. You keep up communion by eating His flesh and drinking His blood, and at the same time you are with God too. Bring Christ to dwell inside you: Christ has never existed without God or without the Holy Spirit. Where God is, there is the Father, there is the Spirit, there is Christ; where the Spirit is, there is the Father and there is the Son; where the Father is, there is the Son and there is the Spirit. So this scene here, where He says, "As the living Father sent Me, and I live because of the Father, so he who eats Me, he also will live because of Me." And thus it is

"...this is the bread that came down from heaven, not as our fathers ate the manna and died." Whoever eats — notice, the one who keeps on eating, not the one who ate once; I repeat it. Whoever eats this bread will live forever. And with this we have no relationship at all. Did you commune at Pascha? Most of you did not commune at Pascha. Did you commune on Holy Thursday? You went to church on Holy Saturday — you went, yes, but did you commune? No. What did you do? You went to church on the night of Pascha; did you commune? No. Because most people left; they went off to eat. And even of those who stayed, most did not commune. Did you commune on Bright Monday? No. On Tuesday? No. On Wednesday? No. On Thursday? No. Yesterday, Friday, perhaps, the feast of the Life-giving Spring — maybe a few communed then. And the day before that, which was —

Perhaps also on Thomas Sunday. On other days they will commune tomorrow; in most churches the series of forty liturgies is being served, and the faithful go in the morning, they consider it a necessity. A food ration is being handed out, my friends — let me put it in plain, everyday terms — a food ration is being handed out; the Christians go, they take their children to commune. So then, how are people going to live? Keep in your mind what I am telling you. There is no way outside the one that Christ himself lays down. I am not speaking out of my own head; I am speaking from the things that Christ himself says. The church ought to be full, and the chalice ought to be emptied every single time. Then individuals will change, and families, and societies, and everything. Without the Holy Chalice, without the Body and Blood of Christ, without the keeping of God's commandments, how is it possible for a person to stand up and do anything,

how is he to show anything to those outside, so that even those outside take notice that something is really happening here, and that this is Orthodoxy? So pay attention to these things, now that God has permitted them to be said. Pay attention to them; they are indispensable. See to it that your household has a spiritual father, both for each person individually and for the family together. And if you cannot have one for the whole family — for all sorts of reasons I do not know — no one is forcing us to go to the same spiritual father the wife goes to, or the one the parents go to; we do not always want that, children and all, I understand. Let each of us at least have his own. There are many spiritual fathers, and one should be discerning in choosing. Second: let us stop sinning, and let us go to church as often as we can. You women can go more often than the men, who are at work. But God has given some of the men the opportunity as well — some are retired, and for other reasons.

They can take a day off and go. Consider it an absolutely necessary thing: go and feed your soul with the immortal food, because that is how the conditions for salvation are created. "And I will raise him up on the last day." I cannot leave a person down in Hell, and I cannot leave his body down there — a body that has my own body within it, that is nourished on me. My body is a resurrected body; his cannot stay in the ground. Such is the graft that is implanted in us creatures of clay: it is a guarantee. And I hold on to that guarantee of his, that he will raise me up on the last day. That is why on the graves of the Orthodox no other inscription has ever been placed except: "I look for the resurrection of the dead." Nothing else. Bury me, trample me, burn me, sell me, do whatever you like. I look for the Resurrection of the dead.

My Christ is risen, therefore I too shall rise. It is exactly the same. He became the firstborn from the dead; he became the firstfruits of those who have fallen asleep. I too shall get up one day. My question is what I will get up as — a raven or a dove. That is the question. And this is the work Christ is doing. For this Mystery to bear fruit, for it to have its good results, the uncreated energy of the Holy Spirit must be present. "If you forgive the sins of any, they are forgiven them; if you retain the sins of any, they are retained." These are the things I came to say as a first instalment after the Resurrection of our Christ. My prayer is that the "Christ is Risen" may be worthily extended into us as well — as a resurrection of our own soul, and of our family, and of those dear to us, and of our enemies, and indeed of this whole world.

Christ was crucified, died, was buried and rose again for the whole world. That is why his Cross has four arms: to show that to the East, to the North, to the West and to the South, he wants the salvation of all people.

μετά ακριβώς το Πάσχα και μάλιστα έχουνε περάσει λίγες ημέρες. Πέρασε βέβαια και η Διακαινήσιμος λεγομένη Εβδομάς και είμεθα μέσα των χώρων που ακούγεται το Χριστός Ανέστη και τόσα άλλα περιστατικά χαρμόσυνα για τον άνθρωπο. Διότι ο άνθρωπος αυτό περίμενε, το οποίο και του ήρθε σαν δώρο από τον Θεό, η Ανάσταση της ψυχής του. Πολλά εδίδαξε ο Χριστός και βασικά όταν ανέστηκε. Κατ' εξοχήν είναι το θέμα της αφέσεως των αμαρτιών του ανθρώπου

οποίο το εδίδαξε και ζων και επιστρέφον μετά το θάνατο. Το βασικότερο θέμα του ανθρώπου είναι το θέμα της τακτοποιήσεως των αμαρτιών του. Όταν ο Χριστός μας επέστρεψε από τον Άδη και παρουσιάστη επισήμως ανήμερα το Πάσχα το βράδυ στους μαθητάς του εκεί στη Γαλιλαία, τα πρώτα λόγια που τους είπε μετά το ειρήνη υμίν ήταν η υπόθεση αυτή της τακτοποιήσεως των αμαρτιών του ανθρώπου, εφόσον σαν άνθρωπος στον κόσμο τούτο θα αμαρτάνει. Γιατί όπως λέγει η Εκκλησία μας, ουδείς ζήσεται και ουχ αμαρτήσει.

υπάρχει άνθρωπος που θα ζήσει στον κόσμο τούτο και δεν θα αμαρτήσει.

ουν αυτοίς ο Ιησούς πάλιν, ειρήνη ημίν, και προσθέτει, καθώς απεσταλκέ με ο Πατήρ ταγό πέμπω ημάς. Και τούτο ειπών ενεφύσησε και λέγει αυτής, ενεφύσησε στα πρόσωπα των Αποστόλων, και λέγει αυτής, Λάβετε πνεύμα Άγιον, αν τινων αφείτε τας αμαρτίας, αφίενται αυτής, αν τινων κρατείτε και κράτηνται

της πεντηκοστής δίδει ειδική χάριν και θεσπίζει το φιλάνθρωπο μυστήριο της μετανοίας και της εξομολογήσεως, κατά το οποίον αφήνονται αμαρτίες του ανθρώπου. Μέχρι τη σήμερον, παρότι έχουν περάσει δυο χιλιάδες χρόνια περίπου, δεν εδόθη το ενδιαφέρον και δεν εξετιμήθη τόσο αυτό το μυστήριο. Που εάν αυτό εκλείψει δεν υπάρχει σωτηρία. Γιατί δεν υπάρχει άνθρωπος ος ζήσεται και ουχ αμαρτήσει. Οι άνθρωποι, και γενικά και μέχρι τις σήμερον, οι άνθρωποι άλλα πράγματα θα περίμεναν, άλλα νέα θα περίμεναν, άλλες αποκαλύψεις θα περίμεναν επιστρέφοντας ο Χριστός από τον Άδη. Και στον κόσμο που ήτανε ομιλούσε μετανοείτε, και όταν επέστρεψε και πάλι θεσπίζει περί μετανοίας και εξομολογήσεως

το βασικό, το βασικότατο αυτό μυστήριο, το οποίο χρειάζεται σε όλους τους ανθρώπους. Διότι αν δεν το χρησιμοποιούν δεν υπάρχει σωτηρία. Διότι σαν άνθρωποι, επαναλαμβάνω, πάντοτε θα αμαρτάνομε, είτε λόγω είτε έργω είτε διανοία. Μεγαλύτερη λοιπόν ευχαριστία προς τον Θεό θα πρέπει να είναι αυτή, το ότι μας εχάρισε αυτό το μυστήριο που το έχουμε εμείς στα χέρια μας, όποια στιγμή πέσουμε να μπορούμε να ξανασηκωθούμε και να αποκατασταθούμε στη θέση στην οποία είμεθα πριν πέσουμε. Και εντούτοις υπάρχουν άνθρωποι, ίσως και μεταξύ μας να είναι, οι οποίοι αυτό το μυστήριο δεν το έχουν ως πρωτεύον μυστήριο. Οτιδήποτε και αν κάνει ο άνθρωπος, εφόσον δεν έχει εξομολόγο να εξομολογείται, δεν έκανε τίποτα στη ζωή του.

