Interpretation of the Akathist Hymn

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

By the grace of God, this evening I thought I would say something suited to this season. The foremost person in this season is our Lord Jesus Christ. Immediately after Him comes the Most Holy Theotokos. The first Person holds the first place, and the second person holds the second place.

And so our Holy Church honors her, in addition to the day of the Annunciation.

The Fridays of the first five weeks of Great Lent are dedicated to the Most Holy Theotokos, and they proclaim beforehand the role our Theotokos played in the divine economy of the Incarnation. Much is said about our Lord. Indeed, all of Holy Week is dedicated to Him, as is the first, preparatory period of the Triodion. Concerning these great events, then, one can learn many things about our Most Holy Theotokos from the Fridays dedicated to her, and particularly through the Akathist Hymn—what we call the Salutations to the Theotokos—because of the many greetings of “Rejoice” found within it.

The mind that composed this Akathist Hymn must have possessed a great deal of knowledge. Its material comes from the Old Testament, the New Testament, and Tradition. Anyone who wishes to delve deeply into this beautiful poem, so rich in doctrine and so resonant, will likewise have much to learn: how these things came to pass, and why they all happened for the sake of man. For if a person does not understand what is being sung, the chanter goes to the analogion and chants the refrain, while that person merely murmurs inwardly, “Rejoice, O Bride unwedded,” and “Alleluia.” This is why, by the grace of the Most Holy Theotokos, I wanted to say something about this Akathist Hymn.

Here, too, we know something about it, and many people are drawn to it because the service is so distinctive and the person of the Most Holy Theotokos is so beloved. Even those who are not Christians or Orthodox tend to be more devoted to the Theotokos than to God, truth be told. We are, of course, misunderstood concerning the Lord, because every honor given to His Mother is reflected upon His own person. If He did not exist, what significance would a maiden from Nazareth have—the person who says, “Behold the handmaid of the Lord”? It is the Lord who gives this person her dignity and radiance. Therefore, my friends, the moon cannot shine by itself, nor can the stars; they all receive their light from another—from the Sun.

Yet the honor belonging to the second person was transferred even into worship, for many people went so far as to worship the person of our Most Holy Theotokos. You can find examples in every age. They may not wish even to hear the Lord’s name, but they constantly invoke our Most Holy Theotokos: “If the Most Holy Theotokos wills it,” and again, “the Most Holy Theotokos.” Let us see, then, who the Most Holy Theotokos is.

One will discover the prehistory of the Most Holy Theotokos. One will find symbols, images, and prophecies that speak of her. For, as we said in another homily, our Most Holy Theotokos emerges from this whole history. Like Christ, like the Holy Spirit, and like the Precious Cross, she too was marked out in sacred history from very, very far back—indeed, from the time when there were only two human beings and the devil in Paradise. Even then the Most Holy Theotokos and the role she would play were spoken of: “And I will put enmity,” and her seed would crush the serpent’s head. Her seed is Christ, who is God, and so forth—all the things we have said on the feast of the Entry of the Theotokos into the Temple, on the Annunciation, and during the days of the Nativity of Christ.

This entire composition is arranged as an acrostic. It has twenty-four letters, and therefore twenty-four stanzas, as they are called. The Church has divided them among four Fridays, with six stanzas on each Friday, together with the canon. Of the twenty-four stanzas, twelve contain six greetings beginning with “Rejoice,” while the other twelve contain only an “Alleluia.” Thus greetings of “Rejoice” are addressed repeatedly to the Theotokos, saluting her in accordance with the role she played.

From this jewel called the Theotokos, I wanted to begin with the first letter of the alphabet, where the priest stands for the first time before the icon of the Theotokos and says: “The chief commander of the angels was sent from heaven to say to the Theotokos: Rejoice.” At once a person ought to investigate why he is called “the chief commander of the angels,” what he did, and what he said. To interpret this, you must go all the way back to Eden. You must find the angel from that time...

He is the Archangel Gabriel. The name Gabriel is interpreted as “God and man,” and this angel who bore that name was appointed to serve the mystery of the Incarnation. “God and man”—the name of the archangel sent to bring the message is interpreted in relation to the One who would come as God and man. The hymn therefore says, “The chief commander of the angels was sent from heaven.” He was sent from heaven; it was not the other angel, the apostate, who was sent. The apostate did not come from heaven, for he had fallen away.

In the earliest history, then, you find the first couple, Adam and Eve, and Eve deceived by the apostate angel. From that point begin the curse, the Antichrist, wars, famines, deaths, sicknesses, pain, toil, sweat, deceit, and sorrow. Everything you see is the offspring of sin. I do not know whether you have ever read when all these things began: they came after sin. So the hymn says here, “The chief commander of the angels was sent from heaven to say to the Theotokos: Rejoice.” Rejoice—be filled with joy. But why should she rejoice? The reasons follow below. This also has some connection with the Dormition.

Consider the icon of the Annunciation outside the church of Saint John in the Acropolis area. If you ever pass by the cathedral, look at the mosaic depicting the Annunciation. What is the proper icon of the Annunciation? It shows our Most Holy Theotokos with her head bowed, seated somewhere beside a building, while an archangel stands opposite her holding a staff and raising his hand. Some icons show him holding a lily. That is a later feature of Western origin. It is not Orthodox, because the lily is a symbol of purity and virginity.

This is the Western-style image that is sometimes seen, showing him holding a lily—or surrounded by lilies—symbols, that is, of virginity and purity.

The angel taking part in the dialogue is the same one, and the words he speaks refer explicitly to the Most Holy Theotokos and to the hour of the Annunciation. Listen to what I am going to tell you, and see what it means and where it will lead us. He begins with the angel: the chief commander who leads the host, not the apostate devil.

At that very moment, swift as lightning, the mystery of the Lord’s hour advanced. At the same moment, the Lady beheld our Lord becoming incarnate, while the angel greeted her. And so we sing to her the phrase that begins: “Rejoice, through whom joy shall shine forth.” This stanza says, “Rejoice, through whom joy shall shine forth.” That means we had no joy; we had sorrow. Our heads were always bowed; everyone went down to Hades and no one entered Paradise, for Paradise was closed.

Now we have come to smile again. The One who would crush the serpent’s head was coming, and He would open the door to the Kingdom of Heaven. The day after tomorrow, if you go to Church, you will hear a beautiful troparion proclaiming that the flaming sword no longer guards the gate of Paradise.

A flaming sword had been set there to guard it. Then came the Cross, opening a new path through the Crucified One, so that man might enter holy Paradise and go toward the true life. This is why the hymn says, “Rejoice, through whom joy shall shine forth; rejoice, through whom the curse shall cease.” The barriers began to fall from the moment the Most Holy Theotokos came into the world.

This is the fullness of time. Many years had passed since God said that the seed of the woman would come and crush the serpent’s head. During that time there were no souls pure in the required sense, fulfilling what God willed, so that He might dwell within one of them and borrow flesh from her.

God would not simply choose any child, but the child who would be capable of walking this path; God could not be mistaken. Among the other symbols in the canon of the Akathist Hymn is something we read in the Book of Judges concerning Gideon. It says of our Most Holy Theotokos: “the dew-covered fleece which Gideon foresaw.” What does this mean? Have you ever read the passage? If you have, you will see that God once sent an angel who found Gideon threshing his harvest.

