On the Royal Wedding Feast

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Those of you who were with us for our last talk will remember that we spoke about a parable told by Christ: specifically, the parable of the debtor who owed ten thousand talents. It concerned forgiveness and, more generally, the freedom from resentment that a person must possess, because, being human, he sins against his fellow human beings, but above all against God Himself. Yet when he asks God for forgiveness while refusing to forgive others, everything changes. In a certain sense, even the sins he confessed become unforgiven, because God withdraws His forgiveness.

If we persist in our malice, we shall find ourselves in terrible difficulty. Of course, we have no strength of our own; but if we repeatedly bear with the weaknesses of our fellow human beings, then by His strength we shall be able to overcome everything. It is true that many people remain bound to others by such things—old hatreds, old passions, or more recent ones, as we were saying. They remain in this condition and imagine that God accepts theoria, divine contemplation, as well as their prayer and the gifts they offer, when in fact He does not. He has stated this plainly in the law of the Gospel: “If, as you offer your gift, you remember that something stands between you and another person, leave your gift outside the Church. Go first and be reconciled; settle that unresolved matter, and then come and offer your gift.” The occasion for that parable also reminded us that Christ said and did many things, but because man is material and not only spiritual, He took many incidents from human life and even from nature itself, and made them into parables and examples, so that, as you know, they would make a deeper impression upon those listening to a talk.

A listener remembers an example, however uneducated he may be, even if he does not remember the rest of the talk. This is precisely what Christ did with His disciples and, more generally, with all those who were near Him. All these teachings have remained with us as parables. As we said the other day, we are trying, as far as we can, to bring some of them to light, so that we ourselves may be edified and may edify others as well. That was the first parable we interpreted, by the grace of God, in our previous talk. Tonight I have chosen another parable, known as “The Parable of the Royal Wedding.” It comes from the Evangelist Matthew, who preserved it for us.

More precisely, it is found in chapter 22, beginning with verse 1. It is a parable that bears some resemblance to, but is fundamentally different from, the Parable of the Great Supper, which we interpreted on the Sunday of the Forefathers, and from the Parable of the Wicked Husbandmen. That is another parable which, God willing, will be the subject of a separate lesson. It arose from the situation of the Jews, who would one day be rejected, while others would be called into the Kingdom.

Those others were the idolaters—the Greeks, as we once were, and other peoples.

This beautiful parable presents the story of a wedding. Simply put, a king is arranging his son’s wedding. He invites the people once, twice, three times, but most of them refuse to come, and the parable tells us what happens. In a certain sense, the same thing awaits us when we too are invited to this joy, to this wedding, but refuse: some reject it outright and persecute Christianity; others believe but do not act upon their faith. Sadly, there are many categories of people who will remain outside. It is not only those who deny Christ openly, but also those who believe and yet do nothing. Through this parable, He wishes to tell us what the conduct—the whole way of life—of those who desire to enter the Kingdom of Heaven must be. “And Jesus answered and spoke to them again in parables, saying, ‘The Kingdom of Heaven is like…’” For Christ spoke about the Kingdom of Heaven; He did not speak about a kingdom here on earth. So if at times a Christian is more concerned with the things above and less concerned with those below, let us not misunderstand him.

From the moment a person resolves to save his soul, he will think more about the things above, and at times not at all about the things below. This is not strange, nor is it madness, as some people claim. This is the central purpose of Christianity: to raise the human person and lift him upward. Remember the Samaritan woman. What kind of life had she lived, and what might one have thought of her? Yet when she spoke with Christ, she left even her water jar at the well and went away. What a great thing this is! What a change takes place within when Christ enters a person. Thank you.

A person must change and turn his thoughts toward the things above. Scripture says, “Set your minds on things above, not on things on the earth.” Look at creation and you will see that everything else looks downward. Only man stands upright. All the animals and the rest look toward their bellies. Man alone was made upright, as a reminder: you were made for the things above, not for those below. You were made for that Kingdom, not for a kingdom here.

Many people want Christ only for this life, but Christ is not only for this life. Paul tells the Corinthians that whoever receives Christ only for this life is the most pitiable of all people. And Christ Himself, if you remember, was once preaching when a young man came forward at the end and said to Him, “Tell my brother to divide the inheritance with me.” What did Christ answer? “Who appointed Me,” He said, “a judge or an arbitrator over you? I did not come to divide your vineyards for you; divide those among yourselves. And if you deal unjustly with one another in dividing them, we shall settle that above. I have come to speak to you about other things. I did not come to speak about fields and vineyards. You will remain here for a time, and they will remain here. If you wrong another or seek to take what belongs to him, we shall discuss that above. But I do not speak to you about earthly matters; I speak about the things of heaven.” That is why He says here, “The Kingdom of Heaven is like…” The subject is heaven. Man was made for this; “our citizenship is in heaven.” That is where he belongs. “May I also find, through metanoia—through repentance—the road” by which he may return to Paradise.

“Grant me the homeland for which I long, making me once again a citizen of Paradise.” This is the prayer of man. This is man’s purpose: to return to Paradise. The earth, its civilization, its arts, its inventions, and all its works will be destroyed. Nothing can remain. They will vanish from the face of the earth. But the souls will remain. This is clearly expressed here: “The Kingdom of Heaven is like…” Christ spoke about the Kingdom of Heaven, not about a kingdom on earth. “A certain king”—I want to draw your attention to these words—“who arranged a marriage for his son”; that is, he gave his son in marriage, or was preparing his son’s wedding. And the parable continues.

By now you understand who the king is: he is God. Who is His Son, the bridegroom? Christ. Who is the bride? The human soul or, more generally, the Church. In the Apocalypse, in chapter 21, the soul is described as the wife of the Lamb. The Lamb is Christ, and the human soul—or the Church, which contains the souls—is presented as the wife of the Lamb. For the Church means the assembly of souls, the assembly of those who have believed. So I repeat: the king is God, and the bridegroom—the one we would call the groom—is Christ.

The bride is the soul. In any case, “he sent his servants to call those who were invited to the wedding.” “He sent his servants,” the parable says. When we read both the Old Testament and the New Testament—the period before Christ, the period when Christ was in the world, and the period after Christ, when Christ had ascended—we see roughly three periods. We see the prophets and the honorable Forerunner calling the people: “Repent, for the Kingdom of Heaven is at hand.” He begins to speak, ringing out the summons to the Kingdom, just as the parable speaks of it here.

John said that he stood near the Bridegroom, for he calls Christ our Bridegroom. He acknowledges that Christ is the One whose sandal strap he is not worthy to loosen. This is one group of servants who call the people—messengers and preachers who summon them to the Kingdom. Then Christ comes. Even before His departure, He has the Forerunner preaching for a certain time and leading people toward God, and He also has the Apostles. He sent them out two by two, and all twelve preached Christ. Here is another instance, another period, as we were saying: a second sending of servants to bring people to Christ. He sends the Twelve; He sends the Seventy.

He sends Stephen, He sends Paul, He sends Barnabas—He sends and sends and sends, calling people to the Kingdom. All these people did nothing else, and even to this day we continue to cry out, calling all who are willing to return to the Kingdom of Heaven. Let us focus on the words, “He sent them to those who were invited.” There are people who have been invited. One might say that we, above all, are now among them. Yes, we have been baptized. The whole world is invited, but especially the baptized: those who are near Him, those who once confessed that they wanted Him. Yet afterward they became indifferent or denied Him because they found the way difficult.

They did not want to struggle, for one reason or another. Is that not so? Christ, for His part, has done and continues to do His work. So He told them to come to the wedding. “But they were unwilling to come.” Many people refuse from the very beginning. There are also entire peoples who heard the preaching—Apostles went to their lands, preachers went to them—yet they rejected it, or kept it for a little while and then rejected it. Such cases also exist. In any event, they were unwilling to come. As a result, he sent other servants again, as I told you, saying, “Tell those who are invited: Behold, I have prepared my banquet; my oxen and fattened cattle have been slaughtered, and everything is ready.”

“Come to the wedding; come to the wedding.” Here the parable presents the banquet. The prepared feast is the banquet. In this way it presents the joy that ought to arise—and truly does arise—when a person chooses to come and meet Christ. You know, a wedding is a milestone in human life and, I dare say, regardless of how many weddings may turn out afterward, it is the most joyful milestone for a family and for an individual. What joy there is at a wedding! What excitement surrounds it!

What sacrifices are made, what property is transferred, and how much labor is spent for a wedding! Perhaps the marriage will fail the very next day. Yet the Gospel uses the relationship between bridegroom and bride as a comparison, so that it may speak to people through the joy they understand. Of course, the true joy is not of the same kind. It is a different joy when a soul repents and returns, because when the soul departs far from God, it becomes adulterous; it becomes a harlot. Christ is the Bridegroom. When the soul chooses to depart from Him and obey another will, it becomes adulterous. But when it returns in metanoia, in repentance, there is joy in heaven. “There is joy in heaven,” He says, “over one sinner who repents.” It is a great event when a soul is united with Christ.

When it desires to sit at His table, the important thing every soul must understand is that it contributes nothing and offers nothing. We said the same when speaking about the Parable of the Great Supper. When we are invited to an ordinary, earthly family wedding, we have to bring something in our hands. In our homeland there are still customs by which guests send meat to the wedding, bake bread, send wine, and offer other things besides whatever gifts they may give. For a modern couple, they may even give thousands of drachmas or buy them a refrigerator, perhaps a cooker if they do not have one, or something else. For many invited guests, however—

—this is rather difficult. “How can we go? We have to bring something. As things stand, we cannot afford even a box of matches to carry in our hands.” So many people do not go, or they content themselves with sending a telegram or a small gift, or they tell a great or small lie to excuse themselves and let the difficulty pass. But things are not like that here. At an earthly wedding you might excuse yourself by saying, “How could I go when I would have nothing in my hands?” They are relatives, you see; we must bring something, we are obliged to. So you find it difficult and do not go. But here things are different. When Christ calls, when God—who is arranging His Son’s wedding and seeks every soul as His bride—calls you, He says, “I do not want you to carry anything in your hands.” After all, what could a human being bring to such a royal banquet? What could you possibly carry?