έχει όλα τα αγαθά έργα του κόσμου στο ενεργητικό του, δεν πρόκειται να τα βρει πουθενά. Μάλλον θα μετατραπούν, διότι είναι εγωισμού έργα αυτά, τα οποία θα μετατραπούν σε κογκολίσους. Και εκείνο που είπε θα είναι προτιμότερο. Για τον Χριστός μας είπε κάποτε, πρόσεξε λέει, μη σκανδαλήσεις ένα των μικρών τούτων. Είναι προτιμότερο λέει να κρεμάσεις στο λαιμό σου μύλον ονικόν, δηλαδή μια μυλόπετρα μεγάλη, και να φουντάρεις από τώρα στη θάλασσα, παρά να γίνεις σε τι ανακαθεί μια ψυχή. Έτσι έχει πει ο Χριστός. Δεν τα έχω πει εγώ αυτά τα λόγια, και κανένας των ανθρώπων οσοδήποτε μεγάλος κι αν είναι. Τα έχει πει αυτός ο Θεός. Αυτό λοιπόν το φιλάνθρωπο μυστήριο μένει και

καλυμμένο από πολλούς ανθρώπους, και πολλοί επέτω, χωρίς να χρησιμοποιήσουν αυτό το φιλάνθρωπο μυστήριο, να καθαρίσουν τον εαυτόν τους στη μετάνοια και στην εξομολόγηση, πως ήρθαν και κοινώνησαν από μια συνήθεια, ότι είναι ημέρες Μεγάλης Εβδομάδος και κοινωνούν. Πολλοί οδήγησαν γέροντας γονείς των αμετανοήτους και ανεξομολογήτους. Πολλοί μετέφεραν τον ιερέα στο σπίτι και κοινώνησαν ασθενείς, αμετανοήτους και ανεξομολογήτους, μάλιστα με την πεπλανημένη ιδέα ότι ένας άνθρωπος ο οποίος ίσως να έχει μακροχρόνιον ασθένεια δεν έχει αμαρτίες, διότι λιώνουν οι αμαρτίες του ανθρώπου εκείνου, ή ότι δεν μπορεί ο ασθενής να αμαρτήσει αυτός.

δήθεν αμαρτάνουμε εμείς που κυκλοφορούμε έξω στον κόσμο. Είναι και τα δύο σατανικά εφευρήματα αυτά. Διότι δεν χρειάζεται ο άνθρωπος να είναι όρθιος να αμαρτήσει. Και από εκεί βαρυγκωμεί, και από εκεί βλασφημεί τον Θεόν. Και από εκεί κατηγορεί, και από εκεί συκοφαντεί. Και από εκεί φαντάζεται, και από εκεί κάθεται και βλέπει το δαιμονοκούτι αυτό, την τηλεόραση, και φτιάχνει εικόνες και φαντάσματα στο νου του. Και από εκεί λερώνεται και από εκεί βρωμάει. Από πού και που το βρήκες ότι, διότι είναι ασθενής, δεν αμαρτάνει; Και δεύτερον, ποιος σου είπε ότι η μακροχρόνιος ασθένεια λιώνει τις αμαρτίες; Πού γνιευμένα αυτό; Τότε θα έπρεπε οι άρρωστοι να πηγαίνουν όλοι στον Παράδεισο. Και εντούτοις δεν πηγαίνει.

λοιπόν λάθος, και πρέπει κι εμείς όσοι μας συμβλώγησε ο Θεός να περιποιηθούμε γέροντας, ασθενείς κλπ., να γνωρίζουμε και να βοηθάμε ανάλογα στις περιπτώσεις αυτές. Κανένας τρόπος και καμία μέθοδος και κανένα έργο δεν συγχωρεί αμαρτίες, ούτε μία αμαρτία. Δεν μπορεί ο άνθρωπος να απαλείψει από το παθητικό του έξω της εξομολογήσεως. Θεός, ο Χριστός, έξω του δικαιώματος της Εκκλησίας. Η Εκκλησία είναι αυτή η οποία συγχωρεί τις αμαρτίες, με βάση αυτό το οποίο έκαμε ο Χριστός που ήρθε από τον Άδη. Το μεγαλύτερο δώρο που είχα να συναποκομίσω μετά την επιστροφή μου από τον Άδη ήταν αυτό, για φσάσους ανθρώπους. Δεν έχει σχέση αυτό που ψάλλουμε εμείς με εμάς, το Χριστός Ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας.

έχει για τους κεκοιμημένους, για αυτούς που ήσανε κάτω στον Άδη. Για μας έχει σχέση εκείνο που λέγει, Αναστάς ο Ιησούς από του τάφου καθώς προείπεν, εδωρήσατο ημίν την αιώνιον ζωήν και το μέγα έλεος. Εδώ είναι το μυστικό το δικό μας. Τι είναι η τρόπο εδόθη αιώνια ζωή σε κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο; Και ποιο είναι το έλεος που έκανε ο Χριστός ή κάνει σήμερα για κάθε άνθρωπο που έρχεται εις τον κόσμο, με βάση βέβαια τη σταυρική του θυσία, την ταφή του και την Ανάστασή του; Τι είναι τρόπος σώζεται σήμερα ο άνθρωπος; Εάν πει μνήσθητί μου, Κύριε, που είπε ο ληστής, θα πάει στον Παράδεισο ο άνθρωπος; Δεν πάει. 500 μνήσθητι να πει, δεν έχουν καμιά δουλειά με τον Παράδεισο. Είναι ένας άλλος καινούριος ειδικός τρόπος μετά την Ανάσταση του Χριστού για να σωθεί ο άνθρωπος.

τα έργα του τον σώζουν, ούτε το μνήσθητι του ληστού τον σώζει. Όπως κατά κόρον λέγουν ορισμένοι, εγώ θα πω το μνήσθητί μου. Όπως; Ποιος σου είπε ότι θα ζεις να πεις το μνήσθητι; Ακουμπάς σε ένα σύρμα ηλεκτροφόρο, τι μνήσθητι θα πεις; Ξεπάτησε ένα αυτοκίνητο επάνω στο πεζοδρόμιο που πηγαίνεις. Ανεβαίνει αυτό, δεν πας εσύ, ανεβαίνει αυτό, τι μνήσθητι θα πεις; Εδαιμονίσθης, τι μνήσθητι θα πεις; Έπαθες σε ένα καρδιακό νόσημα. Σε κλάσμα δευτερολέπτου περνάς για τα κυπαρίσσια. Τι μνήσθητι θα πεις; Έπαθες μια μαλάκι στο εγκεφάλιο. Τι μνήσθητι θα πεις; Είναι πολύ αστεία αυτά να τα λένε άνθρωποι σήμερα, στον 20ο αιώνα. Δεν επιτρέπονται. Ο τρόπος είναι ειδικός. Είναι διάφορος ο τρόπος μετά Χριστό. Μετά την Ανάσταση του Χριστού τα πράγματα άλλαξαν.

λέει, θα φύγω σε λίγες μέρες, εσείς τα κάνετε αυτό. Και αλλού λέγει, πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, ο πιστεύσας και βαπτισθείς σωθήσεται, ο απιστήσας κατακριθήσεται. Λοιπόν μιλεί περί βαπτίσματος, και μάλιστα εις το όνομα της Αγίας Τριάδος, στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Όχι στο όνομα του Ιεχωβά, όχι σε ενός απλού μονοπροσώπου Θεού, τριπροσώπου Θεού. Τα έχετε διαβάσει αυτά, το αναφέρετε στο Ματθαίο, στο 28ο κεφάλαιο, τους, ο τελευταίος στίχος 19. Επίσης είπε, ο τρώγων μου τη σάρκα και πίνων μου το αίμα, εν εμοί μένει καγώ εν αυτώ, και εγώ αναστήσω αυτόν εν τη εσχάτη ημέρα.