It was summer. “I have something to tell you,” the Lord said to him. “Gather a small force and wage war against your enemies. God will help you.” Gideon did not believe he was capable of doing this, although he had heard the voice of the Lord God, and he said: “I will believe that you have truly been sent by God only if I place a fleece of wool on this threshing floor, and in the morning the fleece is wet while everything else is dry. Then I will believe that you truly are sent by God, and I will obey and do what you tell me.” And so that evening he laid down a fleece of wool—that is, a large mass of wool, as the Septuagint indicates: the whole fleece shorn from a sheep.

The next morning the fleece was wet, and when Gideon wrung it out, it filled a bowl with water, while everything around it remained dry. What does this signify, and why does the hymnographer place it here, saying, “the dew-covered fleece which Gideon foresaw”? The dryness of the threshing floor represented the sinfulness of humanity, which God saw from the foundation of the world. Yet in its midst He beheld the Most Holy Theotokos, represented by the fleece. As dew settles silently upon wool, without the wool perceiving anything, so, noiselessly and mysteriously, God caused the Most Holy Theotokos to conceive Christ.

One must speak of this in a manner worthy of God. If we may speak in human terms, when God beheld the Most Holy Theotokos through the ages, He was consoled. He was consoled in her person, because through her would come the Man who would take away the whole curse and all sin. A person therefore needs much preparation in order to follow what is written here. The “Rejoices” are chanted, and we may imagine that we are chanting along, while remaining outside what they teach. Thus, in the phrase, “Rejoice, through whom the curse shall cease,” the curse is extinguished. We then come to the words, “grace has come.” Since grace has come, we no longer live under the Law—that is, under the curse that came from the Fall.

People have now been set free from the curse. Yet if they willingly choose to place themselves under it again, reject their King, and live a carnal, worldly, satanic, egotistical, and demonic life, God is not to blame. God has given humanity the opportunity to be delivered from the curse of the Law of Moses. And so the first of the seventy-two salutations found in the service says: “Rejoice, through whom joy shall shine forth and the curse shall cease.” The second says: “Rejoice, restoration of fallen Adam.” Why is she called this? Because she will give birth to the new Adam, who will recall the old Adam, raise him up, and wipe away Adam’s Fall. In spirit, one must descend with Christ into Hades during those thirty-three hours.

From Great Friday until the dawn of the Resurrection, for thirty-three hours His soul was below, while His body lay in the tomb. He went down to accomplish His work there. We say these things, but often do not understand what we are saying. As the Giver of life, He descended into Hades, raised those held there, and took them with Him into Paradise. Before that day there was no separation there between Hell and Paradise; all descended together into Hades—Abraham, Daniel, and all those beloved by God. Christ descended, broke their bonds, healed them, and recalled them. He took them with Him and brought them into Paradise. He entered and found those who longed for the Son of God. This, then, is what is meant by “the restoration of fallen Adam.” Adam had fallen and could not rise again by himself.

It is true: one pair brought humanity to ruin, and one pair restored it. The first two fell through their egoism, disobedience, and refusal to repent; the other two restored what had fallen through humility and obedience.

“Rejoice, deliverance from the tears of Eve.” If a person knew the services of Vespers and Matins for the Sunday of Forgiveness, he would see Eve and Adam weeping outside Paradise. There is no more bitter day than the day on which our first parents departed from Paradise. There you will hear and see them standing outside, striking their cheeks and imploring Paradise to intercede with God, that its gates might open again and allow them to enter. But God had to give them an opportunity for repentance and prevent them from eating of the tree of life and remaining eternally in their fallen condition. The medicine had to be given for their Fall.

They had been in Paradise, but they did not repent after their disobedience. Each blamed the other: the man blamed the woman, and the woman blamed the serpent. They did not repent. Here, then, the hymn greets the Most Holy Theotokos with the words, “Rejoice, deliverance from the tears of Eve.” The tears now cease; everything changes. The way is opened through the Jordan, the Red Sea, and even Hades itself, because Christ entered Hades and thus enabled humanity to return to Paradise. Then it says: “Rejoice, height difficult for human reasonings to ascend.” The human mind grows dizzy before this mystery. That is why many become heretics: they try to comprehend the Mystery by their own knowledge.

This is not how a human being can approach it. You must come to faith; you must bow down and say, “I believe.” The Most Holy Theotokos herself paused when she heard that she would conceive and said, “I know not a man.” But the angel’s answer was, in effect: “I cannot tell you how; I can tell you what will happen. The Holy Spirit will overshadow you.” How the Holy Spirit will accomplish it, I cannot explain. How can a creature interpret the works of God? These things are done by God and can be understood only in a manner worthy of God. Leave the mystery as mystery; do not imagine that you can fully comprehend and explain the things of God.

Peter writes, as does Paul in the Epistle to the Hebrews, that even the angels desire to look into these things—that is, they bend down from heaven, longing to see what is about to take place.

The morning star appears before the sun and announces that the sun is about to rise. These things are connected. Here the hymnographer presents the Most Holy Theotokos as a star through whom we shall find the Sun—the Sun of Righteousness—and greets her with the words: “Rejoice, star revealing the Sun.”

“Rejoice, womb of the divine Incarnation.” It was divine, not merely human: God was incarnate within her. Do you remember what the hymn says later? “You contained the whole God within your womb.” Her womb was not merely man-bearing, but God-bearing. Then she went to meet Elizabeth. The Most Holy Theotokos hears these words, “Rejoice,” yet a question arises within her concerning what has been said. The same happens with logismoi, intrusive thoughts. A thought comes into your mind. If you are not watchful enough to reject it at once, but receive it, open it up, and begin discussing it, the devil will cast in a second thought, greater than the first, with still more arguments about the same matter.

If you receive that thought again, hold on to it, and continue discussing it, he will cast in an even greater one. From one greater thought to another, he will fill your head, lead you into sin, and accomplish his purpose. You must not accept it at all. Say, “I see what you are, and I give you back; I cast you away.” That is how a person closes the door against it.

The Most Holy Theotokos, then, heard the message, but answered that what was being said to her was extraordinary—extraordinary to her human understanding. Ordinarily, a child is not conceived without a man and a woman. Yet she did not enter into a whispered conversation with the devil. Notice that such whisperings present themselves as innocent, harmless, and natural. Consider what the devil used in Paradise to accomplish his work: the most subtle of the animals. When something appears harmless, a person may easily accept it. This is what happens to many people. They begin with something that seems natural, and eventually find themselves cast down. The Most Holy Theotokos, however, does not accept the thought into her soul. She stops it and asks for an explanation.

“How,” she says, “can conception come to me without marriage?” How can you speak of “the conception of a maiden who has not known a man”? Though I am betrothed, Joseph was not given to me as a husband, but as my protector. This is why the Evangelist says that, while she was still betrothed, she went up to Bethlehem to be registered. She is the Bride, yet the Unwedded Bride, as the hymn declares at the end of every stanza. “Tell me, then,” she asks, “how can this conception take place without a man and without seed?” The angel did not know how to explain the manner of it. As I told you earlier, he could not say how, just as we do not know how. But we do know what occurred.