What do I carry when I go to receive Holy Communion? What do I possess that is truly my own? What do I offer in comparison with what I receive—with what takes place at that moment through my union with God, in that joy shared by angels, archangels, and the whole heavenly realm, when dust is united with God, the creature with the Maker, the created being with the Creator? What does the creature offer? It offers nothing. Man produces only one thing that he could offer, and often he does not even offer that: his sins. Many times he does not surrender them. He carries them on his back and goes to receive Holy Communion. He does not offer up his sins, even though sins are the only thing man produces. Man possesses nothing else that is good. Everything else comes from grace and from the Spirit. He must fully grasp this and believe it. And so he is not merely counted worthy, but granted an even greater grace…

And so he comes and sits at that same table, the spiritual table prepared by the Holy Spirit. And the Bridegroom sits there to share the banquet with His bride here below and to unite Himself with her, so that she may be with Him there above. These are wondrous things, and we cannot grasp them because we have never prayed especially: “My God, my Christ, illumine me. Show me what is taking place between You and me. What do these things mean? What am I, and what are You? What do I offer, and what do You offer?” Then see what answer we receive. See what will be shown to us, and how our knees will give way beneath us. We imagine that we have rights. We imagine that we offer something. We imagine that we are good and that heaven owes us something.

We expect the Most Holy Theotokos (All-Holy) and the Saints to protect us, to care for us, to keep us healthy, so that we do not fall ill, do not die, and so on without end. But this is delusion. Man offers nothing. This point is strongly emphasized both here and in the Parable of the Great Supper: “Behold, I have prepared my banquet; the table is ready.” Nothing needed for the feast is lacking. Only the people are missing—the people who must come forward, sit down, eat, and rejoice with me. We see a beautiful image of this in the monasteries. This order was not inspired by worldly ways; it comes from God. Just as everything there—their movements and their whole manner of life—is ordered by God, so also is their common table. You may see places set for one hundred, two hundred, or three hundred people, with everything arranged perfectly.

The food, the bread, the wine, the napkin, the fruit, the sweet—everything is there. The monk puts on his formal monastic clothing and goes to sit in the refectory, keeping his hands composed and, if possible, not looking to the right or the left, but praying, listening to the reading, and eating. Everything is ready; nothing is needed. Even the water—everything has been provided down to the smallest detail. And all those people sit together as though they were one soul: elders, younger men, laypeople, clergy—everyone in his proper place. You might say, “What is this place? Is it a cemetery?” Not a sound is heard. No one lacks anything, and no one asks for anything. Everything is provided perfectly, yet simply, for everyone. And I sometimes say that if we human beings...

can conceive such arrangements and present something approaching perfection by comparison, then will that other table—the banquet at which God Himself sets forth His own feast—lack anything? It lacks nothing. God prepares this table, and God issues the invitation. The only thing you have to offer is your sins. If you want to be unburdened, with your vessel cleansed so that you can receive all the riches of goodness and grace from the table Christ sets before you, then do so. Why do you want those sins? What will you do with them? Do not take them with you. Nothing of yours is needed there. Go just as you are; God has everything ready. God Himself! What has man created for his own happiness? God created everything, and God created man as well.

God has also prepared the means of his salvation. God alone is the One who labors and cares for the salvation of mankind. Man himself does not care. He may perhaps act from fear of Hell, but rarely from love. Rare indeed are those who follow God’s way out of love. So tell those invited, Lord, that they have no excuse: everything is ready. My oxen and fattened cattle have been slaughtered; all the choice animals are prepared. For upon the Holy Table lies the fatted calf, Christ. He is the Lamb of God who takes away the sin of the world, the One who was slain. He is the Lamb that was slain. However you wish to understand the image, all these words find their complete fulfillment in Him.

“Come to the wedding.” There is joy, and it is an honor for you to come to a royal banquet. Come, you poor outcasts, come—for before the greatness of what God is doing, we are lower than the lowest. And yet, “they made light of it and went their ways.” Have you ever reflected on those words, “they made light of it”? They acknowledge the King, the Bridegroom, the bride, and the wedding; they do not reject any of them. They acknowledge them, but through negligence they do not come. These are people who are Christians on paper but antichrists in their manner of life—people who are negligent and indifferent.

They say there is no need for fasting, no need for confession, no need to attend Church—no need for this, no need for that. “I have Christ within me.” But do you know what I have within me and what I do in secret? This is human indifference. We have work, debts, and children. And so the passage continues: “One went away to his own field, another to his business; and the rest seized his servants, treated them shamefully, and killed them.” Here we see a third condition, and this third one is active and violent. The first two concern people who say, “Yes, but...” Yes, they come at Pascha holding a candle, but throughout the whole year...

they are absent from the Church. I repeat: these are Christians only on paper. They do not openly reject the faith. Others say, of course, that some higher power exists. In that sense they believe; they are not unbelievers and do not take an openly negative position. Some “would not come”; they refused to believe in Christ. The others believed in Christ, but they do not act. They do not listen to Christ; in practice, they do not accept Him. And do you know what Christ said about this? “He who loves Me will keep My commandments.” If we do not keep what Christ commands, then we do not love Christ; we are simply deluding ourselves.

But there is yet another class, as you heard: “The rest seized his servants, treated them shamefully, and killed them.” Consider the fate of many of the Apostles and many of the Prophets. They went to remind the people and to reprove them, and nearly all of them met the sword. Many of the first group have, in effect, rejected Christianity. They say, “Christianity is for monks; all that business about churches...” They begin with such excuses, then forget and postpone everything. What should come first: material things or spiritual things? I see it myself.

They remain indifferent and stay exactly as they are. Those on the next level adopt a hostile attitude toward the preaching, toward the Gospel, and toward the Church of Christ. This hostility has existed from the earliest days of Christianity, as you know. Open the Acts of the Apostles and you will find persecution after persecution—not only of the Apostles and preachers, but also of the faithful, who were persecuted because they believed. Begin with the first martyr, Saint Stephen, and continue from there. See how many persecutions the Church of Christ, the Kingdom of Christ, endured. So there are enemies, and they still exist today.

They blaspheme the Lord, the Church, the ringing bells, the priests, and many of us as well, blaming us for every misfortune. They mock everything—the Resurrection, Clean Monday, even imprisonment—everything, as you know. But we have God. Even heaven’s patient endurance has limits. One day the curtain of tolerance will fall, and the other side of the coin will appear: justice. And when justice takes matters in hand, then we shall see where each person will go. For us, the matter has two sides. First, we are concerned with the group described by the words, “But they made light of it and went away,” because all of us, apart from certain young people today, claim to be Christians. Sometimes we hear people say...

“What am I, a Jew?” I do not know what you are. Your deeds may show that you are even a Jew, because you do not act as a Christian or live as a Christian. This is the group in which we find most of the people who will be condemned to Hell. In theory they appear to be Christians, but in practice they are not; their deeds reveal the truth. And Christ will judge accordingly. There is a passage here, you should bear it in mind, spoken by Jeremiah.

Many times we condescend to say that this is the greater part of what belongs to us—but where can we place it? Can a person who thinks clearly and has even some awareness honestly hope to enter the Kingdom of Heaven? Judging by our own deeds, we are bound for the depths below. Our deeds cry it out, despite all the objections and arguments raised by most Christians. How can they enter? They will not. I am sorry to speak this way, but this is how things are. With so many people indifferent and so many persecuting Christianity, is it possible that they have found the right path? Look, in general, at how atheism behaves toward the Kingdom of Heaven.

But a day will come when they will pay the price. The people of that time paid it, for this parable was directed against the scribes and Pharisees. It concerned them, of course, but it also concerns us and everyone in general, because the word of God is the word of God and is not confined to one neighborhood. It does not apply only to one particular situation, hour, or moment; it is eternal and boundless. It encompasses every circumstance and all humanity, from Adam until the end of the age. God possesses the boundless Word (Logos), the Word who is first of all, and what has been spoken will surely be fulfilled. Then things will be very difficult for man.

Consider their utter destruction, their captivities, and their exiles. If you take into account the destruction and enslavement carried out under Nebuchadnezzar, it was a terrible event. And if you consider Titus, who slaughtered and crucified one million people—or I do not know how many thousands...

in the year 70 after Christ. These things are instruments in God’s hands. God does not need to send an executioner down from heaven; He need only permit enemies to enter. They act and work in accordance with what God allows; this is divine chastisement. God has many ways of answering human wickedness, so that people may take heed, repent, and be saved—or else be condemned. I say this while looking at what is happening today. Why do people call the weather “bad”? This is blasphemy against God. There may be a severe winter, yes, but there is no evil weather. No weather is evil; evil exists only in man.

The world is governed; it has a Master. And when the Master gives such a command, He has a reason. Should we not seek to understand that reason? Let us not look merely at the snow, but at the One who sent it and who continues to send it. He can bring everything to a standstill in a single day, and He has His reason. These things are instruments of heaven, meant to instruct and correct us. They speak to us and remind us: “Take heed. I am here; you cannot escape Me anywhere.” No one can remain at ease when God is angered. His anger is not for man’s harm, but for his good. Earthquakes also take place for man’s good; they speak to us, for they are called messages from God. Yet man is shaken and scattered, and still he does not change.

When the earthquake struck Thessaloniki, what did the newspapers write the next day? Even in the tents, a woman slipped away from her husband to be with her adulterous lover. The earthquake had demolished the illicit bed in the house, yet she dragged her sin out into the open. She did not abandon her sin. As for them, and then for us—this is no game. It is no game at all. Thank you.

Do you understand the reason? There is abundant light surrounding this truth—abundant light. But man does not want it. Man openly rejects it. If I had with me a passage from what was said about society, you would hear the same things that I have told you about Christ, the very things we were saying about the world. Thank you.

In that work, the Apostles always gathered everyone they found, both evil and good, into the wedding feast—evil and good together. How could that be, someone may ask? And the wedding hall was filled with guests. Many people are indeed evil...

Come; things are not as you imagine. Your case can be set right. Your sins are forgiven. Do not be discouraged. You do not have to have been a saint from your mother’s womb—though blessed would you be if you were. But even if we admit that, as a human being, you were not good but evil, and that you left only ruins and tears in your wake, there is still room for you, provided you are willing to come. For reconciliation with the Creator, two wills must meet. One is God’s will—and we have every assurance that God always wills what accords with divine truth and with the true good of man. The other is that man himself must be willing. Thank you very much.

Repent! The first of them repented in her own world. And after all these examples of repentance, will they still refuse to repent? Do not be scandalized, then, that even the evil—even idolaters such as we were—were called into His Kingdom. We were willing, we entered, and we have remained there to this day. There were good people as well; there were people of every kind, and good people still exist today. And as for those who remain in sin, why should that trouble you?

Pray that they may become good through Holy Scripture and through God’s message; and pray especially for Vangelis.