σώμα μου αληθώς εστί βρώσις και το αίμα μου αληθώς εστί πόσις. Ο μη τρώγων μου τη σάρκα και μη πίνων μου το αίμα, ουκ έχει ζωήν εν εαυτώ. Πόσα έχεις εσύ ζωή λοιπόν, που την βρήκες τη ζωή, εφόσον δεν τρέφεσαι με το σώμα και το αίμα του Χριστού και το παίρνεις για χρόνια πολλά και για κοκά και για χρυσόδοντάκι και για του χρόνου; Πόσα η ζωή; Αυτά είναι βασικά, κηρύττονται μετά την Ανάσταση του Ιησού. Είναι πράγματα απαραίτητα που πρέπει να τα ζήσει ο άνθρωπος. Σας είπα όταν μιλούσαμε μετά την πρώτη του έτους, βάλετε σύνθημα φέτο να κοινωνάτε συχνά. Δεν κοινωνάτε συχνά, είστε ζωντανοί νεκροί. Μόνο το σώμα και το αίμα του Χριστού είναι εκείνο το οποίο διατηρεί τη ζωή του ανθρώπου

άνθρωπος που δεν τρέφεται με το σώμα του Χριστού είναι ζωντανός νεκρός, περιποιείται ένα αυγό κλούβιο, ένα αυγό χαλασμένο, περιποιείται ένα κλουβί που έχει μέσα έναν κόρακα. Αυτός είναι ο άνθρωπος, οποιοσδήποτε κι αν είναι σε επιστήμη και σε σοφία και σε χρήμα και σε δόξα στον κόσμο τούτω, οποιοσδήποτε κι αν είναι, είναι απλώς ένας κόραξ μέσα σε ένα χρυσό κλουβί, τίποτα άλλο δεν είναι, δεν κάνει για πουθενά. Πως θα τα δει παράλλη σε αυτά τα πράγματα; Αυτά είπε ο Χριστός όταν ήρθε από τον Άδη, από εκεί ξεκινάει το θέμα. Οι άνθρωποι μέχρι σήμερα που δεν έχουν πνευματικό, κύριο το ξέρετε, έχουν κρεοπώλη δικό τους, έχουν ψαρά, έχουν ράφτη, έχουν μοδίστρα, έχουν κουρέα, έχουν, έχουν, έχουν μανάβι, έχουν, έχουν, δεν έχουν πνευματικό, το καταλαβαίνετε;

οικογενειακούς γιατρούς, και καλά κάνουμε, δεν λέγω ότι κάνουμε άσχημα, αλλά πνευματικό όταν δεν έχεις, τι άλλο φτιάχνεις, για ποιον εργάζεσαι; Να τραφούν τα σκουλήκια όταν πεθάνεις; Ποιος ο προορισμός σου; Ο δε Χριστός λέει σαφώς ότι εσύ θα ρυθμίζετε το θέμα των αμαρτιών των ανθρώπων, εμείς πίνουμε την ανομία ως το ίδιο, που είναι; Πού έχει κουράγιο ο άνθρωπος, εάν αντιλαμβάνεται, να περπατήσει χωρίς πνευματικό, χωρίς οδηγό; Πώς μπορεί να περπατήσει; Λοιπόν πρέπει να γίνει πίστη, πρέπει να το χωνέψουμε, να το καταλάβουμε αυτό. Ώστε εφόσον ο Χριστός από τον Άδη μας έφερε αυτών των ορισμών και μ' αφήσε εμάς, στο πρέπει να σκεπτόμεθα και περί αυτού πρέπει να απασχολούμεθα

θεκόμεθα εν σχέση με τις αμαρτίες μας έναντι του Χριστού. Ο Χριστός ζητάει τακτοποίηση δύο πραγμάτων, ένα προς τον κόσμο και ένα προς τον εαυτόν του. Διότι όταν ο άνθρωπος αμαρτάνει, δεν κάνει το σωστό, κάνει δυο αμαρτίες. Βλάπτει τον πλησίον του και βλασφημεί το Θεό του, ο οποίος έδωσε εντολή να μην το κάνεις αυτό και εγώ το κάνω. Κατά συνέπεια αδικώ και το πλησίον, που μου είπε μη μοιχεύσεις και του παίρνω τη γυναίκα ή τον άντρα, μη κλέψεις και εγώ του κλέβω τον ιδρώτα και το αίμα του άλλου. Αμαρτάνω προς αυτόν, αδικώ αυτόν. Και ταυτόχρονα εξευτελίζω και τον Θεό. Δεν σε λογαριάζω, ό,τι θέλεις να λες εσύ, εγώ θα κάνω το δικό μου. Και καταλαβαίνετε σε τι δεινή, κρίσιμο θέση βρίσκεται ο άνθρωπος κάθε στιγμή, έστω και αν έχει μίαν και μόνον αμαρτία.

αμαρτίες έκανε ο σατανάς που από άγγελος έγινε διάβολος, και πόσες αμαρτίες έκανε ο Αδάμ και η Εύα που έχασαν την αιωνιότητα και σταυρός Αντωθέως; Σας απασχόλησε ποτέ; Γιατί πολλοί ομιλούν καμιά φορά ανόητα βέβαια. Εγώ, λέει, να την έχω την αμαρτία. Τι είναι αυτό που λες;

είναι αυτό που λες; Να είσαι εσύ την αμαρτία. Τι να την κάνεις; Σε τι θα σου χρησιμεύσει; Τι είναι, συνάλλαγμα είναι, τι είναι η αμαρτία που τη θέλει να την έχεις εσύ; Να ξέρει ο άνθρωπος τι λέει. Θυμούμαι μία περίπτωση, την οποία ήταν ένας δαιμονισμένος. Και στη συζήτηση που έγινε τότε, μία κυρία, δεν σπηνίες, δεν ξέρω, δεν την έβλεπα. Το έχω μαγνητοφωνήσει, το έχουν δώσει, αλλά δεν το έβλεπα. Ευχαριστώ.

ευχήθη και του λέει, σου εύχομαι, συγγνώμη, του είπε, να πας στα τάρταρα, να βγεις από εκεί πέρα μέσα και να πας στα τάρταρα. Το είπε με τόση χάρη η κυρία, Ήλες Ποινής, σαν να πρότεινα σερβίρι καραμέλες από το στόμα, τσί λουκούμια ραχά. Και στέκεται ο διάβολος και έτσι λέει το εξής, Ανίξτερες μωροί, τι είναι τα τάρταρα, δε θα τα πιάνεις τη γλώσσα σου. Αλλά το είπε με τέτοιο πάθος, με τέτοιο χρώμα, που μετέφερε μέσα στο χαρακτηρισμό του όλη τη φρίκη που ταρτάρει. Και εμείς σαν να μην συμβαίνει τίποτα, εγώ να την έχω την αμαρτία. Τι είναι η αμαρτία, Χριστέ μου;

θέλεις να την έχεις θέστη, ή που εσύ αδιαφορείς για την αμαρτία, εκεί που ο άλλος φοβάται και δεν το κάνει, και λες, εγώ να την έχω την αμαρτία, κάμε το εσύ. Πρώτα πρώτα δεν μεταβιβάζεται η αμαρτία, εγώ που το έκανα εγώ θα δώσω λόγο, δεν μεταβιβάζεται, δεν μπορείς να μου τις πάρεις τις αμαρτίες εσύ, τις δικές μου, ούτε εγώ μπορώ να πάρω τις δικές σου.

