On the World, Part B

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

In our previous talk, we spoke about the difficulties the world places in the Christian’s path. How difficult it is for a person to escape the world’s grasp, to overcome its obstacles, and to become a true Christian, as Christ and the Gospel require. We said that the world is man’s second greatest enemy. His first enemy is Satan, and his second is the world, concerning which Holy Scripture tells us that “the whole world lies under the sway of the evil one.” Unfortunately, we have not yet fully understood this, and most of us remain friends with the world. Someone may ask, “Well then, what am I supposed to do? Should I begin fighting against the world?” No, do not fight against the world. But do not do what the world does. Do not follow what the world dictates. Do not be carried away by its methods, its words, its fashions, or its powers. Otherwise, you would have to leave the world altogether. As Paul says plainly in Holy Scripture, if that were so, you would have to go out of the world.

He says this in the Epistle to the Corinthians. When I say that you will live among the sexually immoral, he tells us, you must not become sexually immoral; you will live among thieves, but you must not become a thief; you will live among false witnesses and dishonorable people, but you must not become like them. Yet the Christian, unfortunately, thinks that because most people have these faults, he cannot be different. He believes that he too must conform to the world in which he lives. But Christ does not agree. A person is free to listen or not to listen, to follow or not to follow the world.

The world, for example, wants a woman walking through the marketplace with a cigarette in her hand. I refuse to follow that. It wants her to adopt its way of thinking. I refuse to follow or listen to the world. It wants a man to wear his hair long so that he will be considered somebody. I refuse to listen. It wants him to be a gambler, a drunkard, and a swaggering tough. It wants the young woman in jeans and the young man with a girlfriend. The Christian is obliged to take a stand against these weaknesses of the world—not merely to refrain from taking part in its evil and dark works, but also to adopt such a clear position that others understand he is not following them, even though this may often expose him to criticism.

The world is like a person’s shadow: when you chase it, it flees, but when you turn away, it draws near. Try to step on the shadow of your own head; you cannot. The more you try to tread on it, the farther it moves away. But when you turn and walk forward, you know that the shadow follows close behind. Why should I follow the world instead of letting the world follow me? Why am I obliged to listen to the world rather than have the world listen to me? That is the question. Why should Christ call me to account tomorrow, or why should I lead someone else to ruin, as we say? If I give my blessing to the world’s weaknesses, the world will conclude, “You are one of us. Things cannot really be as the priests and preachers say.”

Many Christians, including women who are ladies in every sense of the word, regard these matters as secondary. But they are not secondary; they concern Christianity itself. The world is a great temptation, as are the devices Satan employs through it. You see, it was not the devil alone, but Eve as well. She became a powerful weapon in the devil’s hands. He used her in the beginning to overthrow and enslave the first man. Satan did not act alone. Holy Scripture shows the devil using Eve as well. Together they overcame Adam, and we know what followed.

They found themselves naked. When Satan saw that this device had worked, he used it again in the days of Job. You will remember that he spoke with God, and God gave him power over Job’s possessions and household, but not over Job himself. Satan destroyed everything, yet he did not take Mrs. Job. He devastated Job’s children, servants, animals, and property, but he did not destroy Job’s wife. He left her untouched and then used her against Job, for she went to him and told him to blaspheme God and die.

Job had been tormented for years and reduced to a living skeleton, sitting upon the dunghill. “Why should I blaspheme Him? If you told me to blaspheme Him so that I might recover, I could at least understand what you meant. But if you tell me to blaspheme Him merely so that I may die, why should I do it? What benefit would that bring you?” It would not benefit her; it would benefit the one who was inciting her and on whose behalf she was acting at that moment. That is one side of it. But the world too is a great beast, because it has flesh and eyes with which to see, anger it can display, a voice that can be heard, hatred, murder, power, and everything else. Faced with this whole tempest and all these snares, a person asks, “How can I possibly escape?” Of course, if I give way to anger, I will drive Christ away.

The devil will come—perhaps through your mother-in-law—and you will defend yourself, struggle, quarrel with her, become bitter toward her, break off all relations, and refuse even to answer when she telephones. And then you will want to become a godmother! Leave the world aside. Look to Christ and treasure friendship with Christ. If you lose the friendship of the world, you lose nothing you need or that can truly help you. No matter what certificates the world gives you, whether it calls you a saint or says you are damned, it can neither benefit nor harm you. With Christ’s help, a person prepares his own certificate, bearing Christ’s seal. A person may receive every seal of approval that the world can give, but if he does not receive Christ’s seal, it all amounts to nothing.

The Ascension, Holy Scripture, the Resurrection, the Apocalypse, the Kingdom of Heaven—these are the things that matter. The world merely looks for something to chatter about, pecking at trifles like hens scratching beneath the coop. The world has great power, and many people fear it. They draw back and keep looking around at others, asking, “What will people say?” They never ask, “What will Christ say? What will the Theotokos say? What will my patron Saint say?” So a person must decide whether or not to follow the world.

In connection with those familiar words—which you may remember—we took our subject from John’s catholic epistle. Tonight another timely incident brings us to the same conclusion. It concerns exactly what we have been discussing: how greatly the world can obstruct a person’s salvation, and how a person can resist the world if he truly wishes to do so. In the Gospel according to Luke, chapter 18, verse 35 and following, we read this:

“As He drew near to Jericho...” Christ, together with His disciples and the crowd, was approaching Jericho. “A certain blind man sat by the roadside begging.” He was a beggar, sitting beside the road and asking for alms. What else could the blind man naturally do to earn his daily bread? “And hearing a multitude passing by”—he had no sight, but another sense told him that something was happening. In our everyday language, he heard that quite a commotion was passing by. Little by little, he realized that a crowd was going past and that something important was taking place. So he asked what was happening. He was curious to learn why this whole crowd was passing together. “And they told him that Jesus of Nazareth was passing by.”

The reason for the crowd you hear, they told him, is Jesus of Nazareth. That was the answer given by some of the people standing nearby. He is the leader, the one at the head of this multitude you hear. The blind man immediately seized his opportunity and cried out, “Jesus, Son of David...” He did not let the opportunity pass. He did not say, “Tomorrow I will prepare myself, ask questions, and think it over.” He is passing by now, so I will cry out now. This is an answer to all who are indecisive, to all who procrastinate and turn today into tomorrow.

When tomorrow becomes today, they put it off until tomorrow once again. And when that tomorrow becomes today, they postpone it until the day after. This is one of Satan’s great devices: through our spiritual sloth, negligence, and indecision, he steals the present from us and promises us the future. “What will you become?” “I will change tomorrow.” And then you sin again. “Will you go to confession now?” If you think you can wait until your final days, that thought is deceiving you. What did you imagine? This is one of Satan’s great devices, by which he sends many people alone into eternity.

They know neither the hour when they will depart from this world nor the manner in which they will leave it.

When will the Lord come? In one of two ways, every person will meet his Creator and stand before his Judge: either through death or at Christ’s Second Coming. Since both death and the Second Coming of Christ will come at an unexpected time, a person must always be ready and must not delay. Delay causes hardness of heart—hardness. It is like piling filth upon filth. Is it the same to take a feather duster and remove the dust that gathered today as it is to clean a piece of furniture left untouched for one year, two years, twenty years, or fifty years? Is it the same? Can it be cleaned just as easily?

Do our clothes come clean in the same way when we send them regularly to the cleaner as when we leave them there for fifty years before deciding to have them cleaned again? Is it the same? Of course it is not; anyone can tell you that. Yet a person is swept along, does not come forward, and does not attempt what he ought to do today, but leaves it until tomorrow. Tomorrow does not belong to him, and so he is carried away by the current and passes into eternity. This device is utterly satanic. Indeed, as I once read in a patristic tale, it was devised by a minor demon, but with great cunning. The story said that a council of demons was once convened.

They all gathered together, the various figures of that satanic world, and held a consultation. How could they lead more people into Hell? What policy should they follow, and what measures should they take? Beelzebub, the chief among them, gave the floor to the various demons present, and they offered many proposals. “We will create wars so that people kill one another. We will stir up blasphemies. We will separate husbands and wives. We will promote sexual perversions, mortal sins, and murderous political systems.” Most of them argued, “We will create atheism and persuade people that nothing exists beyond the grave.” For all these ideas come from them: that there is nothing beyond the grave, and that no one has gone there and returned to tell us.

But the Gospel, the Kingdom of Heaven, the Nativity of the Theotokos, and the Second Coming will still bear fruit among people. How long can we keep telling the world, “There is no God”? How long can we say that nothing exists beyond the grave? How long can we repeat such things? No, they said, we will not manage to convince everyone. God’s existence is palpable. A person must be deeply corrupt, deliberately refusing to acknowledge a Creator. “Then what shall we do?” they asked.

“Tell them that everything exists. Hell exists, Paradise exists—everything exists—but they still have plenty of time. Why do anything now?” The words “you have plenty of time” were the proposal of that little demon. Many people prefer the devil to appear great and fearsome. “Why do you honor that great one but pay no attention to me, a little demon?” We should heed neither the small nor the great. This device—“you have plenty of time”—comes to us through the world. Many times it is served to us by the very people around us. They stand over us, having meanwhile arranged and agreed upon our funeral, and tell us, “Tomorrow, when you are back on your feet—tomorrow.” Yet they have already given the funeral director his instructions. Such people are plainly instruments of Satan. It may be one’s father, mother, spouse, brother, or anyone else.

See how thoroughly the world prepares you, how it hides the truth, deceives you, sweeps you along, and leads you astray: what you will become, how you will appear, what you will spend, what you will desire, what you will do, and so forth. It does nothing else; it merely plays its part in wrapping you up and dispatching you into the great kingdom of its ruler, Satan. The world is not always the neighbor outside. What we call “the world” may be inside your own home. You may find your whole household serving evil and becoming an instrument of Satan, suffocating you—not allowing you even to raise your hand and make the sign of the Cross, burn incense, keep an icon, fast, or make a prostration of metanoia. A person may therefore have to resist the devil and the world within his own home. So tell me: what is a person called to do?

What I am telling you is this: none of us, young or old, should waste time. Something my wife said at home today made an impression on me. Our little boy had done something similar at school—he had quarreled with someone, told a lie somewhere, things had become confused, and there had been an uproar. So she imposed a rule of prayer on him: “Tomorrow you will not receive Holy Communion,” she told him. We had come here to Corinth for Sunday. “You will not receive Holy Communion tomorrow,” she said. A punishment, you see—not to receive Holy Communion. But what was needed was for him to confess and receive Holy Communion. You could see him standing apart in the Church. So I said to Father Spyridon—you know him; he is the senior priest here—“Hear the boy’s confession; he has something to tell you.” And the little boy went and confessed inside the sanctuary.

The priest gave him his blessing to receive Holy Communion. The boy told him the truth; the priest examined the matter and told him what he should do, and so forth. I told him, “Go and tell your mother, who is in the women’s gallery, that you have confessed, and ask for her blessing to receive Holy Communion.” After all, she was the one who had forbidden him. I did not want to come between them and undermine her authority—not merely contradict her, but tear it down. And the little boy received Holy Communion last of all, together with you. Then, because he had done something else yesterday, she told me today that he should not receive Holy Communion. “I did not prepare him, so he should not receive.” But did I prepare him? Holy Confession prepared him; the child came willingly.

Did he have to go to his own spiritual father? Were we supposed to find him in Athens? We had a car, but it broke down. The car could not come, and the delay was wearing us out. Why should the child be left burdened in that condition? There was no time to spare. Tomorrow he could go to his spiritual father, recount the whole matter, and receive counsel from him. What remained was a matter of instruction; absolution had already been given there in the sanctuary, and Holy Confession was complete.

