Interpretation of the Akathist Hymn

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

As you will remember, in our previous talk we spoke about the service of the Akathist Hymn, because of the services celebrated during these days of Great Lent. We reached the fourth letter of the alphabet, where the Most Holy Theotokos, so to speak, accepted God’s will and conceived.

I do not know whether you have been following the sequence. From the notes I have kept, I see that I spoke about how the angel approached her, what she said, and what the angel answered. Then she said, “Behold.” From the moment she said, “Behold the handmaid of the Lord; be it unto me according to thy word,” the Theotokos received the Annunciation and conceived. The text then tells us that she went to visit her relative Elizabeth, and now we are examining the final letter.

There was, of course, a great difference in age. The one was a young girl, perhaps about fifteen years old, while the other had conceived in her old age. This is precisely why the angel also gave her the example of her relative: what appears impossible to us is not impossible for God. Elizabeth was already carrying a six-month-old child in her womb—a true infant, not some formless thing.

As the holy Evangelist Luke tells us, she arose and went with haste. This same event, as I said, is also written under the fifth letter, epsilon, where it says the following.

“Bearing God within her virginal womb, she went up to Elizabeth.” Her womb was God-receiving, not merely man-receiving: she did not bear an ordinary man within her, but God. And so, with her womb now filled with God, she went up to Elizabeth. The Most Holy Theotokos went into the hill country to see what had happened to her relative and to the child she carried.

Elizabeth was carrying a six-month-old child, and within her womb was the honorable Forerunner. You see how the infant made his joy known through his movements and leaping.

The Forerunner rejoiced through that leap. How else could he show it? How can an unborn child express his joy?

At her greeting, he leapt and thus revealed both his joy and, as far as he was able, his reverence toward the Theotokos. He could not speak, but he could leap within the womb, and that is what he did. This was all that a six-month-old child could do from where he was. Here the hymnographer shows how the Most Holy Theotokos went to confirm that Elizabeth was indeed with child. Holy Scripture tells us what happened when she arrived: “As soon as the voice of your greeting came to my ears, the babe leapt in my womb for joy.”

“Blessed is she who believed” the things that had been told her. This is what she had gone to confirm. As we were saying the other day, a woman does not immediately know that she is with child; she waits for some sign to appear. The Most Holy Theotokos therefore went up into the hill country, and what we have described took place. Luke relates these events in detail. Here we have the Annunciation to the Most Holy Theotokos, while elsewhere there is also the announcement concerning the Forerunner. In this sense, there are two annunciations. We shall now continue.

The hymnographer says, “Rejoice, branch of the unfading Vine.” You are a branch of a vine that never withers, because Christ is the unfading Vine. He is called the True Vine. He is not something temporary, something that lasts for a while and then passes away. The Lord speaks of this in many places. Those who study the Gospel will find it in the fifteenth chapter.

Forgive us for our shortcomings in these matters and in the works of the Spirit, and in speaking about spiritual men and monastics. I would also like to thank our Church, which is Spirit-bearing.

You will also find this imagery from Holy Scripture in our churches, among the sacred representations donated by the faithful. In particular, above the Beautiful Gate there is the Mystical Supper, and from there the vines spread outward: branches and shoots begin to grow, and so forth.

Look at it. This image has a wider meaning. A person who relies only on the senses cannot understand it. Every faithful Christian is a branch, a shoot joined to the Vine, who is Christ. When the branch is grafted into the vine, it draws the vine’s life-giving sap from it. This is what we would like to explain.

Human beings receive life from the Vine, from Christ. When a branch does not remain joined to the Vine, it withers. The same happens to us when we do not go to Christ and draw from the life-giving grace of Jesus. Such a branch dries up and is often cast into the fire. Here, then, the hymn greets the Most Holy Theotokos as the branch of the Vine.

It then says, “Rejoice, field cultivating the loving Farmer.” Within herself she is now nurturing the Farmer who loves mankind. He is the Farmer, and through His love for mankind He will cultivate us and bring forth fruit. He does this because He loves us and desires our life and salvation. Out of His love for mankind, He enters the pains and sorrows of human life.

She cultivates the loving Farmer: the One now being nurtured within her is the Farmer who loves mankind. Through Him everything springs forth and bears fruit, because He brings forth true life. The heavenly grain is beginning to grow; the time of bearing ears of wheat has begun, so that the abundance of Heaven may be produced.

“Rejoice, source of the world’s reconciliation.” Here is the one through whom reconciliation is offered to the world, through whom the mercy of God is given to the world: the Theotokos, who bears Christ. “Rejoice, for you cause the meadow of delight to blossom.” That is, you cause a meadow of spiritual delight to bloom—not a meadow of merely earthly pleasures, but one of spiritual nourishment. And then: “Rejoice, for you prepare a harbor for souls.” That harbor, that refuge, is Christ, and she prepares Him and brings Him forth.

In the sixth chapter, at the twentieth verse, Holy Scripture teaches that a person’s anchor must be cast into Heaven. Ships cast their anchors into the sea to secure themselves. They lower the heavy anchor so that it may catch hold somewhere and keep them safely in place.

The Christian must not cast his anchor upon any human being, upon worldly things, or upon his own office and rank. He must cast it above. Christ has gone before us into Heaven, as Holy Scripture tells us, and He awaits us there. The Lord is there, awaiting every believer. A person has nowhere else to flee, for there is no salvation anywhere else. As Peter says in Acts, “There is no other name under heaven given among men by which we must be saved.” There is no other name but that of Jesus. What else can save you? There is the harbor; there is the embrace that receives you. Those of you who study Holy Scripture should look up these passages.

The hymn greets her as an intercessor. It is a beautiful description: “Rejoice, acceptable incense of intercession.” Incense here signifies the intercessions we offer through the Most Holy Theotokos. I want to tell you something: these teachings must be given for the benefit of the faithful. We honor the Most Holy Theotokos as our intercessor, as we also honor the Saints. There are servants of Satan who oppose this, because Satan knows what harms his work. He knows the power of the intercessions offered by our Lady, the Most Holy Theotokos.

These are hidden riches, concerned with our relations with one another, with religion, with our humanity, and with salvation. Therefore, we do not tamper with the sacred principle; we must keep the tomb in mind. We say that we must seek the grace of Pentecost, because this is where the Christian life is found. This is what kindles the flame.

All of us who live in the world, and we believers as well, must remain firmly rooted in the Lord. We turn to the Lord and say, “Lord,” and through the intercession of the Theotokos, “save us.” We do not confuse these things, for we also ask the Lord directly and say, “Save us, O Son of God,” as the Church teaches. Yet we often fail to understand these things or give them the attention they deserve. We should listen with compunction to those who interpret the writings for us. The Church therefore rejoices and says, “Rejoice, acceptable incense of intercession.”

When the main part begins and the faithful are moved to tears, various hymns are chanted. Listen carefully to what is being said. Each phrase is joined to the next, and all are brought together in harmony. This is the final letter, and it tells us from whom we receive these things. Of course, we must attend closely to every point. I do not want merely to glance at the words with my eyes; I want to understand why the Theotokos is greeted in this way. I am referring here specifically to the priest. These writings involve us; they are our own writings. Thank you.

Christ brings Jesus before us so that you may put on Christ. Without Jesus, man cannot stand among the blessed. A person cannot offer excuses and say, as some do, that he belongs to Jesus, if he does not truly have Jesus, if he has not been reborn in Jesus, and if he has not put on Christ. “As many of you as were baptized into Christ have put on Christ.” Christ can appear before the Father, and we too appear behind Christ, through Christ—little brothers and sisters who, by His grace, have become His children.

Pay attention, my child. Lord, what I want to explain is the spiritual meaning contained here. The hands themselves are not spiritual; what is spiritual is the meaning within these words. You must desire to bend over them and study them carefully. Many things concerning our faith will then become clear to us. Why does this appear here? Why is it so? We shall find the answer in the proper interpretation. Thank you.

Through theosis and through our refuge in God, Christ comes to those who are in darkness. This may be difficult to understand. Yet we know that after death, the one who dies does not simply go into the earth but passes on into life. Christ went to those who had departed this life, to those who had fallen asleep, even to the spirits in prison, as Peter mentions in his epistle. We too have in Him our hymn of victory and our entrance into the life of grace. He passes among them and gives them life; He brought about the first liberation, the first Resurrection.

At the Annunciation, she had not sinned or done anything blameworthy. She could not simply leave, for these matters were bound together, although they were not yet clearly distinguished. You know these things better than I do. To those who feared that something improper had happened, God allowed the truth of her condition to become manifest. Do you understand now?

He covered her like an umbrella, protecting her so that she would not be accused or publicly shamed. This was the message of the angel. As you remember from the Gospel according to Matthew, when Joseph learned that she was with child, he considered sending her away. He did not want to expose her publicly or make an example of her. The priest says that we should consider this very carefully. A person may see some fault in another—some sin that person is ashamed to confess—but must not hasten to condemn.

Let me say something here about what we have been discussing. Unless we human beings are healed, we may begin speaking about technical matters and power while avoiding the true sickness of sin. You know that without Christ the fortress cannot stand. We surround ourselves with many carefully chosen supports—our possessions, our mobile phones, our comforts, our money, our children, and countless other things—and make them the center of our lives.

Truly, if the Word of Christ dwelt within us, we would come to Him before turning to all these other things. Even at the last moment we would still have hope. But have we done so? Have we been strengthened and set upright? No. The Antichrist, however, finds a foothold in all these things, my children. In such circumstances a person reaches a very difficult moment. Andreas now reads about that moment. This holy man, known for remaining in his cell, wrote about it.

The man lives in confusion and becomes dizzy. Yet I want to perform surgery only upon the hardened condition within him, so that he may begin the struggle again. I want to cut out the mark; this requires discernment and a firm spiritual struggle.

What the priest writes is this: outward appearances alone do not make anyone known to Christ. Praxis, the active ascetic life, is also required at this point. The Most Holy Theotokos, the Queen of all, was to give birth in the cave, as you know. Who was first informed of the birth? The shepherds. Thus, the first section concerns the Annunciation, the response and submission of the Most Holy Theotokos, her conception, and the events in the hill country. We stop there. In her case, Joseph wished to send her away, but God intervened and kept her with him.