λαϊκή έκφραση λέγει ότι το κάθε αρνάκι κρέμεται από το ποδαράκι του. Είναι ειδικές περιπτώσεις που θα πληρώσουν και οι άλλοι διάβολοι. Χωρίς βέβαια να απαλλαγούν αυτοί που ημάρτησαν, αλλά θα πληρώσουν και άλλοι για το ίδιο θέμα. Αυτό, άλλο το ένα, άλλο το άλλο. Αλλά τι είναι αυτή η αμαρτία, πόσες αμαρτίες, επαναλαμβάνω, έκαμε ο Αδάμ;

έβλαψε από τον Θεόν ο Αδάμ, του πείραξε την περιουσία, διότι έφαγε από ένα δέντρο και φτώχυνε ο Θεός; Ο πλούσιος Θεός εφτώχυνε; Όχι. Η παρακοή. Του ο Θεός του είπε μη το κάνεις και αυτός το κάνει

διάβολος είναι διάβολος, δεν είναι ο άγγελος, δεν είναι, και έβλεπε τον θρόνο του Θεού κατά πρόσωπο. Πώς έγινε από άσπρος μαύρος; Εσκέφθη, δεν πρόλαβε να πράξει, δεν πρόλαβε να κάνει τίποτα, να κινηθεί, εσκέφθη να θέσει τον θρόνο του υπεράνω των θρόνων του Θεού, Θεούς, να γίνει όμοιος τω υψίστω, τόμερ στο νου του να ανεβεί, που σκούσαν τα μυαλά του κάτω, δι' λεγόμενου. Δεν ήμαρτε, δεν έκαμε τίποτα άλλο, δεν ασθένησε κανέναν, δεν επόρνευσε κανέναν, δεν αδίκησε κανέναν, δεν σκότωσε κανέναν, ευρέθηκε από εκεί που φαντάζονταν ότι θα βρισκόταν από πάνω, ευρέθηκε στα τάρταρα.

το μας έχει απασχολήσει; Για ποιο λόγο εσταυρώθη ο Θεός; Για ποιο λόγο εξευτελίσθη ο Θεός; έλαβε δούλου μορφή και ήρθα εδώ και δέχτητα μπίζω όλα των Εβραίων και τα ρόχαλα των Εβραίων. Και για ποιο λόγο; Για μια αμαρτία που έκανε ένας άλλος. Ένα καμόγιος αμαρτία. Για μια αμαρτία, μια παρακοή. Αμαρτία πάει να πει παρακοή. Αμαρτία πάει να πει λάθος. Αμαρτία πάει να πει αστοχία. Ημάρτησεν του στόχου. Κάνουν σκοποβολή και δεν πάει μέσα στο είδωλο όπου πρέπει να πάει το βλήμα. Ημάρτησε λέει του στόχου, δεν πήγε ακριβώς εκεί. Αυτό λέγεται αμαρτία. Ο προορισμός του ανθρώπου ήταν να πάει εκεί και ο άνθρωπος ταύλεξε και δεν πήγε εκεί. Αυτό λέγεται αμαρτία. Και έρχεται ο άλλος και σου λέει, εγώ να έχω την αμαρτία. Τι να την κάνεις; Όσοι πήραν αμαρτία, άλλοι βρεθήκαν στο σταυρό, άλλοι βρεθήκαν στα τάρταρα και άλλοι βρεθήκαν γυμνοί.

σηκώ φιλαντιμένη, εσύ τι θα την κάνεις την αμαρτία; Δεν παίρνεις σε πάση περιπτώσει, πεις εγώ δεν λέγω τέτοια πράγματα. Τις δικές σου τι τις φυλάς, τι τις έχεις; Ή δεν αμαρτάνεις; Ποιος σε μετράει και σου λέει ότι δεν αμαρτάνεις; Ποιος σε μέτρησε τον εαυτό σου και σου είπε ότι είσαι εντάξει; Με τι ζύγι και με τι μέτρο εμέτρησες τον εαυτό σου; Στο όποι φιλενάδας σου, στο όποιο φίλος σου; Ποιος σου το έπαιρε, το ότι τα πίνετε μαζί, που χαρτοπαίζετε μαζί, που γλεντάτε μαζί, κουτσομπολεύετε μαζί, σκοτώνετε τα παιδιά σας μαζί; Ποιος σου το έπαιρε, ποιος σου είπε ότι δεν έχεις αμαρτία και ότι αυτό δεν είναι αμαρτία, πώς το μετράς, παίζου; Αυτό έπαιρε να αισθανόμεθα μίαν φρίκη, να αγαπητοί μου. Λυπούμαι διότι ομιλώ κατά αυτή την έννοια, αυτή είναι η αλήθεια. Διότι πέρασε Πάσχα που όλη η συζήτηση ήταν γύρω από τον οβελία

από την ψυχή δεν έγινε συζήτηση. Διότι στο Πάσχα το δικό μας λέει ο Παύλος, ετύθη Χριστός. Στο Πάσχα υπέρ ημών ετύθη Χριστός. Δεν ετύθη αμνός από προβατίνα. Ετύθη Χριστός, εθυσιάστη Χριστός. Και έπρεπε να το φάμε άζυμο το Πάσχα, και να είμαστε άζυμοι, χωρίς αμαρτία. Η ζύμη είναι αμαρτία. Οι Εβραίοι για να φάνε το Πάσχα αυτό, το αμνώμα, έπρεπε να σηκώσουν και το προζύμι από το σπίτι. Και 7 μέρες να μην έχουν προζύμι, εφόσον εόρταζαν το Πάσχα. Ώστε σε συλλαμβάνετο να έχει προζύμι στο σπίτι, ελιθοβολείτο. Αυτό λέει και σε εμάς, η ζύμη είναι αμαρτία, να είστε άζυμοι λέει, να είστε φύραμα καθαρό. Το λέω εγώ, με βάση προς Κορινθίους

πέμπτο κεφάλαιο του Παύλου, να είτε τι λέγει. Και εν τούτης, καράβια ολόκληρα αμαρτίες, ανεξομολόγητες σε αυτές τις ημέρες. Και συνεχίζουν το ίδιο, σαν να μην συνέβη τίποτα. Το Πάσχα εκκλείστηκε σε μια στενή συγγενειακή εορτή, γύρω από ένα καλό τραπέζι, από ένα καλό κρασί, από το μισθό, το δέκατο τρίτο και λοιπά. Και όλα αυτά έγιναν από την αργία, από μια κρουαζιέρα έξω, ξερογός, το πράσινο κιόλ, καλά και Άγια. Αλλά το θέμα των αμαρτιών όμως, τι έγινε αυτό το θέμα για τον οποίο ο Χριστός ήρθε και εσταυρώθηκε και ανέστη; Δεν τα έχουμε λοιπόν προσέξει όσο πρέπει, όπως σας λέγω. Όπως σας λέγω, γι' αυτό δράττουμε τις ευκαιρίες τώρα. Σαν παραλοιπόμενα του Πάσχα θα μπορούσαν

χαρακτηριστούν αυτά τα οποία σας λέγω. Διότι ο Χριστός είπε πολλά πράγματα και προσυμβόλησε πολλά πράγματα στην Παλιά Διαθήκη, ώστε έδωσε στους ανθρώπους να προσέξουν πολλά επίσης πράγματα.

Θυμόσαστε τη διδασκαλία αυτή την οποίαν είπε και είχε σχέση με την πορεία των Εβραίων τα 40 χρόνια στην έρημο; Αν Πάσχα είναι η έξοδος, όπως έχουμε πει,

διάβασης, Πάσχα ερμηνεύεται πέρασμα. όχι φαΐ, και έχει σχέση με το πέρασμα και την έξωση των Εβραίων από την Αίγυπτο διά της θαλάσσης στη γη της Επαγγελίας. Και εμείς σήμερα περάσαμε κατά κάποιων τρόπων το κάμωμα αυτό το Πάσχα και περάσαμε προς τη γη της Επαγγελίας Ευαγγελίας, για να διατηρήσουμε αυτό το δώρο της ελευθερίας που μας έκανε ο Χριστός από το θάνατο, από τα χέρια του σατανά, επινίκειον άδοντες λέει σε ένα μέρος περνώντας. Έχουμε υποχρέωση να κάνουμε την υπόλοιπο ζωή την οποία έκαμαν οι Εβραίοι κατά το διάστημα για να φτάσουν μέχρι τη γη της επαγγελίας ή στην έρημο, γιατί τώρα είμαστε στην έρημο εμείς, δεν φτάσαμε στη γη της επαγγελίας.