The wedding hall was filled—that is, the hall became full. Why, then, are you scandalized when you sometimes hear that an inferior person is inside? There is no difficulty. When a person is in a wretched condition, Christ can change him, if only he is willing. And another, who has been well-disposed from infancy, can be brought to fulfillment through Christ and afterward pass into the Kingdom. The Church of Christ, which as a whole is the bride, is a great hospital with no healthy people in it. Even the doctors sometimes depend on support so that they can remain beside the sick. If we go through a hospital, we shall find sick people: some in serious condition, others recovering, and others just being admitted. It is exactly the same within the Church.

How is this accomplished? The whole course of treatment is here. What does the Church do within? She provides the entire process of healing, so that the person may become fit and be received into the Kingdom. And the Kingdom, as we said on another occasion, requires royal children; the Kingdom is inherited, and so we too must become worthy to be those royal children. We become royal children through Holy Communion. The Blood of Christ the King flows within us, and thus we become His children and children of the Kingdom. Holy Communion is indispensable, but it must be received exactly as it should be.

Then we shall have real and fitting results. It truly brings the healing of sins. Otherwise, it becomes condemnation; for if a person does not approach properly, it will produce the opposite result. I have a miraculous medicine. Everyone who took it was healed, yet I take it and die. How did that happen? I took it in my own way. The physician said to take it at this time and in this amount, but I take it whenever I please and as much as I please. Will it still produce the proper result? In the same way, the medicine of Holy Communion does not work miraculously for the multitude merely because they receive it. But if a person acts rightly and takes it according to the prescription given by the infallible Physician, Christ, through the Holy Synod, then what I have described can take place. And, as a brief aside, this can help us understand more clearly that the Church is a hospital.

You know, some people do not go to Church. Abroad, I even met a man who had become a Protestant because of certain disorders within the Church. For example, he saw how many people there behaved, the sacrifices being offered there, and the conflicts they had with one another.

Secondly, within the Church and even in the procession, the devil intrudes and tempts people. They create such situations that they themselves are not benefited, while others are harmed. We Orthodox must understand this, for we are assailed by the devil. Orthodoxy alone is assailed by the devil; no other latter-day church is assailed by him.

Rejoice that your soul has remained there. In the whole ecumenical church, the soul is not there. This is grace. Even within the sanctuary itself, you see Satan raging so that people may not receive it. I had to say this first, because some imagine that they will go to Church and find angels. Angels are not the ones who go to Church; we sinners go to Church so that, little by little, we may become what we ought to be. Those of you who have advanced should therefore bear with those of us in the Church who have not yet overcome these sins. People are sick. When they are healed, they too will become well.

The result was that the hall was filled. When it was full—when the house and the wedding hall had plainly been filled and all were clothed—then ‘the king came in to see the guests,’ to see who was inside. ‘He saw there a man who was not wearing a wedding garment.’ There was a custom, still preserved in parts of the East today: when a great man held a formal celebration or wedding, he provided a garment for every guest. How else could each person take part in the banquet and in the wedding joy? Everyone would be dressed alike and would not wear his own clothing according to his means.

They would not be distinguished by their wealth or social condition. One might be able to afford only black clothing, another something new, and another an embroidered garment, while others were poor. But there they all wore the same garment. It is like the army: does the lawyer go dressed one way and the laborer another?

One fastens his uniform, and the other does the same. One wears exactly what the other wears. At home, their possessions may make them unequal. Here we are equal; we are soldiers.

The bridegroom is Christ, God, who gives a garment to each person. This is why, during Holy Week, we sing: ‘I behold Your bridal chamber richly adorned, O my Savior, but I have no wedding garment that I may enter. Make radiant the garment of my soul.’

This is the garment Christ gives to man, the descendant of Adam, making him a child of God.

He places it upon him and clothes him in it.

It is the white, clean garment we receive at Baptism.

We also symbolize this garment at the hour of death, even with the burial shrouds brought from the Holy Land. What are those shrouds? What is a shroud? It is this white garment, showing that we have not remained naked as descendants of Adam, but have put on Christ. Sometimes they place it over us from front to back, covering the whole body, signifying that we are not naked but clothed by Christ. How precious is He who clothes man and helps human nature appear before the Kingdom not naked, but properly arrayed. All of this is given freely. It is not that the garment was withheld at the door, or that money was demanded, or that it was too costly. Nor may anyone suppose that he can appear in his own garment.

His own righteousness—none of that avails. Yet this man entered in his present condition. He reached the table, and the king said, ‘Friend, how did you come in here without a wedding garment?’ And he was speechless. Why? Because of his pride, you see—because of pride. Others interpret it this way: he had been called and had come that far, but he had not prepared a wedding garment. The wedding garment is fashioned through the good works a person performs after being called: living in metanoia and repentance, going to Holy Confession, remaining watchful, not committing adultery or fornication, not killing one’s children, fasting, and so forth. These are the things that preserve the white garment Christ gave at the wedding feast. Yet we mistreat this garment; we mistreat this token of belonging that He gives us on the day of Baptism.

On the day of our Baptism we said: “I renounce you, Satan, and I unite myself to You, Christ. I renounce all your pomp, your worship, and your fashions.” But later, when we grow up, we say: “Take it back; I will go with the devil. I renounce You, Christ, and unite myself to you, Satan. I like worldly fashion; I like lawlessness; I like illicit embraces; I like this and that,” and so on. Such a person has indeed received the call through infant Baptism: he found the door open and entered easily, because in infant Baptism the door was opened to him. From that point on, however, the door begins to narrow. If a person is to pass through, he must live the corresponding kind of life. Otherwise, one day Christ will spew him out, wherever he may go, as I was saying. Hence the outcome: “Bind him hand and foot, take him away, and cast him into the outer darkness; there shall be weeping and gnashing of teeth.” He is cast into the outer darkness, even though he had been invited and had come all the way to the wedding feast.

So they lived bearing the name of Christians, but their way of life was anti-Christian. This is what the passage we heard was warning them about.

May this not happen to us. May we be saved and found wearing a wedding garment, so that we may enter the Kingdom of Heaven, at the renewal of all things, before the whole world and before our very eyes.

Στην περασμένη μας ομιλία, όσοι ήμασταν μαζί, θα ενθυμείσθε ότι μιλήσαμε εξαιτίας μιας παραβολής που είπε ο Χριστός μας και συγκεκριμένως του οφειλέτου των μυρίων ταλάντων, που είχε σχέση με τη συγχωρητικότητα και γενικά με την ανεξικακία που πρέπει απαραιτήτως να έχει ο άνθρωπος, διότι και αυτός σαν άνθρωπος αμαρτάνει και προς τους συνανθρώπους, αλλά κατεξοχήν προς Αυτόν τον Θεό. Και όταν αυτός ζητάει συγχώρηση από τον Θεό, όμως αυτός δεν συγχωρεί τους άλλους, τα πράγματα αλλάζουν και είναι ασυγχώρητα κατά κάποιον τρόπο και αυτά τα οποία εξομολογήθηκε αυτός, διότι ο Θεός ανακαλεί.

Στην κακία μας και θα βρεθούμε πολύ μπερδεμένοι. Γι' αυτό δύναμη βέβαια δεν έχουμε, μα αν ανεχόμεθα πολλές φορές τον συνάνθρωπό μας στις αδυναμίες, όλα με τη δύναμη τη δικιά Του θα μπορούμε να αντεπεξέλθουμε. Γιατί είναι αλήθεια ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι οι οποίοι είναι δεσμευμένοι κάτω από τέτοιες περιπτώσεις με άλλους συνανθρώπους, παλιά μίση, παλιά πάθη ή σύγχρονα, όπως τα λέγαμε, και παραμένουν και νομίζουν ότι ο Θεός δέχεται τη θεωρία και την προσευχή και τα δώρα που προσφέρουμε, εφόσον ο Θεός δεν τα δέχεται. Καθαρά στον Ευαγγελικό Νόμο το έχει πει και λέγει: «Αν προσφέρεις το δώρο σου, θυμηθείς ότι υπάρχει κάτι με κάποιον, άφησέ το έξω από την εκκλησία και πήγαινε πρώτα να συνδιαλλαγείς, να τακτοποιήσεις την εκκρεμότητα αυτή και τότε να έρθεις να προσφέρεις το δώρο σου». Αφορμή βέβαια εκείνης της παραβολής ήταν οι σκέψεις ότι ο Χριστός έχει πει πολλά πράγματα και έχει πράξει πολλά πράγματα, αλλά διότι ο άνθρωπος είναι υλικός, δεν είναι μόνο πνευματικός, πήρε πολλά περιστατικά από τη ζωή του ανθρώπου και από αυτή τη φύση ακόμη και του τα έκαμε σαν παραβολές, σαν παραδείγματα, για να μπορούν να πιάνουνε πιο πολύ, όπως ξέρετε, μέσα σε μια ομιλία.

Παράδειγμα το θυμάται ο ακροατής, πόσο αγράμματος κι αν είναι. Την υπόλοιπη ομιλία μπορεί να μην τη θυμηθεί. Έτσι ακριβώς έκανε και ο Χριστός μας στους μαθητάς και γενικά σε όλους που ήσαν κοντά Του και όλα αυτά έχουν μείνει σαν παραβολές, όπως είπαμε και προχθές, και κάνουμε αυτή την προσπάθεια να βγάλουμε ορισμένες στην επιφάνεια όσο μπορούμε, για να ωφεληθούμε κι εμείς και να ωφελήσουμε κι άλλους. Αυτή ήταν η πρώτη παραβολή που ερμηνεύσαμε με τη χάρη του Θεού στην περασμένη ομιλία. Απόψε έχω σταθεί σε μια άλλη παραβολή, η οποία έχει την επωνυμία «Παραβολή των Βασιλικών Γάμων». Αυτή είναι από τον Ευαγγελιστή Ματθαίο. Αυτός την έχει περισώσει αυτή την παραβολή.

Συγκεκριμένως είναι στο 22ο κεφάλαιο, από στίχου 1 και κατωτέρω. Είναι, να πω, μια παραβολή η οποία έχει σχέση περίπου, αλλά διαφέρει βασικά, με την παραβολή του Μεγάλου Δείπνου, αυτή που ερμηνεύσαμε την Κυριακή των Προπατόρων, και με την παραβολή των κακών γεωργών. Είναι μια άλλη παραβολή που θα αποτελέσει, Θεού θέλοντος, ιδιαίτερο μάθημα, που έλαβε δε την αφορμή από τους Ιουδαίους, ότι κάποια μέρα αυτοί θα απορριφθούν και θα κληθούν άλλοι για τη Βασιλεία.