The third stanza reveals her reasoning. As the Most Holy Theotokos seeks an answer, it says: “Seeking to know knowledge that cannot be known, the Virgin cried to the ministering angel: ‘Tell me, how can a son be born from a pure womb?’” This is what she asks: she wants the angel to explain the manner in which conception can occur without seed and without a man. The angel then takes courage and cries aloud to her: “Rejoice, initiate of the ineffable counsel.” Notice that these words are addressed to a person.

This is the counsel of God: a Mystery will be accomplished in you. Do not seek to subject the Mystery to human reasoning. The word “mystery” comes from a word meaning “to close the mouth.” My mouth is closed; I do not know how to answer. It is a Mystery. You cannot interpret or explain it. You are the person who will take part in this hidden and benevolent counsel of God. “Rejoice, faith of those who pray in silence.” Do not seek knowledge; receive through faith the Mystery that will be accomplished through you. It will take place miraculously, so do not demand a rational explanation. The next “Rejoice” makes this even clearer:

“Rejoice, prelude of the miracles of Christ.” What does this mean? What was Christ’s first miracle? Everyone says it was the miracle at Cana. That is not so. Christ’s first miracle was accomplished in His Mother, the Most Holy Theotokos, when He was miraculously incarnate within her. That was Christ’s first miracle. “Rejoice, prelude of the miracles of Christ.” The first miracle is that Christ came to be within you, that God became man. The first miracle takes place in you. “Rejoice, crown of His doctrines.” You know that Christ is the foundation of every doctrine.

This is precisely why those who deny Christ also reject the decisions that rightly define the doctrines concerning the Father, the divinity of the Holy Spirit, the divinity of Jesus, the Most Holy Theotokos, her Ever-Virginity, the Precious Cross, and so forth. Heretics want us to set doctrine aside. But to set doctrine aside means to push Christ to the margins and then reason among ourselves as though we knew better. The Church did not first receive her doctrines from the later councils. Pay attention to what I am saying. If you read the sixteenth chapter of Acts, verse four, you will find the phrase “the decrees that had been decided.” The Apostles assembled and defined doctrine.

The priests and the others then transmitted the doctrines approved by the Apostles and the elders. There were five apostolic councils before the First Ecumenical Council. If you have the Rudder, read the introductory material to the First Ecumenical Council, and you will find these things there. Here, then, the hymn says: “Rejoice, crown of His doctrines.” Never disregard what has been defined as doctrine, because every such definition is sealed; it bears the seal of the Holy Spirit. All the councils were accompanied by miracles. The First Ecumenical Council, which proclaimed the divinity of Jesus, had four miracles. At the Fourth, the doctrine concerning the hypostasis of the All-Holy Spirit was confirmed through Saint Euphemia.

Many people know the miracle of Saint Euphemia. One side wrote its confession of faith on a sheet of paper, and the other side did the same. They opened the reliquary of the Saint and placed both papers in her hands. They sealed it in the presence of both parties and opened it three days later. They found one paper at her feet and the other in her hands. This is why our Church beautifully chants: “You greatly gladdened the Orthodox and put those of false belief to shame, O Euphemia, fair virgin of Christ; for you firmly confirmed what the Fathers had rightly defined.” At the First Ecumenical Council, Saint Spyridon used the tile to demonstrate the Mystery of the Godhead. Saint Achillios, a member of the First Ecumenical Council, made oil flow from a stone before the Ecumenical Council and in the presence of Arius, who had challenged him.

Saint Nicholas received his omophorion and the Gospel while he was in prison, where they had confined him because he had slapped Arius. And another saint, whose name escapes me, performed yet another miracle; I cannot remember which miracle it was. So when you hear the word “dogma,” take off your hat in reverence. The Holy Spirit is speaking. Consequently, you cannot set yourself above the dogmas, nor can you put them aside and say, “Let us speak as though we were superior people.” Therefore: “Rejoice, the foundation of His dogmas. Rejoice, heavenly ladder by which God descended. Rejoice, bridge leading those on earth to Heaven.”

In the canon of the Akathist, we find that Jacob’s ladder represents, symbolizes, and prefigures the Most Holy Theotokos. Outside Jerusalem, on the road toward Ramallah, is the place where Jacob had his dream at night, after placing a stone beneath his head and lying down to sleep. He saw a ladder stretching from Heaven to earth, with angels ascending and descending upon it. The Church takes this image and applies it to the Most Holy Theotokos. My dear friends, there is an important phrase here: “by whom.” Here is the ladder, the Most Holy Theotokos, by whom God descended and became man. And here is Christ, through whom human beings ascend and once again become gods by grace.

If the Theotokos had not brought Christ down to us, man could never have gone to God, because man cannot reach God by his own power. “No one comes to the Father except through Me,” says Christ. Apart from Jesus, no one inherits the Kingdom of Heaven. The hymnographer, then, has both of these truths in mind here.

Man did not come to remain on earth. He came in order to depart, and he departs in order to abide forever. That Kingdom will have no end; this earthly kingdom will come to an end. Therefore, we must also greet the Most Holy Theotokos, who, through her purity, became the means by which God was drawn down to earth like lightning to a lightning rod. She brought down Christ, who offers Himself as the way by which we ascend and once again become gods by grace. For man, in the state to which he had fallen, could not enter the Kingdom of Heaven by himself. Christ transforms this man—the old man, the corrupted man—and makes him a new man, able and fit to enter the Kingdom of Heaven. For this reason Christ took our human nature upon Himself, sanctified it, and left it to us for our sanctification, like a life-giving remedy placed within us.

That is why a person must frequently receive the Body and Blood of Christ in Holy Communion: so that his very constitution may be transformed and made fit for the Kingdom of Heaven. Man, too, must become spiritual. Flesh and blood will not inherit the Kingdom of Heaven. Man must become spiritual, be counted worthy of that Resurrection, as Christ says, and draw near to Christ, who has entered Heaven as a forerunner on our behalf. Since I have used the word “forerunner,” I do not know whether you have ever considered it. There are three forerunners: John, before Christ’s first coming into the world; another before Christ comes a second time; and Christ Himself, as the forerunner on our behalf, before mankind enters Heaven. This is what Paul says in the final verse of the sixth chapter of the Epistle to the Hebrews.

Thus the Most Holy Theotokos is greeted as the bridge that makes it possible for the faithful to go up to Heaven: “Rejoice, wonder greatly proclaimed among the angels. Rejoice, wound greatly lamented by the demons.” Truly, Satan—and I do not know whether I have told you this before—did not hate Christ as much as he hated the Most Holy Theotokos, who enclosed God within human flesh and, in this way, brought Him down into Hades.