And now, concerning the pregnancy...

Thank you. Here, in the seventh letter, the hymn presents the first point and says: “The shepherds heard the angels praising Christ’s coming in the flesh.” The shepherds heard; they were the ones who received the announcement. If someone reads the passage carefully, he will learn many things. I often hear people say, “I am uneducated.” Another says, “I am highly educated.” The first thinks that because he is uneducated, he cannot know the things of God. The second is highly educated but cannot believe, because his learning gets in the way. Neither education nor lack of education is the deciding factor.

If we look at those who came close to Christ, we shall see that they came from every level of society. Here the account begins with shepherds—simple, poor men, with dirty feet and soiled, unwashed clothing. Yet they were counted worthy to hear the news first and to be the first to worship God born into the world. The rabbis were not counted worthy of this, nor were the other prominent and educated men of that time, nor those who held high office. Thank you.

As soon as they heard, they acted. Their eyes were pure and chaste—not impure eyes, but the pure, chaste eyes of those shepherds. They were the first human eyes on earth to behold our Christ and our God. There beside Christ, in that cave, they also saw His Most Holy Mother. “The shepherds heard the angels”—and there you must go in your thoughts. What does this show? That neither learning nor ignorance is what matters. What is needed is a pure heart, and then God reveals the event. Learn this, then, if you have not noticed it before.

God—or, more specifically, Christ—is not discovered through anyone’s cleverness or merely through reading. He reveals Himself. Unless Christ sees purity of heart and a willing disposition, He does not reveal the Mystery of His incarnation and saving dispensation. Otherwise man would boast and become proud. Man has nothing of his own to offer except his willing desire and his humility. These shepherds were humble in spirit and heart; God looked upon them, and they were counted worthy to be the first to receive the news of the event.

These, then, were the shepherds. And the hymn says:

Children, if you look at the civil registry records, you will find that a hundred, a hundred and twenty, or eighty people are born each day, and just as many depart this life. Surely other children were born in that region on that same night. Yet, as you will remember, the angel gave them a precise sign: “You will find Him wrapped in swaddling cloths and lying in a manger.” He had only swaddling cloths; there was no grand display before Him, no incense, perfumes, or anything of the kind.

There the Most Holy Theotokos swaddled Him and laid Him in the manger, where He felt the first sharp pricks of the straw beneath Him. And what awaited Him later? The nails. The shepherds were simple people of good disposition. They did not dismiss what they had seen as something demonic, nor did they say it was a ghost, a fairy, something satanic, or anything of the sort. No. As you may remember, they spoke with one another. The Evangelist carefully records these things; the man who wrote them was no ordinary man. They considered the matter and said, “Let us go down to Bethlehem and see this thing that God has made known to us.” They understood clearly that it was from God. So they left their sheep, even though they were keeping watch outdoors that night to protect them from wild beasts, and went away.

They went down to Bethlehem. What did they find there? The hymn describes it briefly in its own way: “And running as though to a shepherd, the shepherds beheld Him as a spotless lamb—the Shepherd, we might say, of the whole world.”

They beheld Him as a spotless lamb. The Shepherd had become a lamb, for that is precisely what had happened: He had become the Lamb of the Most Holy Theotokos. In this image, the Most Holy Theotokos is the ewe, and out of love for mankind and for our sake, the Shepherd became a lamb. So they went to find a shepherd, yet they beheld Him as a spotless lamb, a tiny Lamb who had been nurtured in Mary’s womb.

He was nurtured in the womb of Mary the Maiden. This is certain. They went looking for the Shepherd and found Him swaddled as a lamb. And where did they find Him? With Mary. This is the meaning of the hymn. What greeting does it offer next concerning the part played by the Most Holy Theotokos in all this? Its first salutation is: “Rejoice, Mother of the Lamb and the Shepherd.” That is exactly right, because He is the Lamb, but He is also the Shepherd—the Shepherd of the world. He became a lamb and willingly accepted sacrifice as a gentle, innocent Lamb, led before the shearer, just as Isaiah saw Him eight hundred and fifty years before Christ and wrote of Him prophetically.

And so the hymn says: “Rejoice, Mother of the Lamb and the Shepherd. Rejoice, fold of rational sheep.” Do you know what “rational” means here? It means the faithful. Unbelievers do not live rationally, because their actions and thoughts oppose what ought to be; consequently, they are not rational in this spiritual sense. Saint Anthony the Great defined what it means to be rational, what it means to be free, and what it means to be truly human. He explained who should be called a human being, who is rational, and who should be called free. Open the first volume of the Philokalia, in its opening pages, and you will find this teaching.

Rational human beings, Christ’s rational sheep, enter this fold to be saved, and you, Most Holy Theotokos, are the fold in which they find salvation. More broadly, the fold is also the Church of Christ. No one outside the Church has salvation; a person is saved through the Church. There is no salvation outside the Church. When the man fell among thieves, Christ took him to the inn and entrusted his recovery to the innkeepers. Therefore, everyone should take care never to remain outside the Church. If, being human, someone sins and falls, let him repent and return within her again.

Let him beseech Christ to find him at an hour when his soul has turned upward—to find him within the Church, repentant, having confessed and received Holy Communion. May Christ not find him outside. Woe to those who imagine that the Church has gone astray. The ministers and persons who make up the Church are not all healthy; some are sick. Yet it is there, within the Church, that they will all be saved. The purpose of entering the Church, whether one governs or is governed, is that all of us may be healed. Do not look into the Church and then stand outside scandalized because some people display sicknesses of soul.

They are sinners; they do sinful things, and so forth. But that is like demanding that everyone in a hospital already be healthy. If they were all healthy, why would they go there to be made well? You do not know whether someone is recovering, whether he is in the midst of treatment, or whether his treatment has only just begun. So it is with the Church. You must never be scandalized because some priest, bishop, theologian, chanter, or anyone else displays faults. Keep going. The Church herself has made no error. Whatever she has taught, preached, and handed down, strive to put it into practice, even if it seems difficult or, at times, inconsistent or impossible to apply. Strive to do it. Christ will not fail in what He has promised.

The Church never goes astray. Whatever she has established, whatever she permits, and whatever she adds for our benefit, she does in the Holy Spirit. To emphasize this and rescue the many who go astray because of particular individuals and imagine that the Church cannot save or has herself fallen into error, John Chrysostom says succinctly: “Better to go astray with the Church than to be precisely correct outside her.” No one is saved outside her. The Church comes to receive you as soon as you leave your mother’s womb. On the eighth day, the Church reads the prayers over you and gives you your name. On the fortieth day, the Church receives you, cleanses you, and sanctifies you. The Church baptizes you. The Church crowns you in Holy Matrimony. The Church gives you Holy Communion. The Church hears your confession and grants the forgiveness of your sins. The Church conducts your funeral. Even after your falling asleep, the Church comes to your aid where you are, through the Holy Eucharist,

through memorial services, and through the other means of assistance she possesses until the end of the age. Those who do not love the Church are without a mother. The Church is our mother; if you want God as your Father, you must also have the Church as your mother. And so the holy hymnographer praises the Most Holy Theotokos first as the “Mother of the Lamb and the Shepherd,” as I have explained, and then continues: “Rejoice, fold of rational sheep.” Remember what Saint Anthony said about the human being: what makes someone truly rational? A person may appear clever, yet still be spiritually irrational. What, then, can you expect of his soul?

He must take care to learn the way of spiritual healing. There is a proper method for it.

We do not blaspheme anyone, and we do not insult anyone. But the matter must be examined, because Christ said, “He who is not with Me is against Me, and he who does not gather with Me scatters.” Let us not be deceived by our flesh into thinking that we will remain here forever and arrange everything as we please. We shall pass through the narrow way, and then the matter will be judged there. The second salutation greets the Most Holy Theotokos in this way: “Rejoice, defense against invisible enemies.” Who are humanity’s invisible enemies? The demons. How does the hymn present and salute the Most Holy Theotokos here? She is a fortress. We take shelter behind the Most Holy Theotokos from the enemies who assail us.

I do not know how many of you have called upon the Most Holy Theotokos. I want to believe that you have, and that many times you have found her hastening at once to deliver you from a difficult moment or from some intrusive logismos. Through the One she bore, the devil was cast aside, for Christ was truly man and truly God, and He shattered the devil’s designs. That is why Satan hates the Most Holy Theotokos. So the hymn greets her: “Rejoice, defense against invisible enemies; rejoice, opener of the gates of Paradise.” How was the road to Paradise opened? Through the One whom the Theotokos bore. There is a beautiful image of this in the Orthodox Church. Go before the Beautiful Gate and ask why it is called beautiful: Christ is depicted on one side and the Most Holy Theotokos on the other.

Look through the Beautiful Gate toward the Holy Altar and then at the apse behind it. There you will see the Most Holy Theotokos depicted as the Platytera, with an embrace spacious enough to hold the whole world. This is the scene placed before us. At the Beautiful Gate stand the two persons who restored what two other persons had ruined. The first two, Adam and Eve, through their disobedience closed the road to Paradise. They were driven out, and we, their descendants, were born outside Paradise. Now the other two come in their place.

There is the new Adam, as Paul calls Him in the fifteenth chapter of First Corinthians, and the new Eve, the Most Holy Theotokos; together they open for us the passage into the Kingdom of Heaven. They lead us through the Beautiful Gate. The meeting of the faithful with Christ, together with the intercession of the Theotokos, takes place at the Beautiful Gate when we receive Holy Communion “for the forgiveness of sins and eternal life.” After the last of the faithful has received, the priest prays, “Save, O God, Your people, and bless Your inheritance.” From there, the little soul is lifted toward the Platytera, the gate of Paradise, who directs it toward the Kingdom of Heaven. These images are not placed there merely as decoration. They have a purpose: they mystagogically teach and guide the human person toward transformation and sanctification.