Ήσαν οι ειδωλολάτρες, που είμεθα εμείς οι Έλληνες και άλλοι.

Λέγει αυτή, όπως τη λένε ωραία κι αυτή, την παραβολή και παρουσιάζει μια υπόθεση ενός γάμου. Απλώς, βασιλιάς παντρεύει το παιδί του, εκάλεσε τους ανθρώπους μια, δυο, τρεις φορές, όμως αυτοί οι περισσότεροι μάλλον δεν ηθέλησαν, και αναφέρει τα περιστατικά. Κατά κάποιον δηλαδή τρόπον, αυτό τούτο θα περιμένει και εμάς, όταν κι εμείς καλούμεθα σε αυτή τη χαρά, σε αυτό το γάμο, αλλά αρνούμεθα: άλλοι απευθείας και διώκουν τον Χριστιανισμό, άλλοι πιστεύοντες αλλά μη πράττοντες, γιατί είναι πολλές δυστυχώς κατηγορίες οι οποίες θα μείνουν έξω. Δεν είναι οι απευθείας αρνηταί μόνον, αλλά είναι και εκείνοι οι οποίοι ναι μεν πιστεύουν, αλλά δεν πράττουν. Σε αυτή την παραβολή μέσα θέλει να μας πει ποια πρέπει να είναι η πολιτεία, η ζωή γενικά των ανθρώπων οι οποίοι θέλουν να πάνε στη Βασιλεία των Ουρανών, αυτή η σειρά τους. «Και αποκριθείς», λέγει, «ο Ιησούς πάλιν είπεν αυτοίς εν παραβολαίς. Ωμοιώθη η Βασιλεία των Ουρανών…», γιατί περί Βασιλείας Ουρανών ομιλούσε ο Χριστός μας, δεν ομιλούσε για βασιλεία εδώ στη γη. Και αν καμιά φορά ο χριστιανός, κάποιος χριστιανός, ενδιαφέρεται περισσότερο για τα πάνω και λιγότερο για τα κάτω, ας μην τον παρεξηγούμε.

Ο άνθρωπος, από τη στιγμή που θα πει να κερδίσει την ψυχή του, θα σκέφτεται περισσότερο τα πάνω και πολλές φορές καθόλου τα κάτω. Δεν είναι παράξενο αυτό, δεν είναι τρέλα, όπως λένε ορισμένοι. Αυτή είναι η κυρίως σκέψη του Χριστιανισμού, να σηκώνει τον άνθρωπο, να τον παίρνει τον άνθρωπο. Θυμόσαστε τη Σαμαρίτιδα, τι ζωή είχε, πού έπρεπε να νομίσει κανείς; Και εντούτοις, όταν μίλησε με τον Χριστό, άφησε και το σταμνί στο πηγάδι και έφυγε. Τι είναι μεγάλο πράγμα, τι είναι η αλλαγή που γίνεται μέσα, όταν ο Χριστός μπει μέσα στον άνθρωπο. Ευχαριστώ.

Να αλλάξει, και πρέπει ο άνθρωπος να σκέφτεται προς τα εκεί πάνω. Λέει: «Τα άνω φρονείτε, μη τα επί της γης». Παρακολουθήσετε τη δημιουργία, θα δείτε ότι όλα κοιτάζουν κάτω. Μόνο ο άνθρωπος είναι όρθιος. Όλα τα ζώα κ.λπ. κοιτάζουν τα υπογάστριά τους. Μόνο ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος για να του υπενθυμίζεται ότι είσαι για επάνω εσύ, δεν είσαι για κάτω. Είσαι για Βασιλεία εκείνη, δεν είσαι για βασιλεία εδώ.

Πολλοί τον θέλουν τον Χριστό εδώ, αλλά δεν είναι μόνο για εδώ ο Χριστός. Ο Παύλος λέγει στους Κορινθίους ότι όποιος δέχεται τον Χριστό μόνο για εδώ είναι ο ελεεινότερος των ανθρώπων. Παύλος, το παιδί είναι δικό μου. Και ο Χριστός μας, αν ενθυμείσθε, κάποτε που εκήρυττε, στο τέλος παρουσιάστηκε ένας νεαρός και του λέγει: «Πες του αδελφού μου να μοιράσει την περιουσία μαζί μου». Τι απήντησε; «Ποιος με έστησε», λέει, «δικαστή ή μεριστή εφ' υμάς; Που δεν ήρθα να σας χωρίσω τ' αμπέλια, αυτά χωρίστε μεταξύ σας. Και αν τα χωρίσετε μεταξύ σας, θα τα βρούμε αύριο επάνω, αν είσαστε άδικοι ο ένας προς τον άλλον. Θα έρθω να σας μιλήσω για άλλα πράγματα. Δεν ήρθα να σας μιλήσω για τα χωράφια και τ' αμπέλια. Θα είσαστε εδώ και θα μείνουν εδώ. Αν αδικείς εσύ ή θέλεις να πάρεις του άλλου, θα τα συζητήσουμε αύριο. Όμως δεν σας ομιλώ για θέματα της γης, αλλά για θέματα των ουρανών». Γι' αυτό εδώ λέγει: «Ωμοιώθη η Βασιλεία των Ουρανών». Περί ουρανού ο λόγος. Γι' αυτό ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος, το πολίτευμα εν ουρανοίς, εκεί είναι η θέση του. «Εύρω καγώ διά της μετανοίας την οδόν», να ξαναγυρίσει στον Παράδεισο.

«Ποθεινήν πατρίδα παράσχου μοι, Παραδείσου πάλιν ποιών πολίτην με». Αυτή είναι η ευχή του ανθρώπου. Αυτός είναι ο προορισμός του ανθρώπου, να ξαναεπιστρέψει στον Παράδεισο. Η γη, ο πολιτισμός, οι τέχνες, οι εφευρέσεις, τα έργα της θα καταστραφούν. Δεν μπορεί και να μείνει τίποτα. Θα χαθούν από το πρόσωπο της γης. Κι όπως θα μείνουν, θα μείνουν οι ψυχές. Αυτό στέκεται πολύ καλά εδώ: «Ωμοιώθη η Βασιλεία των Ουρανών». Για τον Χριστό, ας το μιλούσε, περί Βασιλείας των Ουρανών, όχι περί βασιλείας στη γη. «Ανθρώπω βασιλεί», θέλω να επιστήσω την προσοχή σας, έλεγε, «όστις εποίησε γάμους τω υιώ αυτού», ο οποίος, λέει, επάντρεψε τον Υιό του ή επάντρευε τον Υιό του, και συνεχίζει.

Καταλαβαίνετε μέχρι εδώ ποιος είναι ο βασιλιάς: είναι ο Θεός. Ποιος είναι ο γιος Του, ο νυμφίος; Είναι ο Χριστός. Ποια είναι η νύμφη; Είναι η ψυχή του ανθρώπου ή, γενικότερα αν θέλει ο άνθρωπος, η Εκκλησία. Αλλά, όμως, όπως διαβάζουμε στην Αποκάλυψη, στο 21ο κεφάλαιο, αναφέρει εκεί ότι την ψυχή την αναφέρει ως γυναίκα του Αρνίου. Αρνίο είναι ο Χριστός και ως γυναίκα του Αρνίου φέρνει την ψυχή του ανθρώπου ή την Εκκλησία, η οποία έχει τας ψυχάς μέσα, γιατί Εκκλησία εννοείται σύνολον ψυχών, σύνολον πιστευσάντων. Ώστε, επαναλαμβάνω, βασιλεύς ο Θεός, νυμφίος, γαμπρός όπως θα λέγαμε, ο Χριστός.

Η ψυχή. Εν πάση περιπτώσει, «απέστειλε τους δούλους αυτού καλέσαι τους κεκλημένους εις τους γάμους». «Απέστειλε», λέει, «τους δούλους αυτού». Εμείς, διαβάζοντας και την Παλαιά Διαθήκη και την Καινή Διαθήκη, την προ Χριστού δηλαδή υπόθεση, την κατά Χριστόν υπόθεση, όταν ο Χριστός ήταν στον κόσμο, και μετά Χριστόν υπόθεση, όταν ο Χριστός ανελήφθη, βλέπουμε τρεις περίπου περιόδους. Βλέπουμε τους προφήτες και τον Τίμιο Πρόδρομο να καλεί τους ανθρώπους. «Μετανοείτε, ήγγικε γαρ η Βασιλεία των Ουρανών». Αρχίζει και ομιλεί, χτυπάει ο κώδωνας περί Βασιλείας, όπως μιλάει εδώ.

κάτω ο Ιησούς Ιωάννης είπε Είναι, λέει, κοντά στον Νυμφίο. Νυμφίο το λέει τον Χριστό μας. Τον αναγνωρίζει ότι είναι αυτός που δεν είναι άξιος να του λύσει τον ιμάντα των υποδημάτων του. Είναι μια κατηγορία δούλων που καλούν τους ανθρώπους, αγγέλων δηλαδή και ιεροκηρύκων, που καλούν τους ανθρώπους για τη Βασιλεία. Έρχεται ο Χριστός· πριν φύγει ακόμα, και τον Πρόδρομο τον έχει για ορισμένο χρονικό διάστημα, που κηρύττει και οδηγεί ανθρώπους προς τον Θεό, αλλά και τους Αποστόλους. Τους έστελνε δύο-δύο και εκήρυττον τον Χριστό και οι δώδεκα. Να μια άλλη περίπτωση, μια άλλη εποχή, όπως τα λέγαμε, με δευτέρα αποστολή δούλων να έρθουν προς τον Χριστό. Στέλνει επί τα δώδεκα, στέλνει εβδομήκοντα.

Τον Στέφανο, στέλνει τον Παύλο, στέλνει τον Βαρνάβα, στέλνει, στέλνει, στέλνει και καλεί για τη Βασιλεία. Όλος αυτός ο κόσμος δεν έκαμε τίποτα άλλο και μέχρι της σήμερον ακόμη φωνάζουμε για να επιστρέψουν οι άνθρωποι, οι θέλοντες, στη Βασιλεία των Ουρανών. Αν θα εντοπίσουμε εδώ: «Απέστειλε», λέει, «στους κεκλημένους». Υπάρχουν άνθρωποι κεκλημένοι. Εμείς κατεξοχήν τώρα μπορεί να πει κανείς είμεθα μεταξύ των κεκλημένων. Ναι. Εμείς είμαστε βαπτισμένοι. Όλος ο κόσμος είναι κεκλημένος. Κατεξοχήν όμως είναι οι βαπτισμένοι, οι άνθρωποι κοντά Του, αυτοί που ομολόγησαν μια μέρα ότι Τον θέλουν. Αδιαφόρησαν εκ των υστέρων, Τον αρνήθηκαν γιατί τα βρήκαν δύσκολα.

