Before the Elevation of the Cross; A Homily on Mount Athos

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

It is a great event, and our Church frames it with a Sunday before and a Sunday after. The great event of these days is the Exaltation of the Precious and Life-Giving Cross.

God willing, we shall celebrate it this coming Friday, on the fourteenth of the month. Today is the Sunday before the Exaltation, and it speaks to us about the Precious Cross. The Precious Cross itself has a broad teaching to offer. Yet because it is something that

has belonged to the life of faith ever since the day Christ was crucified upon it, but also has a history that reaches further back, and because the Cross is not merely a piece of wood, a mere type, but also carries a moral teaching, today we are told its earlier history, while its moral teaching will be given to us on the Sunday after the Exaltation of the Precious Cross.

People and symbols ordinarily enter history when they appear. Documents record the lives of people from the day they are born until the day they die. But concerning our Lord Jesus Christ, the Holy Spirit, the Most Holy Theotokos, the Precious Forerunner, and the Precious Cross, the Scriptures wrote before they appeared. Today Christ has drawn upon an event from the Old Testament to reveal both himself—showing that he must ascend the Cross—and the Cross itself. He said that, just as Moses

lifted up the serpent in the wilderness, so must the Son of Man be lifted up. In the same way, he says, the Son of Man—that is, he himself—must be lifted up, so that everyone who believes in him who is lifted up may not perish, but may have eternal life.

I do not know whether you study matters of faith, the things that endure. Sadly, from the little experience I have, I know that we are more interested in straw than in wheat. What we read, what we study, and what we watch is straw; it leaves nothing behind. But the wheat—the truth of the faith—

the truth about the human person even beyond the grave—do people study it? Do they want it? They find it dull. There is no Gospel in the home; and if there is one, we do not even know where it is. Never mind reading it—we do not even know where to find it. So I do not know whether you read. If you do, you will have found this event in chapter twenty-one of Numbers, in the Old Testament. Christ applies it to himself today in order to reveal both himself and the Cross, and also, of course, to confirm the authority of Holy Scripture: the Scriptures speak about me. This took place when Moses was leading the people of Israel, whom he had brought out of Egypt, away from Pharaoh, and through the sea toward the Promised Land. It was a vast multitude,

about three million people. There were roughly six hundred thousand men capable of bearing arms, besides all the women and children. They stopped in a plain and made camp there. As you will know, every day, instead of bread, God sent them manna from heaven—angelic food, food given by the Holy Spirit. It was made neither by the clouds nor by the birds. Yet these stiff-necked Hebrews spoke contemptuously of their manna. They said they would rather return to slavery in Egypt and eat leeks and onions from the Egyptians’ cooking pots than eat this manna. “Our soul has grown sick of it,” they said. That is how they spoke against the manna. Yet that manna was a type, a prefiguration, of the Body and Blood of Christ. It was Christ himself, whom they would later receive. When they spoke this way, serpents suddenly appeared throughout the camp and began to bite them. Everyone bitten by the serpents died; there was no remedy. The whole place reeked, and they could not bury the dead quickly enough. Then they understood that this had happened because of what they had said. So they begged Moses to pray to God and have the serpents taken away. Moses evidently fell to his knees,

and prayed to God. But God told him, “No. You yourselves brought these serpents upon you. We shall do something else; we shall make a remedy.” “What is the remedy?” “Go and make a large bronze serpent. Fasten it to a piece of wood and set it up in the plain. Whenever a serpent bites someone, that person will look upon the serpent and will not die, but live.” And that is exactly what happened. Whenever a serpent bit someone, the person turned and looked at the serpent upon the wood in the plain. The sunlight must surely have struck it and made it gleam. And, astonishingly, that person did not die, but lived.

Christ now takes this event from the Old Testament and applies it while speaking with Nicodemus. You need to understand why he spoke these words. Did they simply come into his head, so that he uttered them without context? No; they belong to a continuous conversation. When you go home, if you wish, read the third chapter of John and see the exchange with Nicodemus that night. After Christ had spoken to him about Baptism—saying that he must be baptised, and that however good a person may be, he is not saved unless he is born of water and the Spirit, born from above, and so forth—he went on to tell him what must happen to Christ and how people must believe in him. For believing in our own way, as we do when we speak vaguely of some higher power, some higher being, or God in general, does not bring salvation.

We must believe rightly in Christ: in the Crucified One, Jesus of Nazareth, in him as Christ and Saviour, in his Church, his Mysteries, his clergy, his Gospel, and his teaching. He saves; no one else saves. Everything else is foolishness. What I say, what you say, or what some other person says will not stand. Tomorrow eight feet and eight hands may come together to carry us away to give an account, and we shall have nothing to say. This, then, is what you must do in order to be saved. Christ now applies the event to himself. He says, “Listen, Nicodemus. You will see other things happen to me. Just as Moses lifted up the serpent in the wilderness, and those who looked upon it did not die but lived, so the Son of Man, Christ, must be lifted up; he must

be lifted up on the wood, upon the Cross, so that everyone who believes in him, everyone who looks upon him, will not perish and will not be condemned to Hell.” That is what “perish” means here: such a person will not be condemned to Hell, but will live. Many people cannot accept this comparison when they hear it. Why, you may ask? Because they cannot bear the thought that the serpent is a type of Christ. We know our Christ as the innocent Lamb; we do not know him as a serpent, since the serpent is a type of Satan. How, then, can it be a type of Christ? Here it does not have that role; it has another. One day our Christ would ascend the Cross. But in what manner would he ascend it?

As a lawbreaker? No, for he was not a lawbreaker. As a criminal? No, for he was not a criminal. He would appear to be one without actually being one. And that serpent—the bronze serpent—did it have venom? Did it have fangs? It looked like a serpent, but it had none of a serpent’s properties. It looked like a serpent, yet it was not evil. So it was with Christ. One day he would appear like the serpent: like a sinner, like a lawbreaker. Yet he would be neither a sinner nor a lawbreaker. There was therefore a reason why God did not tell Moses to make something else, but specifically commanded him to make a serpent. Christ compared himself both to the Cross and to the serpent. The serpent was a type, a prefiguration, of the innocent Christ, who would ascend the Cross as though he were a lawbreaker, though he was not. And the wood upon which Christ was crucified

was likewise prefigured by the wood upon which the serpent was fastened. Those who looked upon the serpent, he says, did not die but lived. And now those who look upon Jesus do not die but live. He concludes beautifully by saying, “How greatly God loved the world!” And how greatly did he love it? “He gave his only-begotten Son.” He gave his own Child, his only-begotten Son, to be sacrificed, so that everyone who believes in him should not perish. Whoever believes: to believe means to surrender oneself. As I said earlier, we believe in various people in our own way, but we do not believe rightly in Christ. We believe, but we do not act.

Right belief also requires right conduct. I say that I believe, but I do not fast. Yet if you believe in him, remember that he is crucified on Wednesday and Friday. Those two days are days of mourning. If you believe in him, when do you mourn? If you never do, then you do not truly believe in him. If you believe in him, why do you not obey him? What did he say? “If you love me, you will keep my law; you will keep my commandments.” He did not come into the world simply to save the world. Why, then, did he come? The text contains two little words to which we must pay attention: “that the world might be saved through him.” For if it had said, “He came to save the world,” someone might ask him, “Then why do you not save me? Do you show partiality? Do you save only certain people and look with favour upon certain people?” No. It says, “that the world might be saved through him.” God sent his Son into the world like a rope of salvation. Picture humanity drowning in a well, while God above lowers by a winch a rope called Christ. And he says to humanity, “Take hold of this rope. Make use of it. By this rope you will be drawn up.”

But people reject it, kick it away, and want nothing to do with it. They do not even want to hear about this saving rope called Christ. Why, you may ask—are they so evil? No, they are not evil. But because Christ exposes their lawless way of life, they do not want to hear him. They do not want to hear his Gospel. They do not want to hear the Most Holy Theotokos, his Mother. The sexually immoral man or woman does not want to hear about virginity. The slave of the belly does not want to hear about fasting or to fast as the Theotokos did. People do not want to hear about the Gospel and the rest. “Be fruitful and multiply”—those are the only sermons they claim as their own; they do not want to hear anything else. They would like to hide the Gospel so that its gaze does not fall upon them. They do not want Christ because he exposes their lawless lives, not because he is evil. He has taken nothing from anyone.