You see, the hymn salutes her as the opener of Paradise. How did she open Paradise? Through Christ, whom the Most Holy Theotokos bore. He opened Paradise, which had been closed. The fiery sword guarded the way to the tree of life. As you may remember from earlier talks, the expulsion of Adam and Eve from Paradise was a great blessing from God. Our own bodily death is likewise a blessing given by God. If we knew the hymnography of our Church, which has already expressed all these things, we would see that God drove the dead Adam out so that he would not eat from the tree of life and make death immortal and incurable.

God preferred to let Adam die so that his condition would not become incurable. He later permitted death for us as well, “so that evil might not become eternal.” But because we do not truly believe in the Resurrection, we grieve over death. Read the fifteenth chapter of Paul’s First Epistle to the Corinthians. The body, he says, is sown in weakness and raised in power; it is sown in corruption and raised in incorruption. We shall not remain forever with cancer, disease, deformities, and bodies worn away as they are now. God dissolves this old vessel and, like a potter, fashions it anew.

This is the meaning of our commemoration of the departed, especially on Saturday, when the Church holds her first general memorial, the first Saturday of Souls. The Fathers say that the resurrected will all be of one perfect age. No one will know old age or sickness; no one will have cancer, headaches, or high blood pressure. This is what Holy Scripture teaches. How differently would we live if we truly remembered that one day we shall rise, instead of sitting here and saying and doing whatever we please! “Rejoice, for the heavens rejoice together with the earth; rejoice, for earthly things dance together with the heavens.” She unites what is above with what is below.

In the Church there are candle stands and a great chandelier. During the doxology and at other appointed moments, the lights are kindled, because the Church above is also filled with light, and all the faithful there rejoice. What Church is this—with bodies or without bodies? Both together form one Body with one Head, Christ. We are united upon the holy diskos of the Church: in the center is the Lamb, Christ; at His right is the Most Holy Theotokos, His Mother; around them are the angels and the saints, and also our own departed and the living who are present here. We are all within the one Church, whose Head is Christ. Thus the Most Holy Theotokos is shown as the one through whom heaven communicates with earth and through whom those above and those below are brought together.

“The never-silent mouth of the Apostles.” What does this mean? It is the way the Apostles have continued to speak from that time until today, because the Acts of the Apostles have not ended. At this very hour, those of us who speak are continuing the work of the Apostles. Whenever we are able to reach even one person, we continue their work. And the work of the Apostles will continue until the end of the age. Their mouth never falls silent in preaching. And whom do they preach? Christ, whom the Most Holy Theotokos bore. “Rejoice, the never-silent mouth of the Apostles.” People will never cease speaking about Christ. That is why the book of the Acts of the Apostles...

Does it have an epilogue? It does not close. All the other books and epistles of the New Testament have an ending, but Acts does not. It is as though someone were writing and left the work unfinished because there was a knock at the door. He went to open it, and the text remained there. Why? So that others might continue writing it. This book never closes. Open the New Testament and see these things for yourselves, if you have not noticed them in the course of our study. So the Most Holy Theotokos is rightly praised as the one through whom the mouth of the Apostles will never cease speaking about Christ. People will always be born, people will always return to God, and the one saving proclamation must always be heard. For Christ alone, as you heard earlier, can restore the human person to Paradise. And again: “Rejoice, the unconquerable courage of the victorious martyrs.”

What could have enabled the martyrs to offer themselves up—to face wild beasts and fire with such courage? Who gave them this boldness and this strength? Christ, whom the Most Holy Theotokos bore. For, as you know—and I do not know whether you have noticed this—if we do not have the right faith in Christ, we are hollow within. We cannot find the strength either to confess the faith or to bear witness as martyrs.

The hymn continues: “Rejoice, the firm foundation of the faith; rejoice, the radiant sign of grace.”

“Rejoice, through whom Hades was stripped bare; rejoice, through whom we were clothed with glory.” How was Hades stripped bare? Through Jesus. “Today Hades groans and cries aloud.” It cries out and laments: “It would have been better for me not to receive the Son born of Mary. I took mankind through the tree, but through the wood of the Cross He has taken them back from me.” Read the Church’s hymnography for the morning of Great and Holy Saturday. Take your service book in hand and open it this evening, so that you may hear the groaning of Hades when our Christ descended there—how Hades awaited Him and what it discovered about Him. It thought it would devour Him and hold Him captive, but it could not.

Hades was indeed stripped bare and despoiled by our Christ, who brought out of Hades those who had believed in Him. And so Hades was shut up. Christ raised us up again and made us His children, and through Him we can stand before Him on that day. We also have above us the Most Holy Theotokos, who will shelter us. Yet we must make good use of her protection, so that we may gain the life to come, to which the saints and those who belong to God ascend.

Όταν μαζί στην περασμένη μας ομιλία, θα ενθυμίσουμε ότι μιλήσαμε από την ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου, εξαιτίας των ακολουθιών αυτών των ημερών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, και προχωρήσαμε στο τέταρτο γράμμα της αλφαβήτου και συγκεκριμένως εκεί που η Παναγία μας είπε, κατά κάποιον τρόπο, ότι δέχθηκε και έμεινε έγκυος.

Δεν ξέρω αν έρχεστε στη σειρά του πράγματος. Εγώ, από τη στιγμή αυτή που έχω κρατήσει, βλέπω ότι μίλησα πώς θα πετύχει ο άγγελος, τι είπε αυτή, τι της απήντησε ο άγγελος, και τότε έλεγε «Ἰδού». Από τη στιγμή που είπε «Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου», η Θεοτόκος έμεινε ευαγγελισμένη. Στη συνέχεια αναφέρει εδώ ότι πραγματοποίησε μια επίσκεψη η συγγενής της, στην Ελισάβετ, και πλέον εξετάζουμε το τελευταίο γράμμα.

Εξαρτάται, όμως, αν υπάρχει αυτή η διαφορά της ηλικίας. Η μία να είναι βρέφος, η άλλη να είναι περίπου δεκαπέντε ετών, ας πούμε, ότι στη μητέρα της ήταν γερασμένη, δηλαδή έγινε σε μεγάλη ηλικία, γιατί ακριβώς υπάρχει αυτή η διαφορά. Ο άγγελος, δι' αυτά τα επιχειρήματα που έφερε για να αντιμετωπίσει την αδερφή της, της έφερε και αυτό και είπε, βέβαια, ότι όσα δεν ήμασταν, αδυνατείς παρακολούθησης, ότι δεν θα μπορέσουμε να το κάνουμε, δεν ήμασταν ούτε. Και απίστευε με μηνύματα και για τη συγγενή της, όσα έπρεπε να είναι άγιος στη συγγενή της, κατά μέρα δεδομένων εντεθέντων γυναικείος. Στην κοιλιά της Ελισάβετ, το εξαμηνιαίο βρέφος. Βρέφος, δεν θα βρέθηκε σαν κατώθεπο.

Αξιόπιβερς Ευχή, Έσχατα, Αγία Γραφή, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, και κατά πρόσωπον ο Λόγος. Το σηκώθηκε, όπως λέγει ο κύριος Ευαγγελιστής Λουκάς, με τα σπουδή, δηλαδή, ξαναλέμε, έγερνε το κεφάλι κάτω, θα πέρανε λίγο. Και εκεί δημιουργεί η πρώτη στιγμή εδώ. Αυτό το ίδιο περιστατικό, όπως είπα, είναι γραμμένο και στο 5ο γράμμα, στο έψιλον της θήκης του, λέγει το εξής. Ευχαριστώ.

Θεοδόχον την παρθενική μήτρα, ανέβαινε προς την Ελισάβετ. Θεοδόχον τη μήτρα, όχι ανθρωποδόχον· δεν είχε άνθρωπο μέσα, είχε Θεό μέσα. Έχουσα, λοιπόν, τώρα τη μήτρα της γεμάτη με Θεόν, ανέβαινε προς την Ελισάβετ. Πήγαινε να δει εάν και κατά πόσο γίνεται γύρω από τον εαυτό της, το βρέφος εκείνης, όταν πήγε η Παναγιά μας στην ορεινή.

Εξάγει την Αίγιος και έχει βρέφος μέσα της εξαμήνου, και μέσα στην κοιλιά της είναι ο Τίμιος Πρόδρομος. Το βλέπετε και εκείνοι επιγλυμνούν στις ασκήσεις των σπασμών.

Γραφή, Δευτέρα Παρουσία, Ευαγγελισμός, και ο Πρόδρομος εκείνης, αυτός, αυτό το σπασμόν έχαιρε. Να, πώς θα το εκδηλώσει, πώς θα εκδηλώσει, παραδείγματι, καλά, ο άνθρωπος το παιδί το έχει με χέρια, ένα στράκι, πώς θα εκδηλώσει τη χαρά του;

Αυτής της ασπασμών έσωρε και εκδηλώνει τη χαρά του και άλλη μαστεί ως αδυνατεί εγώ προς τη Θεοτόκον. Δεν μπορούσε να μιλήσει, μπορούσε όμως να πηδήσει μέσα, να πιέσει μέσα· πήδησε μέσα και κατά αυτή τη δαιμονία ήρθε απ' έξω. Αυτό μπορούσε να κάνει μέσα εκεί που ήταν το παιδί εξαμήνων. Αυτή τη στιγμή δείχνει ο γράφος εδώ το πώς εμήνυσε η Παναγία για να εξακριβώσει εάν και κατά πόσον είναι έγκυος. Και στην Αγία μας αναφέρει ότι έλαβε χώρα εκεί επάνω που πήγε. «Ὡς ἐγένετο ὁ ἀσπασμός σου, ἐσκίρτησε τὸ βρέφος ἐν ἀγαλλιάσει ἐν τῇ κοιλίᾳ μου».