Δεν ήθελαν να αγωνιστούν, άλλο το ένα, άλλο το άλλο. Λάθος; Ο Χριστός από την πλευρά Του έκανε και κάνει τη δουλειά Του. Είπε λοιπόν σε αυτούς να έρθουν στους γάμους. «Και ουκ ήθελον ελθείν», δεν ήθελαν να έρθουν. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που εκ προοιμίου δεν θέλουν, όπως και λαοί άλλοι οι οποίοι, παρότι άκουσαν το κήρυγμα, επήγανε στην πατρίδα τους Απόστολοι, επήγανε κήρυκες, το απέρριψαν ή το κράτησαν για λίγο και έπειτα το απέρριψαν. Έχουμε και τέτοιες περιπτώσεις. Εν πάση περιπτώσει, ούτε ήθελον να ελθούσιν. Αποτέλεσμα: έστειλε, λέει, πάλι, όπως σας είπα, άλλους δούλους, λέγων: «Είπατε τοις κεκλημένοις· ιδού το άριστόν μου ητοίμασα, οι ταύροι μου και τα σιτιστά τεθυμένα και πάντα έτοιμα».

«Εις τους γάμους, ελάτε εις τους γάμους». Εδώ παρουσιάζει το τραπέζι. Άριστον είναι το τραπέζι. Έτσι παρουσιάζει τη χαρά που πρέπει να γίνεται και γίνεται πραγματικά, όταν ένας άνθρωπος θελήσει να έρθει να συναντηθεί με τον Χριστό. Ξέρετε, ο γάμος αποτελεί ένα σταθμό στη ζωή του ανθρώπου και, τολμώ να πω, αδιαφόρως ποια αποτελέσματα έχουν πολλοί γάμοι εκ των υστέρων, τον πιο χαρούμενο σταθμό αποτελεί για μια οικογένεια, για ένα πρόσωπο. Στους γάμους χαρά, στους γάμους τι θόρυβος γίνεται γύρω από ένα γάμο.

Θυσίες, τι περιουσίες μεταβιβάζονται, τι ιδρώτες χρησιμοποιούνται για ένα γάμο. Ίσως την άλλη μέρα να έχει αποτυχία αυτός ο γάμος. Γι' αυτό τη σχέση του νυμφίου με τη νύμφη την παραλληλίζει, για να μπορέσει να μιλήσει στους ανθρώπους, ο Ευαγγελισμός, την παραλληλίζει με τη χαρά αυτή που αισθάνεται. Και βέβαια δεν είναι τέτοια χαρά. Είναι χαρά διαφορετική όταν μια ψυχή μετανοήσει και επιστρέψει, γιατί η ψυχή, φεύγοντας μακριά από τον Θεό, είναι μοιχαλίς, είναι πόρνη. Ο νυμφίος είναι ο Χριστός. Όταν θέλει να φύγει και να ακούει άλλου νου, είναι μοιχαλίς η ψυχή αυτή. Και όταν επιστρέψει εν μετανοία, γίνεται χαρά στον ουρανό. «Χαρά γίνεται εν τω ουρανώ», λέγει, «επί ενί αμαρτωλώ μετανοούντι». Μεγάλο γεγονός μια ψυχή να συνδεθεί με τον Χριστό.

Θελήσει να παρακαθίσει. Το σπουδαίο δε που πρέπει να έχει υπόψη της η κάθε ψυχή είναι ότι δεν βάζει τίποτα, δεν προσφέρει τίποτα. Όπως μιλούσαμε όταν μιλούσαμε για την παραβολή του Μεγάλου Δείπνου. Όταν μας καλούν σε ένα γάμο εδώ κοσμικό, υλικό, οικογενειακό, πρέπει κάτι να κρατάμε στο χέρι μας. Υπάρχουν ακόμη στην πατρίδα μας έθιμα που οι προσκεκλημένοι και κρέας στέλνουν στο γάμο και ψωμί ζυμώνουν και κρασί στέλνουν και άλλα, εκτός τα άλλα δώρα που μπορούν να στείλουν. Και μάλιστα σε ένα σύγχρονο ζευγάρι και χιλιάδες δραχμές μπορούν να δώσουν, να πάρουν ένα ψυγείο να τους κάνουν εδώ, αν δεν έχουν κάποια άλλα πράγματα, μια μηχανή να μαγειρεύουν, ξέρω κάτι άλλο. Και για πολλούς προσκεκλημένους

λίγο δύσκολο αυτό το πράγμα. Πού να πάμε; Πρέπει κάτι να πάρουμε. Και εμείς τώρα, όπως είμαστε, δεν είμαστε σε καμιά θέση να πάρουμε ούτε ένα κουτί σπίρτα να κρατάμε στο χέρι μας. Και πολλοί άνθρωποι δεν πηγαίνουνε ή αρκούνται να στείλουν ένα τηλεγράφημα ή αρκούνται να στείλουν ένα μικρό δώρο ή να πούνε ένα μεγάλο ψέμα ή μικρό ψέμα, να καλύψουν τέλος πάντων, να περάσει αυτή η μπόρα. Εδώ όμως δεν είναι έτσι τα πράγματα. Μπορείς τότε να δικαιολογηθείς, να πεις: «Μα πού να πάω, αφού δεν θα κρατούσα τίποτα στα χέρια μου;» Είναι συγγενείς, βλέπετε, πρέπει κάτι να πάμε, είμαστε υποχρεωμένοι. Και δυσκολεύεσαι και δεν πηγαίνεις. Εδώ όμως δεν είναι τα πράγματα έτσι. Όταν καλεί ο Χριστός, όταν καλεί ο Θεός που παντρεύει τον Υιό Του και ζητάει νύφη την κάθε ψυχή, σου λέει: «Δεν θέλω να κρατάς τίποτα στο χέρι σου». Άλλωστε, τι μπορεί να κρατάει σε ένα βασιλικό τέτοιο τραπέζι ο άνθρωπος; Τι κρατάς;

Τι κρατώ όταν πηγαίνω να κοινωνήσω; Τι κρατώ δικό μου; Τι προσφέρω εγώ μπροστά σε εκείνο που λαμβάνω, σε εκείνο που θα συμβεί εκείνη την ώρα με την ένωσή μου με τον Θεό, σε αυτή τη χαρά που χαίρονται άγγελοι και αρχάγγελοι και όλος ο ουράνιος κόσμος, που ενώνεται το χώμα με τον Θεό, το πλάσμα με τον Πλάστη, το δημιούργημα με τον Δημιουργό; Αυτό τι προσφέρει; Κι αυτό δεν προσφέρει. Έχει μια παραγωγή ο άνθρωπος που μπορεί να προσφέρει και πολλές φορές δεν την προσφέρει: αμαρτίες. Και πολλές φορές δεν τις προσφέρει. Τις παίρνει στην πλάτη του και πάει και κοινωνεί. Δεν τις προσφέρει τις αμαρτίες, γιατί ο άνθρωπος μόνο αμαρτίες έχει παραγωγή. Δεν έχει τίποτα άλλο καλό ο άνθρωπος. Όλα τα άλλα είναι της Χάριτος και του Πνεύματος. Πρέπει να το χωνέψει, να το πιστέψει αυτό το πράγμα. Και ούτως όχι απλώς αξιούται, αλλά καταξιούται...

έρχεται και να παρακάθεται στο ίδιο τραπέζι, τράπεζα την πνευματική, την οποίαν έφτιαξε το Πνεύμα το Άγιο. Και παρακάθεται αυτός ο γαμπρός, αυτός ο νυμφίος, για να συμφάγει με τη νύφη από εδώ και να ενωθεί με αυτήν, για να είναι μαζί Του εκεί. Είναι παράξενα πράγματα αυτά, δεν τα πιάνουμε, διότι δεν ζητήσαμε καμιά φορά στην προσευχή μας ιδιαίτερα: «Θεέ μου, Χριστέ μου, φώτισέ μου, δείξε μου σαν τι γίνεται, σαν τι γίνεται γύρω από Εσένα και από μένα. Πώς έχουν τα θέματα αυτά; Τι είμαι εγώ και τι είσαι Εσύ; Τι προσφέρω εγώ και τι προσφέρεις Εσύ;» Να δείτε τι απάντηση θα πάρουμε. Να δείτε τι θα μας δείξουνε και πώς θα λυθούν τα γόνατά μας. Νομίζουμε ότι έχουμε δικαιώματα. Νομίζουμε ότι προσφέρουμε. Νομίζουμε ότι είμεθα καλοί και είναι υποχρεωμένος ο ουρανός.

Η Αγία, η Παναγία, οι Άγιοι να μας φυλάγουν, να μας κάνουν, να μας κάνουν υγιείς, να μην αρρωσταίνουμε, να μην πεθαίνουμε, να μην, να μην, να μην. Είναι πλάνη όμως αυτή. Ο άνθρωπος τίποτα δεν προσφέρει. Μεγάλη αίσθηση και σε αυτό το κομμάτι και στην άλλη παραβολή του Μεγάλου Δείπνου λέγει: «Ιδού το άριστόν μου ητοίμασα, το τραπέζι το έχω έτοιμο». Δεν λείπουν ούτως όντως οι ύλες, λείπουν μόνο οι άνθρωποι να έρθουν μπροστά, να παρακαθίσουν και να φάνε, να ευφρανθούν μαζί μου. Αυτή η ωραία όψις υπάρχει στα μοναστήρια. Δεν είναι από κοσμικής πλευράς εμπνευσμένη αυτή η διάταξη, είναι από τον Θεό. Και όπως όλα τους υπάρχουν από τον Θεό τοποθετημένα, οι κινήσεις τους γενικά, η συμπεριφορά τους, είναι και το τραπέζι τους. Και θα πάτε να δείτε εκατό, διακόσια, τριακόσια σερβίτσια, στην εντέλεια τα πάντα.