Every day he gives to each person and provides for him; he shelters, warms, and cares for him. Yet because Christ exposes him, the saying is fulfilled: “He is grievous to us even to behold.” Other people cannot bear the sight of a true Christian. We are not true Christians who radiate the Gospel, for a Christian ought to shine with light, and the other person cannot bear to look at him. He lowers his head; he cannot tolerate the Christian. An immoral woman, for example, cannot tolerate a virgin. An immoral or adulterous young man cannot tolerate a chaste young man. The chaste man reproves his conscience and reminds him that such purity is possible, if only he resolves to pursue it. This is precisely why Christ says, “I did not come simply to save the world,”

but “that the world might be saved through him.” Therefore, all who choose during their lifetime to take hold of this rope will be drawn up. Christ is the one who restores the human person to Paradise. When he came into the world, Christ preached metanoia—repentance—and confession, so that through them the human person might return to Paradise. For our forefather Adam and Eve did not repent; they shifted the blame: “You are at fault, God, because you made such a woman. You are at fault, God, because you made a deceitful serpent. We are innocent.” Now God asks repentance and confession from their descendants. At my funeral, while my remains lie there below, the chanter will say on my behalf, “Through repentance I too have found the way.” What way have you found through repentance? The way that leads back to Paradise: “making me once again a citizen of Paradise.”

But will I have time tomorrow if I keep postponing today and fail to use the time well? What if I do not repent today, do not return today what I have stolen or wrongfully taken, do not settle my accounts with God and with other people today, and death steals me away tonight? Will I be ready to appear before him? Do I know when I shall stand before him, or when he will summon me? It is said that once a man went to a cliff where birds laid their eggs in a hollow in the rock. He could reach the top, but he could not climb down into the hollow below. There was a recess in the cliff, and he would have to enter it with great difficulty. So he thought of a way.

He went to the top, suspended himself on a rope, and kicked against the rock so that he swung little by little until he could leap into the opening. He gathered the eggs in a basket, hung the basket from a rope, and had it pulled up. He had tied his own rope around his waist. But at one point it came loose, leaving him trapped inside the hollow. The rope hung outside, swinging back and forth. Little by little, as you know, its movement grew smaller and smaller. The longer he delayed in grasping it, the greater the danger that it would stop swinging just beyond his reach. Whenever the rope swung toward him, it came close enough for him to seize it.

He remained there because he failed to use the rope when he should have. He should have said, “If I wait, this rope will come to rest three meters away from me, and I will not be able to reach it. So when will I make the leap?” And he remained there, trapped in the rock, and perished there. If only he had dared to leap into the void and seize the rope while it was still swinging within his reach! This rope is Christ. Christ passes before each one of us. Take hold of Him while there is still time. Do not let Satan deceive you into thinking that you will still be here tomorrow. Do not let Satan deceive you into thinking that you will even be here this afternoon. Many people think that these matters are mainly the concern of the elderly. It is true that the elderly are moving toward death.

But the young must not forget that death is also moving toward them. Read the newspapers every day and see how many young people are caught in Satan’s net through modern means. How many entire families perish, from little children to the elderly! How many young men and women perish every day! So death also moves toward the young, even though the elderly are moving toward death. No one knows around which bend death has set its snare. Therefore, if a person does not make good use of this earthly sojourn and of God’s patient endurance, it would have been better for him never to have been born. It is of no benefit that he came into this world, laid down some mortar, bricks, and iron, built a first floor, and then reached the penthouse.

They will bring him back down. Gagarin went to Mars; Gagarin went to the moon. However great the heights a man reaches, he comes back here: “You are dust, and to dust you shall return.” He fought against God. So reflect deeply upon this. These are not accidental events. God bears with us. Let us return to Christ. Let us make use of the opportunity while there is still time, because the hour will come when we will no longer be able to do so. We will no longer be able to do so. Some people say, “I will say, ‘Remember me.’” What “Remember me” will you say? A car runs over you—what “Remember me” will you say? You go to turn off the electricity and are electrocuted—what “Remember me” will you say? Something happens in your head and you lose your reason—what “Remember me” will you say? What are these things people tell you? Who assures you that you will be able to say, “Remember me”? And what is such a last-minute “Remember me” worth? The thief said it, yes—but the thief said it under the old dispensation.

The thief said, “Remember me,” but Christ had not yet said, “It is finished.” After Christ descended into Hades, came forth from Hades, and proclaimed, “Receive the Holy Spirit. If you forgive the sins of any, they are forgiven; if you retain the sins of any, they are retained,” He established the Mystery of metanoia—repentance—and confession. “Go and make disciples of all nations, baptizing them in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit.” He established Baptism. “He who eats My flesh and drinks My blood abides in Me, and I in him; and I will raise him up on the last day.” He established Holy Communion. What place does a mere “Remember me” have in the New Testament? Is a person saved simply by saying, “Remember me”? Yet many people deceive themselves with the certainty that someday they will put everything right. But will they put it right tomorrow, or will they not? Therefore, pay attention to what the Church of Christ proclaims. Love the Church, for she is our mother.

Whoever does not have the Church as his mother does not have God as his Father. A person who does not love the Church does not have God as his Father. When his eyes close, that will be the end of his good life here. Here he will eat, drink, celebrate, and wallow like a worm in his flesh and in the earth. But one day he will stand before God, whether he wants to or not, whether he believes it or not. My beloved, this church must not be empty. “When you see the church empty, behold Heaven empty. When you see the stalls empty, behold Paradise empty.” Those who do not come to the Church will not go to Paradise either. The way to Paradise passes through here. The Church receives them,

sanctifies them, makes them worthy, and it is the Church that will finally commend them to God, saying, “Blessed is the way in which you journey today.” Christ was crucified for us. For whom are we crucified? For our boyfriend or girlfriend? For whom do we bear a cross? He was crucified for us. He shed His blood for us and entrusted it to the Church, to these innkeepers. And He says, “If you wish, come.” That is why the church has one entrance and two exits. If you think you made a mistake by coming in, then go out through a door and leave. I do not hold you here by force.

Very well! Do I need you? You need me. Does the sun need you? Sit in the shade, then, until the damp raises great swellings on your head. Does the shade need you? Sit in the sun until you get sunstroke. You need me; I do not need you. Faith must cease being treated this way.

Let us find a way to remain closely united with the Church, with the Mysteries, and with the feasts. For sooner or later, as I have said, we will depart from this world. It would be a terrible thing, after so great a sacrifice has been made and salvation has been offered so freely, for a human soul to be lost. I pray, therefore, that the Crucified Christ and the Precious Cross may have mercy on us and help us—and that we, too, may be willing—so that we may reach the place Christ has prepared from the foundation of the world. This is my prayer for one another and for all. Amen. Thank you.

Called to speak before teachers, professors, and men of great spiritual stature, a layman has no rightful place and can claim no real gain. Yet, rising from the humble position in which I find myself, I too offer this small contribution, so that from the spiritual treasury I may give, by the grace of God and through your prayers, paying my tithe and rendering my due, as everyone does.

And also here, upon the acropolis of monasticism, where so much is taught and so much resounds, we have gathered around a source of blessing and near a child of divine vision. This is the reason for our gathering.

This saint whom we celebrate, whose sacred memory you have come to honor—the holy Father of God—even his title alone should fill us with reverence. We ought to think differently and not merely listen as laypeople to lofty sermons about the Saints, but also be inspired by them; for according to John Chrysostom, the commemoration of a Saint means imitating the Saints. I said that the spirit is God-bearing. Yes, it is God-bearing.

Alongside the bond of Holy Matrimony, you also see the Theotokos. God established and blessed both Holy Matrimony and virginity. Everything else comes from the devil’s assault upon humanity or from fornication and the other sins; there is no middle way. The one state certainly differs from the other, although both are blessed. Holy Matrimony is honorable, as Holy Scripture says, but virginity is something higher. They differ as much as east from west and Heaven from earth. Yet this gift is not given to everyone; it is not for everyone. Thank you.

Each person must be attentive. If someone cannot undertake this calling, he should honor it and recognize it within the life in Christ and within the strength Christ gives. It is utterly opposed to Christ to speak contemptuously of the vocation of monasticism, whether out of ignorance or some other cause. It is not for everyone; it is for those called to perfection. This is its true character, and we must not hinder it.

Let us bring people to it, so that they may come to know God. Monasticism, which the celebrated Saint embraced, could be compared to Mary, while life in the world and Holy Matrimony could be compared to Martha. Yet Mary cannot be understood without Martha, nor Martha without Mary; they must stand together. Let each person remain faithful to the path on which he has set out, without one condemning the other—neither Holy Matrimony condemning virginity nor virginity condemning Holy Matrimony. Both have been given by God and are blessed by the Lord. And mothers, though not virgins, also have their place. Thank you.

Thank you. If we learn from what we see and hear here, we will certainly gain something. Yet it is easy for us to accuse others, to speak carelessly, and to attach labels to people. Neither my position nor respect for the persons concerned permits me to repeat all that has been said and circulated. No, we are not acting rightly.