Must Holy Confession be made to that same priest in order to be valid? Counsel can also be given by us or by his teacher. That priest is his spiritual father. But at that moment the important thing was for the child to confess, for that sin to be removed from between us, and for him to be set free from it. Who could say that we would return home that evening? And if we did not return, why should he remain condemned? So you see how the devil can be at work even inside the home. What does it matter what the neighborhood has decided? And if it is the mother saying such a thing, and stubbornness has taken hold in the home, just try to deal with it. How difficult it is for a person to become a Christian.

How difficult it is for a person to be different and not run with the crowd. Your so-called brother himself may tell you, “You have no love.” That is nonsense. A person must have discernment. For love must sometimes yield to discernment. That is what our Holy Fathers teach. Although the Gospel, through Paul, says that the greatest virtue is love—“the greatest of these is love”—we also speak of discernment. Discernment, my beloved, is the safeguard of what is good. So this is a matter of discernment. Now—now; tomorrow does not belong to me. My beloved, do you know that the present does not really exist? Do you know this?

A person does not hold the present in his hands, nor does he hold the future in his hands. Does he possess the past? Not even the past; it has gone. Think about it seriously for a moment. Whatever I have just said is already past. Whatever I am about to say is still in the future. Where, then, is the present?

Man is suspended, as they say—suspended between heaven and earth, living in uncertainty. No one knows what may happen. Someone intends to go home, but who knows whether he will arrive? The blind man acted at once, on his own initiative, entirely on his own. I once told you about another incident that happened to me.

I came on Sunday morning and served the Divine Liturgy, and then I returned on Sunday afternoon to give a talk.

Looking down at the audience, I saw a young woman come in. Among the great crowd, this one young woman entered. From her manner and bearing, I could tell that she did not attend regularly. I do not know what she heard from the sermon outside, but it held her there. She remained standing for fifty minutes. I had not even been speaking for ten minutes when she arrived, and she did not move at all. At the end, while other people who had come were gathering around, and the bishop was there amid all the commotion, she too came forward last. In my haste I said, “You—come here.” She was about twenty-six or twenty-seven years old. “Go to Holy Confession now.” She asked, “Why?” I said, “Go now, while your heart is warm, because you need to confess now. Go and confess now, in Athens.”

She said, “I will come to the talk this afternoon, and then we can discuss it.” I replied, “Very well, but do what I am telling you now, and come back this afternoon. This afternoon is...”

That afternoon, the young woman went boating with two others, and all three drowned. Do you hear what a Mystery this is? All three drowned; they went boating that afternoon. They were young people. While I was speaking, they went out toward Mikrolimano. The result was that between noon and afternoon the girl was gone. How did I come to tell her, “Go now; come here”? What she said and what she finally did, I do not know. I only mean that this event remains before my eyes. We can rely on nothing. Now—that is what matters. A person is like a cypress tree standing alone. “Later I will come to my senses; later I will change...”

“I will still have time to be saved.” That is supposed to be spirituality: “I will still have time to be saved.” Yet many people not only fail to act themselves, but also make it difficult for others to be saved. Instead of helping them, they become obstacles. Listen. This man was blind. He was suffering. In a sense, he looked to those who could see for support—both material support from those near him who understood his needs, and moral support as well. Listen! As I told you, he cried out, “Jesus, Son of David,” the biblical name of Christ. It is a biblical name, that is, a name...

that was proclaimed among the nations. The prophets had said that Christ would be a descendant of David, that is, the Son of David. So this blind man knew the biblical name of Christ, while many sighted and highly educated people know nothing about Christ. Even after 1,970 years, we still know nothing about Christ—Christ, who, with twelve simple men, without atomic bombs, wealth, silver, or worldly power, overturned the whole world, brought down established orders, raised up the Cross, changed the calendar, changed the names people bore, and caused them to be called Christians.

People today know nothing, yet this blind man hears that Christ is coming and cries out to Him by His biblical name: “Jesus, Son of David, have mercy on me.” And those who were going ahead rebuked him and told him to be silent. Who were those going ahead? They were the people traveling with Christ. But that is not why you go with Him—to make it harder for those who are approaching Christ. Do you know how many of us, instead of making it easier for others to come to Christ, find their way, abandon sin, practice metanoia, go to Holy Confession, begin attending Church, and undertake the spiritual struggle—instead of helping them do all this, we place obstacles in their way? Do you know how many? Many—very many.

I know of many such cases here in the provinces, and Athens certainly has many among Christian families. It is not so much the openly worldly person who makes it difficult for someone to approach Christ, as the person who appears to follow Christ but acts in a worldly way. You visit a Christian home during a fast, and they serve you chicken. That makes you reject even the atheist. If you go to an unbeliever’s home and are served chicken, it does not hinder you in the same way. But if you go to a religious home and they serve you chicken, you may never become a Christian. If the host is a priest, you may certainly become a Jehovah’s Witness; and if he is a bishop, you may certainly become a heretic—one hundred percent. Do you understand? These are the people who appear to be following Christ, those going ahead. People say, “This is Christianity.” But this is not Christianity at all. It is merely a travesty of Christianity.

You see Christian mothers holding their Paschal candles while wearing men’s trousers. How can these things be celebrated together, when God has said that it is an abomination for a woman to put on a man’s clothing? How can you hold Christ in your hands in that way? He is risen—and the One who rose is the One who said this. Either the one thing is true or the other. Both cannot be true together; they do not fit. Either you believe Him and follow Him, or you do not believe Him and reject this as well. If Christ is risen, and you believe that one day He will come to judge the living and the dead, then you are bound to live accordingly and not in a manner contrary to Orthodoxy. Do we not now see Christian homes opening their doors and accepting what Holy Scripture calls abominations? Or within the home itself, the girl and the boy are dressed in such a way that today you can scarcely tell them apart...

You would need measuring instruments and experts just to know whom you were speaking to. This mixing and confusion, as things have become today, is not found only in so-called worldly homes. It is also found in other homes, the so-called religious ones—among those who go ahead, journeying with Christ on the way up to Jerusalem. These people become obstacles. They prevented the blind man from approaching Christ, although they were the sighted ones and knew that Christ possessed this power. Before the blind man even spoke, they should have stopped Christ there and said something like, “Please, here by the bridge, here at this narrow place...”

“Have mercy on this man too. He will be delivered and will no longer have to sit in the bitter north wind, collecting pennies for his bread; and we too will be relieved.” For when a blind man stretches out his hand and says, “I look to you who can see,” he places a moral demand upon you. Whether you want to or not, you feel obliged to give him something, little or much, and that also relieves your conscience. Yet those people not only failed to help him; they made matters harder. It is good for a person to have good neighbors. Leave your house open, and they will watch over it. But if your neighbors are wicked, even if you lock it, they will rob it and break in. What is the value of having Christians around you? Their moral presence restrains evil.

A Christian environment ought to help a person. Why, then, should it make his spiritual struggle harder? Why should it make Christianity difficult for him? Many openly acknowledge the Christian’s strength and virtue. I know a businessman who is a friend of mine. He owns workshops, has a great deal of money, and runs a large enterprise. Whenever he had to leave to do some good work—to attend to a social need or visit someone in mourning—he would entrust his keys to his Christian employee, the one who lived according to the Canons. At the same time, he mocked that employee for his faith. Yet when it came to the keys, he turned to the Christian employee, not to the others, though he himself would not follow that way of life. Do you understand? This is what lies within people. The world, then, is a great obstacle and hinders man. Yet people are waiting for someone to make it easier for them to go to Christ.

Do you expect to reach Christ by traveling along a broad highway? The way that leads to life—to Christ—is narrow and difficult. It is narrow and filled with tribulation. When we say difficult, we do not simply mean gloomy or miserable; we mean a path of complete devotion, under the protection of the Theotokos.

And so, what is this meant to teach us? That you must always keep your eyes fixed ahead. You never know around which corner someone may suddenly appear and cause a collision. What do drivers do when they travel along a road with many bends? They pay attention, expecting someone at every turn. If they say, “There is nothing there,” they will certainly collide.

At every turn, the driver assumes that he may meet someone, even though he may meet no one at all. Then he will arrive safely. In the same way, the believer does not know what will happen around the next corner. When he steps out of his door, how can he know what the next second of his life will bring, what tomorrow holds for him, or what the coming year may bear? He cannot know. So he walks with his eyes forward, always attentive. If he begins turning this way and that, looking at shop windows and televisions, listening to one thing while looking at another, he will certainly suffer a disaster in his life. He will not reach his destination. When Peter walked upon the sea—pay attention—he looked at Christ, and he walked upon the sea. But when he turned to look at the raging waves...

he began to sink. When he took his eyes off Christ, he began to sink. As long as his eyes were fixed on Christ, he walked upon the sea, just as Christ did. That is the lesson. The moment you turn aside and take your eyes off Christ and the Most Holy Theotokos (All-Holy), off your place and your journey—where you are going, before whom you will appear, and how you will appear—you will begin to sink. Do not lose heart. Cry out, “Lord, help me!” Reach out: He is beside you and will give you His hand. It is a great device of Satan to discourage people and persuade them that no help exists. Even today I hear many say that teachers have disappeared, principles have disappeared, and the appointed times and spiritual guidance have disappeared...

No, that is false. There is always help. For those who truly desire it, there will always be a person to guide them. There will never be an age in which someone who truly seeks help will find no one. But it depends upon the person—whether he is willing to remain steadfast and persevere. Saint Kosmas of Aetolia, the teacher of the nation, expressed it beautifully: “They may take away your animals, your wives, your children, your husbands, your homes, your wheat, and everything else. But no one can take your Christ or your soul unless you surrender them.” And that is true. The world is an obstacle, but I must go around the world. Zacchaeus faced many obstacles.

His rank and high social standing were an obstacle. His short stature was an obstacle. His dignity was an obstacle too: how could a man of his position climb a sycamore tree? Yet he ran. He went around the crowd that would not let him pass, took another way, moved ahead of them, and disregarded his position. He did not care what the newspapers might write the next day, calling him a mayor, a chief, Zacchaeus, or anything else. He was an important man, not an ordinary person, yet he saw Christ. And he not only saw Christ; he was counted worthy to receive Christ into his home and at his table, to introduce Him to his wife, if he had one, to have Christ bless his children, to drink from the same pitcher and eat the same food, and for God to converse with His creature.

All this came through the sacrifice he made when he went around the world and its opinion. So regard the world as both something and nothing. Do you understand? Make use of the world only as long as it does not enslave you. The moment it tries to enslave you, let the world remain in its place and you in yours. If the soul begins to follow the world, you will leave your proper place. The world may appear to be a great friend, yet in such matters it is always an obstacle to living the Christian life. A woman from Ioannina telephoned me in Athens today. Among the things she told me, she said, “The bank is holding a celebration here. My husband has social engagements during these days, and we are at our wits’ end.” I asked her what they would do. “We cannot refuse to go,” she said. “And what will happen?” “I need your blessing...”

“Should I go? What else can I do?” “Yes,” she told me, “but there will be feasting and drinking there, and it is during the fast.” I said, “Is there no fish there? Does all Epirus produce no eel or anything else, so that you do not have to eat meat?” “Perhaps,” she said, “but that is how things are.” You see how her husband’s position becomes an issue. Her husband had gone a few days earlier and eaten meat, and now, she said, they were on tenterhooks and did not know what to do. It is as though you must make yourself ill voluntarily so that others will not make you ill, and then take a sedative. But you do not have to become ill. You can stand firm. “The manager will misunderstand me; this person or that person will take offense, because they believe in nothing.” So what? Shall we give in? Shall we follow them?

When the governor of that time, one of your own people, came here to take charge of the island, it was a fasting season, and they offered him fasting food. He protested, saying, “I do not fast for the Nazarene.” Before long, his end approached and he became ill. A priest went to give him Holy Communion, but he drove the priest out, crying, “The Nazarene!” He drove the Nazarene away and turned his back on Him. But surely the Nazarene also left him outside in the end. For the Nazarene to remain outside here is not the most serious thing; for a person to remain far from the Nazarene there, in the next life, is truly serious. Therefore, do not fear the world. Its certificates of approval will help you in nothing. We shall value other people.