της Επαγγελίας φτάνει ο άνθρωπος άμα το θανάτο. Λέγει λοιπόν εδώ, έχω μπροστά μου το έκτο κεφάλαιο του Ιωάννου, που λέγει το εξής. Αμήν, αμήν λέγω ημίν, ο πιστεύων εις εμέ έχει ζωή αιώνιο. Εγώ είμαι ο άρτος της ζωής. Επίσης, εν το προσώπο του Ιησού και εν το έργο του Ιησού χρειάζεται πίστης, η οποία πίστης αυτή τρέφεται, τρέφεται η πίστης αυτή, δια του άρτου της ζωής. Εγώ λέει, όποιος πιστεύει σε μένα έχει ζωή αιώνια. Η ζωή αυτή αιώνια που του δίνω τρέφεται όμως. Δεν είναι αρκετό. Παραδείγματι σου έδωσα μια γλάστρα στο χέρι. Αυτή η γλάστρα για να διατηρηθεί.

διατηρείται αυτομάτως μόνη, θα διατηρηθεί όταν εσύ τη συντηρήσεις. Όπως μια γυναίκα γεννά, το παιδί έφερε μια ζωή, η μητέρα έφερε μια ζωή, αλλά αυτή η ζωή θέλει συντήρηση. Θα το πάρει η μητέρα το παιδί αυτό και θα το φέρει στο στήθος της και θα το διατηρεί τρέφοντάς το. Όταν να διαχωρίσει δεν το περιποιείται, παρότι είτο ζωή, θα αποθάνει όμως αυτό. Η γλάστρα, παρότι είναι ζωντανή, εφόσον δεν ποτίζεται, δεν περιποιείται, δεν της βγάζεις τα ζιζάνια από μέσα, δεν της βάζεις το ανάλογο λίπασμα κλπ, θα ξεραθεί, θα πεθάνει. Χριστός λοιπόν είναι η ζωή, η ζωή αυτή, η οποία δίδεται δωρεάν από τον Χριστό, διατηρείται, έχει έναν τρόπο που διατηρείται. Ακούστε τι λέει. Ο πιστεύων λοιπόν σε μένα και η ζωή είναι αιώνια.

είμαι ο άρτος της ζωής, θέλετε να διατηρήσετε τη ζωή που σας έδωσα, εγώ ταυτόχρονα είμαι ο άρτος της ζωής. Οι πατέρες ημών έφαγαν το μάνα εν τη ερήμω και απέθανον, ούτος εστίν ο άρτος ο εκ του ουρανού καταβαίνων, ίνα τις εξ αυτού φάγει και μη αποθάνη. Αλλά εδώ πρόκειται περί ενός άλλου άρτου. Πατέρες φάγανε και απέθαναν. Όμως εγώ σου μιλώ τώρα και θα σας δώσω έναν άλλον άρτο, που όποιος τρώγει από αυτό δεν θα πεθάνει. Ούτος εστίν ο άρτος ο εκ του ουρανού καταβαίνων, ίνα τις εξ αυτού φάγει και μη αποθάνη. Εγώ είμαι ο άρτος ο ζων, ο εκ του ουρανού καταβάς.

Εάν τις φάγει εκ τούτου του άρτου, ζήσεται εις τον αιώνα.

ο άρτος δε, ον εγώ δώσω, η σάρξ μου εστί. Ην εγώ δώσω υπέρ της του κόσμου ζωής. Ώστε η σάρξ του Χριστού που προσφέρεται εις τα Ορθόδοξα θυσιαστήρια είναι υπέρ της του κόσμου ζωής. Ο άνθρωπος που βρίσκεται όμως μπροστά εις την τράπεζαν αυτήν την πνευματική, που σερβίρεται άρτος, που προσφέρεται άρτος, και δεν προσέρχεται να φάει. Τι αποτελέσματα έχει αυτός; Πώς μπορεί να πει ότι είναι ζωντανός; Πώς μπορεί να πολιτεύεται δήθεν ο ζωντανός, να ομιλεί σαν ζωντανός, εφόσον στα μάτια του Θεού είναι νεκρός; Έχει την φυσική ζωή που έχουν και τα ζώα, που έχουν και τα πτηνά, έχουν και τα θηρία γενικά, οι κτίες και λοιπά. Δεν έχει όμως την πνευματική ζωή. Θυμόσαστε πώς επολιτεύετο ο Θεός όταν αυτοί ήσαν στην έρημο; Κάθε πρωί το μάνα έτοιμο.

σηκώνοντο και μάζευαν και έτρεφαν τον εαυτό τους. Και διατηρούντο εις την ζωή, την τυπική ζωή που είχαν τότε, η οποία ήταν ένα δείγμα, ένας προάγγελος, μια προφητεία της πραγματικής ζωής. Οι πατέρες λέει έφαγαν και απέθανον. Σεις όμως ως φάτε από τον άρτο που εγώ θα σας δώσω, που είναι το σώμα μου, δεν θα πεθάνετε στον αιώνα. Η ψυχή σας δηλαδή δεν θα κολαστεί, θάνατος πάει να πει κόλαση, αποκοπή από τον Θεό. Θα είσαστε ενωμένοι μαζί μου όσοι από εσάς τρώτε από αυτό. Και τους έδινε κάθε ημέρα, για πείτε το Πάτερ ημών, θα φτάσετε σε ένα σημείο που θα πείτε, δεν το καταλαβαίνουμε όμως, τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον. Σήμερον, όχι και για αύριο.

μια μέρα τους έδιδε. Όποιος από ολιγοπιστία μάζευε παραπάνω από όσο ήταν εντολή να μαζέψει, που θα του χρειάζονταν για τα σανάγκα της ημέρας, του σκουλήκιαζε. Του είχε δώσει να μαζέψει ένα κιλό, φέρει πίνη την κεφαλή, είστε πέντε μέσους κοινή, πέντε κιλά, σας είναι αρκετό να περάσετε σήμερα. Εάν μάζευαν 6-7 με την σκέψη ότι ώρα για θα ρίξει αύριο, μπορεί να του χαλάσει τα μηχανήματα, μπορεί να κάνουν απεργία οι εργάτες τους, όπως σκεπτόμεθα εμείς, μη έχοντας εμπιστοσύνη στο Θεό, πιάσατε αποτελέσματα ή πια είσατε, σκουλήκιαζε. Δεν σκουλήκιαζε μόνον μία περίπτωση. Την Παρασκευή μάζευαν διπλό, διότι το Σάββατο δεν έβρεχε ο Θεός. Είχε αργία ο Θεός. Μη σκάρουν τις κρουαζιέρες μας. Όλες οι αμαρτίες και βρωμιές γίνονται την

ημέρα της Αργίας στις δίκες μας. Ο ουρανός δεν έβρεχε, και τότε είχε δώσει εντολή να μαζεύουν από δύο γομόρ για να έχουν και το Σάββατο. Εκείνο δεν σκουλήκιαζε. Ήταν της εντολής του Θεού. Ήταν με την ευλογία του Θεού. Και αυτό έγινε το μέχρι πότε; Μέχρι που φτάσαν στη γη της επαγγελίας και άρχισαν να σπέρνουν και άρχισαν να θερίζουν κτλ. Εάν για τον Α ή Β λόγο, εν το εγωισμό τους δεν μάζευαν, τι θα γινότανε; Όχι θα πέθαιναν απλώς, θα ψοφούσανε. Και θα ψοφούσανε γιατί τους ψώφησε ο Θεός, τους τιμώρησε ο Θεός. Διότι αυτοί παραήκουσαν, όσο τους έλεγε μαζεύεται κάθε μέρα να τρώτε και αυτοί θα το έβαζαν σε εποχές ή δεν ξέρω ίσως και καθόλου, θα πέθαιναν, θα ήταν υπεύθυνοι.