We thank God for preserving this mountain, where those who cannot follow with their bodily eyes may follow spiritually. There are holy places where people are sanctified through the prayers of those who went before them. But there is also the Holy Mountain: elsewhere there are holy places; here there are holy people. This does not mean that holy people exist nowhere else, but elsewhere they are not found in the same abundance as here. Our own days especially, my beloved, have need of such oases. By worldly reasoning, monasteries—and even this Holy Mountain—should not exist. Yet it appears that they serve a purpose.

And the Most Holy Theotokos has plainly played her part. Amid so many dangers, she preserved this place, even while some wished to hand it over to the Turk. For more than three hundred years this mountain was preserved with the Turk as its guard. If we wished to study history, we would have to pause and seek the reason. Someday that reason will be officially acknowledged. I am not prophesying at this moment, nor do I speak with authority from a teaching chair. Yet the facts are visible.

The fury of the world will rise up.

Destruction will come, yet a steadfast person will remain, working with his own hands so that the gates of the Ascension may be opened. Despite the judgment, despite the pressures, despite human calculations, mark this well: the Most Holy Theotokos will preserve the Holy Mountain. She will preserve it, and once again people will go there, so that we may speak again and be transformed into lights that shine forth Christ. Strike at it, and you will go on striking it. Why? Because it possesses the truth; that is why you strike it. No one throws stones at an orange tree that bears no oranges, nor do children stone a walnut tree that bears no walnuts.

Thank you.

In the summer, with what lies ahead, what is this fear, this burden? It is neither the country nor the social visitor. What we know—what people extend into a kind of naturalism—is enough for war. But everything will rise again; everything will yield before the will of Christ and the Most Holy Theotokos of Lefkara. It is not my place to speak about these matters. Yet I do speak. Why am I speaking now? Thank you.

We are comforted when people come here, and every young person should say this, as should everyone who knows what to seek here.

The world needs to find a personal direction—as an individual, as a family, and through ascesis. The efforts made for the soul are meant to make people not merely good, but holy. According to an Apostolic Father, Christianity is the hesychia, the inner stillness, of the world, while monasticism is the hesychia of Christianity. Christianity cannot exist without monasticism. Monasticism gives it its framework, its essence, its spirit, and its direction; it alone can truly express it.

These are things that learned people, even the most highly educated people in the world, cannot discern. Perhaps an example will make this clear. There are illnesses that weary great professors and remain incurable. Yet when the patients go to the outpatient clinic of a hospital, ordinary doctors treat them without admitting them: “Go home; this is what you have.” But in the specialist departments, where the great experts gather, the matter is discussed at length.

They had formed no judgment at all, yet people had already signed their death certificates twice over. But when they reached the last village in Greece, the help they needed was revealed, and this whole process took place.

No scientist in the world—not even all of them together—can give us an answer. Yes, that is why I tell you: something else is taking place here. Unfortunately, we come to see the antiquities. We come to look at this or that object, and at one person or another. At most, we will see those things too. But the most important thing we must see here is ourselves. This is a place where each person can see himself. Yet people do not want this, because what our beloved John says in the Gospel applies to them: they do not wish to come to the light, because their evil works are exposed. They do not want this searching examination.

When a certain invention was made—an extraordinary mirror—a great director bought one at an astronomical price. Yet the next day he struck it and shattered it into a million pieces. The people around him wondered why he had broken it. He had paid so much money for something not everyone could possess, and now it was ruined. But was the mirror to blame? Was the truth it showed to blame?

A monk of God, an elder, an abbot, or a spiritual father will tell people the truth of God about sin. Do not let yourselves be deceived by death. Listen to what Jesus Christ, the abbot, and the spiritual father tell you about what is right.

The common features of the monastic way are obedience, poverty, and virginity. We have spoken about obedience and about poverty, simplicity, toil, and the other things we accept here. We thank God that this way of life exists amid all the diversity of life and fills our lives with its fragrance, setting before us Jesus Christ and His example.

I want to believe that this community has been preserved. I cannot explain such difficult matters to you in a few general remarks, nor can you fail to see that this community is now being sustained. Since many of you are given the opportunity to visit, perhaps you too should concern yourselves with this problem.

Those who truly want to learn will be able to see who the elder is. You have not come merely to look at the monks or to hear what one monastery asks of another. The newspapers do not tell us what truly happens here, what people do, or what they write each day. Allow me to say that I have said very little. I have said almost nothing of what I intended to say about the institution itself. I am not speaking about particular persons. Individual persons do not abolish the institution. Monasticism and the clergy have always included human imperfection, even within the fellowship chosen by Christ. In earlier days there might be only two or three people, one place, one mill, and little else, as the handmaid of God used to say. Yet there was also a beautiful green place there, and someone—I do not remember who—spoke of what it possessed. There one also sees hesychia, inner stillness.

Have you understood these things? When one person comes to our home, we make a great fuss over him. Hundreds of people pass through here, yet you have not seen a single person behave arrogantly.

From Athens and Thessaloniki. Therefore, let no one treat this lightly and leave burdened with sins. There is still time for us to take hold of the tree. Some people close themselves off. This is not an emotional state. They are lying when they say something merely to stir the emotions. It is not an emotional state. So let us pray that Christ may find us in metanoia, in repentance, and in Holy Confession. But one does not simply come and pass straight through this institution here.

So that we may hold fast to Heaven, while we ourselves also strive to become better, my beloved, for the sake of our mission. Even if all the oceans of the world were to rise, they would not drag us down; they would raise us up, if only we desire it. This is the purpose of the world.

The purpose of this place is to guide people rightly: to show how God acts and how the Most Holy Theotokos comes to our aid. We ask the intercessions of the Saint and of the Most Holy Theotokos. May the Lord protect our city and grant healing to our administration from the snares of Hades. Forgive me, and may God bless you.

Μεγάλο γεγονός, η Εκκλησία μας το πλαισιώνει με Κυριακή προ και με Κυριακή μετά. Το μεγάλο γεγονός των ημερών αυτών είναι η Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού.

Εορτάζουμε, Θεού θέλοντος, την ερχομένη Παρασκευή, στις 14 του μηνός. Σήμερα είναι η Κυριακή προ της Υψώσεως και ομιλεί σχετικώς με τον Τίμιο Σταυρόν. Ο Τίμιος Σταυρός, αυτός καθ' εαυτόν, έχει την πλατιά του διδασκαλία. Όμως, διότι είναι κάτι το οποίο

είναι στα θρησκευτικά θέματα από την ημέρα που εσταυρώθη ο Χριστός επ' αυτού, αλλά έχει και προϊστορία, και διότι δεν είναι μόνον ο Σταυρός ως ένα ξύλο, σαν ένας τύπος, αλλά έχει και ηθική διδασκαλία. Γι' αυτό η μεν προϊστορία του μας τη μιλάει σήμερα και η ηθική του διδασκαλία θα μας τη μιλήσει μετά την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού.

Πρόσωπα και ένα σύμβολο προέρχονται στην ιστορία. Για όλα τα πρόσωπα γράφουν τα χαρτιά από την ημέρα που θα γεννηθούν μέχρι την ημέρα που θα πεθάνουν. Όμως, για τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν, για το Πνεύμα το Άγιο, για την Υπεραγία Θεοτόκο και για τον Τίμιο Πρόδρομο και για τον Τίμιο Σταυρό έγραψαν τα χαρτιά πριν παρουσιαστούν. Σήμερα ο Χριστός μας επιστράτευσε ένα περιστατικό από την Παλιά Διαθήκη, να δείξει τον εαυτό του αφενός, ότι θα πρέπει να ανέβει στον Σταυρό, και τον Σταυρό αφετέρου. Είπε ότι, όπως ο Μωσής

ύψωσε τον όφιν εν τη ερήμω, ούτω δει υψωθήναι τον Υιόν του ανθρώπου. Έτσι, λέει, πρέπει να υψωθεί και ο Υιός του ανθρώπου, δηλαδή ο ίδιος, ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν που θα υψωθεί να μην χάνεται, αλλά να έχει ζωή αιώνιον.