There Satan encountered God; he encountered Heaven itself. That is why he later said, “It would have been better for me not to take the Son of Mary down below. I took Him as one of the living who had died, but there I encountered Him as God.” And he says, “With the tree I filled Hades, and with the Tree He emptied Hades.” Through the tree of knowledge and disobedience, Satan filled Hades; through the wood of the Cross, Christ emptied Hades. The person of Mary is therefore a wound greatly lamented by Satan. “Rejoice, for you ineffably gave birth to the Light. Rejoice, for you taught no one how this came to pass.” The birth, he says, is beyond explanation—ineffable and beyond interpretation. No one at all, neither angel nor archangel,

can tell us how this happened. Human reasoning is called to take off its hat in reverence and believe. What more does it want? These greetings concern the Most Holy Theotokos asking how these things would happen—how she would conceive and give birth. Brothers and sisters, remember that to follow the Akathist Hymn, one must keep the Annunciation in mind. At a certain point, after the Archangel had presented many assurances, the Most Holy Theotokos raised her hands and said, “Behold the handmaid of the Lord; let it be to me according to your word.” This is her answer. Here the introductory dialogue comes to an end. Immediately, “The power of the Holy Spirit then overshadowed the Maiden who knew no marriage, that she might conceive.” Thus, in the fourth stanza, beginning with the letter delta, it says: “The power of the Most High then overshadowed the Maiden who knew no marriage, that she might conceive.”

She had no experience of marriage; she had no husband. And for whom was this done? God wills salvation for everyone, but He also requires their willing response. He compels no one, because Christ is born and offered for all, yet salvation reaches those who desire Him. Here, then, human freedom is not violated or set aside. The hymn says: “He revealed her as a fruitful field, sweet to those who desire to reap salvation.” Does it say everyone, or many? “Those who desire to reap salvation.” Even to this day, although the field of the Most Holy Theotokos brought forth the sweetest Jesus, many do not wish to reap salvation from Him. Salvation depends upon...

the fruit of the womb of the Most Holy Theotokos. From Him you will receive salvation. Your salvation does not come from your own works; do not be deceived. You will reap your salvation from the womb of the Most Holy Theotokos. Your works will be found, and you will receive your recompense for them. But when you know Christ, have a living relationship with Christ, have been baptized into Christ, confess Christ, and receive the Body and Blood of Christ in Holy Communion, then you truly desire salvation. This is why the hymn says, “those who desire.” Many people today do not want Christ. They may go to church on Sunday, yet by their way of life they show that they do not want Him. He exposes their lawless life, their unlawful relationships, their dishonest money, their wrongful course, and their corrupt dealings. That is why they do not want Christ. Instead, they fashion a Christ of their own, one who will approve their theology and accommodate everything they do.

That is what they seek: for the Gospel to be altered, so that every “no” and “you shall not” may become “yes.” But Christ did not do this, nor will He ever do it. Let us therefore take care to correct ourselves. Christ forces no one: “If anyone desires to come after Me.” A Father of the Church expresses it beautifully and concisely—and I have quoted it many times: “He who created you without you cannot save you without you.” Would the conception of Christ in the Theotokos have taken place if she had not freely consented and said, “Behold, the handmaid of the Lord”? Read the accounts of the Annunciation both to Zacharias and to the Theotokos. You will see the distinction between them, what was said in each case, and what resulted from each response.

God was waiting for her to say “yes,” and she had to say it freely. When she said “yes,” the two wills—the will of God and the will of man—were united, and the conception took place. The same thing happens today. If we do not know the things of God, and if we have not been benefited by God as much as we should have been, the fault lies with us. We did not desire it. Others desired it and received it. John the Theologian is called “the beloved disciple,” and Jesus Christ Himself calls him this. Some mothers and mothers-in-law claim to love their children and sons-in-law while keeping them under their thumb. Is that what love means? Certainly not. John is called “beloved,” and Christ loved him greatly, because John himself loved greatly and was greatly loved. John’s love for Jesus was expressed first, and then he received the love of our Christ.

Those who advance in virtue are sanctified because they struggle more intensely and cut down their pride and everything that can harm them. For this very reason, Christ finds room within them and sanctifies them more fully. Thus the hymn says here: “Those who desire it will reap salvation.” Then we come to the fifth stanza, which speaks about the Most Holy Theotokos going up into the hill country. She had conceived, but she could not calmly wait to discover whether the conception had truly taken place, since, as you know, a woman must wait a certain length of time before knowing that she is pregnant. She could not wait, especially after what the Archangel had told her—that...

her kinswoman was already in her sixth month. That kinswoman was the mother of the honorable Forerunner, and although there was a difference of about eighty years between them, she was related to the Most Holy Theotokos, because the Theotokos’s own mother had given birth to her very late in life. So she arose and quickly went into the hill country. But our time has run out. We shall stop here and, God willing, continue next time.

Τη χάρη του Θεού, απόψε το βράδυ, σκέφτηκα να πω κάτι το οποίο είναι μέσα στην περίοδο αυτή. Το πρωταγωνιστούν πρόσωπο της περιόδου αυτής είναι ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Στη συνέχεια, ακριβώς μετά από Αυτόν, είναι η Υπεραγία Θεοτόκος. Το πρώτο πρόσωπο έχει τα πρωτεία και το δεύτερο πρόσωπο έχει τα δευτερεία.

Η Αγία μας Εκκλησία τιμά, και έτσι, εκτός της ημέρας του Ευαγγελισμού.

Οι Παρασκευές των πέντε Κυριακών των Νηστειών, αφιερωμένες στην Υπεραγία Θεοτόκο, προομιλούν για το ρόλο που έπαιξε στη Θεία Σαρκική Οικονομία η Θεοτόκος μας. Πολλά λέγονται για τον Κύριό μας. Μάλιστα, η Μεγάλη Εβδομάς είναι όλη αφιερωμένη σ’ Αυτόν, όπως και η πρώτη περίοδος του Τριωδίου, της προετοιμασίας. Δηλαδή, για τα μεγάλα αυτά γεγονότα, για την Παναγία μας μπορεί να πληροφορηθεί κανείς πολλά πράγματα από τις Παρασκευές που είναι αφιερωμένες σ’ Αυτήν και συγκεκριμένως με τον Ακάθιστο Ύμνο, αυτό που λέμε εμείς Χαιρετισμούς της Παναγίας, εξαιτίας των πολλών «Χαίρε» τα οποία αναφέρονται μέσα εκεί.

Η διάνοια αυτή που έφτιαξε αυτόν τον Ακάθιστον Ύμνον έπρεπε να γνωρίζει πολλά πράγματα. Προέρχονται από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, και από την παράδοση. Ο άνθρωπος ο οποίος θέλει να εγκύψει επάνω σε αυτό το ωραίο ποίημα, το τόσο δογματικό και ηχηρό, θα είχε να μάθει πάλι πολλά πράγματα. Πώς έγιναν αυτά τα πράγματα, γιατί όλα αυτά έγιναν για τον άνθρωπο. Διότι ο άνθρωπος, αν δεν ξέρει τι είναι αυτά τα οποία άδονται, λέει ο ψάλτης, πάει στο ψαλτήρι, την επωδή, και έρχεται και ψιθυρίζει και μέσα του το «Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε» και το «Ἀλληλούια». Γι’ αυτό έλεγα αυτό, και με τη χάρη της Παναγίας να έλεγα κάτι γι’ αυτόν τον Ακάθιστον Ύμνον.