We shall respect them, but we shall not follow them in their weaknesses, their idolatry, or anything else that leads us toward foreign gods and pagan deities. I respect you, and I will humble myself before you, whoever you may be; but I will not attach my life to yours, imitate what you do, or go where you want me to go. That would mean abandoning the Gospel, extinguishing the spirit, and separating oneself from Christ. The blind man in today’s passage was not intimidated. They told him to be silent, but he did not listen. Instead, he raised his voice and cried all the louder, “Jesus, Son of David, have mercy on me!” And when a person truly desires...

Christ is the One who heard Jonah from within the sea creature and brought him out. It is prayer that reaches Christ. Christ is the One who said to Nathanael, “Before Philip called you, I saw you under the fig tree.” Before Philip came to speak to you, He was saying, I knew where you were, my brother. I knew what you were doing beneath the fig tree: you were praying, and your prayer was coming to Me. A person must truly desire. When he does, every obstacle is levelled, as though a bulldozer had passed through and made everything flat. All obstacles are swept away. However many mountains stand before him, he has the strength to level them all.

But the person must truly desire it and cry out from within, “Christ, I desire You; make me what You want me to be.” A man who was going away to pray in the wilderness used to say, “Your property is in danger.” By “property” he meant himself, as belonging to Christ, because Christ suffered for us and, according to the faith, we are His possession. This remains true even though we offer incense to the devil and evict Christ because He tells us “no” and “you shall not,” while our present way of life, our fashions, the world, self-interest, and the ego do not agree with Him. These are entirely different things. Nevertheless, we are His possession; this is the truth of the matter. Holy Scripture says, “You were bought at a price.” And remember that prominent Indian whom Christ introduced to Thomas in order to prepare the Apostle to go and preach in India. Remember what he asked him.

Christ said, “I have a servant, and I am selling him.” They came to an agreement, and the Indian would take him. Christ said that he was a skilled craftsman who could undertake various kinds of work. Then He brought them together, and the Indian asked the Apostle Thomas, “Tell me truly, are you His servant? Is He your master?” Thomas answered, “Yes.” “He has sold you,” the man said, “and the document says that He bought you at a very great price.” Our Lord received the gold from that Indian, but later found Thomas and gave it to him—the money from the sale. I am telling you the story simply to show you what our God reveals to us. “Yes,” Thomas says, “He bought me, and at a very great price.” The purchase price was immense: we were bought with blood. Yet we sell ourselves so cheaply, for one small pleasure...

For a single carob pod, as the parable of the Prodigal Son presents it so beautifully, a person exchanges Christ, his faith, his mother, his Church, his catechesis, and every human and sacred bond. He aligns himself with Satan, although at Baptism he stood at the font and said, “I renounce Satan, and I unite myself to Christ.” Then, when he grows up, merely to avoid offending this gentleman or that lady, and to escape certain difficulties, he betrays Christ and betrays himself. But when a person refuses to do these things, everything changes. Christ hears him, hastens to him, and draws him out—from the depths, from the sea creature, from wherever they have shut him in, whatever they have made him drink, and whatever they are doing to him. He can be confined in a cell, yet Christ can rescue him from everything. It does not matter if Christ sometimes seems to delay and the soul remains in anguish. I would like to remind you that...

In the boat, the disciples cried out to Christ while He appeared to be asleep in the stern. There are times when you call to Him and He answers at once, “I am here,” and the miracle happens. But there are also times when you call repeatedly and He seems not to hear. It is not that He is absent. He is there, but He has a reason for not answering: as Basil the Great says, it is to make us more earnest in seeking Him and to keep us close to Him. As long as a mother does not give her infant what it desires, the infant stays near her and remains safe. Once it receives what it asked for, it runs off, where a car may strike it or a dog may attack it. Christ often has His reasons for not granting our requests, even when they seem just, reasonable, and beneficial to us.

He may grant them, but only at the proper moment. Our faith and patient endurance must be tested so that we will be able to preserve what He gives us. The world therefore did not succeed in silencing the blind man. Nor can anyone today say, “I truly desire Christ, but the world prevents me.” You must desire Him; I must desire Him. If I conform to the world, I am choosing it. Otherwise, I go around it and cry out even more loudly, as the blind man did. “And Christ stood still,” the passage says. When the man cried still louder, although others told him to stop and be silent, he did not stop. He cried out even more, and then Christ commanded that he be brought near. Do you understand? When you turn on the light, the cockroaches scatter. All those supposed “lords” and “gods” who interfere with the salvation of the soul are cockroaches. They demand sacrifices, but when Christ comes, they vanish. They vanish and swallow their words!

Their words have no power. They cannot stand anywhere. Only the believer can stand firm. As someone once told me, the only person capable of offering consolation and remaining beside another person through every trial is the Christian—the one who has Christ. Another Evangelist adds something that complements the passage from Luke which I am reading to you: when the man heard that Jesus had stopped and was calling him, he threw off his cloak. Let us learn another lesson from this: we must not be materialistic. A merchant loaded down with bundles upon bundles cannot move quickly or throw them aside. There is a story about a shipwreck...

A woman there, who was also an artist, drowned because of the weight of her jewellery. Everyone else was saved, but she took her suitcases and refused to let them go until the end, and so she drowned. All these possessions become weights that hinder a person from going toward Christ. You must throw them aside; you must leave them and free yourself as much as you can. You know that when someone is climbing a mountain—and the ascent toward Christ is a mountain, a Golgotha—the one whose hands are empty climbs more easily. We criticize certain people because they leave things behind, attach little importance to them, refuse to cling to comforts, flattery, and the delusion of this world, and fly away like birds. We criticize them, but they have understood the secret better than we have.

They run more easily, so do not criticize them. People may say, “She is foolish; she goes about like some simpleton. She will gain nothing from it.” Yes, the blind man threw off his cloak so that he could go more easily toward Christ. You too will have to cast off many things if you wish to go toward Christ. You will cast off pleasures and every trap. Papers, coverings, and all those devilish things—you will throw them away. You cannot go to Christ while carrying them. You will not reach the summit. You must cast them off in order to arrive. And when you reach Him, He will ask you, “What do you want?” What did that poor man say? “Have mercy on me.”

Can you go to Christ and say, “Will You make my field produce a good crop?” Ask first for light, and He will take care of the field. Do not begin by begging Him to arrange a marriage for your daughter. Ask Him first to open your daughter’s blind eyes so that she may know Christ, and He will then arrange what is best for her. Do you understand? Christ established the proper order when He said, “Seek first the Kingdom of God and His righteousness, and all these things”—bread, a roof, clothing, and money—“shall be added to you.” I will give you these things, He says. Do not expect Him to provide them if you are unwilling first to put your soul in order, to deal with your sins, and to have your eyes opened so that you may see where you are, why you came, and where you are going. This is what Christ desires: that you see where He has come, why He has come, and where He awaits you. And if a person...

If a person comes to know only the things his eyes can see—the world and all its contrivances—but does not learn Christ, does not know Christ, and is not born anew with Him, it would have been better for him not to have been born. It would have been better for anyone not to have been born, whether an ordinary person, a poet, a king, an accountant, or whatever else he may be. For the life of this world is nothing compared with the life of the world to come. Let this lesson, together with the one given the day before yesterday about the world, remain with you, and let each person make use of it. It has been expressed in simple words so that everyone may understand. Where there is willingness, everything becomes possible. Where there is no willingness, nothing does. For the willing person there is abundant light; for the unwilling, deep darkness. When a person does not desire salvation, not even God Himself will compel him—the God without whom the creature can do nothing...

Thank you. He came so that we might be made complete and be saved.

Στην προηγουμένη μας ομιλία μιλήσαμε αναφορικώς με τις δυσκολίες τις οποίες παρεμβάλλει ο κόσμος στην πορεία του χριστιανού. Πόσο δύσκολο πράγμα είναι ο άνθρωπος να μπορέσει να ξεφύγει από τα χέρια αυτά του κόσμου και από τα εμπόδια του κόσμου και να γίνει σωστός Χριστιανός, όπως ο Χριστός τον θέλει και το Ευαγγέλιο. Λοιπόν, είπαμε εκεί ότι ο κόσμος είναι ο υπ’ αριθμόν δύο εχθρός του ανθρώπου. Ο πρώτος του εχθρός είναι ο σατανάς, ο δεύτερος εχθρός είναι ο κόσμος, για τον οποίο ο Χριστός μας έχει πει ότι όλος ο κόσμος εν τω πονηρώ κείται. Αυτό, δυστυχώς, δεν το έχουμε εμείς ακόμη καταλάβει απόλυτα και οι περισσότεροί μας είμεθα φίλοι με τον κόσμο. Θα πει κανείς: «Καλά, τι να κάνω; Να αρχίσω να τα βάλω με τον κόσμο;» Όχι, να μην τα βάλεις με τον κόσμο. Να μην κάνεις ό,τι κάνει ο κόσμος, να μην παρακολουθείς αυτά που ο κόσμος υποδεικνύει, να μη συγκινείσαι από τις μεθόδους του, από τα λόγια του, από τις μόδες του, από τις δυναμίες του, γιατί τότε διαφορετικά θα πρέπει να φύγετε από τον κόσμο. Όπως καθαρά το λέγει ο Παύλος αυτό, και αν ήταν έτσι, Αγία Γραφή, θα σας ήθελα να βγείτε εκ του κόσμου.

Εις την προς Κορινθίους Επιστολή το αναφέρει αυτό. Όταν λέγω, λέει, θα είσαι μέσα στους πόρνους, δεν θα είσαι πόρνος· θα είσαι μέσα στους κλέφτες, δεν θα είσαι κλέφτης· θα είσαι μέσα στους ψευδομάρτυρες, στους ατίμους, δεν θα είσαι όμοιος. Και ο άνθρωπος, δυστυχώς, ο χριστιανός, νομίζει ότι, διότι ο πολύς ο κόσμος είναι με τα ελαττώματα αυτά, ότι δεν μπορεί αυτός να έχει διαφορά. Θα είναι κι αυτός σύμφωνα με εκείνον τον κόσμο που ζει. Ο Χριστός όμως δεν συμφωνεί. Είναι στην ελευθερία του ανθρώπου να ακούσει ή να μην ακούσει, να παρακολουθήσει ή να μην παρακολουθεί τον κόσμο.

Να στέλνουμε, παραδείγματος χάριν, τη γυναίκα στην αγορά με τσίγαρο στο χέρι. Δεν θέλω να ακολουθήσω. Τι θέλεις με τα μυαλά; Δεν θέλω να ακολουθήσω και να ακούω τον κόσμο. Θέλει τον άντρα με μαλλιά για να είναι άτομο. Δεν θέλω να το ακούω. Τον θέλει χαρτοπαίκτη, τον θέλει μέθυσο, τον θέλει μάγκα. Την κόρη τη θέλει με τζιν. Τον νέο τον θέλει με φιλενάδα. Και ο Χριστιανός είναι υποχρεωμένος να παίρνει μια θέση εναντίον αυτών των αδυναμιών του κόσμου, όχι μόνο να μη συμμετάσχει στα πονηρά έργα, τα σκοτεινά αυτά έργα του κόσμου, αλλά συγχρόνως να παίρνει και μια θέση ανάλογη, ώστε να αντιλαμβάνεται ο άλλος ότι αυτός δεν τον παρακολουθεί και μπορεί πολλές φορές να βγει στον έλεγχο.