Ξέρω αν μελετάτε θέματα της πίστεως, δηλαδή πράγματα που μένουν, γιατί, δυστυχώς, από μια μικρή πείρα που έχω, ξέρω ότι ενδιαφερόμεθα μάλλον για άχυρα και όχι για σιτάρι. Αυτά που διαβάζουμε εμείς, αυτά που μελετούμε και αυτά που βλέπουμε είναι άχυρα, δεν αφήνουν τίποτα υπόλοιπο. Το σιτάρι, αυτό που είναι η θρησκεία,

και πέραν του τάφου ο άνθρωπος, λέει, τη μελετά. Τη θέλει; Είναι άνοστο πράγμα. Ευαγγέλιο δεν υπάρχει σπίτι, και αν υπάρχει σπίτι, δεν το ξέρουμε πού είναι. Όχι να το διαβάσουμε· πού είναι δεν ξέρουμε καν. Δεν ξέρω, λοιπόν, αν διαβάζετε. Αν διαβάζετε, θα πρέπει να έχετε βρει στο 21ο κεφάλαιο των Αριθμών, στην Παλιά Διαθήκη, αυτό το περιστατικό που επιστράτευσε ο Χριστός σήμερα στον εαυτόν του, για να δείξει και τον εαυτόν του και τον Σταυρό και να δώσει, βέβαια, και κύρος στη Γραφή, ότι οι Γραφές μιλάνε για μένα. Είναι μια εποχή κατά την οποία ο Μωσής οδηγεί τον Ισραηλιτικό λαό, τον οποίον επήρε από την Αίγυπτο, τον έβγαλε από τον Φαραώ διά της θαλάσσης προς τη γη της Επαγγελίας. Πολύς κόσμος,

περίπου τρία εκατομμύρια κόσμος. Είναι περίπου εξακόσιες χιλιάδες άντρες δυνάμενοι να φέρουν όπλα. Στην αρχή τώρα, πόσα ήσαν τα γυναικόπαιδα. Στάσανε σε ένα μέρος, σε μια πεδιάδα εκεί που είχαν κατασκηνώσει, και θα ξέρετε ότι καθημερινώς, αντί για ψωμί, τους έριχνε μάννα από τον ουρανό. Αγγελική τροφή, τροφή του Πνεύματος του Αγίου· δεν τη φτιάχνανε τα σύννεφα ούτε τα πουλιά. Και εν τούτοις αυτοί οι σκληροτράχηλοι οι Εβραίοι εξεφράστησαν κακώς κατά του μάννα τους. Επροτιμούσαν, λέει, να γυρίσουν, να ήσανε δούλοι στην Αίγυπτο και να τρώγανε πράσα και κρεμμύδια από τα καζάνια των Αιγυπτίων και να μην τρώνε το μάννα αυτό. «Το αηδίασε», λέει, «η ψυχή μας». Έτσι εξεφράστησαν κατά του μάννα, το οποίο μάννα ήταν τύπος του σώματος και του αίματος του Χριστού. Ήταν αυτός ο Χριστός που θα ελάμβαναν μετά. Όταν, λοιπόν, εξεφράστησαν έτσι, να σου εκεί στον καταυλισμό παρουσιάστηκαν φίδια και άρχισαν να τους δαγκώνουν. Έναν έναν που δάγκωναν τα φίδια, πέθαινε· δεν υπήρχε. Βρώμισε ο τόπος. Δεν προλάβαιναν να θάπτουν. Κατάλαβαν, λοιπόν, ότι εξαιτίας αυτής της διατυπώσεως έγινε αυτό που έγινε. Και παρακαλούν τώρα τον Μωσή να προσευχηθεί στον Θεό να σηκώσει τα φίδια. Ο Μωσής έβαλε, προφανώς, το γόνατο κάτω,

προσευχήθηκε στον Θεό, αλλά ο Θεός του λέει: «Όχι. Τα φίδια εσείς τα προκαλέσατε. Θα κάνουμε κάτι άλλο, θα φτιάξουμε ένα φάρμακο». «Τι είναι το φάρμακο;» «Θα πας να φτιάξεις ένα φίδι χάλκινο, μεγάλο, θα το καρφώσεις απάνω σε ένα ξύλο και θα το βάλεις κάτω στην πεδιάδα. Και όταν κάποιον τον δαγκώνει το φίδι, θα κοιτάζει επί τον όφιν και δεν θα πεθαίνει, αλλά θα ζει». Και πραγματικά έτσι έγινε. Οσάκις εδάγκωνε κάποιον το φίδι, γύριζε και έβλεπε τον όφιν που ήταν απάνω στο ξύλο, μες στην πεδιάδα, όπως θα τον χτύπαγε και ο ήλιος ασφαλώς και θα έλαμπε, και δεν απέθνησκε, παραδόξως, αλλά ζούσε.

Αυτό, λοιπόν, το γεγονός της Παλιάς Διαθήκης το παίρνει ο Χριστός τώρα, μιλώντας με τον Νικόδημο. Γιατί πρέπει να ξέρετε γιατί τα είπε αυτά τα λόγια. Έτσι του ήρθε, τα κατέβασε και τα είπε; Όχι, είναι μια συνέχεια. Άμα πάτε σπίτι σας και θέλετε, διαβάστε το τρίτο κεφάλαιο, το Γ κεφάλαιο του Ιωάννου, να ιδείτε τη στιχομυθία με τον Νικόδημο τη νύχτα εκείνη, που είναι συνέχεια. Εφόσον του μίλησε περί του βαπτίσματος, ότι πρέπει να βαπτιστεί, όσο καλός αν είναι δεν σώζεται αν δεν βαπτιστεί εξ ύδατος και πνεύματος, αν δεν βαπτιστεί άνωθεν και τα λοιπά, στη συνέχεια του είπε τι πρέπει να κάνει αυτόν τον Χριστό και πώς πρέπει να πιστεύσουν εις Αυτόν για να το δούνε. Διότι ο άνθρωπος να πιστεύει με τον τρόπο του, όπως πιστεύουμε εμείς σε μια ανώτερη δύναμη, σε έναν ανώτερο, στον Θεό κλπ., δεν έχουν σωτηρία αυτά.

Σωστά στον Χριστό, τον Εσταυρωμένο, τον Ναζαρινό, Αυτόν ως Χριστό και Σωτήρα, στην Εκκλησία του, στα Μυστήριά του, στον Κλήρο του, στο Ευαγγέλιό του, στη διδασκαλία του. Αυτός σώζει, κανένας άλλος δεν σώζει. Όλα τα άλλα είναι αστεία. Να σας δει ο άνθρωπος ότι εγώ, είπα να πεις εσύ και εγώ, αυτός τι λέει, τι λέω εγώ και εσύ, δεν περνάει. Διότι αύριο θα ενωθούν οκτώ πόδια και οκτώ χέρια και θα μας πάνε να δώσουμε λογαριασμό και δεν θα έχουμε να πούμε τίποτα. Αυτό, λοιπόν, λέει, θα κάμετε και θα σώζονται. Και το παίρνει τώρα ο Χριστός στον εαυτό του. Λέγει: «Άκουσε τι λέει, Νικόδημε. Θα ιδείς άλλα πράγματα πάνω σε μένα. Ως ο Μωσής ύψωσε τον όφιν εν τη ερήμω, και όσοι επέβλεπαν σ' αυτόν δεν απέθνησκαν, αλλά ζούσαν, έτσι και ο Υιός του ανθρώπου, ο Χριστός, δει υψωθήναι, πρέπει να

πρέπει να υψωθεί στο ξύλο, στον Σταυρό, ίνα πας ο πιστεύων εις Αυτόν, όποιος επιβλέπει σ' Αυτόν, δεν θα απολεσθεί, δεν θα κολάζεται». Δηλαδή αυτό που είπαμε, να πει «απολέσθαι» εδώ· δεν θα κολάζεται, αλλά θα ζει. Πολλοί, όταν ακούνε αυτήν την παρομοίωση, δεν μπορούν να τη χωνέψουν. Γιατί, θα μου πείτε; Διότι δεν μπορούν να ανεχθούν ότι ο όφις είναι ο τύπος του Χριστού. Τον Χριστό μας τον ξέρουμε ως αμνόν άκακον, δεν τον ξέρουμε σαν φίδι, όμως, που το φίδι είναι τύπος του σατανά. Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, να είναι τύπος του Χριστού; Δεν έχει αυτόν τον ρόλο· έχει έναν άλλο ρόλο. Ο Χριστός μας θα ανέβαινε στον Σταυρό μια μέρα. Πώς θα ανέβαινε;

Άνομος; Όχι άνομος. Ως κακούργος; Όχι κακούργος. Σαν, χωρίς να είναι. Και αυτό, λοιπόν, το φίδι εκεί, το φίδι το χάλκινο, είχε δηλητήριο; Είχε δόντια; Φαινόταν φίδι και τις ιδιότητες του φιδιού δεν είχε. Φαινόταν φίδι και κακό δεν ήτανε. Έτσι και ο Χριστός. Μια μέρα θα φανεί σαν φίδι, σαν αμαρτωλός, σαν παράνομος, αλλά δεν θα είναι ούτε αμαρτωλός ούτε παράνομος. Είχε τον λόγο του, λοιπόν, και αυτό που δεν είπε να φτιάξει τίποτα άλλο, παρά του είπε να φτιάξει μόνο φίδι. Και παρομοίασε ο Χριστός τον εαυτό του και με τον Σταυρό και με το φίδι. Πως το φίδι εκεί είναι τύπος του Χριστού, του Ακάκου, που θα ανέβαινε ως άνομος και δεν θα ήταν άνομος. Και το ξύλο επί του οποίου εσταυρώθη ο Χριστός,

ομοίως το ξύλο εκείνο όπου εκαρφώθηκε ο όφις. Και όσοι επέβλεπον, λέει, επί τον όφιν, δεν απέθνησκον, αλλά ζούσαν. Και όσοι τώρα, λέει, επιβλέπουν επί τον Ιησούν, δεν αποθνήσκουν, αλλά ζουν. Και κλείνει από κάτω όμορφα και λέει: «Πόσον ηγάπησεν», λέει, «ο Θεός τον κόσμο». Σαν πόσον, δηλαδή, τον ηγάπησε; «Τον μονογενή Υιόν αυτού έδωκε». Το παιδί του, λέει, έδωκε, τον μονογενή, για να θυσιαστεί, «ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται», να μην χάνεται. Ο πιστεύων· πιστεύω πάει να πει παραδίδομαι. Εμείς πιστεύουμε με τον τρόπο μας, όπως σας είπα γρηγορότερα, σε διάφορα πρόσωπα, πλην σωστά στον Χριστό. Πιστεύουμε, αλλά δεν πράττουμε.