ίδιο λοιπόν συμβαίνει και σήμερα, τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον, κάθε ημέρα. Πώς εσύ λοιπόν άνθρωπε το βάζεις στα χρόνια πολλά, τρεις φορές το χρόνο, μια φορά το χρόνο και ούτω καθεξής; Γιατί το βάζεις, φοβάσαι; Είσαι αμαρτωλός και γιατί δεν σταματάς την αμαρτία; Δικαιολογία. Τι, δεν υπάρχει δικαιολογία. Ίσως επιτρέψει ο Θεός σε λίγες μέρες να κυκλοφορήσω μία απάνω σε αυτή την ένταση, μια κασέτα η οποία θα απαντά σε αυτό το πράγμα και να δείτε πώς ξεστηναζόμεθα από όλες τις πλευρές.

Ξέρετε γιατί δεν πηγαίνουμε να κοινωνήσουμε; Γιατί δεν σταματήσουμε την αμαρτία; Δεν έχουμε το δεύτερο συστατικό

προσκλήσεως. Η πρόσκληση πώς είναι; Όταν προβάλλεται το ποτήριο στην πύλη, τι λέει ο Χριστός; Μην βλέπεις τον ιερέα, μην βλέπεις τον αρχιερέα, είναι ο ίδιος ο Χριστός που προσφέρει, δια της χειρός του ιερέως ή του αρχιερέως. Τι λέει; Μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης

προσέλθετε.

Αν δεν έχεις φόβο Θεού, άμα δεν πιστεύεις και δεν έχεις αγάπη, τι θέλεις εδώ; Τα κεριά σου, τα λιβάνια σου, τα βαπτίσματά σου, τι θέλεις στην ουρά μου σου, τι θέλεις αυτά τα πράγματα;

τρία πράγματα. Έχουμε φόβον Θεού; Λέω η αγάπη μου, μπορεί η κυρία να φοβάται την κατσαρίδα, δεν θα μας σκοτώσει. Ε, όχι. Πόσα ψέματα θα λέμε. Πίστη. Πιστεύεις; Εφόσον πιστεύεις, δεν θες ψευστία ο Χριστός. Πιστεύεις, γιατί κλέβεις; Δεν είπε να μην κλέψεις; Γιατί ψεύδεσαι; Γιατί αδικείς τον άλλο; Γιατί μαζεύεσαι και γιατί ατιμάζεις; Γιατί χωρίς όγιο; Εφόσον πιστεύεις. Αυτός πιστεύεις; Αν τον αγαπάς; Αν τον φοβάσαι;

το λογαριάζεις. Να κάνει εκείνα που είπε, εκείνα που λέει. Γιατί ο Ήλιος λέει, ο αγαπών με το νόμο μου τηρήσει. Και το δείξει διαφορετικά. Αν το κερί είναι σαν το πόικι, και το κερί μάλιστα είναι από παραφίνη, δεν είναι καθ' ολου κερί, το δεν είναι κανένα ένδειξης πίστεως. Πίστης η αγάπη στο πρόσωπο μου και ο σεβασμός προς το πρόσωπό μου είναι να ακούσεις και να πράξεις με φόβο.

Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Αντίχριστος, Αποκάλυψη, Αντίχριστος, Βασιλεία των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Δευτέρα Παρουσία, Ευαγγελισμός, Ευαγγελ. Γι' αυτό ακριβώς πίσω από τις τρεις αυτές αθεοφοβίες στερείται βασικά ο άνθρωπος του Άρτου της ζωής, για τον οποίο ο Χριστός εσταυρώθη να μας τον δώσει καθημερινό και μάλιστα δια του σώματος του και του αίματος του μέσα στα δύο πιο προσφυλή είδη που υπάρχουν στον άνθρωπο, στον Άρτον και στον Οίνον. Ούτε το μικρό παιδί, ούτε κανένας άγχος.

Αγριοσύημερος απορρίπτει τα δύο αυτά είδη, είναι τα πιο προσφυλή, και έτσι μπορεί εύκολα ο καθένας εάν θέλει και πιστεύει να τα λαμβάνει αυτά τα πράγματα. Κάτω λοιπόν από την εγγύηση αυτή, ο άνθρωπος πρέπει να πάρει θέση. Ο άρτος δε, ον εγώ δώσω, η σάρξ μου εστί. Αυτός είναι ο άρτος της ζωής. Ην εγώ δώσω τη σάρκα μου υπέρ της του κόσμου ζωής. Και εδώ έγινε εκείνο που εμάχοντο ουν προς αλλήλους οι Ιουδαίοι λέγοντες, πως δύναται ούτος ημίν δούναι την σάρκα φαγείν; Είπεν ουν αυτοίς ο Ιησούς, Αμήν, αμήν, επιμένει, λέγω ημίν, μη φάγετε την σάρκα του Υιού του ανθρώπου και πίετε αυτού το αίμα, ουκ έχετε ζωήν εν εαυτοίς. Ο άνθρωπος σας επαναλαμβάνω, οσοδήποτε επιτυχημένος εάν θεωρείται από τον κόσμο ή στον κόσμο, αν είναι, εφόσον δεν έχει σχέση με το Άγιο Ποτήριο, κάμετε του από τώρα μαύρα κόλυβα. Έχετε ένα κινητό νεκροταφείο, έναν ζωντανό νεκρόν περιποιήστε, για έναν ζωντανό νεκρόν ομιλείτε, σε έναν ζωντανό νεκρόν εύχεστε. Δεν κάνει για πουθενά, εφόσον δεν τρέφεται με τη σάρκα του Υιού του ανθρώπου.

τρώγων μου, όχι ο φαγών, προσέξετε πως ολοκληρώνει τη σκέψη. Αυτά είναι κελεύσματα, είναι εντολές που πρέπει να εφαρμόζονται έπειτα από την Ανάσταση του Χριστού και από τους νόμους και τα θεσπίσματα που έχει αφήσει στην Εκκλησία του. Ο τρώγων μου, όχι ο φαγών, άπαξ ή εποχιακώς όπως νομίζουμε εμείς, ο τρώγων μου συνεχώς, την σάρκα και πίνων μου το αίμα, έχει ζωήν αιώνιον. Έχει, όχι θα έχει, από σήμερα ο χριστιανός είναι στον παράδεισο. Χρειάζεται ένα λεγόμενο μικρό επεισόδιο που λέγεται θάνατος

να πετάξει απλώς, να πάει στην κατάπαυσή του. Από σήμερα, ξέρετε πως είναι, είναι Χριστός συν πιστός εν το Θεό. Διαβάσετε το γάμα κεφάλαιο προς Κολασσαείς και θα βρείτε ότι η ζωή ημών κέκρυπται εν το Χριστό, εν το Θεό. Εφόσον έχω σχέση με τον Χριστό σήμερα, τρώγοντας το σώμα του και πίνοντας το αίμα του, έχω ένα λάστιχο που κάνω μετάγγιση αίματος από τον Χριστό, είμαστε ένα με τον Χριστό. Και εφόσον ο Χριστός είναι Θεός, είμαι κι εγώ σήμερα εκεί. Όπου είναι η κεφαλή ο Χριστός, είμαι κι εγώ σήμερα ψυχικός εκεί. Και χρειάζεται απλώς ένα μικρό επεισόδιο, να αφήσει το πλουβικάτο και να πάει το κουλάκι στη θέση του. Από σήμερα λέγει,

όχι θα έχει, μελλοντικώς θα έχει, κοινωνεί σήμερα και θα έχει αιώνιο ζωή. Όχι, η αιώνια ζωή δεν γίνεται πέρα του τάφου. Η αιώνια ζωή αρχίζει από εδώ και προεκτείνεται πέρα του τάφου. Κατά συνέπεια όποιος αποκόπτει τον εαυτόν του, δεν ξέρω για ποια αιτία, ή του ιδίως δεν θέλει να σταματήσει την αμαρτία ή διότι δεν το γνωρίζει, ιδέα άλλους λόγους, αποκόπτει τον εαυτόν του από το Χριστό, από το ποτήριο της ζωής, από τον άρτο της ζωής, όπως του αποκόπτεται, από σήμερα είναι νεκρός, εν αντιθέσει με εκείνον που είναι οργανικά ενωμένος, εν εμοί μένει λέει καγώ εν αυτώ. Αυτό που από σήμερα έχει την ζωή και μεταβέβηκε εκ του θανάτου εις την ζωή.