Φαγητό, το ψωμί, το κρασί, η πετσέτα, το φρούτο, το γλυκό και λοιπά. Θα ενδυθεί εν επισήμω περιβολή ο μοναχός και θα πάει να καθίσει στην τράπεζα, με τα χέρια, ει δυνατόν, να μην βλέπει δεξιά και αριστερά, προσευχόμενος, ακούοντας την προσευχή και τρώγοντας. Έτοιμο, δεν χρειάζεται τίποτα. Μα ούτε το νερό, μα τα πάντα έχουν προβλεφθεί στην τελευταία τους λεπτομέρεια. Και κάθεται όλος αυτός ο κόσμος σαν μια ψυχή, γέροντες, νεότεροι, λαϊκοί, κληρικοί, οι πάντες, καθένας στη θέση του, και λες: «Τι είναι εδώ πέρα μέσα; Είναι κοιμητήριο;» Δεν ακούγεται τίποτα, δεν έχει ανάγκη κανένας από τίποτα, δεν ζητάει τίποτα. Τα πάντα στην εντέλεια, με απλότητα και στην εντέλεια, για όλον τον κόσμο. Και λέγω καμιά φορά, αν εμείς οι άνθρωποι

έχουμε τέτοιες εμπνεύσεις και παρουσιάζουμε τέτοια πράγματα, σαν να λέμε μια συγκριτική τελειότητα, εκείνο το τραπέζι, εκείνος ο Θεός που παραθέτει αυτό το δικό Του το άριστον, το δικό Του το τραπέζι, θα έχει ανάγκη από τίποτα; Τίποτα δεν έχει ανάγκη. Θεός κάνει το τραπέζι αυτό, Θεός καλεί. Μόνον εσύ έχεις να προσφέρεις αμαρτίες. Αν θέλεις να είσαι αβαρής και καθαρισμένο το δοχείο για να πάρεις όλον αυτόν τον πλούτο της χρηστότητος και της Χάριτος από το τραπέζι που παραθέτει ο Χριστός, κάνε το. Τι θέτε τις αμαρτίες αυτές, τι θα θέτε; Μην τις παίρνεις κοντά σου. Εκεί δεν χρειάζεται τίποτα. Να πας σκέτος εσύ, τα έχει έτοιμα ο Θεός. Θεός. Τι έφτιαξε ο άνθρωπος για την ευτυχία του; Τα πάντα τα έφτιαξε ο Θεός και τον άνθρωπο τον έφτιαξε ο Θεός.

Το μέσο της σωτηρίας του το έχει φτιάξει ο Θεός. Και ο Θεός μόνον είναι Εκείνος ο οποίος εργάζεται και ενδιαφέρεται για τη σωτηρία των ανθρώπων. Ο άνθρωπος δεν ενδιαφέρεται. Κανείς μπορεί, ξέρω εγώ, φοβούμενος την κόλαση, μπορεί. Από αγάπη όμως σπάνια. Σπάνια οι άνθρωποι να βρεθούν από αγάπη να ακολουθούν του Θεού τον δρόμο. Πες τους λοιπόν αυτούς, κύριε, να μην βρουν καμιά δικαιολογία, ότι είναι όλα έτοιμα. Οι ταύροι μου, τα σιτιστά, τεθυμένα, τα σφαχτά, τα θρεφτάρια που λέει, τα πάντα. Γιατί επί της Αγίας Τραπέζης είναι ο μόσχος ο σιτευτός, ο Χριστός. Είναι ο Αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου, Αυτός που εσφάγη. Είναι το Αρνίον το εσφαγμένο. Δεν ξέρω πώς θέλεις να το βάλεις στο νου σου. Βρίσκουν τελείως ανταπόκριση στα λόγια αυτά.

«Εις τους γάμους, ελάτε». Χαρά γίνεται, τιμή σας είναι να έρθετε σε βασιλικό τραπέζι. Ελάτε, γύφτοι, ελάτε, γιατί ούτε τίποτα χαμηλότερα από γύφτη είμεθα μπροστά σε εκείνο το οποίο κάνει. Και εντούτοις, «οι δε αμελήσαντες απήλθον». Σας έχει απασχολήσει αυτή η λέξη ποτέ; «Οι δε αμελήσαντες». Παραδέχονται δηλαδή τον Βασιλιά, τον Νυμφίο, τη νύφη, τον γάμο, δεν τα απορρίπτουν. Παραδέχονται. Αλλά από αμέλεια δεν πάνε. Είναι οι άνθρωποι οι οποίοι είναι χριστιανοί στα χαρτιά και αντίχριστοι στη ζωή, αυτοί που αμελούν, που αδιαφορούν.

Χρειάζεται η νηστεία, δεν χρειάζεται η εξομολόγηση, δεν χρειάζεται ο εκκλησιασμός, δεν χρειάζεται, δεν χρειάζεται, δεν χρειάζεται. «Εγώ τον Χριστό τον έχω μέσα μου». Ξέρεις τι έχω εγώ μέσα μου και τι κάνω στα κρυφά; Αυτή είναι η ανθρώπινη αδιαφορία. Έχουμε δουλειές, έχουμε χρέη, έχουμε παιδιά. Και γι' αυτό λέγει εδώ στη συνέχεια: «ὃς μὲν εἰς τὸν ἴδιον ἀγρὸν ἀπῆλθεν, ὃς δὲ εἰς τὴν ἐμπορίαν αὐτοῦ· οἱ δὲ λοιποὶ κρατήσαντες τοὺς δούλους αὐτοῦ ὕβρισαν καὶ ἀπέκτειναν». Και μια τρίτη κατάσταση, δυναμική αυτή η τρίτη κατάσταση. Πάντως, οι δύο πρώτες καταστάσεις είναι οι άνθρωποι οι οποίοι ναι μεν, αλλά... Ναι μεν το Πάσχα με τη λαμπάδα, αλλά ολόκληρο το χρόνο...

στην Εκκλησία. Είναι άνθρωποι, επαναλαμβάνω, οι οποίοι είναι στα χαρτιά χριστιανοί. Δεν απορρίπτουν. Είναι και άλλοι που λένε ότι βέβαια υπάρχει μια ανώτερη δύναμη, πιστεύουν δηλαδή, δεν απιστούν, δεν παίρνουν δηλαδή αρνητική στάση, όπως θα λέγαμε. «Οὐκ ἤθελον αὐτοῦ», δεν θέλησαν να πιστέψουν στον Χριστό. Οι άλλοι όμως επίστευσαν στον Χριστό, αλλά δεν ενεργούν, δεν ακούουν δηλαδή του Χριστού, δεν δέχονται τον Χριστό στην πράξη. Και ξέρετε τι είπε ο Χριστός γι' αυτό; «Ὁ ἀγαπῶν με τὰς ἐντολάς μου τηρήσει». Δεν τηρούμε αυτό που λέει ο Χριστός και τον Χριστό δεν τον αγαπούμε· απλώς πλανώμεθα.

Όμως και μια άλλη τάξη, όπως... Ακούσατε: «οἱ δὲ κρατήσαντες τοὺς δούλους αὐτοῦ ὕβρισαν καὶ ἀπέκτειναν». Φέρετε την τύχη πολλών εκ των Αποστόλων, πολλών εκ των Προφητών, που έτσι όλοι ήσαν. Πήγαν να τους θυμίσουν, πήγαν να ελέγξουν, όλοι επέρασαν με μάχαιραν. Πολλοί, λοιπόν, από τους πρώτους έχουν απορρίψει τον Χριστιανισμό: «Ο Χριστιανισμός είναι για τους καλογέρους, οι εκκλησίες του...» και όλα αυτά τα αρχίζουν και τα ξεχνούν και αναβάλλουν. Ποιο πρέπει να είναι πρώτο θέμα, τα υλικά ή τα πνευματικά; Και εγώ τα βλέπω.

Αδιαφορούν και μένουν εκεί που μένουν. Οι άλλοι, η παρακάτω βαθμίδα τώρα, παίρνουν εχθρική στάση έναντι του κηρύγματος, έναντι του Ευαγγελίου, έναντι της Εκκλησίας του Χριστού. Παίρνουν εχθρική στάση και η εχθρική αυτή στάση είναι από τις πρώτες ημέρες του Χριστιανισμού, όπως ξέρετε. Αν ανοίξετε τις Πράξεις των Αποστόλων, θα βρείτε διωγμούς επί διωγμών, όχι μόνο των Αποστόλων, των κηρύκων, αλλά και των πιστών, οι οποίοι επίστευσαν κι αυτοί εδιώχθησαν. Αρχίστε από τον πρώτο μάρτυρα, τον Στέφανο, από εκεί και κάτω, να δείτε τι διωγμούς είχε η Εκκλησία του Χριστού, η Βασιλεία του Χριστού, τι διωγμούς είχε η Εκκλησία Χριστού. Υπάρχουν, λοιπόν, και οι εχθροί· υπάρχουν και σήμερα.

οι οποίοι βλασφημούν τον Κύριο, βλασφημούν την Εκκλησία, βλασφημούν τις καμπάνες που χτυπάνε και τους ιερείς, και πολλούς άλλους από εμάς, σε όλα τα ατυχήματα που μας λέγουν. Και Ανάσταση, Καθαράς και Φυλακή. Όλα, ξέρετε, όλα. Έχουμε Θεό. Η υπομονή έχει όρια, και αυτού του ουρανού, και κάποια μέρα θα πέσει η αυλαία της ανοχής και θα παρουσιαστεί το πίσω μέρος του νομίσματος, που λέει δικαιοσύνη. Και όταν επιληφθεί η δικαιοσύνη, τότε θα δούμε πού θα πάει ο καθένας. Εμάς το θέμα μας είναι διπλό, από δυο μεριές. Ενδιαφερόμεθα πρώτον γι' αυτή την κατηγορία που λέγει: «οἱ δὲ...

ἀμελήσαντες ἀπῆλθον», διότι όλοι εμείς, εκτός ορισμένων νεαρών σήμερα, ισχυριζόμεθα ότι είμαστε χριστιανοί και ακούμε καμιά φορά, λένε: «Μα Εβραίος είμαι;» Δεν ξέρω τι είσαι. Η πράξη δείχνει ότι πιθανό να είσαι και Εβραίος, διότι δεν πράττεις χριστιανικά, δεν πολιτεύεσαι χριστιανικά. Σ' αυτή την κατηγορία έχουμε τον περισσότερο κόσμο που θα κολαστεί. Φαίνονται ότι είναι, στη θεωρία, εφόσον στην πράξη δεν είναι. Τα αποτελέσματα δηλαδή. Και ο Χριστός τότε θα κρίνει διαφορετικά. Υπάρχει ένα εδάφιο εδώ, να έχετε υπόψη, το οποίο είπε ο Ιερεμίας.