Ο κόσμος είναι σαν τον ίσκιο του ανθρώπου, που όταν τον διώχνεις φεύγει και όταν φύγεις έρχεται κοντά. Για κάντε μια προσπάθεια να πατήσετε το κεφάλι σας, τον ίσκιο κάτω· δεν μπορείτε. Όσο πηγαίνετε να τον πατήσετε, τόσο φεύγει. Όταν εσείς γυρίζετε μπροστά, θα γνωρίζετε ότι έρχεται κοντά ο ίσκιος. Γιατί εγώ να παρακολουθήσω τον κόσμο και να μην ακολουθήσει ο κόσμος εμένα; Γιατί εγώ έχω το χρέος να ακούσω τον κόσμο και να μην ακολουθήσει ο κόσμος εμένα; Αυτό είναι. Γιατί να μου ζητήσει λόγο ο Χριστός αύριο εμένα ή να τον πάρω στο λαιμό μου, όπως θα λέγαμε, τον άλλον; Εγώ θα ευλογήσω τις αδυναμίες του κόσμου και ο κόσμος θα θεωρήσει ότι «εσύ είσαι μαζί μας. Δεν θα είναι όπως τα λένε οι παπάδες, όπως τα λένε οι ιεροκήρυκες».

Πολλοί χριστιανοί, και μάλιστα κυρίες με όλη τη σημασία της λέξης, αυτά τα έχουν για δευτερεύοντα. Αλλά είναι άλλα, είναι ο Χριστιανισμός. Μεγάλος πειρασμός ο κόσμος και τα τεχνάσματα τα οποία χρησιμοποιεί ο σατανάς δια του κόσμου. Το βλέπετε, ο κόσμος δεν είναι μόνο ο διάβολος. Η Εύα, οι δυο μαζί. Ήταν ένα μεγάλο όπλο του διαβόλου στα χέρια. Την χρησιμοποίησε στην αρχή και κατετρόπωσε τον πρώτον άνθρωπο και τον αιχμαλώτισε. Δεν είναι μόνο αυτός του. Λίγο μαζί, λίγο μαζί η Γραφή και ο σατανάς, όπως λέμε, αλλά χρησιμοποίησε και την Εύα. Και οι δύο μαζί κατετρόπωσαν τον Αδάμ και τότε έφτασαν ύστερα.

βρέθηκαν γυμνοί. Αυτό δει το τέχνασμα, το επανέλαβε ο σατανάς επί ημερών Ιώδης. Θα ενθυμίσετε όταν μίλησε με τον Θεό και ο Θεός του έδωσε την ευκαιρία των υπερχόντων και των υπάρξεων του Ιώδης, πλην του Ιώδης. Ο σατανάς όλα τα κατέθεξε, την κυρία Ιώδης δεν πήρατε. και ευασχήθηκε δικαιώματα, επωσκόνευσε την ταφεδιά του και τους υπηρέτες της, τα ζώα του, τα φέντια του, όμως την κυρία Λιώδη δεν τη μετήραξε, τη μετήραξε αυτού και τη χρησιμοποίησε έπειτα στους Λιώδης του Κεφάλιου και πήγε η κυρία Αυτής να βλαστινήσει τον Θεό και να πεθάνει

Τους επείραξε αυτές τα χρόνια, ότι ο άνθρωπος πρέπει να είναι μια αυτομεγγυνή, και υπερθέτωσε στους ίδιους τους φίλους του. «Γιατί να τον βλασφημήσω; Να μου πεις να τον βλασφημήσω και θα γίνω καλά, το καταλαβαίνω κι εγώ. Αλλά να μου πεις να βλασφημήσω για να πεθάνω, τι το θέλω εγώ να τον βλασφημήσω; Τι θα ωφεληθείς εσύ;» Δεν θα ωφεληθώ εγώ· θα ωφεληθεί εκείνος που με βάζει και για εκείνον για τον οποίον εγώ το ενεργώ αυτή την ώρα. Λοιπόν, είναι το ένα μέρος, αλλά και ο κόσμος είναι μεγάλο θηρίο, γιατί έχει και σάρκα και μάτια μπορεί να δει και θυμούς μπορεί να δει και φωνή μπορεί να ακούσει και μίση και φόνους και δύναμη και κάθε άλλο. Και ο άνθρωπος, για να αποφύγει όλη αυτή τη λαίλαπα, όλες αυτές τις ενέδρες, λέει: «Εντάξει, πώς μπορεί;» Βέβαια, θα βοηθώ προς την οργή, γιατί άμα βοηθώ προς την οργή θα διώξω τον Χριστό.

Θα έρθει ο διάβολος — η πεθερά είναι ο διάβολος — θα αμυνθείς, θα αγωνιστείς, θα τα χαλάσεις με αυτήν, θα δυσαρεστηθείς με αυτή, δεν θα ξαναέχετε σχέσεις, να σε τηλεφωνήσει πάλι, θα θες να γίνεις βαπτίστρια. Μας άφησε ο κόσμος. Τον Χριστό να κοιτάζεις, τη φιλία του Χριστού να κοιτάζεις· τη φιλία του κόσμου να χάσεις, δεν σου χρειάζεται, δεν σου χρησιμεύει. Όσα πιστοποιητικά να σου δώσει ο κόσμος, όσον Άγιο να σε πούνε ή όσον κολασμένο να σε πούνε, σε τίποτα δεν σε ωφελεί, ούτε σε βλάπτει. Ο άνθρωπος μόνος του φτιάχνει το πιστοποιητικό με τη βοήθεια του Χριστού, με τη σφραγίδα του Χριστού. Όλες τις σφραγίδες της θεωρίας του κόσμου να παίρνει ο άνθρωπος, του Χριστού αν δεν πάρει, τίποτα δεν κάνει.

Ανάληψη, Αγία Γραφή, Ανάσταση, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Ανάσταση, Ανάσταση, Βασιλεία των Ουρανών. Ο κόσμος κοιτάζει κάτι να λέει που γλύφονται τα μάτια της κότας από το κοτέτσι κάτω. Έχει μεγάλη δύναμη ο κόσμος και πολλοί τον φοβούνται τον κόσμο και μαζεύονται και κοιτάζονται με τον κόσμο: «Τι θα πει ο κόσμος;» Τι θα πει ο Χριστός, τι θα πει η Θεοτόκος, τι θα πει ο Άγιός μου, αυτό δεν το λέγει. Λοιπόν, ο άνθρωπος είναι να τον ακολουθήσει ή να μην τον ακολουθήσει.

Επί τη ευκαιρία εκείνων των λόγων των κοινών, που θα ενθυμείσθε, το είχαμε πάρει το θέμα από τον Ιωάννη, από την Καθολική του Επιστολή, έρχεται ένα περιστατικό απόψε βράδυ, και αυτό επίκαιρο, που έχει έρθει και βγάζει το συμπέρασμα. Αυτό το οποίο συζητούμε: το πόσο ο κόσμος γίνεται εμπόδιο στη σωτηρία του ανθρώπου και πόσο ο άνθρωπος μπορεί να αντισταθεί, αν θέλει, στον κόσμο. Στο κατά Λουκάν, στο κεφάλαιο 18, στον στίχο 35 και κατωτέρω, λέγει το εξής:

γεγονότο λέγει αγιονικίζουν αυτών τις κυριαρχές. Ο Χριστός με τις μαθητές του τροφανού επισκοπίαζε τις κυριαρχές. Της πλώσης... «Τυφλός τις εκάθητο παρά την οδόν προσαιτών». Ήταν ζητιάνος, καθόταν στον δρόμο και επαιτούσε. Πώς είναι το φυσικό, πώς να βγάλει αλλιώς το ψωμάκι του ο τυφλός; «Και ακούσας όχλου διαπορευομένου», δεν έχει την όραση, μια άλλη αίσθηση τον πληροφορεί ότι κάτι γίνεται. Όχι δουλειά μας, λέμε στη γλώσσα μας, περνάει. Διότι, κατ’ ολίγον, πληροφορείται ότι περνάει κόσμος και κάτι τόσο σοβαρό γίνεται, έτσι. Επυνθάνετο τι υπάρχει, τι συμβαίνει. Του κάνει περιέργεια να μάθει ποια είναι η αιτία όλου αυτού του κόσμου που περνάει μαζί. «Απήγγειλαν δε αυτώ ότι Ιησούς ο Ναζωραίος παρέρχεται».

Αιτία του κόσμου που ακούς είναι ο Ιησούς ο Ναζωραίος. Αυτή ήταν η απάντηση μερικών εκεί ανθρώπων πλησίον. Αυτός είναι ο αρχηγός, ο επικεφαλής αυτού του πλήθους που ακούς. Και τότε άρπαξε λοιπόν την ευκαιρία του αυτός, αμέσως, να φωνάξει και να πει: «Ιησού, Υιέ Δαβίδ...» Δεν έχασε ευκαιρίες. «Αύριο να ετοιμαστώ, να ρωτήσω, να το σκεφτώ». Τώρα περνάει, τώρα φωνάζω λοιπόν. Είναι μια απάντηση σε όλους αυτούς τους αναποφάσιστους, σε όλους αυτούς οι οποίοι αναβάλλουν και το σήμερα το κάνουν αύριο.

Όταν το αύριο γίνει σήμερον, πάλι το κάνουν αύριον. Κι όταν πάλι το αύριο γίνει σήμερον, το κάνουν μεθαύριο. Είναι ένα από τα μεγάλα τεχνάσματα του σατανά, ότι με τη ραθυμία, την ολιγωρία και την αναποφασιστικότητα τη δική μας, μας κλέβει το παρόν και μας υπόσχεται το μέλλον. Τι είσαι σήμερα; Αύριο. Και ξαναμαρτάνεις. «Θα πας να εξομολογηθείς τώρα;» Αν σκέφτεσαι να πας τις τελευταίες ημέρες, τώρα θα πας, θα σου δουλεύει. Τι νόμισες; Αυτό είναι από τα μεγάλα τεχνάσματα του σατανά, που πολλούς ανθρώπους στέλνει μονάχους στην αιωνία... Ευχαριστώ.

Δεν έχουν ούτε την ώρα που θα φύγουν του κόσμου τούτου, ούτε τον τρόπο που θα φύγουν του κόσμου τούτου.

Πότε ο Κύριος θα έρθει; Διότι ο άνθρωπος κατά κάποιον από τους δύο τρόπους θα συναντηθεί με τον Δημιουργό, θα συναντηθεί με τον Κριτή. Και πρέπει, εφόσον είναι σε έναν ανύποπτο χρόνο ο θάνατος ή η Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, να είναι πάντα έτοιμος και να μην αναβάλλει. Και η αναβολή δημιουργεί σκλήρυνση. Σκλήρυνση. Είναι σαν να επισωρεύεις επί ακαθαρσιών ακαθαρσίες. Όμοια είναι να πάρεις ένα πούπουλο και να καθαρίσεις τη σκόνη η οποία εμαζεύτηκε σήμερα, και το ίδιο είναι να καθαρίζεις ένα έπιπλο που είναι έναν χρόνο, δύο χρόνια, πάλι είκοσι χρόνια, πενήντα χρόνια ακαθάριστο; Είναι το ίδιο; Τα ίδια τα χέρια καθαρίζουν;

Τα ρούχα μας καθαρίζουν, εάν τα δώσουμε συχνά στο καθαριστήριο ή όταν τα αφήσουμε εκεί πενήντα χρόνια, λέμε να ξαναδώσουμε να καθαρίσουμε; Το ίδιο; Δεν είναι το ίδιο, το λέει ο ίδιος άνθρωπος. Και επίσης, παρασυρόμενος, δεν προσέρχεται και δεν επιχειρεί κάτι που πρέπει να το κάνει σήμερα, το αφήνει για αύριο. Και το αύριο δεν είναι δικό του και έτσι ανταλλάσσεται μαζί με το ρεύμα του και πηγαίνει για την αιωνιότητα. Το τέχνασμα αυτό είναι σατανικότατο. Μάλιστα, όπως διάβαζα σε μια διήγηση πατερική, είναι βγαλμένο από ένα μικρό σατανά, αλλά με πολλή φιλοσοφία. Αναφέρεται εκεί, σε αυτό που διάβαζα, ότι κάποτε έγινε μια συνεδρία των σατανάδων.