Θάνατος, απλώς του άφησε κάτω το τσούφλιο και έφυγε το πουλί για την αιωνιότητα. Προσέχετε τις εκφράσεις λοιπόν αυτές, οι οποίες μας καθιστούν υπευθύνους και αναφορδίσουν να αλλάξουμε ζωή. Ο τρώγων μου λοιπόν τη σάρκα και πίνων μου το αίμα έχει ζωή αιώνιον. Και εγώ αναστήσω αυτόν εν τη εσχάτη ημέρα. Αυτό υπολείπεται. Εγώ θα τον αναστήσω. Αυτός ο σωματικός θα πάει κάτω και εγώ θα τον αναστήσω. Δεν θα τον αναστήσω την ψυχή. Η ψυχή είναι αναστημένη από τώρα. Είναι ζωντανή από τώρα η ψυχή. Θα του αναστήσω και το σώμα τότε. Ψυχή του είναι από τώρα αναστημένη.

Χριστός ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας, και τοις εν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος. Τι ζωή χάρισε σε αυτούς που ήταν στα μνήματα, χάρισε στα κοκαλά του ζωή, στην ψυχή τους χάρισε ζωή. Από μαύρη που ήταν την έκαμε κόκκινη, την έκανε ζωντανή, τη ζωντάνεψε. Ο άνθρωπος λοιπόν ζωντανεύει από εδώ ψυχικός, στην ημέρα που βαπτίζεται. Το βάπτισμα είναι η Ανάσταση της ψυχής. Αυτή η ψυχή τώρα μέσα σε ένα κλουβί. Κάποια μέρα θα απελευθερωθεί και από εκεί και θα πετάξει στην αιωνιότητα. Και αυτό το κλουβί όμως ο Χριστός θα το αναστήσει. Προσέξατε τι μας είπε την ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής.

Εκκλησία όταν επέστρεψε ο Επιτάφιος που διάβασε την προφητεία του Ιεζεκιήλ, τι είπε εκεί πέρα. Λέει ανθρώπου λέει δύνανται τα οστέα ταύτα να αναστηθούν, να μιλήσουν, να ζήσουν. Συ επίστασαι Κύριε λέει, δεν ξέρω εγώ. Πες τους λοιπόν τάδε λέγει Κύριος, τα οστέα ταύτα. Κάμε κήρυγμα λέει στα κόκκαλα και πες τους ότι εγώ λέω θα σας συναρμολογήσω, θα σας βάλω σάρκα, θα σας βάλω νεύρα, θα σας βάλω δέρμα, θα σας βάλω πνεύμα και τα σχόλια τα πάνω. Και προφήτευσα λέει όσοι είναι τι λατώνουν. Και όπως μου είπε λέει είπα, στάθηκα και έκαμε κήρυγμα στα κόκκαλα που ήταν μια πεδιάδα γεμάτη κατάμεστος με κόκκαλα ξερά. Τα οστά λέει τα αυτά, τάδε λέγει Κύριος, και το προφητεύει μην λέγει, έγινε ένας σεισμός.

Όπως εκκουνήθηκε αυτό το κόστινο εκεί με τα κόκκαλα, πήγε το καθένα λέει στην αρμονία αυτού και έγιναν σκελετοί και οι λούλοι βλέπω να μπαίνουνε νεύρα, μπήκαν τα συνάσα μέσα, έπειτα να μπαίνει σάρξ και να μπαίνει δέρμα. Πνεύμα ουκ είναι, να ο Αδάμ πριν τον φυσήσει. Προφήτευσε λέει και από το πνεύμα. Και προφητεύει και από το πνεύμα. Και έρχεται και μπαίνει πνεύμα. Μπαίνουν οι ψυχές μέσα. Και γέμιζε ο κόσμος άνθρωπο. Αυτό μας περιμένει αύριο. Το πιστεύει ο άνθρωπος; Γι' αυτό ο Χριστός πάει στον Άδη. Γι' αυτό με κηδέψατε απόψε λέει ο Χριστός. Αυτό θα σας κάνω.

Νικήσω τον θάνατον, θα σας αναστήσω μίαν ημέρα, είτε το πιστεύετε είτε όχι, είτε το θέλετε είτε όχι. Πες το λοιπόν στον κόσμο λέει να το ξέρει, γιατί αυτοί λένε κόκαλα ξερά είναι λέει. Τα φάγανε τα θηρία και άλλα τα δώσανε στα λιπάσματα κάτω οι νεκροθάφτες και τα πουλήσανε. Όπου θέλει να τα πήγανε. Τα μόρια υπάρχουν. Αύριο θα συναρμολογηθούμε όλοι και θα ξαναγίνουμε άνθρωποι, γιατί το θέλει ο Θεός. Όχι γιατί το θέλουμε εμείς, εμείς το πιστεύουμε. Εμείς είμαστε άπιστοι και απίστου χειρότεροι. Δεν πιστεύουμε τίποτα εμείς, δεν πιστεύουμε. Το πώς μας ανέχεται δεν ξέρω, πώς μας ανέχεται, αυτό είναι στη μακροθυμία του Θεού.

Σάρξ μου, αληθώς εστί βρώσις, δεν είναι αστεία, δεν είναι εις ανάμνηση, δεν είναι δήθεν είναι όπως λένε οι Προτεστάντες, σημαίνει λέει την αναγέννηση, δεν σημαίνει καθόλου την αναγέννηση, είναι αναγέννηση. Οι γαρ σάρξ μου αληθώς εστί βρώσις, και το αίμα μου αληθώς εστί πόσις. Ο τρώγων μου τη σάρκα και πίνων μου το αίμα, εν εμοί μένει καγώ εν αυτώ. Καθώς απέσταλκε με ο ζων Πατήρ καγώ ζω δια τον Πατέρα, δηλαδή ό,τι σχέση έχω με τον Πατέρα εγώ, και ο τρώγων με κακείνος ζήσεται δι' εμέ, και αυτός θα έχει σχέση με εμένα. Ο πιστός με το Χριστό και ο Χριστός με το Θεό.

Είναι, από τώρα, γι' αυτό λέγει ο Παύλος ότι εάν Χριστός εν ημίν, το σώμα νεκρόν δια την αμαρτία. Αν εμείς κοινωνούμε, εξομολογούμεθα και τσαλαβουτάμε και ξαναμαρτάνουμε, δεν έγιναμε ποτέ πραγματικά του Χριστού εξαρτήματα. Ο άνθρωπος όταν συνδεθεί με το Χριστό δεν μπορεί να αμαρτήσει, δεν τον αφήνει ο Χριστός να αμαρτήσει και θα το έχουνε προσέξει ορισμένοι. Θόσον γρηγορότερα ερωτοτροπούσαν με ορισμένα πράγματα, με κομπίνες, με απάτες, με σάρκες, με λοιπά, τώρα τα φοβούνται αυτά. Δεν θέλουν καν να τα ακούν, τα αποφεύγουν.

Είναι, μπήκε νικάρης μέσα τώρα και έπιασε τα γκέμια, κρατάει τα ηνία. Άμα βλέπεις ακόμη εύκολα και τραβιέσαι και σύρεσαι και παρασύρεσαι, να ξέρεις δεν έχεις σχέση οργανική ακόμη με τον Χριστό. Χριστός είναι εκείνος που κρατάει τον άνθρωπο, αυτό και μόνο να ανοίξε ρε ο άνθρωπος την σχέση αυτή που σας διάβασα αυτή την ώρα. Αν ήξερε ο άνθρωπος τι είναι, η τρόπο υπάρχει ο Θεός με το Χριστό και ο Χριστός με τον πιστό, πώς είναι αυτή η συναρμολόγηση, δεν μπορεί να το ξέρει. Και γράφει στο 14ο κεφαλαίο του, ξέρετε τι γράφει; Εν εκείνη τη ημέρα γνώσεσθε πως εγώ εν τω Θεώ και πως ο Θεός εν ημίν και εσείς εν ημίν.