Και εδώ κάτι ξέρουμε γύρω από αυτό, και περισσότεροι, λόγω ότι είναι η ακολουθία ιδιαίτερα και το πρόσωπο γλυκύ της Παναγίας. Θέλετε οι μη χριστιανοί και Ορθόδοξοι, περισσότερο Παναγιολάτρες και ουχί Θεολάτρες, είναι αλήθεια. Είμαστε παρεξηγημένοι, βέβαια, ως προς τον Κύριο, διότι ό,τι τιμή δίνεται στη μητέρα Του αντανακλά στο πρόσωπό Του. Διότι, αν δεν υπήρχε Αυτός, τι αξία θα είχε μια κόρη από τη Ναζαρέτ, ο άνθρωπος που λέει το «Ἰδοὺ ἡ Κυρίου»; Αυτός που δίνει το κύρος στο πρόσωπο αυτό και την ακτινοβολία είναι ο Κύριος. Άρα, φίλοι μου, δεν μπορεί να υπάρξει σελήνη, όπως ούτε άστρα· όλα είναι ετερόφωτα, από τον Ήλιο λαμβάνουν.

Αυτό, στον δεύτερο τύπο, μεταφέρεται και η τιμή, μα και η λατρεία ακόμη, γιατί πολλοί άνθρωποι έφτασαν μέχρι λατρεία προς το πρόσωπο της Παναγίας μας. Κάνε παράδειγμα την πάσα εποχή. Θέλουν να μην ακούσουν το όνομα του Κυρίου, αλλά η Παναγία μας από τότε μέχρι τώρα. Αν θέλει η Παναγία, θα λέει η Παναγία. Να δούμε, λοιπόν, τι είναι η Παναγία. Ανάληψη της Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Εισόδια της Θεοτόκου, Εισόδια της Θεοτόκου, Εισόδια Θεοτόκου, τα Εισόδια της Θεοτόκου,

Θα βρει την προϊστορία της Παναγίας. Θα βρει... Σύμβολα, τις εικόνες και τις προφητείες που ομιλούν για την Παναγία μας. Διότι, όπως έχουμε πει σε μια άλλη ομιλία που έχουμε κάνει, η Παναγία μας προέρχεται από αυτή την ιστορία. Όπως ο Χριστός, όπως το Άγιο Πνεύμα, όπως ο Τίμιος Σταυρός, έτσι και η Παναγία μας είναι επισημασμένη στα θρησκευτικά πράγματα από πολύ, πολύ, μα πάρα πολύ πίσω, και μάλιστα από τότε που υπάρχουν δύο άνθρωποι και ο διάβολος μέσα στον Παράδεισο. Από τότε έγινε λόγος και για την Παναγία, για το ρόλο που έπαιξε: «καὶ ἔχθραν θήσω», ότι το σπέρμα της θα συντρίψει την κεφαλή του. Ο Θεός, το σπέρμα της είναι ο Χριστός, κλπ., κλπ., τα οποία έχουμε πει πάντα την ημέρα των Εισοδίων, την ημέρα του Ευαγγελισμού και ακόμη και τις μέρες των Χριστουγέννων.

είναι η πράξης όλη αυτή, η οποία ήταν σε ωραία γρηγορότερα. Έχει αφορμή λάδι. 24 γράμματα, γι' αυτό είναι 24 οίκοι έτσι λέγονται, και η Θεία μας τα έχει διαιρέσει αυτά σε 4 παρασκευές και από 6 στίχους σε κάθε παρασκευή με τον θετικό μου κανόνα, ΣΑΛΙ. Και από το τέλος τους έχει όλους την Ήβλη για τις 24 στιγμές. Από την κύπρος 4, οι δώδεκα έχουν και από έξι χαίρες, οι άλλοι δώδεκα έχουν ένα αλληλούια μόνο, δηλαδή ακούγονται εσβομιδαδίως χαίρες προς την Θεοτόκου και τη χαιρετίζει κατά αναλογία του ρόλου που έπαιξε και στις δώδεκα

Από αυτού του κοσμήματος που λέγεται Θεοτόκος. Ήθελα να αρχίσω από το πρώτο γράμμα της αλφαβήτας, από εκεί που στέκεται ο ιερέας την πρώτη φορά στην εικόνα της Θεοτόκου και λέει: «Ἄγγελος πρωτοστάτης οὐρανόθεν ἐπέμφθη, εἰπεῖν τῇ Θεοτόκῳ τὸ Χαῖρε». Και εκεί θα έπρεπε αμέσως ο άνθρωπος να ανατρέξει, να δει γιατί λέγεται «Ἄγγελος πρωτοστάτης» και τι ήταν αυτό που έκανε και τι είπε. Για να μπορέσετε να το ερμηνεύσετε αυτό, θα πρέπει να πάτε πάλι μέχρι την Εδέμ. Θα πρέπει να βρείτε τον άγγελο από αυτή τη...

είναι ο αρχάγγελος Γαβρήλ. Γαβρήλ είναι λέξη που ερμηνεύεται Θεός και άνθρωπος και συμμακίνησε αυτόν τον άγγελο που είχε αυτό το όνομα να υπηρετούσε την Ενανθρωπιστή. Ποιο είπε ανθρώπου, Θεός και άνθρωπος το ήρθε Θεός και άνθρωπος ερμηνεύεται το όνομα του αρχάγγελου που εστάλλει να φέρει το μήνυμα προς τους ισοδόκους Λέγει λοιπόν, άγγελος πρωτοστάτης ουρανός δεν επέμφθη, ουρανός δεν επέμφθη, άλλος άγγελος ο αφοστάτης δεν επέμφθη, δεν επέμφθη ο άλλος, από το βούδι της Παρουσιάσης έρχεται από τον ουρανό, γιατί είχε πρόσει ανταμέτρηση.

Λοιπόν, στην πρωτοϊστορία θα βρεις το πρώτο ζευγάρι, τον Αδάμ και την Εύα. Την Εύα πλανήσασα από τον αποστάτη άγγελο. Σημεία, αρχίστε το παράδειγμα: κατάρα, Αντίχριστος, πόλεμοι, πείνες, θάνατοι, ασθένειες, πόνοι, κόποι, ιδρώτες, απάτες και λύπες. Και ό,τι βλέπετε, αυτά είναι απότοκα της αμαρτίας. Δεν ξέρω αν έχετε διαβάσει ποτέ σας από πότε αυτά: μετά την αμαρτία. Λέγει, λοιπόν, εδώ: «Ἄγγελος πρωτοστάτης οὐρανόθεν ἐπέμφθη, εἰπεῖν τῇ Θεοτόκῳ τὸ Χαῖρε». Να χαίρει, να χαίρει. Τώρα, γιατί να χαίρει; Συμπεριλαμβάνει παρακάτω το γιατί να χαίρει. Εδώ έχει και κάποια σχέση με την Κοίμηση. Ευχαριστώ.

Η εικόνα αυτή που υπάρχει έξω από τον Ευαγγελισμό, του Ιωάννη Μαΐου στην Ακρόπολη. Αν ποτέ περάσατε από τη Μητρόπολη, κοιτάξτε το ένα ψηφιδωτό που έχει τον Ευαγγελισμό. Ποια είναι η θετή εικόνα του Ευαγγελισμού; Είναι αυτή που παρουσιάζει την Παναγία μας με το κεφάλι κάτω, καθισμένη κάπου δίπλα από ένα σώμα, και έναν αρχάγγελο από εκεί με ένα σκήπτρο, και υψώνει το χέρι. Υπάρχουν εικόνες που έχουν το κρίνο στο χέρι. Αυτό είναι νεότερο και είναι δυτικής προέλευσης. Δεν είναι ορθόδοξο, διότι το κρίνο είναι σύμβολο της καθαρότητας, σύμβολο της παρθενίας.