Η ορθοπιστία προϋποθέτει και την ορθοπραξία. Πιστεύω εγώ, αλλά δεν νηστεύω. Αυτός, αν πιστεύεις, σταυρώνεται την Τετάρτη και την Παρασκευή. Δύο μέρες αυτές είναι πένθιμες. Αν τον πιστεύεις, πότε πενθείς; Άρα δεν τον πιστεύεις. Αν τον πιστεύεις, πώς δεν τον ακούς; Πώς είπε; «Αν μ' αγαπάς, τον νόμο μου τηρήσεις, τας εντολάς μου τηρήσεις». Δεν ήλθε εις τον κόσμο να σώσει τον κόσμο. Γιατί ήρθε τότε; Όμως δεν ήρθε να σώσει τον κόσμο. Έχει δυο λεξούλες που πρέπει να τις προσέξουμε: «αλλ' ίνα σωθεί ο κόσμος δι' αυτού». Διότι εάν έλεγε «ήρθε να σώσει τον κόσμο», θα του έλεγε κανείς: «Και τότε γιατί δεν με σώνεις εμένα; Είσαι προσωπολήπτης; Σώζεις ορισμένους, επιβλέπεις σε ορισμένους;» Όχι. «Ίνα σωθεί ο κόσμος δι' αυτού», λέγει. Τον έστειλε, τον γιο του, στον κόσμο σαν ένα σωτήριο σχοινί. Φανταστείτε την ανθρωπότητα μέσα σε ένα πηγάδι να πνίγεται και ο Θεός από πάνω, με την ανέμη, ρίχνει κάτω ένα σχοινί που λέγεται Χριστός. Και λέγει στους ανθρώπους: «Πιαστείτε από αυτό το σχοινί, χρησιμοποιήστε το αυτό το σχοινί. Με αυτό το σχοινί θα βγείτε επάνω».

Ο άνθρωπος το απεμπολεί, ο άνθρωπος το κλωτσάει, ο άνθρωπος δεν το θέλει, δεν θέλει να τ' ακούει. Το σχοινί αυτό που λέγεται Χριστός, το σωτήριο, ο άνθρωπος δεν θέλει να τ' ακούει. Γιατί, θα μου πείτε, τόσο κακός είναι; Όχι, δεν είναι κακός. Αλλά διότι του ελέγχει τον παράνομο βίο του, την παράνομο ζωή του, δεν θέλει να ακούει τον Χριστό. Δεν θέλει να ακούει το Ευαγγέλιό του, δεν θέλει να ακούει την Παναγία Μητέρα, δεν θέλει να ακούει περί παρθενίας η πόρνη και ο πόρνος, δεν θέλει να ακούει περί νηστείας ο κοιλιόδουλος, δεν θέλει να νηστεύει σαν η Μητέρα κλπ., να ακούει για Ευαγγέλιο κλπ. «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε», δικά τα κηρύγματά σας· δεν θέλει να τ' ακούει αυτά τα πράγματα. Και να θέλει να το κρύψει το Ευαγγέλιο, να μην τον βλέπει το Ευαγγέλιο. Δεν τον θέλει τον Χριστό, λοιπόν, γιατί του ελέγχει τον παράνομο βίο του. Όχι ότι είναι κακός· δεν πήρε κανένας τίποτα.

Δίδει καθημερινώς, του προσφέρει καθημερινώς, τον σκεπάζει, τον θάλπει και τον περιθάλπει, και εν τούτοις, διότι τον ελέγχει, εφαρμόζεται εκείνο το οποίο λέγει: «Βαρύς εστιν ημίν και βλεπόμενος». Τον χριστιανό δεν μπορούν να τον δούνε οι άλλοι. Εμείς δεν είμαστε πραγματικοί χριστιανοί για να έχουμε ακτινοβολία Ευαγγελίου, γιατί ο χριστιανός φως πρέπει να βγάζει και δεν μπορεί να τον δει. Κάνει το κεφάλι κάτω. Δεν τον ανέχεται τον χριστιανό. Η πόρνη, παραδείγματι, δεν ανέχεται την παρθένο. Ο πόρνος νέος και ο μοιχός, ο κύριος, δεν ανέχεται τον παρθένο νέο. Του ελέγχει τη συνείδηση. Του υπενθυμίζει ότι αυτό είναι κατορθωτό και αν το θέτει αυτό το πράγμα. Γι' αυτό ακριβώς λέγει: «Δεν ήρθα να σώσω», λέει, «τον κόσμο»,

«ίνα σωθεί ο κόσμος δι' αυτού». Όσοι, λοιπόν, κατά το διάστημα που θα ζήσουν, θα θελήσουν να πιαστούν από αυτό το σχοινί, θα βγούνε επάνω. Ο Χριστός είναι εκείνος που επαναφέρει τον άνθρωπο στον Παράδεισο. Ερχόμενος εις τον κόσμο, ο Χριστός εκήρυξε εις τον κόσμο μετάνοια και εξομολόγηση, για να επιστρέψει ο άνθρωπος δι' αυτού του τρόπου εις τον Παράδεισον. Διότι ο παππούς του, ο Αδάμ, και η Εύα δεν μετενόησαν, αλλά μετεβίβασαν την ευθύνη: «Εσύ φταις, Θεέ, που έκανες μια τέτοια γυναίκα. Εσύ φταις, Θεέ, που έφτιαξες ένα πονηρό φίδι. Εμείς είμαστε αθώοι». Και τώρα ζητάει από τους απογόνους των ανθρώπων αυτών μετάνοια και εξομολόγηση. Και λέγει, όταν είναι κηδεία εκεί κάτω το λείψανό μου, λέγει ο ψάλτης για μένα: «Έβρον καγώ διά της μετανοίας την οδόν». Ποια οδό βρήκες διά της μετανοίας; Αυτή η οποία επιστρέφει στον Παράδεισο, «Παραδείσου πάλιν πολίτην με ποιών».

Θα έχω, όμως, αύριο τον χρόνο, εφόσον σήμερα αναβάλλω και δεν κάνω καλή χρήση, δεν μετανοώ σήμερα, δεν γυρίζω τα κλεμμένα σήμερα, τα αδικημένα, δεν τακτοποιώ τους λογαριασμούς μου με τον Θεό και με τους ανθρώπους σήμερα, και με κλέψει απόψε ο θάνατος; Θα είμαι εις θέση να παρουσιαστώ; Ξέρω πότε θα βρεθώ μπροστά του, πότε θα με καλέσει; Λέγεται ότι κάποτε ένας επήγε σε έναν βράχο, όπου εκεί πουλιά εγεννούσαν αυγά μέσα στον βράχο. Δεν μπορούσε, όμως, να κατέβει εκεί, γιατί, ναι μεν πήγε από πάνω, από κάτω δεν μπορούσε να φτάσει. Αλλά έκανε μια εσοχή και έπρεπε δύσκολα να μπει μέσα εκεί. Σκέφτεται, λοιπόν,

πάει από πάνω να κρεμαστεί και να κλωτσήσει τον βράχο και να κουνηθεί λίγο, λίγο, λίγο και να σαλτάρει μέσα στην οπή. Να μαζέψει τα αβγά στο καλάθι, να το κρεμάσει, να τα πάρει επάνω. Έκανε αυτό το πράγμα και κρέμασε το καλάθι και λοιπά. Άλλο το σχοινί το είχε δέσει από τη ζώνη του. Αλλά σε μια στιγμή το σχοινί ελύθη από τη ζώνη του και αυτός έμεινε μέσα. Το σχοινί απ' έξω κρεμότανε και κουνιότανε εν τω μεταξύ. Αλλά σιγά σιγά το σχοινί, όπως ξέρετε, ήρθε, ήρθε, ήρθε και έκανε λιγότερες κινήσεις, ώστε όσο αργούσε αυτός να πιαστεί από το σχοινί τόσο εκινδύνευε το σχοινί να σταματούσε ίσα εδώ πέρα. Όταν εκείνο το σχοινί έκανε αυτό, ερχότανε πιο κοντά. Μπορούσε να το αρπάξει.