Καταδεχόμαστε πολλές φορές να πούμε ότι το περισσότερο είναι αυτό μας, πού να το προσθέσουμε. Είναι δυνατόν τώρα ένας άνθρωπος που σκέπτεται καθαρά να βάλει μια αίσθηση, να μάθει μια αίσθηση, να έχει ελπίδα να πάει στη Βασιλεία των Ουρανών; Με τα έργα τα δικά μας είναι σιρινά κάτω-κάτω. Σιρινά, με όλη τη μάχη, την αντίλεξη των περισσοτέρων χριστιανών, τα έργα. Πώς είναι δυνατόν να πάνε; Δεν θα πάνε. Λυπούμαι γιατί ομιλώ έτσι, αλλά έτσι είναι. Τώρα, λοιπόν, των ανθρώπων οι οποίοι αδιαφορούν, τόσων ανθρώπων οι οποίοι διώκουν τον Χριστιανισμό, είναι δυνατόν να τους το βρήκαν; Και φέρετε και βλέπετε γενικά η αθεΐα πώς συμπεριφέρεται έναντι της Βασιλείας των Ουρανών.

Θα έρθει κάποια μέρα, όμως, που θα πληρώσουν. Πλήρωσαν αυτοί τότε, γιατί η παραβολή αυτή είχε από τους μετώπους των Γραμματέων και των Φαρισαίων. Τους αφορούσε βέβαια και αυτούς, αφορούσε και εμάς και έβλεπε και γενικά, διότι ο λόγος του Θεού είναι λόγος του Θεού και δεν είναι περιορισμένος για μια γειτονιά. Δεν ισχύει για μια κατάσταση ορισμένης ώρας και στιγμής, αλλά είναι αιώνιος και απέραντος. Προκαλύπτει από τον Αδάμ μέχρι της συντελείας των αιώνων όλα τα περιστατικά και τον κόσμο, πως ο Θεός έχει με τον Λόγο που είναι απέραντος, τον Λόγο πρώτος, και θα πραγματοποιηθεί λογικά και θα είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα για τον άνθρωπο.

της Θεοτόκου, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Αντίχριστος, Στην πλήρη καταστροφή τους και τις αιχμαλωσίες τους και τα μεταναστήριά τους, και αν θα λάβετε υπόψη την καταστροφή και την υποδούλωση που έγινε υπό τον Ναβουχοδονόσορα, μεγάλο πράγμα. Εάν θα λάβετε υπόψη τον Τίτο, ο οποίος ένα εκατομμύριο, δεν ξέρω πόσες χιλιάδες, έσφαξε και εκάρφωσε επί ξύλου.

70 μετά Χριστόν. Αυτά είναι όργανα του Θεού. Δεν είναι ανάγκη να στείλει κύριο Βολυπό από τον ουρανό ο Θεός ή να στείλει σεκουλάτωρας από τον ουρανό· να επιτρέψει τους εχθρούς να εισέλθουν. Λειτουργούν και δουλεύουν για λογαριασμό του Θεού, είναι θεομηνία. Έχει πολλούς τρόπους ο Θεός να απαντήσει στην κακία των ανθρώπων, και αν θέλουν να προσέξουν, να μετανοήσουν και να σωθούν, αλλιώς να κατακριθούν. Λέγω αυτό και βλέπω αυτά τα οποία γίνονται σήμερα. Ποιοι είναι οι άνθρωποι για κακοκαιρία; Βλασφημία αυτή προς τον Θεό. Βαρυχειμωνιά ναι, κακοκαιρία όχι. Κανένας καιρός δεν είναι κακός· κακία είναι μόνο στον άνθρωπο.

Διοικείται, έχει αφεντικό, και το αφεντικό, για να δίνει τέτοια εντολή, έχει λόγο. Και μην κοιτάξουμε να δούμε το λόγο; Μην κοιτάζουμε το χιόνι, αλλά Εκείνον που έστειλε το χιόνι και Εκείνον που στέλνει το χιόνι. Βραμασκώ καλώς μέσα σε μια μέρα όλους, έχουν λόγο. Είναι όργανα του ουρανού αυτά, παιδαγωγικά, σωφρονιστικά. Μας ομιλούν, μας υπενθυμίζουν: «Προσέξτε, εδώ είμαι, δεν μπορείτε να μου ξεφύγετε πουθενά». Κανένας δεν μπορεί να κοιμηθεί όταν ο Θεός οργιστεί. Οργίζεται όχι για κακό, για καλό προς τον άνθρωπο. Σεισμοί γίνονται για καλό προς τον άνθρωπο και ομιλίες, γιατί λέγονται μηνύματα του Θεού. Σκορπιστεί ο άνθρωπος και ο άνθρωπος δεν αλλάξει.

Όταν έγινε ο σεισμός της Θεσσαλονίκης, τι έγραψαν οι εφημερίδες την άλλη μέρα; Στις σκηνές είχατε και η κυρία την έλειψη με το μοιχό της από τον άντρα της κάτω απ' τη σκηνή. Και γκρέμισε το παράνομο κρεβάτι στο σπίτι. Αυτή έσυρε το χωρινό. Δεν εγκατέλειψε την αμαρτία. Αυτοί, μετά εμείς, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, αυτό δεν το υπάρχει παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει αυτό το παιχνίδι, δεν υπάρχει. Ευχαριστώ.

Λειτουργείς; λόγο, διότι υπάρχει πολύ φως γύρω από την αλήθεια αυτή. Πολύ φως. Τώρα ο άνθρωπος δεν θέλει. Δεδηλωμένα ο άνθρωπος απορρίπτει. Αν είχα μαζί μου ένα τμήμα που μου άσκησε στις κοινωνικές, θα είπες ό,τι με είπα για τον Χριστό. Αυτό που λέγαμε κάτω από τον κόσμο. Ευχαριστώ.

Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Ανάσταση, Στην δουλειά εκείνη, οι Απόστολοι τη μάζευαν πάντα τόσους ευρών. Πονηρούς και αγαθούς, το γάμο μέσα, και οι πονηροί μέσα και οι αγαθοί μαζί. Πώς έγινε; Θα ακούσει κάποιος. Και έφτασε ο γάμος ανακειμένων. Πολλοί είναι οι άνθρωποι που ναι μεν σαν πονηροί. Σας...

Ελάτε, τα πράγματα δεν είναι έτσι. Τακτοποιείται η υπόθεσή σας. Σας χαρίζονται οι αμαρτίες. Μη δυσκολεύεστε. Δεν είναι να είμαι άγιος από την κοιλία της μητέρας. Μακάρι να είστε. Αλλά και αν παραδεχτούμε ότι σαν άνθρωπος δεν υπήρξες αγαθός, αλλά υπήρξες πονηρός. Όχι. Και απώλεσες το πέρασμά σου. Δημιούργησες μόνο ερείπια και μόνο δάκρυα στο πέρασμά σου. Υπάρχει και για το ένα περιθώριο, αρκεί να θελήσεις να έρθεις. Για να συνακουστεί το πράγμα με τον Πλάστη, χωρά σε δύο θελήσεις. Η μία είναι του Θεού, που δεν έχουμε πάντοτε ομολογία ότι θέλει ο Θεός, που θέλει πάντα ό,τι είναι προσεκτικό στην αλήθεια του Θεού και την αλήθεια του ανθρώπου. Να θελήσει ο άνθρωπος. Σας ευχαριστώ πολύ.

Μετανοήσεις, πρώτη μετενόησε στον κόσμο της. Όλες αυτές τις μετανοήσεις, τους δε θα μετανοήσουν! Μην καταλήγετε, λοιπόν, που και τους πονηρούς, που τους ειδωλολάτρες, εμάς, μας εκάλεσαν στη Βασιλεία τους. Θελήσαμε και πήγαμε και κρατάμε και μέχρι σήμερα. Υπήρχαν και αγαθοί και κάθε τι υπήρχε, και σήμερα υπάρχουν αγαθοί. Και όσοι βρίσκονται στην αμαρτία, τι σε σκοτίζει;

Εύχεσαι να αγαθώ στις γραφές μου και στο μήνυμα του Θεού, και παρεκάλεσε ειδικά τον Βάγγλο.

Πληγή ο γάμος, να γεμίσει δηλαδή η αίθουσα. Τι σκανδαλίζει, λοιπόν, να ακούτε καμιά φορά το υπογενέστερο μέσα; Δεν δυσκολεύεται. Όταν έναν άνθρωπο σε λύση, παρότι θέλεις υπογενώσεις, να αλλάξει. Και ο άλλος, που είναι ο καλοπροαίρετος από νήπιον, να αξιοποιηθεί διά του Χριστού και θα μπορεί να περάσει μετά. Η Εκκλησία του Χριστού, που είναι η νύμφη γενικά, είναι ένα μεγάλο νοσοκομείο που δεν έχει μέσα υγιείς. Και αυτοί οι γιατροί πολλές φορές προσέχουν ελπίδια για να μπορέσουν να σταθούν επάνω στον άρρωστο. Από το 7ο νοσοκομείο, λοιπόν, πηγαίνοντας θα βρούμε αρρώστους, άλλους σε σοβαρά μορφή, άλλοι στην αποθεραπεία, άλλοι τώρα εισέρχονται, και έτσι ακριβώς είναι μέσα στην Εκκλησία.

Πείτε αυτόν τον τρόπο; Το πρόγραμμα είναι εδώ. Τι είχε κάνει μέσα; Δίνει όλη τη διαδικασία της θεραπείας, ώστε να γίνει κατάλληλο το πρόσωπο και να αναγνωρίσει με τη Βασιλεία. Και η Βασιλεία θα υποθέτει, όπως είπαμε άλλη φορά, βασιλόπουλα και κληρονομείται η Βασιλεία, κατά την οποία κι εμείς πρέπει να είμαστε ανώδυνοι, να είμαστε αυτοί οι βασιλόπουλοι. Και γινόμεθα βασιλόπουλα κατά την Θεία Κοινωνία. Το αίμα του Χριστού, του Βασιλιά, μετρεί, τελειώντας, και εμείς καταφέρουμε μετά παιδιά της για αμέσως βοήθεια και καταφέρουμε να γίνουμε παιδιά της Βασιλείας. Θα έρθει η Αγία Κοινωνία, απαραίτητη, και μόλις θα αναγκύρεται όπως ακριβώς πρέπει.