Όλοι βρέθηκαν γύρω, διάφορα πρόσωπα. Του σατανικού αυτού κόσμου και να γίνεται η σύσκεψη. Τι είναι ο τρόπος να πάρουνε περισσότερους ανθρώπους στην κόλαση; Πώς πρέπει να πολιτευτούν, τι μέτρα να πάρουν; Και έδωσε τον λόγο ο Βεελζεβούλ, ο μεγάλος, στους διαφόρους σατανάδες παρευρισκομένους εκεί, και έβαλαν πολλές προτάσεις, είπανε πολλά πράγματα. «Θα δημιουργήσουμε πολέμους, να σκοτώνονται οι άνθρωποι· θα δημιουργήσουμε βλασφημίες· θα χωρίσουμε τα ανδρόγυνα· θα δημιουργήσουμε αρσενοκοιτίες· θα δημιουργήσουμε θανάσιμα αμαρτήματα· θα δημιουργήσουμε ανθρωποκτόνο πολιτικότητα». Αν, λοιπόν, οι περισσότεροι υποστήριξαν: «Θα δημιουργήσουμε αθεΐα, ότι δεν υπάρχει τίποτα πέρα του τάφου», γιατί όλα αυτά είναι διανοήματα δικά τους, ότι δεν υπάρχει τίποτα πέρα του τάφου και ποιος πήγε από εκεί και μας είπε; Ευχαριστώ.

κυβένης πάρτις θεός. Ευαγγέλιο, Ευαγγέλιο, Βασιλεία των Ουρανών, Γέννηση Θεοτόκου, της Δευτέρας Παρουσίας, Ευαγγέλιο, Ανάμεσα αυτά και θα φέρουνε καρπούς. Αλλά πόσο να του πούμε του κόσμου «δεν υπάρχει Θεός»; Πόσο να του πούμε ότι δεν υπάρχει τίποτα πέρα του τάφου; Πόσο να του πούμε αυτά τα πράγματα; Όχι, δεν θα μπορέσει να τον πείσει. Είναι χειροπιαστός, λέει, ο Θεός. Θέλει να είναι πολύ διεφθαρμένος ο άνθρωπος, να μη θέλει να παραδεχτεί Δημιουργό. «Τι θες να κάνω;» θα του πούμε. Σας...

Όλα υπάρχουν. Και κόλαση υπάρχει και παράδεισος υπάρχει, τα πάντα υπάρχουν, αλλά έχεις καιρό. Τι είναι ανάγκη τώρα; Το «έχεις καιρό» είναι αυτού του μικρού του σατανά. Πολλοί θα τον θέλουν μεγάλο για να φοβηθούν. «Γιατί τιμάς εκείνον τον μεγάλο και εμένα, μικρό σατανάκι, δεν τιμάς;» Ούτε μικρό ούτε μεγάλο. Αυτό το τέχνασμα, το «έχεις καιρό», είναι του κόσμου. Πολλές φορές μας το σερβίρει με τους ίδιους τους ανθρώπους που μας περιβάλλουν, αυτοί που είναι από πάνω και εν τω μεταξύ έχουν διατάξει, έχουν συμφωνήσει την κηδεία μας, και μας λένε: «Αύριο, που θα είσαι σηκωμένος, αύριο». Και έχουν παραγγείλει εν τω μεταξύ στον εργολάβο για την κηδεία. Αυτά είναι καθαρά όργανα του σατανά. Αυτή είναι η πατέρα, αυτή είναι η μητέρα, αυτός είναι ο σύζυγος, αυτός είναι ο αδελφός, αυτοί οι οποιοιδήποτε άλλοι.

Ετοιμάζει. Πόσο δεν σου λέει την αλήθεια, πόσο σε ξεγελάει, πόσο φυσικά φεύγεις και σε πλανά: ό,τι θα υπάρξεις, ό,τι θα δείχνεις, ό,τι θα σκορπίζεις, ό,τι θα επιθυμήσεις, ό,τι θα κάνεις κλπ. Δεν κάνει τίποτα άλλο, μόνο παίζει ρόλο για να σε αμπαλάρει, να σε στείλει στο μεγάλο του βασίλειο, του νου, του σατανά. Ο κόσμος δεν είναι πολλές φορές ο γείτονας, όταν απέρχεται· μπορεί να είναι και μέσα στο σπίτι σου ο λεγόμενος κόσμος. Να κοιτάτε, το σπίτι σου όλο των πονηρών, για να είναι όργανο του σατανά, για να σε πνίγει, να μη σε αφήνει ούτε το χέρι σου να σηκώσεις, να προσκυνήσεις, να μη σε αφήνει να βάλεις το θυμίαμα, να μη σε αφήνει να έχεις μια εικόνα, να μη σε αφήνει να νηστεύεις, να μη σε αφήνει να κάνεις μετάνοια. Θα φύγει να αντιτεθεί σωστά μέσα στον διάβολο, τον κόσμο, μέσα στο σπίτι. Συνεχά μου, τι υπάρχει που καλείται ο άνθρωπος να κάνει;

Αυτό σας λέγω, ότι μη χάνουμε τον χρόνο, μικροί και μεγάλοι. Μου έκανε αίσθηση μια απάντηση της γυναικός μου σήμερα στο σπίτι. Για ένα παρεμφερές πράγμα, ο μικρός κάτι είχε κάνει στο σχολείο, είχε διαπληκτιστεί, κάπου είχε πει ψέματα, τα είχαν μπλέξει, είχε γίνει μια φασαρία. Του βάζει λοιπόν κανόνα: «Αύριο δεν θα κοινωνήσεις», του λέει. Και είμαστε εδώ στην Κόρινθο την Κυριακή φερμένοι. «Δεν θα κοινωνήσεις», του λέει, «αύριο». Τιμωρία, ε; Να μην κοινωνήσεις. Ήταν θέμα να εξομολογηθεί, να κοινωνήσει. Τον βλέπεις κομμένο στην εκκλησία. Και το παιδί, λέγω στον πάτερ Σπυρίδωνα — τον ξέρετε, είναι αρχιερατικός εδώ — του λέω: «Εξομολόγησε τον μικρό, κάτι έχει να σου πει». Και έγινε ο μικρός, εξομολογήθηκε μέσα στο ιερό.

Ο ιερέας του έδωσε ευλογία να κοινωνήσει. Του είπε αλήθεια ο μικρός, το κοίταξε, «να κάνω ακίνητο» και λοιπά. Του λέω: «Πήγαινε, πες το στη μητέρα σου, που είναι στον γυναικωνίτη, ότι εξομολογήθηκες και να σου δώσει αυτή την ευχή της για να κοινωνήσεις». Διότι αυτή του είχε απαγορεύσει. Εγώ δεν ήθελα να μπω στη μέση, να με ανατρέψει — όχι να με ανατρέψει, αλλά να γκρεμίσει. Πού μου έχει πει; Και ο μικρός κοινώνησε τελευταίος, μαζί με εσένα. Και ότι κάτι άλλο έκανε χθες, μου προτείνει να κοινωνήσει, μου λέει σήμερα. «Εγώ δεν τον ετοίμασα και δεν πρέπει να κοινωνήσει». Πού λέω εγώ, εκεί τον ετοίμασα; Η εξομολόγηση τον ετοίμασε, το παιδί ήρθε μαζί.

Έπρεπε να πάει στον πνευματικό του, να πάει να τον βρούμε στην Αθήνα; Είχαμε αυτοκίνητο και μας χάλασε. Το αυτοκίνητο δεν ήρθε και μας σκότωνε. Γιατί το παιδί να φύγει κατά αυτή την έννοια; Δεν έχει περιθώριο. Αύριο να πάει στον πνευματικό και να ανακεφαλαιώσει αυτό και να τον νουθετήσει. Έγινε θέμα νουθεσίας, δηλαδή έγινε επί τόπου άφεση στο ιερό, η εξομολόγηση τελείωσε.

Πρέπει να γίνει στον ίδιο για να γίνει η εξομολόγηση; Η συμβουλή γίνεται και από εμάς, από τη δασκάλα του. Αυτός είναι ο πνευματικός του. Όμως τώρα ήταν θέμα το παιδί να εξομολογηθεί, να φύγει η αμαρτία αυτή από τη μέση, να το αποδεσμεύσουμε. Ποιος είπε ότι θα γυρίζαμε το βράδυ στο σπίτι; Αν δεν θα γυρίζαμε, γιατί να είναι καταδικασμένο; Βλέπετε λοιπόν τον διάβολο μέσα στο σπίτι. Τι όρισε η γειτονιά; Και αν το λέει η μάνα τώρα, γιατί έχεις το πείσμα στο σπίτι, άντε να τα βγάλεις πέρα. Πόσο δύσκολο πράγμα είναι να γίνει ο άνθρωπος χριστιανός.

Πόσο δύσκολο πράγμα είναι να είναι ο άνθρωπος διαφορετικός, να μη συναγελάζεται. «Δεν έχεις αγάπη», που λέει ο ίδιος ο λεγόμενος αδελφός σου. Αυτά είναι ανοησίες. Να έχει διάκριση. Γιατί αυτή η αγάπη πηγαίνει στην άκρη μπροστά στη διάκριση. Αυτό λέγουν οι Άγιοι Πατέρες μας. Παρότι το Ευαγγέλιο λέγει, ο Παύλος, ότι η μεγαλύτερη αρετή είναι η αγάπη και «μείζων δε τούτων η αγάπη», λέμε, η διάκριση. Διάκρισης, αγαπητοί μου, η διάκριση είναι το αγαθό. Λοιπόν, θέμα διακρίσεως εδώ. Τώρα, τώρα· το αύριον δεν είναι δικό μου. Γνωρίζετε, αγαπητοί μου, ότι παρόν δεν υπάρχει. Το γνωρίζετε;

Παρόν δεν έχει στα χέρια του ο άνθρωπος, ούτε μέλλον έχει στα χέρια του ο άνθρωπος. Έχει το παρελθόν; Ούτε παρελθόν, έχει φύγει. Και εσύ το έζησες λίγο σαν σοβαρά. Ό,τι λέω είναι παρόν ή παρελθόν. Ό,τι θα πω είναι στο μέλλον. Πού είναι το παρόν;

Σου είπε, αιωρείται ο άνθρωπος, αιωρείται. Μεταξύ ουρανού και γης, λέει, και τα μετέωρα ο άνθρωπος. Είναι πιο γεγονός που λέει, κάποιος τίποτα δεν θέλει. Θέλει κάποιος να πάει σπίτι. Αυτό που έκανε αυτός ο τυφλός, μόνος του, μόνος του. Σας έχω πει κάποτε άλλοτε ένα περιστατικό που μου συνέβη.

Ήρθα Κυριακή πρωί, λειτούργησα, και ήρθα και Κυριακή απόγευμα να μιλήσω.

Στο ακροατήριο κάτω είδα ότι μπήκε μια κοπέλα. Μες στον πολυπληθή κόσμο μπήκε και μια κοπέλα. Από τη στάση της και από την περιφορά της είδα ότι δεν επισκέφθηκε τακτικά, αλλά δεν ξέρω τι άκουσε από τον άμβωνα απ' έξω και καθηλώθηκε εκεί. Και παρέμεινε ορθία 50 λεπτά. Ούτε 10 λεπτά δεν είχα αρχίσει. Δεν κουνήθηκε καθόλου. Και στο τέλος, όπως άλλος κόσμος που ήρθε εκεί, εμπλέκαν και λοιπά, ήταν ο Δεσπότης, κάτι άλλο, ήρθε και αυτή τελευταία και στη βιασύνη λέω: «Έλα εδώ εσύ». Ήρθαμε 20-27 χρόνια από το τέλος. «Να εξομολογηθείς τώρα». Λέγει: «Γιατί;» «Να πας τώρα που είσαι θερμή, γιατί πρέπει να εξομολογηθείς τώρα. Τώρα, στην Αθήνα να εξομολογηθείς».