Αυτό το ελληνικό που πηγαίνει στην Επίση, το δεύτερο από μικρές άλλες, κρατώντας κρίνο. Ή όχι, αν φοβηθεί, με κρίνους. Δηλαδή, σύμβολα της παρθενίας και του αγνισμού. Ανάληψη, Αγία Γραφή, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Ευαγγελισμός, Ευαγγ...

Ανάληψη, Ευαγγελία των Ουρανών, Ευχή Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, Ευχή Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, Ευχή Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, Ευχή Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, Ευχή Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, Ευχή Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, Ευχή Θεοτόκου, Βασιλεία των Ουρανών, Ευχή Θεοτόκου. Άγγελος των συνδιαλέξεων είναι ο ίδιος, και κρίνονται ρητά που λέει ο ραβίνος. Είναι για την Παναγία και για την ώρα του Ευαγγελισμού. Άκουσε τι να του πω και κοίταξε τι είναι και κοίταξε πού θα έρθουμε. Θέλω τον κύπρον εδώ. Θα έχουμε ευχαριστώ. Δεν άρχισε από τον άγγελο. Είναι ο πρωτοστάτης που προστάζει το λαό. Δεν είναι ο αποστάτης διάβολος.

Αγγελοδίαιτες, πρωτευθέντες, που δεν έπρεπε να συμφωνήσουν με τη Θεοτόκο τώρα, και εκείνοι που πήγαιναν σε μια άλλη ακροστιχίδα, λοξοστάθησαν. Ήρθαμε να μάθουμε άλλες φορές γι’ αυτή την ακροστιχίδα. Τι προχωρείτε όλοι; Στη στιγμή η αστραπή προχωρεί στο μάτωμα της ώρας του Κυρίου. Δηλαδή, την ίδια ώρα η Κυρία έβλεπε ενανθρωπούμενον τον Κύριό μας, αντιχαιρετικό άγγελο. Και εμείς, λοιπόν, τραγουδάζουμε προς αυτήν τη φράση που αρχίζει και της λέγει: «Χαῖρε, δι’ ἧς ἡ χαρὰ ἐκλάμψει». Αυτός ο οίκος λέγει: «Χαῖρε, δι’ ἧς ἡ χαρὰ ἐκλάμψει». Δηλαδή, δεν είχαμε χαρά, είχαμε λύπη. Πάντα κατεβασμένα, όλοι για τον Άδη, κανένας Παράδεισο· ο Παράδεισος πίσω.

ήρθαμε και να χαμογελώσουμε. Ερχομένει η αστή τώρα τα Ισλάμ της Τιχθαράκτης. Η γλωσταφέρεια φτώνει που θα λέξει το μάλλον των κακούρινων και θα ανοίξει την πόρτα για τη βασιλεία των Ουρανών. Θα ξούσετε μετά αύριο, αν πάτε στην εκκλησία, ένα ωραίο τροπάριος της εκκλησίας της Αυρωπαϊκής Επιστήμησης ούτε έχει πυρήνη ρομψέας στη λάση του παράδειστον.

Υπάρχει ρομφαία πύρινη τώρα να φυλάξει. Ήρθε ο Σταυρός. και Ανίδικο δρόμο με τον Εξαυρωμένο, για να πάει ο άνθρωπος στον Άγιο των Παράδειστον, για να πάει και προς τον φίλο τη ζωή του. «Πέρε λοιπόν», συλλέγει, «λιούς η χαρά εφλάμψη». «Πέρε λιούς η χαρά εφλαμπάρε ετύψη». Αλλά είχε φράγματα από την ώρα που ήρθε η Παναγία Επιστημιστής.

Δύο παύλες, τέσσερα, τέσσερα. Αυτό είναι το πλήρωμα του χρόνου. Απόστολος, Αγία Γραφή, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Εισόδια Θεοτόκου, της Βασιλείας Ουρανών, των Γεννήσεων της Θεοτόκου, Εισόδια της Θεοτόκου. Τα χρόνια πέρασαν από τότε που είπε ότι θα έρθει το σπέρμα της γυναικός να συντρίψει την κεφαλή του όφεως. Στο διάστημα αυτό δεν υπήρχαν καθαρές ψυχές, κατά αυτή την έννοια, που να πληρούν πράγματα που ήθελε ο Θεός για να κατοικήσει μέσα και να δανειστεί τη σάρκα. Ευχαριστώ.

Να μην διαλέξει ένα παιδί, όμως να διαλέξει το παιδί που θα ήταν ικανό στον δρόμο, δεν είχαμε λάθος τον Θεό. Υπάρχει στον κανόνα του Ακαθίστου Ύμνου, μέσα στα άλλα σύμβολα, και κάτι το οποίο διαβάζουμε στους Κριτάς, που έχει σχέση με τον Γεδεών. Λέγει εκεί για την Παναγία μας: «ὁ πόκος ὁ ἔνδροσος, ὃν Γεδεὼν προεθεάσατο». Τι πάει να πει αυτό; Το έχετε διαβάσει ποτέ ξανά; Άμα διαβάσατε, θα δείτε ότι ο Θεός κάποτε έστειλε έναν άγγελο και βρήκε τον Γεδεών, την ώρα που αλώνιζε μετά τη σοδειά του.

Καλοκαίρι. Κάτι έχω, έτσι λέει ο Κύριος, να σου πω: να μαζέψεις λίγο λαό, να κάνεις πόλεμο εναντίον των εχθρών σου. Ο Θεός θα τον βοηθήσει. Αυτός ο Γεδεών δεν θεωρούσε ότι μπορεί να το κάνει αυτό το πράγμα, διότι είχε ακούσει τη φωνή του Κυρίου Θεού, και του λέει: «Τότε μόνο θα πιστέψω ότι θα είσαι απεσταλμένος από τον Θεό, εάν σε αυτό το αλώνι που αλωνίζω βάλω μέσα ένα ποκάρι μαλλιά και το πρωί το ποκάρι αυτό είναι βρεμένο και όλο το άλλο είναι ξερό. Τότε θα πιστέψω ότι πράγματι είσαι απεσταλμένος από τον Θεό και θα υπακούσω να κάνω αυτό που μου λες». Πράγματι, έβαλε ένα ποκάρι μαλλιά το βράδυ· θέλει να πει ποκάρι μεγάλο, γιατί στους Εβδομήκοντα. Να κουρέψει ένα πρόβατο και όλο αυτό το μαλλί του προβάτου. Ευχαριστώ.