Έμεινε εκεί, διότι δεν έκαμε χρήση, όταν έπρεπε, του σχοινιού αυτού. Να πει: «Αν εγώ περιμένω, αυτό το σχοινί θα σταματήσει ίσα και θα σταματήσει τρία μέτρα από εμένα. Δεν το φτάνω. Πότε, λοιπόν, θα βουτήξω;» Και έμεινε εκεί, εβραχώθη εκεί, εχάθη εκεί. Αν έκανε την επιχείρηση να ριχτεί στο κενό και να πιαστεί την ώρα που έκανε, που του έφτανε το σχοινί... Αυτός είναι ο Χριστός. Ο Χριστός κουνιέται μπροστά στον καθέναν. Πιάσου όσο είναι ώρα. Μη σε γελάει ο σατανάς ότι θα υπάρχεις αύριο. Μη σε γελάει ο σατανάς ότι θα υπάρχεις το απόγευμα. Πολλοί έχουν τη γνώμη ότι μάλλον οι γέροντες πρέπει να απασχολούνται με αυτά. Είναι αλήθεια ότι οι γέροντες πηγαίνουν προς τον θάνατο.

Μην ξεχνάνε και οι νέοι ότι και ο θάνατος πηγαίνει προς αυτούς. Διαβάστε καθημερινώς στις εφημερίδες να δείτε πόσοι νέοι μαζεύονται στην απόχη του σατανά με τα σύγχρονα μέσα. Πόσες οικογένειες χάνονται, από μικρά παιδιά μέχρι μεγάλοι. Πόσοι νέοι, πόσες νεάνιδες χάνονται καθημερινώς. Άρα και ο θάνατος πηγαίνει προς τους νέους, αδιαφόρως αν οι γέροντες πηγαίνουν προς τον θάνατο· αλλά και ο θάνατος πηγαίνει προς τους νέους. Και δεν ξέρει κανένας σε ποια στροφή έχει στήσει την αρπάγη του. Γι' αυτό, λοιπόν, εάν ο άνθρωπος δεν κάνει καλή χρήση εδώ της παροικίας του και της μακροθυμίας του, καλύτερα να μην είχε γεννηθεί. Δεν του χρειάζεται που ήρθε και έβαλε λίγο ασβέστη και λίγα τούβλα και λίγα σίδερα και ανέβηκε στον πρώτον όροφο και πήγε στο ρετιρέ.

Θα τον κατεβάσουν κάτω. Και ο Γκαγκάριν επήγε στον Άρη, ο Γκαγκάριν επήγε στο φεγγάρι. Τέτοια ύψη είναι· εδώ έρχεται. «Χους ει και εις χουν απελεύσει». Θεομάχησε. Φιλοσοφήσετε, λοιπόν, το πράγμα. Δεν είναι τυχαία γεγονότα αυτά. Μας ανέχεται ο Θεός. Ας επιστρέψουμε εις τον Χριστό. Ας κάνουμε χρήση όσο είναι ώρα. Γιατί θα έρθει η ώρα που δεν θα μπορούμε να κάνουμε χρήση. Δεν θα μπορούμε να κάνουμε χρήση. Γιατί ορισμένοι λένε: «Εγώ θα πω το μνήσθητι». Ποιο μνήσθητι θα πεις; Σε πάτησε ένα αυτοκίνητο, τι μνήσθητι θα πεις; Πας να στρίψεις το ρεύμα και σε χτύπησε το ρεύμα. Τι μνήσθητι θα πεις; Σου στρίψε λίγο το κεφάλι σου και τρελάθηκες. Τι μνήσθητι θα πεις; Τι είναι αυτά που σας λέει; Ποιος θα λέει να πει το μνήσθητι; Και τι αξίζει το μνήσθητι; Το είπε και ο ληστής, το είπε στην παλιά οικονομία ο ληστής.

Ο ληστής είπε το «μνήσθητι», αλλά ο Χριστός δεν είχε πει τότε «τετέλεσται». Από τη στιγμή που ο Χριστός πήγε στον Άδη και βγήκε από τον Άδη και ήρθε και κήρυξε: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον· αν τινων αφήτε τας αμαρτίας, αφίενται αυτοίς· αν τινων κρατήτε, κεκράτηνται». Έφτιαξε μυστήριο μετανοίας και εξομολογήσεως. «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». Έφτιαξε βάπτισμα. «Ο τρώγων μου τη σάρκα και πίνων μου το αίμα εν εμοί μένει καγώ εν αυτώ. Καγώ αναστήσω αυτόν εν τη εσχάτη ημέρα». Έφτιαξε Θεία Κοινωνία. Τι σχέση έχει το «μνήσθητι» στην Καινή Διαθήκη; Σώζεται ο άνθρωπος με το «μνήσθητι»; Και εν τούτοις πολλοί άνθρωποι πλανώνται με την βεβαιότητα ότι κάποτε θα τα φτιάξουν. Θα τα φτιάξουν ή δεν θα τα φτιάξουν αύριο; Γι' αυτό προσέξετε αυτά που κηρύττει η Εκκλησία του Χριστού. Αγαπήσετε την Εκκλησία, που είναι μητέρα.

Ο μη έχων την Εκκλησία μητέρα δεν έχει ούτε τον Θεό Πατέρα. Ο άνθρωπος που δεν αγαπά την Εκκλησία δεν έχει ούτε τον Θεό Πατέρα. Καλή μονή του όταν τα κλείσει. Εδώ θα φάει, θα πιει, θα γλεντήσει, θα κυλιστεί σαν το σκουλήκι μέσα στη σάρκα του και μέσα στο χώμα του. Όμως, κάποια μέρα θα βρεθεί ενώπιόν του. Είτε το θέλει είτε όχι, είτε το πιστεύει είτε όχι. Δεν επιτρέπεται, αγαπητοί μου, ο ναός αυτός να είναι κενός. «Βλέπεις ναόν κενόν, βλέπε ουρανόν κενόν. Βλέπεις στασίδια κενά, βλέπε Παράδεισον κενόν». Οι άνθρωποι που δεν έρχονται στην Εκκλησία ούτε εις τον Παράδεισον θα πάνε. Από εδώ θα πάνε. Η Εκκλησία τους παραλαμβάνει,

τους αγιάζει, τους αξιοποιεί, και η Εκκλησία θα τους δώσει και θα πει: «Μακαρία η οδός, η πορεύει σήμερον». Ο Χριστός εσταυρώθη για μας. Εμείς για ποιον σταυρωνόμαστε; Για τον φίλο μας και τη φιλενάδα μας; Για ποιον σταυρωνόμεθα; Σταυρώθηκε για μας. Έχυσε το αίμα του για μας και το άφησε στην Εκκλησία, στους πανδοχείς αυτούς. Και λέει: «Κύριε, εάν θέλετε, ελάτε». Γι' αυτό έχει μίαν είσοδον και δύο εξόδους. Αν, λέει, έκαμες λάθος και μπήκες, πετάξου από την πόρτα και φεύγα. Δεν σε κρατάω με το ζόρι.

Ωραία! Σε έχω ανάγκη. Με έχεις ανάγκη. Έχει ανάγκη ο ήλιος; Κάτσε στον ίσκιο να βγάλεις πεντζεροκαρούμπαλα στο κεφάλι σου από την υγρασία. Έχει ανάγκη ο ίσκιος; Κάτσε να πάθεις ηλίαση. Εσύ με έχεις ανάγκη, εγώ δεν σε έχω ανάγκη. Στοπ να γίνει πίστη.

Να βρούμε έναν τρόπο να έχουμε στενή σχέση με την Εκκλησία, με τα μυστήρια, με τις εορτές. Διότι είτε αργά είτε γρήγορα, όπως είπα, θα φύγουμε του κόσμου τούτου και είναι άσχημο πράγμα, πόσο έγινε τόσα θυσία και είναι τόσο δωρεάν η ιστορία του ανθρώπου να χαθεί. Εύχομαι, λοιπόν, ο Εσταυρωμένος και ο Τίμιος Σταυρός να μας ελεήσουν και να μας βοηθήσουν, αλλά και εμείς να θελήσουμε για να φτάσουμε εκεί που έχει ετοιμάσει ο Χριστός από καταβολής κόσμου, που εύχομαι εις αλλήλους και εις πάντας. Αμήν. Ευχαριστώ.