«Μακαρία ἡ πιστεύσασα» αυτά που σου είχανε, και διαβάζει αυτό που είπε ο Γιώργος Βρέφερα, δηλαδή αυτό πήγαινε να πιστοποιήσει, διότι, όπως λέγαμε και προχτές και προς τη Χαίρεδα και εσείς, η γυναίκα δεν ήθελε να πετάξει αν είναι ενδιαφέρον, περιμένει κάτι να προδείξει. Ο γυναίκας μέρωσε αυτά, δηλαδή δεν ήθελε να πιστευτεί αυτή. Αυτό το γύρω από το θέμα αντισυλλήψεως και αυτοκοινωτικής ανάγκης θα πρέπει, πείτε με, και αυτό ανέβει, ρε Πάιμος, και συνέβη αυτό που συνέβη. Και επίσης στο βιασμό υπάρχει, σας λέμε, με λεπτομέρειες, και ο Λουκάς στο δεύτερο κεφάλαιο προαναφέρεται ο πρώτος Ευαγγελισμός, διότι ο Λουκάς δεν επιβαίνει ο Ευαγγελισμός και ο Ευαγγελισμός στην Αγία μας είναι ελεύθερος Ευαγγελισμός. Ο πρώτος Ευαγγελισμός, η οποία πραγματικά προέβρεται στους κοινούς, και υπάρχουν δύο Ευαγγελισμοί. Σε αυτήν την περίπτωση, τώρα θα συνεχίσουμε.

Ο υμνογράφος λέγει: «Χαῖρε, βλαστοῦ ἀμαράντου κλῆμα». Είσαι ένα βλαστάρι, δηλαδή, ενός κλήματος που δεν μαραίνεται, γιατί ο Χριστός είναι κλήμα που δεν μαραίνεται. Λέγεται ως αληθινό, όπως λέγει. Δεν είναι κάτι πεπαρωχημένο, ένα τάγμα που είναι για αρκετό καιρό και θα τελειώσει με ονειρότητα. Και σε πολλά μέρη ο Κύριος ομιλεί. Όσοι μελετούν, θα βρείτε στο δέκατο πέμπτο κεφάλαιο.

Συγγνώμη για τα περιστατικά μας και τις πράξεις του πνεύματος και της ανδρώνου και των μοναστών του πνεύματος και τ' έκτασην. Και ακόμη, δι' αυτό να τους ευχαριστήσω, η Εκκλησία μας, η οποία είναι πνευματοφόρος.

Αγία Γραφή της, αυτήν την ίδρυμα, σε πλοίου μας, στους δωρητές και λοιπά, τους έχετε προσθέσει στο τέλος. Συγκεκριμένα, πάνω από τη νερά πύλη έχει την ασεπηρία, που είναι μυστικός δείπνος, και εκεί ανοίγουν οι άμπελοι, εισχώθηκαν οι άμπελοι, εκεί ξεκινάνε τα βλαστάρια, ξεκινούνε τα σταθήματα και λοιπά...

Κοιτάξτε το. Αυτό είναι κατ' επέκταση. Αυτό δεν μπορεί να το καταλάβει κανείς, η αισθέτη, γιατί κινείται του ενός τους, η αισθέτης που πηγάνε του πιστού, είναι μια βέργα, ένας βλαστός με το κλήμα που είναι ο Χριστός. Διότι όταν η βέργα, ο βλαστός, μπαίνει πίσω του κλήματος, απομυζά από το κλήμα τους χυμούς. Αυτό θα θέλαμε να...

Ουρανισούν τα ανθρωπούτρια, οι οποίοι κερδιούν από το κλήμα, από τον Χριστό, και όταν λέγει «Δεν μπαίνει ο Βεβέντας να απαιτευτώνεται», όπως απαιτευτόμεθα εμείς που δεν πηγαίνουμε στη χρονιά να απομυζούμε από τους χυμούς του Ιησού, από το άγιο αποτέλεσμα, φοβάρεται με αυτό και πολλή φορά και πηγαίνει στην κοτάλα. Αυτό λοιπόν εδώ τη χαιρετίζει την Παναγία μας ότι είναι το κλήμα.

Λέγοντας «χώρα γεωργοῦσα γεωργὸν φιλάνθρωπον». Αυτή, μέσα της, γεωργεί τώρα τον γεωργό τον φιλάνθρωπον. Γιατί αυτός είναι ο γεωργός· θα γεωργήσει, θα κερδηθεί από τη φιλανθρωπία του. Πρόκειται να εκτελέσουμε τη δικιά μας, διότι αγαπά, διότι θέλει αυτός ο γεγονός της ζωής μας από τη φιλανθρωπία προς τον άνθρωπο, ο καρέτη προς τον άνθρωπο, χρήμα στον φιλάνθρωπο, και δεν μπορούμε σταυτά να υπερστέρεται και αποχαιρετίζουμε ότι η Γεωργία πληκτρείται μέσα στη μέση των πόντων της ζωής.

Γεωργούσα φιλάνθρωπον, ο φιλάνθρωπος, ο γεωργούμενος, είναι αυτός που γεωργείται τώρα μέσα σου. Και όλοι φυτρώνουν και διορίτσιμον φίλετα για αυτός που φυτρώνει την πραγματική ζωή. Πρώτα απέτυχε, ρωτήθηκε πάντως, και έρχεται η αστάχυος ευφορία των ουρανών. Άρχισε η σταχυοφορία για να βγάλει ευφορία των ουρανών.

«Χαῖρε, ἱλασμοῦ τοῦ κόσμου». Εδώ η τράπεζα η οποία προσφέρει με αντιχροσεριά ιλασμό στον κόσμο, ο έλεος του Θεού το δίνει στον κόσμο, δηλαδή αυτού αυτής της ταυτόρουσης λήψεως της Θεοτόκου. «Χαῖρε, ὅτι λειμῶνα τῆς τρυφῆς ἀναθάλλεις», δηλαδή, χαίρε, ότι κάνεις να ανθίζει ένα λιβάδι, δηλαδή παραπέμπει λιβάδι, πνευματική τρυφή, όχι αν ξέρουμε κάποια λάφια του μονού, πνευματική τρυφή, λιβάδι. Δηλαδή «ὅτι λιμένα τῶν ψυχῶν ἑτοιμάζεις». Το λιμάνι, το καταφύγιο, είναι ο Χριστός και το ετοιμάζει και το αρτίζει.

Θεοτόκου, της Διαδόχου Φωτικής, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Αντίχριστος, Ευαγγελισμός, Στο 6ο κεφάλαιο, εκεί στο 20ό εδάφιο, λέγει ότι η άγκυρα του ανθρώπου πρέπει να ρίπτεται εις τον ουρανόν. Τα πλοία ρίχνουν εις τη θάλασσα την άγκυρά τους και εξασφαλίζουν την ασφάλειά τους. Λάνουν τον εργορισμό τους, το έδειξαν εις τα βάρη τους, την άγκυρα, που βρίσκονταν να πιαστούν από κάπου και λέγουν θα καθούν.

Ο Χριστιανός δεν πρέπει να διευθύνει ούτε στον άνθρωπο την Αγία Γραφή του, ούτε από το αξίωμά του. Δεν διευθύνει απ' πάνω. Διότι ο Χριστός σήμερα, η Αγία Γραφή δική μας, όπως τα ξαφανούν δύο, είναι στην Αγία, προσδοκεί πράγματα στις τρεχμένες γενόμενα και μας περιμένει εκεί. Στον επίδυνο υπάρχει ο Κύριός μας προσδοκώμενος από τον πιστόν, πανίλημα από τον πιστόν. Δεν υπάρχει άνθρωπος να καταφύγει πουθενά αλλού, δεν υπάρχει σωτηρία και δεν υπάρχει, όπως γράφει ο Πέτρος στην Επιστολή, στην Πράξη, όταν προσέλετε να τη διαθέσετε στον Πέτρο: «Δεν υπάρχει άλλο όνομα δεδομένον υπό τον ουρανόν». Δεν υπάρχει άλλο. Τιμή του Ιησού, και τι θα κάνεις να σωθείς. Εκεί είναι το λιμάνι. Εκείνη η αγκαλιά θα τη λάβετε στο δεύτερο των Πράξεων. Όσοι μελετάτε, θα πρέπει να τα βρείτε.

Τη χαιρετίζει σαν «πρεσβεία». Όμορφος του είναι ο χαρακτηρισμός. «Χαῖρε, δεκτὸν πρεσβείας θυμίαμα». Θυμίαμα εννοεί πλέον το κυρίως, πηγαίνετε με πρεσβεία στις Παναγίες μας. Εγώ θα ήθελα να σας πω κάτι: πρέπει να βάλετε αυτά για ζημιά των πιστών. Θεόδωρος, εσύ θα απολύτζει την Παναγία μας ως πρέσβειρα και τους Αγίους ακόμα κ.λπ. Υπάρχουν δούλοι του σατανά και ξέρει ο σατανάς τι τον ζημιώνει και γνωρίζει τι γίνεται αρχή και τι πρεσβεύει η Παναγία Κυρία να σκέφτεται. Ειχρόνιες, Αστήτρια Ευεργία των Ανθρώπων, Αμυδιοκριταγωνοί, Γέννησις της Μητρός, Ραϊστινή Προτερμανιά, Δευτέρα Παρουσία, Ραϊστινή Προτερμανιά, Δευτέρα Παρουσία, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός.

Ανάσταση, Ευαγγελία των Ουρανών, Γέννηση Θεοτόκου, της Διαδόχου Φωτικής, Ευαγγελία των Ουρανών, Γέννηση της Θεοτόκου, Ευαγγελία των Ουρανών, Γέννηση της Θεοτόκου, Ευαγγελία των Ουρανών, Γέννηση Θεοτόκου, της Ευαγγελία των Ουρανών, Γέννηση της Θεοτόκου, Ευαγγελία των Ουρανών. Οι πλούς κρυφαίοι. Αλληλεπτατικοί, θρησκεί και ανθρώπινοι, σωτικοί. Κατά συνέπεια, δεν πειράζουμε την ιερά αρχήρα, πρέπει να έχουμε τη γνώμη του τάβου. Εμείς λέμε, πρέπει να ζητήσουμε τις Πεντηκοστές εξανόντα, γιατί είστε τέτοια πατέρα που βρίσκεται το χριστιακό. Αυτό είναι ο τεχνής εξαπτήτης.