Πεθαστεροί βρεμένες και όταν προέστηξαν, βουλάνε περίπτωνοι άλλο κανήνερο. Ο ρόλος του άλλου ήταν σκληρό. Τι συγχωριδεί εκεί, γιατί το βάζει εκεί ο Ιμπλογράφος, τον τρόπο στον ένδοτο των γεδεών προετάστατο. Η κυραστία του αλλονιού ήταν η αμαρτία της ανθρωπότητας, την οποία έβλεπε ο Θεός από το καταβοληθόσιο. Με τη μέση όμως έβλεπε την Παναγία, γιατί του παρουσιάζει ως τόκρον, ως η ετόνη επί τόκρον, απ' το τι έχει μια λέξη εκεί πέρα μέσα, βάτα της Πατέρας, αχθορίβος, Εγώ την Παναγία στην Έλλανδε αχθορύβως, όλοι το καταλάβει, όπως του φέρθηκαν ωραίες οι μπροστιές στο πατάρι, τα μαλλιά και δεν αντιλαμβάνεται τίποτα, έτσι την Βεβαίλη, την Πάρουση, έκανε την Παναγία να συλλάβει τον Χρίστο.

Θεός πρέπει να το πει. Αυτό που βλέποντας την Παναγία μέσα στους αιώνες, αν θα μιλήσουμε ως άνθρωποι πατέρες, παρηγορείτο. Εν τω προσώπω της Παναγίας παρηγορείτο, γιατί θα έρθει ο άνθρωπος που θα διώξει ολόκληρη την κατάρα, ολόκληρη την αμαρτία. Θα πρέπει, λοιπόν, ο άνθρωπος να κάνει πολλή προεργασία για να μπορέσει να παρακολουθήσει αυτό που γράφει εδώ. Τα «Χαῖρε» ψάλλονται· θα έχουμε και εμείς την εντύπωση ότι ψάλλουμε μαζί, αλλά είμαστε έξω από αυτά που διδάσκονται. Άρα, λοιπόν, στη φράση «δι’ ἧς ἡ ἀρὰ ἐκλείψει», θα σβήσει η κατάρα. Περνάμε πλέον στο «ἐλήλυθεν ἡ χάρις», λέω τώρα, όπως και εμείς με το «ἐλήλυθεν ἡ χάρις» δεν ζούμε πλέον υπό το νόμο, δηλαδή μέσα υπό την κατάρα, και μάλιστα ως και από αυτού που ήταν.

Στις κατάρες, θέλουν πλέον ελεύθεροι. Όμως θέλουν θεληματικά αυτοί να ξαναμπούν υπό την κατάρα, να αρνηθούν το Βασιλιά τους και να κάνουν μια ζωή σαρκική, κοσμική, σατανική, εγωιστική, δαιμονική, και γι’ αυτό δεν φταίει ο Θεός. Όμως δημιούργησε ευκαιρία στον άνθρωπο από την κατάρα του νόμου. Ο Μωυσής. Και χαιρετίζει το πρώτο, ένα από τα εβδομήντα δύο· αυτά βρίσκονται στην Ακολουθία της: «δι’ ἧς ἐκλάμψει ἡ χαρὰ καὶ ἐκλείψει ἡ ἀρά». Το δεύτερο «Χαῖρε»: «Χαῖρε, τοῦ πεσόντος Ἀδὰμ ἡ ἀνάκλησις». Και τι θα γίνει η αιτία; Δηλαδή, τη χαιρετίζει: θα γεννήσει τον νέο Αδάμ, θα ανακαλέσει τον παλιό Αδάμ, θα αναστήσει τον Αδάμ, θα σβήσει την πτώση του Αδάμ, και πρέπει να πάει ο άνθρωπος μαζί με τον Χριστό νοερώς στον Άδη τις τριάντα τρεις ώρες.

Επήγε από τη Μεγάλη Χαραστελή της Τρίχτου Απέδευης να έχουν την μίξα της αναστάσεως 33 ώρες με το πνεύμα του κάτω και με την πληκτή του τέσσερα χρόνια έζησε εδώ με το σώμα του να γίνει τη δουλειά, να κάνει εκεί κάτω. Θα πήγαινε, τα λέμε εμείς, αλλά δεν ξέρουμε τι λέμε. Με τη σοβισμή μας η ζωή θα υπάρχει. Ζωοποιητές και θύτες που ευλίσσονται στον Άδη και πήρε μαζί του τον Παραδεισθό. Δεν χώρισε την ημέρα εκεί ούτε πρόκληση, δεν είχε κόλαση και παράδεισος, πηγαίνανε όλοι μαζί στον Άδη. Ο Αβραάμ και ο Σκότρα εγκαφημένος, Δανιήλ, εγκαφημένη του Θεού. Το ζητάς, το κατέβησαν, υπηρετούν τη διάρκεια, αλλά τα σπήλανε και επούλεψε. Πώς τον ελέγξασαν και τους ανακάλεσε. Τους πήρε μαζί του και τους πέρασε στον Παράδεισο. Πήγα μέσα, βρήκα τον Ιησού του Θεού. Και έτσι, λοιπόν, του πεσόντος Αδάμ η ανάκλησις. Ο Αδάμ έπεσε, δεν πρόβλεψε.

Είναι αλήθεια. Ένα ζευγάρι γκρέμισε, ένα ζευγάρι αναστήλωσε. Οι δύο έπεσαν από το εγγονισμό τους και τη διαπροθεξία τους με τη διαμετανοησία τους. Οι άλλοι αναστήλωσαν.

Τον Λακρίον της Θεός ηλιοπρόσφης. Εάν ο άνθρωπος γνώριζε την ακολουθία του εσπερινού και του όρθρου της Τυροφάγου, θα έβλεπε την Εύα μαζί με τον Αδάμ να κλαίουν έξω του Παραδείσου. Δεν υπάρχει πιο πικρή ημέρα από την ημέρα που εξήλθαν οι πρωτόπλαστοι από τον Παράδεισο. Εκεί θα ακούσετε και θα δείτε να είναι έξω του Παραδείσου και να τύπτουν τις παρειές και να παρακαλούν τον Παράδεισο να μεσιτεύσει στον Θεό, να ξανανοίξει να περάσουν μέσα. Αλλά ο Θεός τούς έπρεπε να δώσει την ευκαιρία και να μην δώσει επί του μη θανάτου. Λόγιος αυτόν ευφέρους για να πέσει μισά, βάλε φάρμα. Ευχαριστώ.

Υπόθετοι μέσα στον Παράδεισο, αλλά δεν μετάνιωσαν με το δούλευμα. Στα αντιμεθύνη, λένε στον άλλον, ο άλλος τον άφη, ο υπότερης τεθέρας, και δεν μετενόησαν. Εδώ, λοιπόν, τη χαιρετίζει ότι «χαίρε, των δακρύων της Εύας η λύτρωσις». Σταματάν τα δάκρυα πλέον. Αλλάζουν τα πράγματα. Λίγο είναι φορά τώρα να εκτιθούν ο Ιορδάνης στην Ερυθρά Θάλασσα, τον Άδη, αλλά την Άννα ο Μετωλήμ, διότι ο Χριστός μπήκε μέσα στην Ανταπόκτα και έτσι βοηθάει τον άνθρωπο να επιστρέψει στον Παράδεισο. Κατόπιν λέγει «Χαίρε, ύψος δυσανάβατον ανθρωπίνοις λογισμοίς». Ζαλίζεται ο άνθρωπος, γι' αυτό και πολλοί γίνονται αιρετικοί, γιατί θέλησαν με τη γνώση τους να παρακολουθήσουν το μυστήριο.