Εγκλησόμενος μπροστά σε διδασκάλους και καθηγητές και τριχάνας του πνεύματος, ένας λαϊκός δεν έχει θέση και μια θέση για πραγματική κέρδη. Όμως, με σηκώμενος δικτυοστόπον της υπαρχωρής, κάνω κι εγώ αυτή την τρίτη, παραδείγματι, και από το ταμείο το πνευματικό των Ισχωρών θα τον δίνω, χάρη του Θεού και με τις ευχές Τας, να αποδεκατεί, να πληρώνω και εγώ τον φόρο, όπως πληρώνει και ο καθένας.

Γέννησις Θεοτόκου, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός, και ακόμη στην Ακρόπολη του Μοναχισμού, εκεί που διδάσκονται πολλά και υπερβουίζονται πολλά, σε έναν στόχο ευλογίας, κοντά σε ένα παιδιό θεώρησης, η αιτία αυτής της συγκεντρώσεως.

Τον μεν και τον δε, και ο Βασιλόπης αυτός που εορτάζουμε από εσέν που σε μείνετε ιερά να μου λαμβεί, όπως θέλετε κι εσείς, ο Άγιος Πάδρας του Θεού Κοταμίου, και μόνο ο τίτλος τους θα έφερε να μας συνέχει. Και κάπως αλλιώς θα έπρεπε να σκεφτόμεθα και να μην ακούμεθα απλώς εμείς οι λαϊκοί αναβημένα κερυγόνων στους Αγίους, αλλά και να φουσνημούμεθα, διότι κατά τον Κύριον Χρυσόστομο, μνήμη Αγίου, μνήμη στους Αγίους. Είπα ότι είναι θεότοτο το πνεύμα. Ναι, είναι θεότοτο.

Στον δεσμό του γάμου είδες Θεοτόκος. Λίωτινα εν ομοθέτησε ο Θεός και ευλόγησε ο Θεός γάμον και παρθενία. Τα υπόλοιπα θα έρθετε ως διάβολο των ανθρώπων ή της πορνείας, ηττίας και τα υπόλοιπα. Δεν υπάρχει μέχρι γύση. Διαφέρει, βέβαια, το ένα από το άλλο, παρότι και τα δύο είναι ευλογημένα. Κίνοιος ο γάμος, λέγει ο Θεός Πρεσβότος, αλλού άγγος. Και όσο η ανατολή από τη δύση και ο ουρανός από τη γη, διαφέρουν που υπάρχει μια γάνωση. Αλλά τι δεν δοθεί, δεν είναι για τον καθένα. Ευχαριστούμε.

Καθένας να προσέχει. Εάν δεν το μπορεί ένα πράγμα αυτό, πρέπει να το χειροκροτεί και να το έφτιαξε στην πολιτικότητα του Ιησού Χριστού, των Χριστών και εκείνη η δύναμη. Είναι τα ενσυπρό αντίχριστη όσο μιλούμε για τα κουπευμού του μοναχισμού, είτε γνώση είτε εναρμονιά. Δεν είναι για τον καθένα. Είναι για τελικούς. Αυτή είναι η ποιότητα, αυτή που θα πρέπει εμείς να μην τη σταματάμε.

Να τους εφερνούμε, για να γνωριστάζουμε τον Θεό. Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο μοναχισμός που εξέλευσε και ο Επροχημένος Άγιος ως Μαρία και ο κόσμος, ο γάμος ως Μάρθα. Δεν νοείται, όμως, Μαρία χωρίς Μάρθα και Μάρθα χωρίς Μαρία και Υιογωρού να συμπαραστούν. Ο καθής, εκεί που έχει ταξίδι, μη κατηγορεί ο ένας τον άλλο, ούτε γάμο χωρίς παρθενία, ούτε παρθενία χωρίς γάμο. Και τα δυο έφεσαν ψέστη και είναι ευλογημένα παρά κυρίως. Και οι μητέρες, μη παρθένοι, είναι στο παράλκο. Σας ευχαριστώ.

Ευχαριστώ. Αγία Γραφή, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Αποκάλυψη, Ευαγγελισμός, Ευχή Έσχατα, Αγία Γραφή, Ανάληψη, Αποκάλυψη, Αποκάλυψη, Ευαγγελισμός, Αν μάθουμε αυτά που βλέπουμε εδώ, αυτά που ακούμε εδώ, ότι βέβαια προσθέσουμε, εν τούτοις όρους είναι φακές να κατηγορήσουμε και ως περιπτωτικά να μιλήσουμε και να χαρακτηρίζουμε, που δεν επίσης μου επιτρέπει ούτε ο κόσμος που τα πρόσωπα μου επιτρέψει να επαναλάβω και τα αραστηριογημένου. Όχι, δεν κάνουμε καλά.

Ευχαριστούμε τον Θεό που διατηρεί αυτό το όρος εδώ, που όσοι δεν μπορούνε με ειρικά μάτια να ακολούνται, ακολούνται πνευματικά. Υπάρχουν και τόποι άγιοι που οι άνθρωποι συγγέλνουν με τα δέωση των Πρωθυνοί, αλλά υπάρχει και όρος άγιος και εκεί είναι τόποι άγιοι, εδώ είναι άνθρωποι άγιοι. Δεν θα υπάρχουν άγιοι άνθρωποι, αλλά δεν είναι έξω και έξω όπως τους συναρτούμε εδώ. Κατ' εξοχήν οι μέρες μας, αγαπητοί μου, έχουν ανάγκη αυτών των οάσεων. Δε θέλετε κατά τη λογική να υπάρχουν μονές. Ούτε αυτό το Άγιον Όρος. Αλλά, ως φαίνεται, κάποιο ρόλο παίζει.

Κι αυτός ο Παναγιος Σάφος κάτω ρόλο το δει, μέσα σε τόσα θηρία δύο άνθρωποι τον διατηρούν, όσοι θέλονται να πηγαίνουν να λεπτοδιάζουν τον Τούρκο. Σε τριακόσια τόσα χρόνια το διατήρησε αυτό το όρος με φρουρόν τον Τούρκο. Αν θέλαμε να διαβάσουμε την ιστορία, θα έπρεπε να επιφυλαγούμε και να αναζητήσουμε την αιτία. Η αιτία θα αναγνωριστεί επισήμως μία σηκώμα. Δεν κάνω προτική αυτή την ώρα, ούτε από καθέδρας το μιλώ. Όμως, φαίνονται τα πράγματα. Σας ευχαριστούμε που παρακολουθήσατε.

Θα αναβαγίσει ο λόγμος του κόσμου.

Θα γίνει η καταστροφή για να μένεις αποστιάκινος άνθρωπος, με καλύτερα τα χέρια, για να μεταβώσουν τα πόρτα της ανάληψης. Γι' αυτό, παρά το κρίσμα, παρά το πιατία, παρά το μυαλό, κλείσατε να και τον οργάνω, θα το διατηρήσει η Παναγία, γιατί ποτέ η Παναγία θα το διατηρήσει και από εγώ θα ξαναφύγουν οι κοσμάδες για το νη να ξαναμιλήσουμε και να μεταρρώσουμε σαν φόβους που φωτεινάνε τις Αγγελάδες και τα πλήγια τους, τον Χριστόν τον Εκπληκτικό. Βάλετε και θα βάλετε. Γιατί; Γιατί έχει την αλήθεια, γι' αυτό βάλετε. Καμιά πορτοκαλιά δεν βάλετε που δίνετε πορτοκάλιο. Καμιά καρυδιά δεν πετροβολείται από τα παιδιά του βεβαίου.

Ευχαριστώ.

Το καλοκαίρι με τον ειδικό μέλλον, τι του είναι αυτό το φοβεστή, το βάρος. Δεν είναι η χώρα ούτε επισκέπτει ο κοινωνικός. Αυτά που ξέρουμε εμείς, αυτές που τις εκτένονται από ανθρώπους σε έναν ποσοφυσιαλισμό, είναι αρκείον πόλεμο. Αλλά όλα θα αναβαγίσουν, θα ποιώσουν τα πάντα, μπροστά στο θέλημα του Χριστού και της Παναγίας Λευκέρας. Δεν είναι λόγο η θέση δικιά μου να μιλήσω για αυτά τα πράγματα. Όμως ομιλώ. Τώρα γιατί ομιλώ; Σας ευχαριστώ.

Παρηγορούμε όταν έρχονται εδώ και κάθε μικρή θα πρέπει να το πει αυτό και κάθε ένα που ξέρει τι να ζητήσει εδώ.

Ο κόσμος έχει να βαγεί προσωπική κατεύθυνση σαν άτομο, σαν οικογένεια, σαν ασκήφιση. Και οι προσπάθειες που γίνονται έτσι το αναφορικό για την ψυχή είναι να κάνουμε καλούς ανθρώπους, όχι αδείς. Εδώ οι προσπάθειες είναι να γίνουν οι άνθρωποι άγιοι. Ο χριστιανισμός, κατά ένα αποστολικό πατέρα, είναι η ησυχία του κόσμου, αλλά ο μοναχισμός είναι η ησυχία του χριστιανισμού. Δεν ενώνεται χριστιανισμός χωρίς τον μοναχισμό. Μοναχισμός, μοναχισμός είναι αυτός που δίδει τον σκελετό, που δίδει την ουσία, που δίδει το πνεύμα, που δίδει τη γραμμή, είναι ο μόνος που μπορεί να λεγαθεί.