Όσοι είμαστε του κόσμου γεγονιστήτρια και εμείς οι πιστοί πρέπει να είμαστε μονάστα στην Αγία Ελλάδα, στην Ανάλη Απείλη, θα είμαστε σπερμένοι ένα μέρος στην Αγία Ελλάδα, στον Κύριο. Και εμείς στον Κύριο και λέμε «Κύριε», και στην πρεσβεία της Θεοτόκου, «σώσε μας». Δεν τα βάζουμε αυτοί και επειδή τα ζηλίζουμε απ' ευθεία στον Κύριο και λέμε «Σῶσον ἡμᾶς, Υἱὲ Θεοῦ», μήπως την δέματκαν στην Εκκλησία. Την λέγουν, αλλά εμείς δεν τα ξέρουμε, τα προσέχουμε, τις κατανυζόμεθα και ακούμε αυτούς τους κυρίους που μας ερμηνεύουν με τον τρόπο του συγγραφή. Πρέπει να μην πείτε ότι χαίρεται η Εκκλησία, «Χαῖρε, δεκτὸν πρεσβείας θυμίαμα».

Στον Ιθκαριλάο, όταν αρχίζει το κύριο και κλαίσαν και τα πλάσμα, έρχεται και γραμμάζει διάφορα τα τάσκη και περιμένει με το συμμετοτήρι στην πύλη, να ακούσετε εκεί που λέγονται. Η μία με ένα πιάνο να πάει προς το φίλο, σε τέτοια αρχίζει και συμβατό βάζουμε. Συνείδηση των ισχυριών, ως η μία με άλλη βάζουμε. Τελευταίο γράμμα είναι ότι, ας πει που τα λαμβάνουμε, ας πει που τα λαμβάνουμε, ας πει που τα λαμβάνουμε, ας πει που τα λαμβάνουμε. Καταστρέφεια είναι τέτοιο, τέτοιο γράμμα. Βέβαια, πρέπει στα σημεία να πηγαίνουμε κράτος. Δεν θέλω το μάτι μου εδώ, κατά κάποιο τρόπο, γι' αυτό ότι χαιρετίζει κάτω από αυτήν τη μέρα. Θέλω, βέβαια, στον Πρεσβύτερον συγκεκριμένο. Βέβαια, εμπλέξτε, εμπλέξτε, αυτοί οι γράφοι μας. Αυτοί οι γράφοι μας, αυτοί οι γράφοι μας. Ευχαριστώ.

Τον Ιησού τον εκτείνει ο Χριστός, να ενδυθείς τον Ιησού. Αυτός ο Ιησούς δεν υπάρχει στο τελευταίο. Δεν βρίσκεται στο μακάριο. Εμείς δυο μέρες δεν βρίσκεται στο τελευταίο. Δεν βιάζεται στο τελευταίο. Δεν βρίσκεται στο τελευταίο. Δεν μπορεί ο άνθρωπος να πει το κατηγορώ, να πει, όπως λένε άλλες φορές, και αυτοί του Ιησού, εάν δεν έχετε Ιησού, εάν δεν έχει αδερχόντες Ιησού, εάν δεν έχει αναγεννηθεί από τον Ιησού, εάν ο Χριστός δεν εφορέθη τον άνθρωπο. «Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε». Ο Χριστός μπορεί να παρουσιαστεί στον Πατέρα και εμείς πίσω από τον Χριστό και διά του Χριστού παρουσιαζόμαστε και εμείς, αδέρφια μικρολιάκια, που χρησιμοποιούμε και τα παιδιά κατά χάρη Του.

Παρατήρησε το παιδί. Βασιλεία Ουρανών, του Ησυχίου του Πρεσβυτέρου, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Ανάσταση, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Ανάσταση, Ευαγγέλιο, Κύριε, θέλω να πω όμως πνευματικό νόημα που υπάρχει. Δεν είναι πνευματικά τα χέρια, είναι πνευματικό το νόημα το οποίο υπάρχει εδώ πέρα μέσα. Δεν είναι για να σου επιθυμήσω να εγκύψω, να μελετήσω. Πολλά πράγματα θα μας το γίνουν από την πίστη μας. Γιατί φαίνεται αυτό; Γιατί άραγε; Και θα βρούμε έκδοση στη σωστή που υπάρχει. Ευχαριστώ.

Της Θεοποίησης και έκτοσε πέρα Θεού προσφυγή στον Βουρκύλα. Οι Βουρκύλοι από αυτούς είναι ο Χριστός. Αυτό μπορεί να γίνει πιο σκληρό. Και στο μάλλον να πάρουν και να δημοποιήσουν που θα έρθουν, να έχουν έναν τίτλο. Γιατί σήμερα μετά θάνατον ξέρουμε, και αυτός που θα πεθάνει δεν πηγαίνει στο χώμα του, αλλά πηγαίνει στη ζωή. Μεταδέβηκαν εκ τους άντρες της ζωής, είτε κοιμημένοι είτε βέβαιοι μενάνομοι, και κατέβηκαν καθόλου, και εξαιρετικοί, και ζωοποιητικοί, τα αμφιλακή πνεύματα, όπως τα αναφέρει ο Πέτρος στην επιστολή του σε μία μέρη, και έχουμε κι εμείς εκείνο το επινίκιο και τη στεντισμή μας στη ζωή χαριτάμενος. Μεταδεύει και ζωοποιεί κι αυτός, έκαμε την ελευθερία πρώτη Ανάσταση.

Ευαγγελισμός, διότι δεν είχε αμαρτήσει, δεν είχε κάνει κάτι το πολύ ωραίο, δε θα έφυγε και παντοδύναμη, διότι αυτές είναι τα δεσμένες μάρες και όχι μες στον οικτώνο που θα σκέφτεται καλύτερο κι αν είναι, αφού δεν διακρίνονται. Τα ξέρετε καλύτερα μία από αυτά. Αυτοί που φοβούνται ενδιαφωνία, της άφησε τη δουλειά της να φαίνεται. Το καταλαβαίνετε τώρα;

Τη σκέπασε, ήτανε η ομπρέλα της, να την φυλάξει, να μην κατηγορηθεί, να ληφθούν οι ζωγραφίες. Αυτός ήταν ο ευαγγέλος, όμως ο γέροντος, όπως ενθυμίζω από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, όταν τη ληφθήκε ο άνθρωπος, παχιάθηκε να διώξει, λήφθηκε να διώξει και μη θέλουν αυτή την παραδειγματικότητα, αυτοί δεν θα ακολουθούν αυτήν, τη διώξουν, δεν είναι ότι θα ληφθούν αυτοί. Ο Πρεσβύτερος λέει ότι εγώ σκεφτάζω καρμία λεπέρα. Δεν δυνατώνει. Βλέπει μια δαχταλία την οποία δεν πρέπει να διαφέρει από μας ο Ελληνιάνος, την οποίαν αμαρτία αυτήν θέλουν, δεν πίνεται να εξομολογηθούν. Ευχαριστούμε που παρακολουθήσατε το βίντεο. Ευχαριστώ που παρακολουθήσατε το βίντεο.

Με την ευκαιρία να σας πω, εκ των κύριων που περισταθήκαμε, ότι εάν εμείς δεν θα θεραπευτούμε οι άνθρωποι, και εγώ σκεφτάζαμε και εγώ έρχοσαμε και ξεκινήσαμε και μιλούσαμε την τεχνίνα και την ισχύα, θα ήθελα, όχι για την αληθινή αμαρτία αυτή, αλλά θα ήθελα να δημιουργήσω. Δηλαδή, ξέρετε ότι χωρίς Ισπάνο το κάστρο δε θα κρυώσει. Μια ευχαριστή, πολύ προσωφημένη ενίχυμα καθ' αυτοί όπου το δε ματρένας και το ασκοκινητά μας και το τηλεφωνένας και τα πνεύματά μας και τα χρήματά μας και, και, και το συγκεκριμάζουμε και πεντέλες και αγόρια και παγδεμένες και, και, και.

Πραγματικά. Αν υπήρχε μέσα μας τύχνος Χριστέου Λόγκ, θα ήρθαμε πριν στέβων αυτών, μη σου ρίξω σε αυτές και αυτές. Θα είχαμε και εμείς τελευταία στιγμή. Βέβαια το έκαναμε. Πάντηκε, εξαντλήθετε, είστε ενόρθυνοι; Όχι. Αντίχριστος, όμως, παιδιά σας, βρίσκει όλα αυτές κεφάλι, βρίσκει όλα αυτά κεφάλι. Σε τέτοιες περιπτώσεις ήρθε σε δύσκολη στιγμή. Ο Ανδρέας, λοιπόν, διαβάζει τη στιγμή αυτή. Γνωστός ο άγιος άνθρωπος αυτός που κράτησε στο κελί. Σε πού τα γράμματα.

Ζάγει, ζαλίστηκε ο άνθρωπος. Εγώ θέλω, εγώ θέλω να χειρουργήσω μόνο τη βέβαια κοινωνίστη μέσα του, ας ξαναπαλεύει. Εγώ θέλω να χειρουργήσω το χαράκτη, πρέπει να γαμώνω σε θεωρών και κλωτσίδα μόνοι που μόνοι.

Ανάληψη, Αγία Γραφή, Ανάσταση, Αντίχριστος, Αποκάλυψη. Βόλος. Ανάσταση, Αυτό που γράφει ο Πρεσβύτης, ευχαριστώ να μπαίνω, θα είμαι άνθρωπος. Εγώ δεν είμαι Μανουή του Μεθυμένου Θεού. Όχι, Οτιδήποτε άλλο εξωτερικό και αν έχουν, δεν αναγνωρίζονται στον Χριστό. Χρειάζεται και η πράξη στο σημείο αυτό. Τότε, λοιπόν, της βασιλευτώσκης η Παναγία μας θα γέννησε στο σπήλαιο, όπως ξέρετε. Ποιος πληροφορείται πρώτος τη γέννηση; Οι ποιμένες. Γι' αυτό η πρώτη στάση έχει σχέση με τον Ευαγγελισμό, με τις αντιδράσεις της Παναγίας μας, με την υποχώρηση και σύλληψη, με τα περιστατικά της ορεινής, και σταματούμε μέχρι εδώ. Έκατε ο Βίκαιο κάτω πάλι, εμάς περιπτώσει, η θέλησε να απολύσει, επενέβη ο Θεός, την κρατάει.