να έχουμε σημαντικά λογικά αποτελέσματα. Είναι πράγματι οι ιάσεις των αμαρτιών. είναι η κόλαση, διότι αν ο άνθρωπος δεν προσφύγει και πρόσωπα προσφύγει, θα αντίθετα αποτελέσει. Έχω ένα φάρμακο θαυματουργό. Όσοι το πήραν έγιναν καλά. Εγώ το παίρνω και πεθαίνω. Πώς έγινε αυτό; Και το πήρα με τον τρόπο μου. Αυτός είπε να το παίρνω τότε και να το παίρνω τότε, εγώ το παίρνω όταν θέλω και όσο θέλω, και θα δίνει τα αποτελέσματα; Έτσι δεν είναι θαυματουργό το φάρμακο της Θείας Κοινωνίας για την πληθυσία των ανθρώπων. Εάν όμως ο άνθρωπος κάνει σωστά και το παίρνει κατόπιν της συνταγής που δίνει ο αλάνθαστος ιατρός, ο Χριστός, διά της Θείας Συνόδου. Αυτό που είπα μπορεί να γίνει, με μια μικρή παρένθεση, πιο ωφέλιμο: το ότι η Εκκλησία είναι ένα νοσοκομείο.

Ξέρετε, δεν πηγαίνουν στην Εκκλησία, και μάλιστα στο εξωτερικό συνάντησα έναν ο οποίος έγινε Προτεστάντης εξαιτίας ορισμένων ατασθαλιών στην Εκκλησία. Ότι αυτός, παραδείγματι, οι πολλοί συμπεριλαμβαντικοί αυτούς, όσοι δει ότι έχει η θυσία μέσα και είναι το ένα στο άλλο.

Γραφή, Ανάσταση, Ανάσταση, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός, Δεύτερα, στην Εκκλησία, στην περιφορά, γιατί στην περιφορά υπέβηκε ο διάβολος και πειράζει τους ανθρώπους και δημιουργούν τέτοιες καταστάσεις, που ούτε αυτοί να ωφελούνται και οι άλλοι να βλάπτονται. Γι' αυτό αυτά πρέπει να τα ξέρουμε εμείς οι Ορθόδοξοι, οι οποίοι βαλλόμεθα από τον διάβολο. Μόνη η Ορθοδοξία βάλλεται από τον διάβολο. Καμιά άλλη τελευταία εκκλησία δεν βάλλεται από τον διάβολο.

Χαρείτε από αυτό που εσείς η ψυχή να μείνετε. Σε όλη την οικονομική εκκλησία, εκεί δεν υπάρχει η ψυχή. Αυτό είναι το χάρι. Μέχρι και αυτό το ιερό ακόμα, βλέπετε τον σατανά να λυσσάει και να μην πάρει. Προηγουμένως πρέπει, τόσο να το πω αυτό, διότι ορισμένοι νομίζουν ότι θα πάνε στην Εκκλησία και θα βρουν αγγέλους. Και οι άγγελοι δεν πάνε στην Εκκλησία· αμαρτωλοί πηγαίνουμε στην Εκκλησία, σιγά-σιγά να μπορέσουμε να γίνουμε. Όσοι έχετε προχωρήσει, να ανέχεστε λοιπόν αυτούς που δεν κάναμε αυτές τις αμαρτίες στην Εκκλησία. Είναι άρρωστοι οι άνθρωποι. Όταν γίνουν καλά, κι αυτοί θα γίνουν εγώ, έτσι.

Αποτέλεσμα είναι ότι εγέμισε. Όταν εγέμισε, προφανώς υλοποιήθηκε ότι εγέμισε ο οίκος, ο γάμος, η ένδυση, και τότε εισήλθεν ὁ βασιλεὺς θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους, να δει ποιοι είναι αυτοί που είναι μέσα. «Εἶδεν ἐκεῖ ἄνθρωπον οὐκ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου». Υπήρχε μια αρχή, η οποία και σήμερα ακόμη εκεί κάτω στην Ανατολή διατηρείται. Όταν ένας μεγάλος έκανε μια επίσημη γιορτή, ένα γάμο, σε όλους τους προσκεκλημένους προσέφερε από μία στολή. Πώς θα πάρει μέρος στο τραπέζι, μέσα στη χαρά του γάμου; Θα ήταν ομοιόμορφος, δεν θα φορούσε δικιά του στολή, κατά αναλογία.

χρημάτων, της καταστάσεως που είχε. Άλλος μπορούσε μαύρο, άλλος μπορούσε καινούριο, άλλος μπορούσε εμβρύδιμο, άλλη κατηγορία, φτωχοί! Είχαν όλοι το ίδιο. Γιατί, πώς ήμαστε στο στρατό; Θα πάτε, λέει, φορεμένος ο δικηγόρος, φορεμένος ο σκαφτιάς, έτσι!

Κλείνει ο ένας, κλείνει κι ο άλλος. Κλείνει ο ένας, κλείνει κι ο άλλος. Κλείνει κι ο άλλος το ίδιο που κλείνει κι ο άλλος. Τώρα έχει εδώ, λέει, όταν πας στο σπίτι θα κάνουν ίσα αυτά. Εδώ είμαστε ίσα, είμαστε φαντάροι.

εμπροκυμένος, ο κάμερα είναι ο Χριστός, ο Θεός, ο οποίος δίνει μια στολή τον καθέναν, γιατί η στολή χωράει όλο για λεωμανείς κάθε το εκείνη τη Μεγάλη Εβδομάδα. Τον αφώ να σου βλέπω σωτήρ μου και κοσμημένον, και αντιμαούκα εθώ εινά η θέσον αυτον, λαμβρημάω μου την στολή μου.

Είναι η στολή που δίδει ο Χριστός στον άνθρωπο, τον απόγονο του Αδάμ και του Θεού. Ευαγγελισμός,

Πάνω σε αυτόν, ενδύει σε αυτόν.

Το κοστούμι το λευκό, το καθαρό, που παίρνουμε από το βάπτισμα.

Συμβολίζουμε αυτό το κοστούμι και την ώρα ξανά του ακόμη που έχει φερθεί τα σάβανά της από τους Αγίους Τόπους. Τι είναι τα σάβανα; Τι είναι το σάβανο; Το ένδυμα αυτό το λευκό, ότι δεν μείναμε γυμνοί, απόγονοι του Αδάμ, αλλά ενεδυθήκαμε τον Χριστό. Δεν μας το βάζουν καμιά φορά μπρος πίσω, ένα θαυμάτιο στα κύλη, και κάποιοι μας συγχωρούμε, ότι δεν είμαστε γυμνοί, ότι είμαστε ενδεδυμένοι από τον Χριστό. Όσο χρυσός είναι εκείνος που οι λύοι τους ανθρώπους και τη βοηθά της ανθρώπινου να παρουσιαστεί με «όχι γυμνοί, τη Βασιλεία είναι εκείνη», όλες και όλα από αυτούς θέλουν και τέτοιο πρόγραμμα. Όχι γιατί δεν του έδωσαν στην πόρτα, όχι γιατί ζήτησαν λεφτά, όχι γιατί τους ζήτησαν ακριβά, όχι γιατί νόμιζαν ότι μπορεί να παρουσιαστεί με το δικό του το κοστούμι.

Δική του δικαιοσύνη· τίποτα από αυτά δεν ισχύει. Στην κατάσταση της στιγμής, βγήκε μέσα. Φτάνει στο τραπέζι εκεί και λέει: «Εταίρε, φίλε, πώς εισήλθες ώδε μη έχων ένδυμα γάμου;» Εφιμώθη. Γιατί εσύ, με τον εγωισμό, βλέπεις, με τον εγωισμό. Άλλοι μάλιστα ερμηνεύουν: για να φτάσει εκεί είχε κληθεί, αλλά δεν είχε φτιάξει ένδυμα γάμου. Το ένδυμα του γάμου το φτιάχνουν τα καλά έργα του ανθρώπου, που κλήθηκες να υποσχεθείς, και τα έργα που θα κάνεις στη ζωή σου: που θα ζεις μετανοημένος, εξομολογημένος, θα προσέχεις, δεν θα είσαι μοιχός, δεν θα είσαι πόρνος, δεν θα σκοτώνεις τα παιδιά σου, θα νηστεύεις, θα, θα, θα. Αυτά είναι που διατηρούν το ένδυμα το λευκό, το οποίο ο Άγιος Χριστός πέθασε στον γάμο. Εμείς αντιμετωπίζουμε αυτό το ένδυμα, αντιμετωπίζουμε το οικόσημο αυτό που μας δίνει την ημέρα του βαπτίσματος.

Την ημέρα του βαπτίσματος είπαμε: «Αποτάσσομαί σοι, Σατανά, και συντάσσομαί σοι, Χριστέ, και την πομπή σου και τη λατρεία σου και τη μόδα σου αποτάσσομαι». Αλλά έπειτα, όταν μεγαλώσουμε: «Πάρ’ το πίσω, εγώ θα πάω με τον διάβολο. Αποτάσσομαί σοι, Χριστέ, και συντάσσομαί σοι, Σατανά. Μου αρέσει η μόδα, μου αρέσει η παρανομία, μου αρέσει η αγκαλιά, μου αρέσει ούτω τ’ άλλο», κλπ. Τότε ο άνθρωπος έχει μεν στην κλήση από το νηπιοβάπτισμα, που βρήκε την πόρτα εύκολη και εισήλθε, γιατί στο νηπιοβάπτισμα ανοίχτηκε η πόρτα. Αλλά από εκεί και κάτω, όμως, η πόρτα αρχίζει να στενεύει. Για να περάσει ο άνθρωπος μέσα χρειάζεται η ανάλογος ζωή για να μπορέσει. Διαφορετικά, στο Παλπίνι, ο Χριστός μίαν ημέρα τον ξεράσει, οπουδήποτε και αν πάει, όπως τον έλεγα. Δι’ αυτό και αποτέλεσμα: «Δήσαντες αυτού πόδας και χείρας, άρατε αυτόν και εκβάλετε εις το σκότος το εξώτερον· εκεί έσται ο κλαυθμός και ο βρυγμός των οδόντων». Το πυρ το εξώτερο, από ό,τι είχε κληθεί, από ό,τι έφτασε μέχρι εκεί.

Λοιπόν, έζησαν με όνομα χριστιανών, αλλά με βίο αντιχριστιανικό. Τους προσέγγελνε αυτό που ακούσαμε από εσάς.

Δεν είναι. Να γλιτώσουμε και να βρεθούμε με ένδυμα γάμου, ώστε να περάσουμε στη Βασιλεία των Ουρανών, στο πάλιν Κινεύδη, σε όλο τον κόσμο και στα μάτια μας.