«Θα έρθω και το απόγευμα στην ομιλία και τότε θα τα συζητήσουμε». «Καλά, να κάνεις αυτό που σου λέγω τώρα και έλα και το απόγευμα. Το απόγευμα είναι...»

Το απόγευμα, οι δεσποινίδες, επήγε βαρκάδα με άλλους δύο και πνίγηκαν και οι τρεις. Ακούτε μυστήριο! Και πνίγηκαν και οι τρεις· πήγαν βαρκάδα το απόγευμα. Θέλω κορίτσια, παιδιά και λοιπά. Και την ώρα που ομιλούσα εγώ, πήγανε στο... όχι στην Βρετανάκη, πήγανε μου στα Μικρολίμανα. Αποτέλεσμα είναι ότι χάθηκε από το μεσημέρι μέχρι το απόγευμα η κοπέλα. Τι; Πώς εγώ της είπα «πήγαινε να κοινωνήσεις, έλα εδώ»; Και ό,τι είπε, δεν ξέρω τι έκανε. Θέλω να πω ότι έχω μέσα στα μάτια μου αυτό. Εμπιστοσύνη δεν υπάρχει σε τίποτα. Τώρα. Αυτό είναι. Ο άνθρωπος είναι ένα κυπαρίσσι μέσα του. «Θα εξημερώσω, θα διαλυθώ...»

«Θα προλάβω να σωθώ». Σε εκείνη θα έχετε πνευματικότητα. «Θα προλάβω να σωθώ». Και πολλοί όχι μόνο δεν κάνουν αυτό, αλλά δυσκολεύουν και άλλους να σωθούν. Αντί να τους βοηθήσουν, τους γίνονται εμπόδιο. Ακούστε. Ο άνθρωπος είναι τυφλός. Ο άνθρωπος είναι βασανισμένος. Περιμένει κατά κάποιον τρόπο από τους ανοιχτομάτες, περιμένει υλική και ηθική, δηλαδή υλική συμπαράσταση όσοι είναι πλησίον του και ανάγκες, και ηθική συμπαράσταση. Ακούστε! Αυτός εφώναζε, όπως σας είπα: «Ιησού, υἱὲ Δαβίδ», το βιβλικό όνομα του Χριστού. Αυτό είναι βιβλικό όνομα, δηλαδή όνομα...

το οποίο κηρύχθηκε εις τα έθνη. Οι προφήτες είχαν μιλήσει ότι θα είναι απόγορος του Δαβίδ, δηλαδή ο Υιός του Δαβίδ, ο Χριστός. Αυτός, λοιπόν, τώρα γνωρίζει το βιβλικό όνομα του Χριστού, που πολλοί ανοιχτομάτες με πολλή μόρφωση δεν ξέρουν τίποτα περί Χριστού. Και δεν ξέρουμε περί Χριστού έπειτα από 1970 χρόνια, που τον είδαν τον Χριστό με δώδεκα απλούς ανθρώπους στην πόλη τους, άνευ ατομικών βομβών και κρυφτού και αργύρου και δυνάμεως, να ανατρέπουν το σύμπαν, να γκρεμίζουν τα κατεστημένα, να ανεβάζουν τον σταυρό, να αλλάζουν χρονολογία, να αλλάζουν ονομασίες, να λέγονται χριστιανοί και λοιπά.

δεν ξέρουν τίποτα σήμερα και αυτοί στους Κυπρίων στάντος ή ψερευθεροί Χριστού ή Έρχεται ο Χριστός και του φωνάζει με το βιβλικό του όνομα: «Ἰησοῦ, υἱὲ Δαβίδ, ἐλέησόν με». Και οι προάγοντες ἐπετίμων αὐτῷ ἵνα σιωπήσῃ. Τι είναι οι προάγοντες; Αυτοί που πηγαίναν μαζί με τον Χριστό. Όχι γι' αυτό πάτε μαζί Του, για να δυσκολεύετε τους προσερχομένους εις τον Χριστόν. Ξέρετε πόσοι από εμάς, αντί να γινόμεθα ευκολία των άλλων να έρθουν στον Χριστό, να βρούνε τον δρόμο τους, να σταματήσουν την αμαρτία, να μετανοήσουν, να εξομολογηθούν, να αρχίσουν να εκκλησιάζονται, να αγωνίζονται, αντί να γινόμεθα ευκολία αυτών, παρεμβαλλόμεθα ως δυσκολία; Το ξέρετε; Πολλοί, πάρα πολλοί.

Ξέρω τόσο εδώ στην επαρχία. Πάντως η Αθήνα έχει πολλά κρούσματα τέτοια μεταξύ των χριστιανικών οικογενειών. Ο κόσμος δεν είναι αυτός που δυσκολεύει τόσο τον άνθρωπο προς τον Χριστό, όσο είναι αυτός που παρακολουθεί τον Χριστό και ενεργεί κοσμικά. Πας σε σπίτι χριστιανικό κατά νηστεία και σερβίρουν κοτόπουλο. Μουτζώνεις και τον άθεο. Και αν πας σε ένα σπίτι άπιστο και φας κοτόπουλο, δεν σε εμποδίζει σε τίποτα. Αν πας σε ένα θρησκευτικό και σου δώσουν κοτόπουλο, δεν γίνεσαι ποτέ χριστιανός. Κι αν είναι και παπάς, τότε είναι που θα γίνεις χιλιαστής οπωσδήποτε. Κι αν είναι και δεσπότης, τότε θα γίνεις αιρετικός οπωσδήποτε, 100%. Καταλάβατε; Είναι αυτοί οι οποίοι ακολουθούν, οι προάγοντες. «Αυτός είναι ο χριστιανισμός». Δεν είναι όμως αυτός ο χριστιανισμός. Βέβαια είναι αυτός ο βουτιανισμός.

Τις χριστιανές μητέρες με τη λαμπάδα στο χέρι και με ανδρικό παντελόνι. Πώς εόρτασαν αυτά τα πράγματα; Όταν ο Θεός είπε ότι είσαι σίχαμα όταν βάλεις ανδρικό. Πώς κρατάς αυτόν τον Χριστό; Ανέστη Αυτός. Αυτός που ανέστησε έχει πει αυτό. Ή το ένα είναι αλήθεια ή το άλλο. Και τα δύο δεν μπορεί να γίνουν. Δεν ταιριάζουν αυτά τα δυο. Ή Τον πιστεύεις και Τον ακολουθείς ή δεν Τον πιστεύεις και το απορρίπτεις κι αυτό. Αν ο Χριστός ανέστη και πιστεύεις ότι θα έρθει μια μέρα να κρίνει ζώντας και νεκρούς, κατά αναλογίαν είσαι ως εαυτόν υποχρεωμένος να μην είσαι ανορθόδοξος. Δεν βλέπουμε σπίτια τώρα χριστιανικά και ανοίγουν και δέχονται αυτά τα εκτρώματα, όπως τα χαρακτηρίζει η Γραφή; Λέγει η χώρα μου ο χαρακτηρισμός, ή το ίδιο το σπίτι μέσα ενδύει η μικρή, ο μικρός, ξέρω εγώ τι, να μη γνωρίζεται σήμερα και να χρειάζεται...

διαβήτες, ταθείς, χαραπείς και θα μπαίνεις για να ξέρεις με ποιον να μιλείς. Αυτό το μπαστάρδεμα που το πράγμα, όπως έγινε σήμερα, δεν γίνεται μόνο στα κοσμικά λεγόμενα σπίτια. Είναι και στα άλλα τα σπίτια, τα λεγόμενα θρησκευτικά. Αυτά τα οποία προάγουν, συνταξιδεύουν με τον Χριστό και ανεβαίνουν για τα Ιεροσόλυμα. Αυτά είναι εμπόδια. Κι όπως εμπόδισαν αυτοί τότε τον τυφλό να πάει στον Χριστό, που αυτοί ήδη θα έπρεπε, πριν αυτός μιλήσει, γνωρίζοντας οι ανοιχτομάτες ότι ο Χριστός έχει αυτήν τη δύναμη, πρέπει ήδη να τον σταματήσουν εκεί. Δηλαδή, δεν ξέρω πώς θα τον έλεγαν: «Παρακαλούμε, εδώ στο γεφύρι, εδώ στο στενό...»

εγώ, στη φλόγα ημένος. Με τα πάνω μου τα έχεις κάνει. Τον ελεήσεις και αυτόν, αυτός θα γλιτώσει, να μην τον τρώει ο βοριάς ο ίδιος, για να μαζεύει με δεκάρες το ψωμί του, αλλά και εμείς θα γλιτώσουμε. Διότι όταν ένας τυφλός σου τείνει το χέρι και σου λέει «από σας τους ανοιχτομάτες περιμένω», σε εκβιάζει ψυχικά. Πες δε θες, είσαι υποχρεωμένος κάτι να δώσεις, είτε λίγο είτε πολύ, και εσένα σε απαλλάσσει. Και όχι μόνο αυτό δεν έκαναν, αλλά και δυσκόλευσαν. Είναι καλό ο άνθρωπος να έχει γείτονες καλούς. Άφησε ανοιχτό το σπίτι, θα στο φυλάξουν. Αν έχεις γείτονες κακούς και κλειδωμένο να το έχεις, θα το κλέψουν, θα το διαρρήξουν. Τι θέλει να υπάρχουν χριστιανοί; Από ηθική πλευρά τον μαζεύουν. Τι...

θέλει να έχει το περιβάλλον της χριστιανότητας. Τι του δυσκολεύει λοιπόν τον μισθό; Τι του δυσκολεύει τη χριστιανότητα; Το ομολογούν πολλοί. Του αναγνωρίζουν του χριστιανού δύναμη, του αναγνωρίζουν αρετή. Γνωρίζω ένα φίλο μου επιχειρηματία, ο οποίος έχει συνεργεία, πολλά λεφτά και μεγάλη επιχείρηση. Ο Σάκης έφευγε να πάει να κάνει καλό, να πάει κάπου σε μια κοινωνική ανάγκη ή σε ένα πένθος, οπότε έδινε τα κλειδιά στον γιο του. Θα έρθεις σε έναν Ιταλό που είχε μέσα, που οφείλετο στους κανόνες. Ταυτοχρόνως τον κορόιδευε αναφορικώς με την πίστη του. Στα κλειδιά του όμως θα έρθεις στον χριστιανό υπάλληλο. Ούτε στον Ιταλό θα έρθεις ούτε ο ίδιος θα ακολουθήσει αυτή τη ζωή. Καταλαβαίνετε; Αυτοί οι μέσα είναι. Είναι μεγάλο, λοιπόν, εμπόδιο ο κόσμος και εμποδίζει τον άνθρωπο. Περιμένουν ευκολίες για να πάνε στον Χριστό.

Περιμένεις ποτέ διά της λεωφόρου να πας στον Χριστό; Η οδός η οποία οδηγεί εις την ζωή, που είναι ο Χριστός, είναι στενή και τεθλιμμένη. Είναι στενή και τεθλιμμένη. Όταν λέμε τεθλιμμένη, δεν εννοούμε στενοχωρημένη, δηλαδή πλέον αφοσιωμένη, μέσα στη Θεοτόκο.

Γεια σας! Δηλαδή, τι θέλει να διδάξει; Ότι πρέπει να έχεις τα μάτια σου πάντοτε μπροστά. Λένε σε ποια γωνία θα πεταχθεί κάποιος που μπορεί να έχει σύγκρουση. Τι κάνουν οι οδηγοί αυτοί που περνούν έναν δρόμο που έχει στροφές πολλές; Προσέχουν και σε κάθε στροφή περιμένουν κάποιον. Αν θέλουν να βγούνε στο σπίτι κάτω. Εάν πουν «δεν είναι τίποτα», θα συγκρουστούν οπωσδήποτε.