Η κυροφορία, τώρα, αλλά...

Ευχαριστώ. Για τα πράγματα της Βιένας και παρουσιάζει εδώ το πρώτο, στο ηταγράμμα, στο οδόγραμμα, στο εβδομογράμμα, παρουσιάζει και λέει το εξής: «Ήκουσαν οι ποιμένες των Αγγέλων υμνούντων την ένσαρκον Χριστού παρουσία». Ήκουσαν οι ποιμένες, τους πληροφορήθηκαν οι ποιμένες. Αν κανείς διαβάσει εκεί, θα μάθει πολλά πράγματα, αν προσέξει. Ακούω πολλές φορές ανθρώπους που λένε ότι εγώ δεν ξέρω γράμματα. Ή ο άλλος του λέγει, εγώ ξέρω πολλά γράμματα. Και ο μεν λέγει δεν ξέρει γράμματα και δεν μπορεί να γνωρίσει τα του Θεού. Ο άλλος ξέρει πολλά γράμματα και δεν μπορεί να πιστεύσει, διότι η γνώση του δεν το αφήνει. Ούτε το ένα είναι ούτε το άλλο, διότι αν κανείς παρακολουθήσει...

Αυτούς οι οποίοι κολλήσαν τον Χριστό, θα δει ότι είναι από όλα τα σχόλματα και απέλα, να πει κανείς, απέλεστισμός στις άνθρωποι. Εδώ ξεκινάει το πρώτον από τους οφανάραιους, με σαλαθλασμένη τη φτέρνα κάτω, διλεγμένη, με την ποδοτήρα της και δεν ξέρω τι, με την κλίσα τους και λερωμένη και άπλυτη και αξενισπή. Όμως αξιούνται να μάθουν το πρώτο και να λυγούνε στο πρώτο των Θεών γεννημένων στον κόσμο. Δεν αξιώσαν οι Ραβίνοι, δεν αξιώσαν άλλοι επίσημοι, άνθρωποι των γραμμάτων που θα υπήρχαν τότε, άνθρωποι των αξιωμάτων που θα υπήρχαν. Ευχαριστώ.

Με μόνο το πρώτον τον είδα, όσον ήκουσαν και εφηρμούσαν, μάτια αγνά, μάτια παρθένα, όχι μάτια χαμ, μάτια αγνά παρθένα των τσοπάνων εκείνων, οι πρώτες θα αναειδούνε το Χριστό μας, το Θεό μας, τους άνθρωπους των κεντρώτων εις τη γη. Αγώνας Φαλός, τη προσφορήντουσαν Παναγία Μητέρα Του, κάποιο τελείο εννοούς μου, να είδατε εκεί δίπλα στο Χριστό, μέσα στη σπηλιά εκείνη, ανθρώπινα μάτια, τελείωσαν θύμων. Ήκουσαν οι ποιμένες των αγγέλων ημών, εκεί θα πάτε. Τι αποδεικνύεται αυτό; Ότι δεν χρειάζεται ούτε γνώση ούτε αγνωστία. Χρειάζεται καρδιά καθαρή και ο Θεός αποκαλύπτει το περιστατικό. Μάθετε, λοιπόν, αν δεν έχετε προσέξει.

Ο Θεός, ο Χριστός πιο συγκεκριμένα, δεν ανακαλύπτεται από την εξυπνάδα του καθενός, όχι από τα διαβάσματα του καθενός. Αποκαλύπτεται, αποκαλύπτεται μόνος, και αν ο Χριστός δεν δει καθαρότητα και προαίρεση από τον Ιησού Χριστό. Το πρόβλημα ταπεινών δεν αποκαλύπτει το μυστήριο ούτε της ενσάρκου οικονομίας ούτε της υπολοιπούς, για να φαγωμάσει ο άνθρωπος και να ταπεινώσει εκεί μάλλον. Ο άνθρωπος δεν έχει τίποτα να βάζει, μόνο το θέλω του και την ταπεινοφροσύνη του να βάζει. Και αυτοί όσο έλεψαν ταπεινοί και στο πνεύμα και στην καρδία και επέβλεψε από αυτόν και αξιώθησαν οι πρώτοι που πληροφορήθηκαν το περιστατικό να...

Είσαν δε αυτοί οι ποιμένες. Και αναφέρει εδώ και λέει:

Ανάσταση, Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Ανάσταση, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Ανάσταση, Ανάσ. Παιδιά, αν δείτε το ληξιαρχείο των αστικών διαβάσεων, θα βρείτε 100, 120, 80 γεννώνται και άλλοι τόσοι φεύγουν την ημέρα. Υπάρχουν κι άλλοι να είχαν γέννηση το βράδυ εκείνο, άραγε, κατ' εκεί ή εκεί. Όμως, βλέπετε ακριβώς, όπως θα θυμάστε, ο Άγγελος: θα πρέπει να τον βρείτε σπαργανωμένο σε φάτνη. Έχει μολοβιακά, δεν έχει βάλει τρες μπροστά, ούτε τόφους, αρώματα και λοιπά.

Πουσιανάκης άσχεσε εκεί η Παναγία μου και τώρα εσπαρελάμε σε εκεί πέρα και τον έβαλε στο καρφί και φάγε τις πρώτες καρφιές από εκεί πέρα από το ταχνατοζώο φιονέκη. Τι τον περιμένει; Η καρφή έπειτα εκ των υστέρων. Και αναφέρει εδώ και οι ποιμένες, τους είπε, οι ποιμένες έπειτα, όλοι προαίρετοι άνθρωποι, δεν τον θεώρησαν αυτός δις η δαιμονία, να πούνε φάντασμα ήτανε, οι νεράιδες ήταν, σατανικό ήταν, αγερικό ήταν και λοιπά. Όχι. Συζήτησαν μεταξύ τους, αν ενθυμίστε, γι' αυτά πρέπει να συζητήσουν οι γεράσιοι στην ορφή. Δεν είναι τυχαίος ο άνθρωπος αυτός που τα γράφει αυτά. Συλλογίστηκαν, αρχίζονται μέχρι κάτω, λέει, η γη στην πόλη, να δούμε αυτό που μας είπε ο Θεός. Εξέλαβαν καθαρά ότι είναι από του Θεού και αφήνουν τα πρόβατα, παρότι αγραυλούσαν, έμεναν έξω εκεί τη νύχτα και τα φύλαγαν κάποιες φορές από τα θηρία, και τα εγκατέλειψαν.

Κατέβηκαν κάτω. Τι βρήκανε εκεί πέρα; Το αναφέρει εδώ συνοπτικώς, με τον τρόπο του, και λέγει: «Και δραμόντες, έμε που θα πάμε αύριο ώρα τη νύχτα, και δραμόντες προς ποιμένα, Παναβούναν ποιμένα, να πούμε, του κόσμου...»

Σε τούτον ως αμνόν άμωμον. Ο ποιμήν είχε γίνει αρνί, γιατί έτσι είναι, είχε γίνει αρνί της Παναγίας. Η Προβατίνα είναι η Παναγία στην περίπτωση αυτή, και για την αγάπη του ανθρώπου και για το χατίρι του ανθρώπου, ο ποιμήν έγινε αμνός. Πάνε, λοιπόν, να βρουν ποιμένα. Θεωρήθηκε όμως ως αμνόν άμωμον, ένα μικρό αρνάκι εργαστρή μαζρίας γοστιθέντα.

Ο οποίος εύωσε στις Μαρίες του Κορατσίου. Βέβαιο πράγμα. Δεν βρούνε ποιμένα και το βρίσκουν ταμπωμένα, αρνί. Και πού βρίσκει; Βρίσκει στη Μαρία. Με τη δίνει αυτής το γράμμα. Αυτή είναι η σκέψη σου. Και τι χαιρετίζει τώρα στη συνέχεια, αναφορικώς με το ρόλο που έπαιξε η Παναγία μέσα πάνω σε αυτό το θέμα; Και λέγει, σ' αυτό το γράμμα, το πρώτο χαίρε ως εξής: «Χαίρε, αμνού και ποιμένος μήτηρ». Αυτό είναι ακριβώς. Γιατί αυτός είναι μεν αμνός, αλλά είναι και ποιμήν. Είναι ο ποιμήν του κόσμου. Έγινε αμνός και δέχτηκε να θυσιαστεί ως αμνός άκακος και να φερθεί ενώπιον του κείροντος, όπως τον βλέπει 850 χρόνια π.Χ. ο Ησαΐας και το γράφει προφητικώς στο τρίτο.

Λέξει, και γίνεται αφιβού, γίνεται αμόρφωση. «Χαίρε, αμνού και ποιμένος μήτηρ. Χαίρε, αυλή λογικών προβάτων». Όταν λέει λογικών, ξέρετε πώς ερμηνεύεται; Πιστών. Οι μη πιστοί δεν είναι λογικοί, ενεργούν και σκέπτονται κατά του ίδιου της δεοντόστον, κατά συνέπεια δεν είναι λογικοί. Τον ορισμό του λογικού τον έχει δώσει ο Μέγας Αντώνιος, όπως και το λογισμό του ελευθέρου και του λογισμό του ανθρώπου. Ποιος πρέπει να λέγεται άνθρωπος, ποιος είναι λογικός, ποιος πρέπει να λέγεται ελεύθερος, έχει δώσει ο Μέγας Αντώνιος. Ανοίξτε τη Φιλοκαλία στον πρώτο τόμο, στα μπροστά από μηδάκι του δεκάδου μου, να γίνετε εκφορισμός. Ευχαριστώ.