Τα οποία δεν μπορούν να διακρίνουν άνθρωποι επιστήμονες και πανεπιστήμονες στον κόσμο. Ίσως θεωρηθεί δυνατόν ένα παράδειγμα που θα σας στείλω. Ασθένειες του κόσμου, οι οποίοι κουράζονται παρακαθυριστών μεγάλων και είναι αθεράπευτες, όταν πήγουν οι ασθενείς και πάνε στην Αντίλεια επαραβούχματοι. Οι απλοί γιατροί, τα γιατρινά των εξωτερικών ιατρείων εκείνης της νοσοκομείας, θεραπεύουν τον ασθενή χωρίς να τον βάλουν στα δολμένα. Πήγαινε στο σπίτι του. Αυτό και αυτό είναι. Από τα εσωτερικά ιατρεία, όπου στεραφεύγονται αστέρια, και εδώ θα συζητήσει με λιπλό.

Είχαν καθόλου γνώμη και είχαν δίπλο υπογράφη των θανάτων τους και άνθρωποι, όταν φάνησαν στο τελευταίο χωριό της Ελληνικής και έγινε αυτή η αποκάλυψη για τη βοήθειά τους και έγινε αυτή η διαδικασία και έγινε αυτή η διαδικασία και έγινε αυτή η διαδικασία και έγινε αυτή η διαδικασία και έγινε.

Δεν μπορεί κανένας φυσιακός του κόσμου ή όλοι μαζί να δώσουμε μια αναπάνω. Ναι, γι' αυτό σας λέγω, εγώ γίνεται κάτι άλλο. Εμείς, δυστυχώς, ερχόμαστε να δούμε τα αρχαία. Ερχόμαστε να δούμε εδώ το τσάφρο σε ρολό υποκά και τον άλλον με τον άλλον. Πολύ-πολύ θα δούμε και αυτά. Αλλά το βαρύτερο που πρέπει εδώ να δούμε είναι να ιδούμε τον εαυτό μας. Εγώ είμαι ένας καθένας που ο άνθρωπος μπορεί να ιδεί τον εαυτό μας, αλλά ο άνθρωπος, δυστυχώς, διότι εφαρμόζεται σ' αυτόν εκείνο που λέει στο γάμα και σ' αλλαιόπιστο μας Ιωάννη, ότι δεν θέλει να αρχίσει το κόσμο, διότι ελέγχονται τα έργα του τα πονηρά. Δεν την κάνει αυτού του ελεγχότητα. Λεξέλα μέχρι τα κούστις ποτέ.

Όταν έγινε εφεύρεση κάπου κατός επιμερών λαϊβος του κόρυφου, εκείνου της μεγάλης διευθανέρης, αγόρασε ένα σε αστρονομική τιμή, όμως την άλλη μέρα το έσπασε με βάικο εκεί και το έκανε ένα εκατομμύριο κομμάτια. Και ο Περιφεραπενέκτης και οι άλλοι πληθυσίες αναγιώνουν γιατί το έσπασε. Τόσα λεφτά έδωσε κι αυτό δεν το έχει ο καθένας και θα έπρεπε να κολαστεί πλέον, διότι καθόχρονται να έρθει ένα τόσο βράδυ. Αμετά λεφτανός το σπασελινό που εστώνηκε ο καθρέφτης να την συμπενθύνουν και ορισμένες δικτύλες ότι άρχισε το ΛΥΡΑ να ξαβλακώσει το τρόπο του. Μα φταίει ο καθρέφτης; Φταίει το γεία;

Θεοκαλόγερος των Μοναχωρών, τον εγώ Πνευματικός θα τους πει την αλήθεια του Θεού για αμαρτία του Θεού, για αμαρτία του Θεού. Μην δουλευτείτε με αυτό το θάνατο, αυτό που θα σας πει ο Άγιος Ιησούς Χριστός, ο Ηγούμενος, ο Πνευματικός, ποιο είναι το Τωστό.

Κοινά χαρακτηριστικά πρόγραμμα, την υπακοή, η ακτημοσύνη και η παρθενία, που έχουμε μη τέτοιο για την υπακοή, την αξιοδεία, που έχουμε για την ακτημοσύνη, την αυλιστία και την κοπίνα, την οποία ανέχουμε εδώ και τα υπόλοιπα. Σε ευχαριστώ που καλύπτω μέσα σε εμάς τα παιδιά, να ευχαριστούμε τον Θεό που υπάρχει στη διάρκεια της διαφόρεσης και αρωματίζει τη ζωή μας. Παραβάλλοντας τον Ιησού Χριστό και το διακαλυφόρο μας και τα γομόνα του.

Θέλω να πιστεύω αν διατηρήθηκε αυτό το γκρομμούφλιο του. Δεν είναι δυνατόν να σας κάνω τίποτα τόσο δύσκολα και σε παγκόσμια σχόλια, δεν είναι δυνατόν να δείτε ότι τετέρρεται η κοινή αυτή τη στιγμή. Αν όντως και δίνετε ευκαιρία σε πολλούς να επισκεφθείτε, μήπως σε τι ασχοληθείτε εσείς με αυτό το προβληματικό.

που βασίζουν να το μάθουν, λέει, θα μπορούν να δείξουν ποιος είναι ο Πρεσβύτερος. Δεν είστε για τους καλογύρους, δεν ακούσετε τι ζήτηκε άλλο ενηστέριος, δεν μας λέει τι γίνεται, τι κάνουν, τι γράφουν οι καθημερινές. Θα μου επιτρέψετε να πω ότι είπα λίγα. Δεν είπα τίποτα σε εκείνα που αρχίζει να πω για τον θεσμό. Δεν μιλώ για τα πρόσωπα. Τα πρόσωπα δεν καταργούν τον θεσμό. Μοναχισμός και ο κλήρος πάντοτε ήδη και της ατέλειας, μέσα σε μια συντροφιά που εξέλεγε αυτός ο Χριστόκος. Όταν είχαμε δυο-τρεις μέρα σώματα, ένας χώρος, ένας μούλης, ένας χώρος και τίποτα άλλο γνωρίζονται, όπως έλεγε η Κόνη του Θεού. Άλλωστε, είχε ένα ωραίο βέβαια πράσινο εκεί και κάποιος, δεν ξέρω τι πάλι, είπε τι είχε. Βλέπει και τον Ιησυχώνα.

Το έχετε καταλάβει αυτοί τα πράγματα. Ένας άνθρωπος έρχεται στο σπίτι μας και μονορρίζουμε του. Εδώ περνώνε εκατοσταριές άνθρωποι και δεν είδατε κανέναν καλό υπεροπαστήτη.

Από τα Βαγγλόρα σας, των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης. Γι' αυτό μην γελάτε κανείς και φύγετε με αμαρτίες. Έχει καιρό να πιάζουμε δέντρο. Κάποιοι σύμφωνοι κλείνουν. Δεν είναι κατάσταση η θυμική. Ψεύδονται όταν λένε κάτι που συγκινούν. Είναι κατάσταση η θυμική. Δεν είμαι σε κάποια κοινωνική και ό,τι ορατές μας κοινοποιεί λέξεις πίσω, γι' αυτό να παρακαλούμε τον Χριστό να μας βρει εν μεταλλή, να μας βρει εν εξομολογής, αλλά δεν έρχεται και περνάς μέσα από τη θεσματική παντευθεία εδώ.

Δευτέρα Παρουσία, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Ανάσταση, για να κρατήσουμε τον ουρανό μας, αλλά και εμείς να θερμίσουμε να κάνουμε καλύτερη, οι Μεθαέλληνες, αγαπητοί μου, για την αποστολή. Τα λαγματιά λαμβιούν, όλοι οι ωκεανοί του κόσμου δεν πρόκειναν να φτάνουν κάτω, θα φτάνουν επάνω, αλλά αν το θέλουμε, εκτός και πάνω μόνοι, λόγω των αναφέρων. Ο σκοπός του κόσμου.

Του Πάρου αυτού είναι να προσανατολίζονται οι άνθρωποι ορθολόγοι και πώς ο Θεός εκέφερε και πώς η Παναγία έρχεται. Φέσκομες του Πάρου για τον Πρεσβειόνπο βατέρα του Αγίου και της Παναγίας, ο Κύριος να μαρτυλά την πόλη μας και το θράπευμα της Διευθυνσίας μας από τα τεχνάσματα της Αδώνης. Χωρέστε με και ο Θεός να σας δώσει.