Εκείνη τη ημέρα γνώσεσθε. Πώς δηλαδή έχω εγώ σχέση οργανική με τον Πατέρα και πώς έχετε εσείς σχέση οργανική με μένα. Και είμαστε ένα τρίο. Θεός, Χριστός, Πιστός. Ο Χριστός είναι ο συνδετικός κρίκος του πιστού μετά του Θεού. Διατηρείς επικοινωνίαν τρώγοντας τη σάρκα Του και πίνοντας το αίμα Του. Ταυτόχρονα είσαι και με τον Θεό. Φώσανε εις το Χριστό μέσα σου, ο Χριστός δεν υπήρξε ποτέ χωρίς Θεό ή χωρίς Πνεύμα Άγιο. Όπου ο Θεός εκεί και ο Πατήρ εκεί και το Πνεύμα, όπου ο Χριστός, όπου το Πνεύμα εκεί ο Πατήρ εκεί και ο Υιός, όπου ο Πατήρ εκεί ο Υιός εκεί και το Πνεύμα. Αυτή λοιπόν η σκηνή εδώ που λέγει, καθώς απέστειλέ με ο ζων Πατήρ καγώ ζω δια τον Πατέρα και ο τρώγων με εκείνος ζήσεται δι' εμέ. Ούτως λοιπόν εστί

άρτος εκ του ουρανού καταβάς, ου καθώς οι πατέρες ημών έφαγον το μάνα και απέθανον, ο τρώγων όχι ο φαγών επαναλαμβάνω. Τούτον τον άρτον ζήσεται εις τον αιώνα. Με αυτό εμείς δεν έχουμε σχέση. Κοινωνήσατε το Πάσχα, δεν κοινωνήσατε το Πάσχα οι περισσότεροι. Κοινωνήσατε τη Μεγάλη Πέμπτη, πήγατε το Μεγάλο Σάββατο στην Εκκλησία, πήγατε, κοινωνήσατε, όχι. Τι έκαματε, πήγατε το Πάσχα την νύχτα στην Εκκλησία, κοινωνήσατε, όχι. Γιατί περισσότεροι φύγανε, οι σαντινιστικοί άνθρωποι πήγανε να φάνε. Αλλά και εκείνοι που μείνανε οι περισσότεροι δεν κοινωνήσαν. Κοινωνήσατε τη Δευτέρα του Πάσχα, όχι. Κοινωνήσατε την Τρίτη, όχι. Κοινωνήσατε την Τετάρτη, όχι. Κοινωνήσατε την Πέμπτη, όχι. Χθες ίσως, Παρασκευή, που ήταν της Ζωοδόχου Πηγής, να κοινώνησαν μερικοί. Προχθές που ήταν.

Ίσως και του Θωμά. Σε άλλες ημέρες θα κοινωνήσουν αύριο, 40 λίτρο γίνεται στις περισσότερες εκκλησίες, πηγαίνουν οι πιστοί το πρωί, το θεωρούν ανάγκη, μοιράζεται συσίτιο κυρίοι, να μιλήσω λαϊκά, συσίτιο μοιράζεται, πηγαίνουν οι χριστιανοί, πάνε τα παιδιά τους να κοινωνήσουν. Πώς λοιπόν θα ζήσουν; Δεν είστε το στο νου σας αυτό που σας λέγω. Δεν υπάρχει τρόπος έξω αυτόν τον οποίο τα λέγει ο Χριστός. Όχι όσο μιλώ από δικά μου, ομιλώ από εκείνα τα οποία λέγει αυτός ο Χριστός. Η εκκλησία πρέπει να είναι γεμάτη και το ποτήριο να αδειάζει κάθε φορά. Τότε θα αλλάξουν και άτομα και οικογένειες και κοινωνίες και τα πάντα. Χωρίς το Άγιο Ποτήριο, χωρίς το σώμα και το αίμα του Χριστού, χωρίς την τήρηση των εντολών του Θεού, πώς είναι δυνατόν ο άνθρωπος να παρουσιαστεί και να κάνει κάτι

να φανεί και προς τους έξω, να τον έχουν υπόψη τους και οι έξω, ότι εδώ κάτι γίνεται και η Ορθοδοξία. Προσέξτε τα λοιπόν μια και επέτρεψε ο Θεός, μια και επέτρεψε ο Θεός να λεχθούν αυτά. Προσέξτε τα, είναι απαραίτητα. Φροντίστε το σπίτι σας να εξασφαλίσετε πνευματικών και ατομικών και οικογενειακών. Αν δεν μπορείτε να είστε οικογενειακός, διότι δεν ξέρω ποιοι λόγοι πολλές φορές, σας ανακάζω να μην πάμε στον ίδιο πνευματικό που πηγαίνει η σύζυγος ή που πηγαίνουν οι γονείς, δεν θέλουμε πάντα παιδιά ξέρω εγώ. Ας έχουμε ατομικόν ο καθένας. Υπάρχουν πολλοί πνευματικοί και να είμαι θα εκλεκτική. Δεύτερον, να σταματήσουμε την αμαρτία και να πηγαίνουμε στην Εκκλησία όσο μπορούμε, στις γυναίκες μπορείτε περισσότερες φορές να πάτε από τους άντρες που εργάζονται. Αλλά και σε ορισμένους ο Θεός έδωσε την ευκαιρία, ήκανε στη σύνταξη ξέρω γω άλλους λόγους.

Μπορούν να πάρουν ένα ρεπό και να πάνε, να το θεωρείτε απαραίτητο στοιχείο, να πάτε να θρέψετε την ψυχή σας στην αθάνατο, διότι έτσι δημιουργείται προϋποθέσεις σωτηρίας. Και εγώ λέει αναστήσω αυτόν εν τη εσχάτη ημέρα, δεν μπορώ εγώ να αφήσω κάτω άνθρωπος την κόλαση και το σώμα του κάτω, το οποίο έχει σώμα δικό μου μέσα, τρέφεται με μένα, είναι αναστάσιμο το σώμα το δικό μου, δεν μπορεί να μείνει κάτω. Είναι τέτοιο το εμβόλιο που γίνεται στον άνθρωπο των χωματένιων που είναι εγγύησης. Εγώ θα κρατώ την εγγύησή του, ότι θα με αναστήσει αύριο. Γι' αυτό επάνω στα μνήματα των Ορθοδόξων δεν έχει θέσει κανένας άλλος χαρακτηρισμός ή μη προσδοκώ ανάσταση νεκρών. Τίποτα άλλο. Θάψτε με, πατήστε με, κάφτε με, πουλάτε με, ό,τι θέλετε κάντε. Εγώ προσδοκώ Ανάσταση νεκρών

ο Ανέστη ο Χριστός μου, θα αναστηθώ και εγώ. Είναι εκεί η ίσης. Πρωτότοκος αυτός εκ των νεκρών εγένετο, απαρχή των κεκοιμημένων εγένετο. Θα σηκωθώ και εγώ μίαν ημέρα. Το θέμα μου είναι τι θα σηκωθώ, κόρακας ή περιστερά. Αυτό είναι το θέμα. Και αυτή την εργασία κάνει ο Χριστός και για να αξιοποιηθεί αυτό το μυστήριο, να έχει τα αγαθά αποτελέσματα θα πρέπει να υπάρχει η ενέργεια του Πνεύματος του Αγίου. Αν τινων αφήτε τας αμαρτίας, αφίενται αυταίς, αν τινων κρατήτε, κεκράτηνται. Αυτά ήρθανε να πω σαν πρώτη δόση μετά την Ανάσταση του Χριστού μας. Εύχομαι αξίως το Χριστός Ανέστη να είναι και σε μας επέκτασης, αναστάσεως της ιδικής μας ψυχής και της οικογενείας μας και των προσφιλών μας και των εχθρών μας και αυτού του κόσμου ολοκληρού ακόμη.

Ο Χριστός εσταυρώθη, απέθανε, ετάφη και ανέστη για όλο τον κόσμο. Γι' αυτό και ο σταυρός του είναι τετραμερής, να δείχνει ότι για Ανατολάς, για Βορρά, για Δύση και για Νότο, όλους τους ανθρώπους θέλει τη σωτηρία τους. Χριστός Ανέστη