Οι λογικοί άνθρωποι, τα λογικά πρόβατα, έρχονται μέσα εδώ να σωθούνε, και είσαι η αυλή εσύ μέσα στην οποία θα σωθούνε. Η αυλή γενικότερα είναι και η Εκκλησία του Χριστού. Κάθε άνθρωπος έξω της Εκκλησίας δεν έχει σωτηρία. Δια της Εκκλησίας σώζεται ο άνθρωπος. Έξω της Εκκλησίας δεν υπάρχει σωτηρία. Τον περιπεσόντα εις τους ληστάς, στο πανδοχείο τον πήγε ο Χριστός. Στους πανδοχείς ανέθεσε την αποθεραπεία. Γι' αυτό ο άνθρωπος ας φροντίσει να μην μείνει ποτέ έξω της Εκκλησίας. Αν σαν άνθρωπος αμαρτάνει, να προσπίπτει, να μετανοεί, να έρχεται πάλι μέσα.

Να παρακαλεί τον Χριστό να τον βρει σε μια ώρα που να έχει κάποια ανάταση. Να τον βρει μια ώρα που να είναι μέσα, που να είναι μετανοημένος και εξομολογημένος και κοινωνημένος. Να μην τον βρει έξω. Αλλοίμονο από αυτούς που νομίζουν ότι η Εκκλησία έχει πλανηθεί. Οι λειτουργοί και τα πρόσωπα που αποτελούν την Εκκλησία δεν είναι όλοι υγιείς, είναι και άρρωστοι. Όμως μέσα εκεί θα σωθούνε όλοι. Και ο σκοπός του ερχομού του ανθρώπου στην Εκκλησία, είτε ως διοικητής είτε ως διοικούμενος, σκοπός είναι να γιατρευτούμε όλοι. Μη ζητάτε μέσα στην Εκκλησία και εξαυτούμένετε έξω, διότι ορισμένοι παρουσιάζουν ασθένειες ψυχικές.

Αμαρτωλοί, κάνουν πράγματα και λοιπά. Είναι σαν να λες ότι θέλω μέσα στο νοσοκομείο να είναι όλοι υγιείς. Μα αν είναι όλοι υγιείς, πηγαίνουν για να γίνουν καλά; Αν είναι στην αποθεραπεία, αν είναι στο στάδιο της θεραπείας, αν είναι στην αρχή, δεν το κατέχεις. Έτσι είναι και η Εκκλησία. Δεν πρέπει να είσαι ποτέ ο σατανάς, διότι κάποιος παπάς, κάποιος δεσπότης, κάποιος θεογραφένος, κάποιος ψάλτης, κάποιος που παρουσιάζει ελαττώματα. Τόλιστο, πηγαίνετε. Η Εκκλησία δεν έχει κάνει λάθος τίποτα. Ό,τι έχει διδάξει, ό,τι έχει κηρύξει, ό,τι έχει μεταδώσει, φροντίστε να τα εφαρμόσετε, ακόμη και αν σας φαίνονται δύσκολα ή πολλές φορές ανακόλουθα και ανεφάρμοστα. Φροντίστε. Ο Χριστός δεν θα μην χείσει το υπό, λοιπόν.

κυρία δεν επλανείται ποτέ. Ό ,τι εφέτρεψε και ό ,τι επιτρέπει ή ό ,τι αφερβότη προσθέτει, εν Πνεύματι Αγίω. Ο θείος Χρυσόστομος, για να δώσει έμφαση σε αυτή τη σκέψη, για να γλιτώσει πολλούς που πλανώνται εξαιτίας ορισμένων και νομίζουν ότι η Εκκλησία δεν σώζει, είναι πλανεμένη, λέγει επιγραμματικώς ένα μέρος το εξής: «Κάλλιον πλανώμενος μετά της Εκκλησίας, παρά ακριβολογών έξω από αυτή». Δεν σώζεται άνθρωπος. Η Εκκλησία έρχεται και σε παραλαμβάνει μόλις βγαίνεις από την κοιλιά της μάνας σου. Η Εκκλησία σε διαβάζει σε οχτώ μέρες και σου βάζει το όνομά σου. Η Εκκλησία σε παίρνει σαράντα μέρες, σε καθαρίζει και σε αγιάζει. Η Εκκλησία σε βαπτίζει. Η Εκκλησία σε στεφανώνει. Η Εκκλησία σε κοινωνεί. Η Εκκλησία σε εξομολογεί και σου χαρίζει αμαρτίες. Η Εκκλησία σε κηδεύει. Η Εκκλησία έρχεται ακόμη και μετά την κοίμησή σου και σε βοηθάει εκεί που είσαι, διά της Θείας Ευχαριστίας αφενός,

διά των μνημοσύνων και άλλων βοηθητικών μέτρων που έχει μέσα στην τελεία των αιώνων. Οι άνθρωποι που δεν αγαπούν την Εκκλησία είναι χωρίς μητέρα. Η Εκκλησία είναι η μητέρα και, αν θέλεις να έχεις πατέρα τον Θεό, θέλεις να έχεις μητέρα την Εκκλησία. Και εδώ λοιπόν αυτός ο άγιος άνθρωπος, αυτός, το πνεύμα του Αγίου Αντίχριστου, από τον Ανθρώπη αυτού, που ελευθείδει την Παναγία μας, αφενός, ως «ἀμνοῦ καὶ ποιμένος μήτηρ», όπως σας το είπα, και έπειτα στη συνέχεια: «Χαῖρε, αὐλὴ λογικῶν προβάτων». Τι είπε για τον Ανθρώπη ο Ιωάννης, θυμηθείτε: «Ἡ Θεάκτον δὲ ἐλθόν», είπε. Που ήταν γρήγορα τώρα, εκτός αυτού, δεν ήτανε, ήταν τρελός. Ρε, άνθρωπος είναι τρελός, με πάτε; Εντάξει, τι μπορείς να σκέφτεσαι την ψυχή του;

Φροντίζει να μάθει τον τρόπο της οτιλιάς τσίχερ. Με πατέντα είναι.

Δεν βλαστημούμε κανέναν, δεν βρίζουμε κανέναν. Ας εξετασθεί το θέμα, διότι ο Χριστός είπε: «Θες αν προσέξατε», «Αν όμοντων δεν μου κερδίζει», «Η ψυχή σας μειώσει», «Δεν μου κερδίζει». Μη πλανώμεθα από τη σάρκα μας, ότι εμείς θα είμαστε εδώ και θα κάνουμε εμείς προϋποζωικά. Θα περάσουμε απ’ το στενό, απ’ τα βρανέλια, και τότε θα συζητήσουμε εκεί πέρα. Το δεύτερο χαίρε, χαιρετίζει την Παναγία μας ως εξής: «Χαῖρε, ἀοράτων ἐχθρῶν ἀμυντήριον». Τι είναι οι αόρατοι εχθροί του ανθρώπου; Οι δαίμονες. Τι βάζει την Παναγία εδώ, πώς τη χαιρετίζει; Είναι κάστρο. Αμυνόμεθα πίσω από την Παναγία, από τους εχθρούς αυτούς που βαλλόμεθα.

Δεν ξέρω πόσοι άνθρωποι επικαλέσατε την Παναγία μας, δεν ξέρω. Θέλω να πιστεύω ότι την επικαλέσατε και θέλω να πιστεύω ότι πολλές φορές θα την έχετε βρει να σπεύσει αμέσως να σας βγάλει από μια δύσκολη στιγμή, από έναν λογισμό. Ανάληψη, Ευαγγελία Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγελία, Ευαγγελία Ουρανών, Ουρανών, των των Ευαγγελία των Ουρανών, Ευαγγελία λοσπές, μέσα της Κιβωτού των Θεών. Και αυτός να τον βγάλει από τη μέση σαν άνθρωπο και συνείδησε θεότητα και του πέταξε τα μυαλά του. Γι’ αυτό μισεί την Παναγία ο σατανάς. Εδώ λοιπόν τη χαιρετίζει την Παναγία μας: «Πρέσβου ἀμυντήριον, χαῖρε, Παραδείσου θυρῶν ἀνοικτήριον». Τι τρόπο κίνησε ο δρόμος για τον Παράδεισο; Διά αυτού που έφερε η Θεοτόκος. Ωραία εικόνα είναι στην Εκκλησία, την Ορθόδοξο. Πηγαίνει μπροστά στην Ωραία Πύλη και ρωτήστε την Ωραία Πύλη γιατί τη λένε Ωραία Πύλη στην Βιτάλλη: γιατί ο Χριστός είναι στο ένα μέρος και η Παναγία είναι στο άλλο μέρος.

Κοιτάξτε από την Ωραία Πύλη την Αγία Τράπεζα και από αυτήν την τράπεζα την αχιβάδα που υπάρχει από μέσα, που έχει μια Παναγία, χασεσμένη Πλατυτέρα, με μια αγκαλιά που είναι στην αγκαλιάση όλων των κόσμων. Αυτή είναι η σκηνή. Τους βάζει εκεί μπροστά τους δύο στην Ωραία Πύλη, με τα δύο πρόσωπα, τα οποία ετακτοποίησαν ό,τι τα δύο άλλα πρόσωπα εκρήμνισαν. Οι δύο, ο Αδάμ και η Εύα, με την παρακοή των, μας έκλεισαν την οδόν προς τον Παράδεισον. Εξώσθησαν αυτοί και γεννηθήκαμε κι εμείς, απόγονοι αυτών, έξω του Παραδείσου. Έρχονται τώρα οι άλλοι δύο...

Στη θέση, ο νέος Αδάμ, κατά τον Παύλον, 15ο προς Κορινθίους, ο νέος Αδάμ, και η νέα Εύα, η Παναγία, και μας ανοίγουν το πέρασμα για τη Βασιλεία των Ουρανών. Μας τελούν από την Ωραία Πύλη. Η συνάντηση του πιστού μετά του Χριστού και η πρεσβεία της Θεοτόκου γίνεται στην Ωραία Πύλη, όταν κοινωνεί εις άφεσιν αμαρτιών και ζωήν αιώνιον. Κι όταν μεταλάβουν και οι τελευταίοι, ευχών: «Σῶσον, ὁ Θεός, τὸν λαόν σου καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου». Από εκεί λοιπόν αυτή η ψυχούλα τώρα μέσα βγαίνει επάνω στην Παναγία την Πλατυτέρα, την πύλη του Παραδείσου, τον οποίον τον στέλνει στη Βασιλεία των Ουρανών. Δεν είναι απλώς για στολίδια τοποθετημένα εκεί. Έχουν τον λόγο των, επαγωγικών αυτών που δημιουργούν τον άνθρωπο περίπου πώς είναι και τροπή γίνεται, αρχιελβασμός. Ευχαριστώ πολύ.