Σε κάθε στροφή υπολογίζει ότι κάποιον θα συναντήσει και μπορεί να μη συναντήσει κανέναν. Τότε θα βγει ασφαλής. Δεν γνωρίζει, λοιπόν, ο άνθρωπος, ο πιστός, στην άλλη γωνία τι θα του συμβεί. Όταν βγει από την πόρτα του, τι γυρεύει; Το άλλο δευτερόλεπτο της ζωής του τι θα του συμβεί ή αύριο τι του επιφυλάσσει; Το έτος τι εγκυμονεί; Δεν θα γνωρίζει. Και βαδίζει με τα μάτια μπροστά, πάντοτε με προσοχή. Αν αρχίσει να γυρίζει από εδώ και από εκεί, να βλέπει τις βιτρίνες και τις τηλεοράσεις, να ακούει ψηλά και να βλέπει χαμηλά και τα τελευταία αυτά, οπωσδήποτε θα έχει ατύχημα στη ζωή του. Δεν θα φτάσει στο τέρμα του. Όταν ο Πέτρος περπατούσε επί της θαλάσσης, περπατούσε επί της θαλάσσης ο Πέτρος, προσέξτε, έβλεπε τον Χριστό, περπατούσε επί της θαλάσσης. Όταν γύρισε να κοιτάξει τα κύματα τα οποία αγρίευαν...

άρχισε να βυθίζεται. Όταν πήρε τα μάτια του από τον Χριστό, άρχισε να βυθίζεται. Όσο τα μάτια του είχε στον Χριστό, περπατούσε επί της θαλάσσης, όπως περπατούσε και ο Χριστός. Αυτό είναι. Όταν λοιπόν στραφείς λιγάκι και πάρεις τα μάτια σου από τον Χριστό και την Παναγιά, πάρεις τα μάτια σου από τη θέση σου και από το ταξίδι σου, για πού πηγαίνεις και σε ποιον πρόκειται να παρουσιαστείς και πώς θα παρουσιαστείς, θα αρχίσεις να βυθίζεσαι. Μην τα χάνεις. Φώναξε «Κύριε, βοήθησε», άπλωσε, και είναι δίπλα και θα σου δώσει το χέρι. Αυτά είναι κοσμίες. Είναι ένα τέχνασμα μεγάλο του σατανά να απογοητεύει τον άνθρωπο ότι δεν υπάρχει, όπως πολλούς ακούω και σήμερα να λένε ότι εξέλιπαν οι διδάσκαλοι, εξέλιπαν οι αρχές, εξέλιπαν οι ώρες...

παντρευματική, πνευματική. Όχι, είναι ψέμα. Δεν έχει ψέματα. Πάντοτε υπάρχει. Και για τους θέλοντας πάντοτε θα υπάρξει πρόσωπο που θα τους οδηγήσει. Δεν θα υπάρξει εποχή κατά την οποία δεν θα υπάρχει άνθρωπος για τον άνθρωπο που θέλει. Εξαρτάται όμως από τον άνθρωπο. Εάν θέλει να εμείνει, εάν θέλει να επιμείνει. Ωραία το είχε διδάξει ο πατήρ του Γένους, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός: «Τα ζώα», λέει, «μπορεί να σας τα πάρουνε, τις γυναίκες, τα παιδιά, τους άντρες, τα κονάκια, τα στάρια κτλ. Τον Χριστό σας και την ψυχή σας δεν θα την πάρουνε αν δεν τη δώσετε». Και είναι αλήθεια. Ο κόσμος λοιπόν είναι εμπόδιο, ενώ εγώ θα παρακάμψω τον κόσμο. Ο Ζακχαίος είχε πολλά εμπόδια.

Τη θέση του, κοινωνική θέση μεγάλη, εμπόδιο. Και το ανάστημά του, εμπόδιο. Και αξιοπρέπειά του, πώς να αναρριχηθεί απάνω σε μια συκομορέα, εμπόδιο. Και εντούτοις, θα λέει, έτρεξε, παρέκαμψε τον κόσμο που δεν τον άφηνε ή το πλήθος, και πήγε από άλλο μέρος, βγήκε μπροστά, αδιαφορώντας για τη θέση του. Τι είχαν να γράψουν τα φύλλα αύριο, αν λέγανε ότι είναι δήμαρχος, φύλαρχος, Ζακχαίος και λοιπά, αδιαφόρησε. Επίσημος, δεν είναι ένα απλό πρόσωπο, και είδε τον Χριστό. Και όχι μόνο είδε τον Χριστό, αλλά αξιώθηκε να φιλοξενήσει τον Χριστό στο σπίτι του, στο τραπέζι του, να Τον συστήσει στη γυναίκα του, αν είχε, να ευλογήσει τα παιδιά του ο Χριστός, να πιουν από την ίδια καράφα, να φάνε από το ίδιο φαγητό, να συζητήσουν ο Θεός με το πλάσμα Του.

Για τη θυσία αυτή που έκανε, που παρέκαμψε τον κόσμο. Τον κόσμο λοιπόν να τον βλέπετε ότι είναι και ότι δεν είναι. Καταλαβαίνετε; Πάντοτε χρησιμοποιείτε τον κόσμο μέχρι εκεί που δεν θα δουλώσει. Από τη στιγμή που θα δουλώσει, ο κόσμος να καθίσει στη θέση του κι εσύ στη δικιά σου. Άρχισε η ψυχή να παρακολουθεί τον κόσμο, θα βγεις από τη θέση σου. Ο κόσμος είναι μεγάλος φίλος και πάντοτε είναι εμπόδιο για να βιώσεις σε αυτές τις περιπτώσεις. Μία κυρία από τα Ιωάννινα μου τηλεφώνησε στην Αθήνα σήμερα. Έπεσα στα άλλα τα οποία μου είπε. Μου λέγει: «Εδώ η τράπεζα έχει εορτή, ο σύζυγος κάνει εορτές αυτές τις μέρες, χανόμαστε», μου λέει. «Λοιπόν, τι δουλεύετε στις μεταθέσεις;» «Δεν μπορούμε να μην πάμε». «Και τι θα γίνει;» «Κι εσάς από μένα αυτό σε ευλογία...»

«Να πας, τι θα γίνει;» «Ναι», μου λέει, «εκεί έχει», μου λέει, «φαγοπότι και λοιπά. Σαββατοκύριακο δεν θα γίνει. Κι εδώ εκεί», μου λέει. «Δεν υπάρχει ψάρι εκεί πέρα; Η Ήπειρος ολόκληρη δεν βγάζει κανένα χέλι, τίποτα, για να μη φας κρέας;» «Και μπορεί», μου λέει, «είναι έτσι τα πράγματα και λοιπά. Βλέπετε η θέση του συζύγου, και ο σύζυγος πήγε προχθές και έφαγε», μου λέει, «κρέας και είμαστε στα κάρβουνα, δεν ξέρω τι να κάνουμε». Να αρρωστήσεις δηλαδή με το καλό για να μην αρρωστήσεις με το ζόρι και να μην πάρεις την ηρεμιστική. Δεν θα αρρωστήσεις, μπορείς. Δεν θα αρρωστήσεις κι εσύ. Του Κυρίου, θα παρεξηγηθεί από τον διευθυντή, θα παρεξηγηθεί η άλλη, επειδή δεν πιστεύουν σε τίποτα. Τι θα γίνει; Θα ενδώσουμε; Θα ακολουθήσουμε;

Ήρθε ο τότε κυβερνήτης να παραλάβει εδώ το νησί, ο δικός σας, έπρεπε, τι έγινε; Ήταν η νηστεία και προσέφεραν εδώ νηστίσιμο έδεσμα και εξεφράστηκε, είπε: «Δεν νηστεύω εγώ για τον Ναζωραίο». Με λίγο καιρό ήρθε το τέλος και αρρώστησε. Πήγε ο παπάς για να τον κοινωνήσει και τον έβγαλε έξω και λέει: «Τον Ναζωραίο!» Και τον έβγαλε, τον Ναζωραίο, και γύρισε ο άνθρωπος. Αλλά ασφαλώς τον έβγαλε και ο Ναζωραίος εκεί έξω. Και το να μείνει ο Ναζωραίος εδώ έξω δεν είναι τόσο σοβαρό· το να μείνει ο άνθρωπος μακριά του Ναζωραίου εκεί, αυτό είναι σοβαρό. Μη φοβείσθε λοιπόν τον κόσμο. Τα πιστοποιητικά του δεν πρόκειται να σας βοηθήσουν σε τίποτα. Θα εκτιμήσουμε τους ανθρώπους.

Θα τους σεβαστούμε, δεν θα τους ακολουθήσουμε όμως. Τις αδυναμίες τους, την ειδωλολατρία τους και γενικά στις καταστάσεις που μας οδηγούν σε ξένους θεούς, σε ειδωλολατρικούς θεούς και τόσα άλλα πράγματα που μας οδηγούν. Δεν θα τους ακολουθήσουμε. Σ' εκτιμώ, γίνομαι δεύτερος ανεξαρτήτως, δεν θα κολλήσω όμως τη δική μου για να κάνω αυτό που κάνεις, για να έρθω εκεί που εσύ θέλεις. Είναι φυσικά να αφήνει το Ευαγγέλιο, να λιώνει το πνεύμα, να χωριστεί με τον Χριστό. Αυτός λοιπόν ο άνθρωπος, λέγω, ο σημερινός, δεν πτοήθηκε. Φώναξαν «σιωπητός», όπως τα λέγανε, γιατί δεν του πήραν τα αυτιά, αλλά όχι· μάλλον ανέβασε βήματα, μάλλον εφώναζε: «Ἰησοῦ, υἱὲ Δαβίδ, ἐλέησόν με». Και τώρα, όταν ο άνθρωπος θέλει...

Ο Χριστός είναι Αυτός που ακούει μέσα στο κήτος τον Ιωνά και βγάζει τον Ιωνά από το κήτος. Προσευχή είναι εκείνη που φτάνει στον Χριστό. Ο Χριστός είναι Εκείνος ο οποίος είπε στον Ναθαναήλ: «Πρὸ τοῦ σε Φίλιππον φωνῆσαι, εἶδόν σε ὑπὸ τὴν συκῆν». Πριν έρθει ο Φίλιππος να σου μιλήσει, λέγει, εγώ ήξερα πού είσαι, αδελφέ, και κάτω από τη συκιά τι έκανες, προσευχόσουν, σε μένα ερχόταν. Θέλει ο άνθρωπος. Όταν θέλει ο άνθρωπος, τα πάντα ισοπεδώνονται, προτιμούνται με μια μπουλντόζα και θα κάνει όλα ίσωμα. Απαλλάσσονται όλα αυτά, θα τα χτυπήσει. Όσα εμπόδια, βουνά, που δεν γίνεται τίποτα, έχει τη δύναμη να ισοπεδώσει τα πάντα.

Να θέλει όμως ο άνθρωπος, να του φωνάζει από μέσα του «Χριστέ, θέλω, κάμε με». «Η περιουσία σου κινδυνεύει», έτσι έλεγε ένας που πήγαινε να προσευχηθεί και να ερημοποιήσει, «έτσι κινδυνεύει η περιουσία σου». Και λέγει τον εαυτό του περιουσία του Χριστού, διότι ο Χριστός υπέστη για εμάς, για τα θέματα μας, και κατά την πίστη αποτελούμε περιουσία του, παρόλο αν εμείς θυμιατίζουμε στον διάβολο και κάνουμε έξωση του Χριστού, γιατί μας λέει «μη» και «ου» και δεν συμφωνεί η φάση μας, η ζωή μας, η μόδα μας, ο κόσμος, το συμφέρον και το εγώ. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο. Πάντως είμαστε δικιά του περιουσία, αυτές είναι οι θέσεις. Και αυτό λέει: «Ἠγοράσθητε γὰρ τιμῆς». Και όταν να ενθυμείστε αυτός ο Ινδός ο επίσημος, τον οποίον εγνώρισε ο Χριστός στον Θωμά, προκειμένου να τον συγκροτήσει για να πάει στις Ινδίες να κηρύξει, να ενθυμείστε τι τον ερώτησε.

Είπε: «Έχω έναν δούλο και τον πουλάω», μα δεν πέφτει. Συμφωνήσαμε και θα τον έπαιρνε. Είπε «καλός τεχνίτης» και ανελάμβανε δουλειά και τι κάτι, και τους έφερε τη συντροφιά και τον ερώτησε τώρα ο Ινδός αυτός τον Απόστολο Θωμά: «Αλήθεια», λέγει, «είσαι δούλος του; Είναι κύριός σου;» Λέει «ναι». «Ηγόρασέ σε», λέει, «γράφει, την έχει αγοράσει πολύ ακριβά». Και τον πήρε χρυσίον ο Κύριός μας από τον Ινδό αυτόν, ενδιαφέρθηκε έπειτα και τον βρήκε και του το έδωσε. Του έδωσε τα χρήματα που πήρε από το πωλητήριον, του το έδωσε. Θα σας το λέω απλώς για να σας πω ότι θα σας δείξει ο Θεός μας. Ναι, λέει, με αγόρασε και μάλιστα, λέει, πολύ ακριβά. Η αγορά είναι μεγάλη κι εμείς, λέει, δι’ αίματος, με αίμα έχουμε αγοραστεί, κι εμείς τόσο φθηνά, για μια μικρή ηδονή...

Ένα ξυλοκέρατο, όπως το παρουσιάζει ωραία η παραβολή του Ασώτου Υιού, τον ανταλλάσσει με τον Χριστό, την πίστη του, τη μάνα του, την Εκκλησία του, την κατήχησή του και όλα τα συγγενικά, όλα τα ανθρώπινα, που συντάσσεται τω Σατανά ο άνθρωπος, αυτός ο οποίος είπε μέσα στο βαπτισματικό και είπε «Αποτάσσομαι τω Σατανά και συντάσσομαι τω Χριστώ». Όταν μεγάλωσε, για να μην χαλάσει με τον κύριο τάδε και με την κυρία του, για να μην πάθει ορισμένα που θα μπορούσε, προδίδει τον Χριστό και προδίδει και τον εαυτό του. Όταν όμως δεν θέλει, δεν έχει κανείς να κάνει αυτά τα πράγματα, τότε τα πράγματα αλλάζουν και ο Χριστός ακούει και σπεύδει και τον βγάζει τον άνθρωπο, εκκλησία χιονά. Από το κήτος μέσα, πού είναι, πού σε έχουν κλείσει, πού σε ποτίζουν, τι σου κάνουν έτσι. Στο κελλί τα πάντα. Αδιαφόρως αν αργεί πολλές φορές και ο ψυχικός μένεις. Θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι...

Το πλοίο του Χριστού, του έμπαινε να φωνάει με την εικόνα του, πως επί του πίσω τον χάει πίσω. Είναι περιπτώσεις που του φωνάζεις και λέει «Επ, εδώ είμαι», αμέσως, και το θαύμα. Αλλά είναι και περιπτώσεις που πολλές φορές φωνάζεις και δεν ακούει. Όχι ότι δεν είναι μέσα· είναι μέσα, αλλά έχει λόγο να μην ακούει, για να μας κάνει εμάς ζητητικούς, λέγει ο Μέγας Βασίλειος. Να παραμένουμε εκεί. Όσο η μητέρα δεν δίδει στο μωρό το επιθυμητό, το μωρό μένει εκεί κοντά και είναι και εν ασφαλεία. Όταν πάρει το ζητούμενο, φεύγει πέρα και το πατάει το αυτοκίνητο και το τρώει ο σκύλος. Έχει τον λόγο του πολλές φορές ο Χριστός που δεν μας δίνει τα αιτήματα, παρότι είναι δίκαιο να φανεί, παρότι είναι εύλογο να φανεί, παρότι μας είναι χρήσιμα, και δεν μας τα δίδει.

Να τα δώσει, αλλά να τα δώσει σε μια στιγμή. Θα δοκιμαστεί η πίστη μας και η αντοχή μας για να τα κρατήσουμε. Δεν κατόρθωσε λοιπόν ο κόσμος και δεν μπορεί να πει κανείς σήμερα ότι θέλει και ο κόσμος. Εσύ θέλεις, εγώ θέλω. Και συμμορφούμαι με τον κόσμο· διαφορετικά παρακάμπτω και φωνάζω εντονότερα, όπως αυτός. «Και εστάθη ο Χριστός», έτσι λέγεται εδώ. Ότι όταν αυτός εφώναξε δυνατότερα, παρότι άλλοι είπαν να σταματήσει, να σιωπήσει, αυτός δεν σταμάτησε, εφώναξε περισσότερο, και τότε βγήκε η εντολή του Χριστού να πάει εκεί. Καταλαβαίνετε, ε; Όταν ανάψεις το φως, βλέπετε οι κατσαρίδες και φεύγουν. Κατσαρίδες είναι όλοι αυτοί οι κύριοι, οι θεοί, εισαγωγικοί, οι οποίοι παρεμβάλλονται στη σωτηρία της ψυχής. Τις θέλουν τις θυσίες! Κατσαρίδες! Τότε ο Χριστός τι να έρθει εδώ; Χάνονται! Χάνονται! Καταπίνουν τη γλώσσα τους!

Τα λόγια τους. Δεν έχουν καμία δύναμη. Δεν μπορούν να σταθούνε πουθενά. Μόνο ο πιστός μπορεί να σταθεί. Και έτσι έφαρε, και ανάλογα να μην κάνει τρέλα, και είπε, μου είπε ο κύριος Ματθίας Μπεκ Νου Κέριγκαν, ο μόνος που μπορεί να παρηγορήσει και ο μόνος που μπορεί να σταθεί δίπλα του, και στη μια πλευρά και στην άλλη, είναι μόνο ο Χριστιανός, ο έχων Χριστόν. Και λέγει ένας άλλος Ευαγγελιστής, και έρχεται σε συνδυασμό με αυτό που σας διαβάζω από την παράτα, ο Λουκάς, λέει ότι όταν άκουσε ότι ο Ιησούς εστάθη και ότι τον καλεί, πετάει το σακάκι του. Για να πάρουμε άλλο μάθημα από αυτό: μη είμεθα υλιστικοί. Τόσα κρεμμύδια ολόκληρα, έτσι, τόσα αγκινάρες φορτωμένες, προχώρησε ο πραματευτής και δεν θα πετάξει. Μία αναφέρεται σε ένα ναυάγιο...

Εκεί, η οποία ήταν και καλλιτέχνις, η οποία πνίγηκε από το βάρος των χρυσαφικών. Όλοι οι άλλοι εσώθησαν, αλλά αυτή, διότι πήρε και τις βαλίτσες και δεν ήθελε να τις αφήσει μέχρι τέλους, πνίγηκε. Όλα αυτά είναι βάρη για τον άνθρωπο να πάει προς τον Χριστό. Πρέπει να τα πετάξεις, πρέπει να τα αφήσεις, πρέπει να αφεθείς όσο μπορείς ευκολότερα. Ξέρετε, όταν πρόκειται να ανεβεί ένα όρος, και ανεβαίνοντας προς τον Χριστόν είναι όρος, είναι Γολγοθάς, ευκολότερα πηγαίνει εκείνος που δεν κρατάει τίποτα στα χέρια. Τους κατηγορούμε εμείς ορισμένους που τα εγκαταλείπουν, που δεν δίνουν τόση σημασία, που δεν προσκολλούνται τόσο στα κομφόρ και στις κολακείες και στην πλάνη του κόσμου τούτου και πετάνε σαν πουλιά και φεύγουν. Τους κατηγορούμε. Έχουν καταλάβει καλύτερα το μυστικό.

Τρέχουν ευκολότερα, μην τους κατηγορείς. Λένε, είναι κουτή· πάει σαν μια δεδοτάρα, έτσι. Δεν είναι να ωφεληθεί τίποτα. Το πέταξε το σακάκι, ναι, το πέταξε το χιτώνιό του, για να είναι ευκολότερο να πάει προς τον Χριστό. Γι’ αυτό θα πετάξεις πολλά, άντε να πας προς τον Χριστό. Θα πετάξεις ηδονές, θα φύγουν όλες οι λάκκες, θα φύγουν όλες οι λάκκες. Χαρτιά, κουβέρτα, διαβολέτα αυτά, θα τα πετάξεις αυτά. Με αυτά μαζί δεν μπορείς να πας. Δεν φτάνεις από πάνω. Θα τα πετάξεις για να φτάσεις. Τότε να φτάσεις Αυτόν, τότε θα σε ρωτήσει: «Πώς ήρθες μέχρι εδώ;» Τι είπε ο καημένος αυτός; «Τι θέλεις;» του λέει. «Να με ελεήσεις».

Μπορείς να πας στον Χριστό και να του πεις «Θα μου δώσεις το χωράφι να σπορίσει, να κάνει, να πιάσει»; Θα ζητήσεις φως πρώτα και Αυτός θα κανονίσει για το χωράφι. Δεν θα παρακαλέσεις να παντρευτεί το κορίτσι· να ανοίξεις τα στραβά του κοριτσιού πρώτα, να γνωρίσει τον Χριστό, και θα κανονίσει Αυτός για να το παντρέψει. Καταλάβατε; Ο συνδιαγόμενος Χριστός και ο συνεταιρισμός έγινε σε εκείνο που είπε: «Ζητεῖτε πρῶτον τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην Αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα», ψωμί, κεραμίδι, ρούχο, χρήμα, «προστεθήσεται ὑμῖν». Αυτά θα σας τα δώσω. Μην περιμένεις να σου δώσει από αυτά, εάν εσύ δεν θέλεις πρώτα το ψυχικό μέρος να τακτοποιήσεις, τις αμαρτίες σου να τακτοποιήσεις, να ανοίξουν τα μάτια σου, να δεις πού είσαι, γιατί ήρθες και πού πας. Αυτό θέλω, να δεις πού ήρθα, γιατί ήρθα και πού σε περιμένω. Και ότι αν ο άνθρωπος...

Τα μάτια θέλω να τα γνωρίσει, τον κόσμο αυτόν και τα διασκευάσματα. Τον Χριστό δεν μάθει, τον Χριστό δεν γνωρίσει και μ’ Αυτόν δεν έχει γεννηθεί, καλύτερα να μην είχε γεννηθεί. Καλύτερα να μην είχε γεννηθεί οποιοσδήποτε, κάποιος απλός, ποιητής, βασιλεύς, λογιστής, οποιοσδήποτε κι αν είναι. Καλύτερα να μην είχε γεννηθεί, διότι η ζωή του κόσμου τούτου δεν είναι τίποτα μπροστά στη ζωή του κόσμου εκείνου. Το μάθημα λοιπόν αυτό, εν συνδυασμώ με το προχθεσινό περί κόσμου, ας μείνει και ο καθένας ας το εκμεταλλευτεί. Ελέχθη με απλά λόγια που να είναι καταληπτό στον καθέναν. Όταν υπάρχει θέληση, όλα γίνονται. Όταν δεν υπάρχει θέληση, δεν υπάρχουν. Για τον θέλοντα πολύ φως, για τον μη θέλοντα πολύ σκοτάδι. Όταν ο άνθρωπος δεν θέλει, ούτε Αυτός ο Θεός μπορεί, ο άνευ του πλάθεται που δυνατέει, ο άνευ του...

Ευχαριστώ. Ήρθε να τελειώσουμε και να σωθούμε.