Βλέπετε, την χαιρετίζει ως του Παραδείσου ανοιχτήριον. Πώς άνοιξε τον Παράδεισο; Διά του Χριστού που έφερε η Παναγία. Αυτός άνοιξε τον Παράδεισο. Ο Παράδεισος ήταν κλεισμένος. Ήταν η φλογίνη ρομφαία, η οποία οδηγούσε προς το ξύλον της ζωής. Ξέρετε, θα έχετε ακούσει παλαιότερα που μιλούσαμε. Η έξωση του Αδάμ και της Εύας εκ του Παραδείσου είναι μεγάλη ευλογία εκ μέρους του Θεού. Όπως και ο θάνατος ο δικός μας, ο δεύτερος, ο σωματικός, είναι ευλογία δοσμένη από τον Θεό. Αν γνωρίζαμε την υμνολογία της Εκκλησίας μας, η οποία τα έχει προλάβει όλα αυτά τα πράγματα, θα βλέπαμε ότι τον Αδάμ, τον νεκρόν Αδάμ, τον έβγαλε έξω για να μην φάει εκ του ξύλου της ζωής και γίνει ο θάνατος αθάνατος, δεν θεραπεύεται. Ευχαριστώ.

Προτιμάει να πεθάνει ο ίδιος, για να μην είναι αθεράπευτον, όπως έπειτα επέτρεψε τον θάνατον εις εμάς, «ἵνα μὴ τὸ κακὸν αἰώνιον γένηται». Αλλά, διότι δεν πιστεύουμε στην Ανάσταση, θλιβόμαστε διά των θανάτων. Για διάβασε το 15ο κεφάλαιο του Παύλου. Κοιτάτε, λέει: σώμα χώμα και βγαίνει πνεύμα. Σπείρεται εν αδυναμία και εγείρεται εν δυνάμει, σπείρεται εν φθορά και εγείρεται εν αφθαρσία. Εμείς δεν είμαστε με καρκίνο και με πενταρούγα θα είμαστε και με θυματιώσεις και τα λιώνα μου εδώ θα είμαστε. Πώς τώρα διαλύει αυτό το αναμποχλέβι και, όπως ο κεραμιδάς, όπως λέει, άλλο θα ξανακάνει καινούριο. Σας ευχαριστώ.

Το σκεπτικό της παραμονής. Συνήθως, το Σάββατο, που είναι το πρώτο μνημόσυνο που κάνει η Εκκλησία. Ψυχές, το πρώτο Ψυχοσάββατο. Η ηλικία μία, λένε οι Πατέρες. Οι αναστημένοι είναι ως Θεοί. Οι γέρους δεν ξέναν έχει αρρώστια. Δεν ξέναν έχει καρκίνο, δεν ξέναν έχει πόνο κεφάλαιο, ούτε υπέρταση. Αγία Γραφή. Τι θα ακούγαμε; Να μη ζωντουμπήσουμε ότι είμαστε αναστημένοι μια ημέρα και εκεί κοντά αυτούμε και λέμε ό,τι λέμε και κάνουμε ό,τι κάνουμε. «Χαῖρε, ὅτι τὰ οὐράνια συναγάλλεται τῇ γῇ· χαῖρε, ὅτι τὰ ἐπίγεια συγχορεύει οὐρανοῖς». Ενώνει επάνω και κάτω.

Στην Εκκλησία υπάρχουνε μανάλια, υπάρχει και πολυέλαιος και, όταν λέγεται δοξολογία, το δι’ ευχών, το φως κ.λπ., ανάβουνε τα φώτα, γιατί επάνω χρειαδεύουν σε Εκκλησία και γι’ αυτό όλοι ευφραίνονται εκεί επάνω στους πιστούς. Ποια Εκκλησία είναι; Με σώματα ή χωρίς σώματα; Σώμα με κεφαλή, αμφότερη, τον Χριστό. Και ενωνόμεθα και πάνω στο Άγιο Δισκάριο της Εκκλησίας. Στη μέση ο Αμνός, ο Χριστός, δεξιού η Παναγία Μητέρα Του, δεξιού οι άγγελοι κ.λπ., και από εδώ προς τα εκεί και οι δικοί μας και οι ζωντανοί εδώ παρόντες, και είμαστε όλοι μέσα στην Εκκλησία με κεφαλή τον Χριστό. Την φέρει λοιπόν σαν να επικοινωνεί ο ουρανός με τη γη και λυγίζουμε τον ουρανό ευκαιρίας αυτής της ασφαλούς ηλίψεως και της Β΄ Θεοτόκου.

«Τῶν Ἀποστόλων τὸ ἀσίγητον στόμα». Τι είναι; Ο τρόπος που μιλούν οι Απόστολοι από τότε μέχρι σήμερα, διότι οι Πράξεις των Αποστόλων δεν έχουν τελειώσει. Εμείς αυτή την ώρα, οι άλλοι που μιλούν, συνεχίζουμε το έργο των Αποστόλων. Προστολήρει μετά, όταν μπορούμε να φτάσουμε ένας, συνεχίζουμε το έργο των Αποστόλων. Και μέχρι τη συντέλεια των αιώνων θα συνεχίζεται το έργο των Αποστόλων. Σαν κήρυγμα, ασίγητο το στόμα των Αποστόλων. Με βάση ποιον; Τον Χριστό. Αυτόν που αφήνει η Παναγία. «Χαῖρε, τῶν Ἀποστόλων τὸ ἀσίγητον στόμα». Δεν θα σταματήσει ποτέ να γίνεται συζήτηση για τον Χριστό. Γι’ αυτό και το βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων...

έχει επίλογο; Δεν κλείνει. Όλα τα βιβλία και οι επιστολές της Καινής Διαθήκης έχουνε επίλογο, όχι των Αποστόλων. Είναι σαν κάποιος να γράφει και τα άφησε γιατί του χτυπήσαν την πόρτα. Πάει να ανοίξει και μένει εκεί. Γιατί; Να εντάξει εκεί, διότι θα γράψουν και άλλοι. Δεν κλείνει αυτό το βιβλίο ποτέ. Αυτά τα πράγματα, ανοίξτε την Καινή Διαθήκη να τα δείτε αυτά, αν δεν τα έχετε προσέξει μέσα στο σχέδιό μας. Δικαιοποιήστε λοιπόν την Παναγία μας, ότι είναι η προτείνα, ότι το στόμα των Αποστόλων έξω από τη Λεώνα να μην σταματήσει να ομιλεί για τον Χριστό, γιατί πάντοτε θα γεννιούνται άνθρωποι, πάντοτε θα επιστρέφουν άνθρωποι και πάντοτε πρέπει να ακούγεται το μοναδικό κήρυγμα. Διότι είναι ο μόνος, όπως ακούσατε παραπάνω, που θα επαναφέρει τον άνθρωπο στον Παράδεισο. Και ακόμη: «Χαῖρε, τῶν ἀθλοφόρων τὸ ἀνίκητον θάρσος».

Τι έλεγε; Τι να προσφέρουν οι μάρτυρες, όλοι αυτοί που προσέφεραν μέσα στα θηρία, μέσα στη φωτιά, με τόση παλικαριά; Ποιος έκανε αυτό το θάρρος, ποιος έδινε αυτή τη δύναμη; Ο Χριστός, τον οποίο εγέννησε η Παναγία. Γιατί όμως, ξέρετε, δεν ξέρω αν το έχετε προσέξει, άμα δεν υπάρχει ορθή πίστη στον Χριστό, είμαστε κούφιοι. Δεν μπορούμε να έχουμε τη δύναμη ούτε να ομολογήσουμε ούτε να μαρτυρήσουμε.

προσεγγετάει η Βαγγελέη, χαίρε, χαίρον, χαίρον της θύτως χάρισμα, χαίρε λαμπρόν της χάριτος γνώρισμα.

«Χαῖρε, δι’ ἧς ἐγυμνώθη ὁ ᾍδης· χαῖρε, δι’ ἧς ἐνεδύθημεν δόξαν». Πώς εγυμνώθη ο Άδης; Διά του Ιησού. «Σήμερον ὁ ᾍδης στένων βοᾷ». Φωνάζει και βοά: «Είναι φερένη τον Υιόν της Μαρίας να μην τον πάρω. Τους είχα πάρει με ξύλο, που τους πήρε με το ξύλο». Να διαβάσετε την υμνολογία της Εκκλησίας μας το Μεγάλο Σάββατο το πρωί. Έχετε το εγκόλπιο στο χέρι σας. Ανοίξτε το απόψε, να ακούσετε τους στεναγμούς του Άδου, όταν ο Χριστός μας επήγε κάτω, και πώς τον περίμενε και πώς τον συνείδησε. Νόμιζε ότι θα τον καταφύγει αυτόν και θα τον κρατήσει. Δεν μπορεί. Βασιλεία Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Δευτέρα Παρουσία, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός.

Εγυμνώθη ο Άδης, βέβαια, εσκυλεύθη από τον Χριστό μας και έφερε λοιπόν από τον Άδη αυτούς που τον επίστευσαν. Γι’ αυτό και τον κλείστηκε. Δευτέρα Παρουσία, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Αποκάλυψη, Ανάσταση, Ανάσταση. Αυτός μας ανέβασε ξανά και μας έκανε παιδιά Του, και δι’ αυτού μπορούμε να παρουσιαστούμε εκείνη την ημέρα. Έχουμε πάντως και πάνω την Παναγία Θεοτόκο, που θα μας σκεπάσει, αλλά και μην αφήσουμε να κάνουμε καλή χρήση αυτής της προστασίας, για να κερδίσουμε την άλλη ζωή, στην οποία ανέρχομαι, οι θεοτέρους και οι θέτες.