Παρακολουθούνται, δεν είναι αυτό ο άνθρωπος. Πρέπει να φτάσεις στην Ραβή, πρέπει να πας, πρέπει να πεις τίμους. Απετσόλυσε εκεί η Παναγία μας να το πει, πάνε σε σύλληψη που είπε ότι «άνδρα ου γινώσκω». Αλλά πρώτα το θέλω, εσταμάτησε εκεί. Όταν ο Άγγελος της είπε, δεν θέλω να σου πω πώς, θέλω να σου πω τι. Το πώς θα γίνει η σύλληψη χωρίς άντρα, δεν ξέρω να σου το πω. Θέλω να σου πω τι θα γίνει: το Πνεύμα το Άγιο να επενδεθεί τότε και να μην συμφύχει ότι κι εσύ. Πώς θα τα κάνει το Πνεύμα τώρα, δεν ξέρω. Για μέση λα να σου ερμηνεύσει ο Λουπός, γιατί αυτά τα φτιάχνει ο Θεός και πρέπει να είναι Θεός. Άφησέ το, θα το δει να καταλάβει, να εννοήσει, να ερμηνεύσει τα του Θεού. Ευχαριστώ.

Ο Πέτρος γράφει, σαν ο Παύλος Εβραίος, πως οι άγγελοι θέλουν να παρακύψουν, δηλαδή κρεμούν το κεφάλι τους από το σύμπαν, να ιδούνε τι πρόκειται. Ευχαριστώ.

Ανάσταση, Αγία Γραφή, Αποκάλυψη, Ανάσταση, Ανάσταση, Βασιλεία Ουρανών, των Γέννησις της Θεοτόκου, Δευτέρα Παρουσία, Ευαγγέλιο, Ευαγγέλιο Ουρανών, των Γέννησις της Θεοτόκου, Ευαγγέλιο των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Ευαγγέλιο των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, Ευαγγέλιο των Ουρανών, Γέννησις της Θεοτόκου, και τελικά θα φανεί ο Ήλιος. Προαναγγέλλεται ο αυγερινός του Ήλιου, είναι προλαστρός σε γεννησάσκετ, είναι συσχετισμένα αυτά τα πράγματα και εδώ την παρουσιάζει την Παναγία μας αυτός ως έναν αστέρα, που περίπου από τον αστέρα αυτό θα βρούμε τον Ήλιο, Ήλιο βέβαια της Δικαιοσύνης, και τον χαιρετίζει στην Αρχαία.

Θεορεγαστή εν θεούς αρκώς Θεός, όχι ανθρωπίνης, εν θεούς αρκώς Θεός. Θυμάστε τι λέει παρακάτω; «Όλον τον Θεόν χωρήσασα εν τη Μήτρα», όχι ανθρωποδόχον, θεοδόχον στη Μήτραν ανέβραμε, και πήγαινε η συνάντηση της Ελισάβετ. Τώρα η Παναγία αυτά τα «χαίρε» ακούει. Μέσα της όμως υπάρχει ο λογισμός, αυτές που είπαμε γρηγορότερα, έτσι και με τούτο. Τα είμαι στο μυαλό σου. Λέω να τις άκουσες για τα μια. Αν δεν προσέξεις να το πετάξεις αμέσως και το πάρεις και το ανοίξεις να το συζητήσεις, θα σου ρίξει λιγάκι δεύτερο, μεγαλύτερο, με περισσότερα επί του ίδιου πράγματος. Διαμυσθετή.

Εσύ ξανά το πήρες αυτό και το κράτησες στο λογισμό και το συζητείς, θα σου ρίξει μεγαλύτερο. Μεγαλύτερο το μεγαλύτερο, θα σου κάνει το κεφάλι μεγάλο, θα σε βάλει στην αμαρτία. Θα σου κάνει το δικό του. Δεν πρέπει να δεχτείς καθόλου. Παραδεκτό μου τι ψυχή φαίνεται. Στο δίδω πίσω, στο πετάω πίσω. Για κλείσε τον άνθρωπο.

Το δέχτηκε, λοιπόν, επαναλαμβάνω, αλλά του απαντά ότι λέει παράδοξα αυτά που μου λες. Και δηλαδή παράδοξα για μένα. Κανονικώς άνθρωπος δεν θα πέφτει ούτε άντρας ούτε γυναίκα και κοπέλα ούτε γιος. Εγώ δεν έπιανα αυτή τη ψιλοκουβέντα με τον διάβολο. Ευχαριστούμε που παρακολουθήσατε την επόμενη μέρα. Βλέπετε ότι αυτά τα ψιθυρίσματα παρουσιάζονται ως αγνά, ως άκακα, ως φυσικά. Είδατε τι χρησιμοποίησε ο διάβολος, το φρονιμότερο ζώο μες στον Παράδεισο, για να κάνει τη δουλειά του. Όταν είναι ανύποπτο, αυτοκτούθει αρκετέ. Έτσι παθαίνουνε πολλοί άνθρωποι. Αυτό ξεκινάνε, φυσικά ξεκινάνε και βρίσκονται από κάτω. Η Παναγία όμως εδώ λέει, δεν το δέχεται μέσα η ψυχή της, το σταδιοποιεί και του ερμηνεύει.

«Πῶς μοι γάμος, φησί, πέλει σύλληψις;» Πώς λέγεις, «ἀπειράνδρου κόρης σύλληψιν»; Γιατί όταν εγώ μνηστεύομαι, δεν μου εδόθη αυτός ως άντρας μου, μου εδόθη ως προστάτης μου. Τα πράγματα μέχρι των αρραβώνων, γάμου, τότε αποδειξίνε και γεννούσε την άλλη μέρα και τη λέγει ο Ευαγγελιστής, στην τιμνηθή ανέβηκε στην Βηθλεέμ για να απογραφεί εκεί. Είναι η νύμφη, αλλά ανύμφευτος νύμφη, όπως λέει επιγραμματικώς στο τέλος κάθε στίχου. Τι, λοιπόν, πες μου, λέει, η σύλληψη; Πώς θα γίνει χωρίς άντρα, χωρίς σπέρμα; Δεν ξέρω να απαντήσω. Όπως σας είπα γρηγορότερα, ο Άγγελος δεν ήξερε να πει πώς, όπως εμείς δεν γνωρίζουμε πώς, γνωρίζουμε όμως τι.

Αυτό στο τρίτο γράμμα λέει, το λογισμό του. Πώς σκέφτεται έναντι αυτών που ζητάει η Παναγία και λέει το γράμμα: «Γνῶσιν ἄγνωστον γνῶναι ἡ Παρθένος ζητοῦσα», ζητάει πράγματα άγνωστα να μάθει. «Ἐβόησε πρὸς τὸν λειτουργοῦντα· ἐκ λαγόνων ἁγνῶν υἱὸν πῶς ἐστι τεχθῆναι δυνατόν, λέξον μοι». Αυτά ζητάει. Να του ερμηνεύσει δήθεν ο άγγελος τι είναι ο τρόπος: θα γίνει σύλληψη, θα γίνει άσπορα χωρίς άντρα. Προς την εκείνο θέθηθεν και παίρνει το θάρρος ο άγγελος και της κραυγάζει ούτω: «Χαῖρε, βουλῆς ἀπορρήτου μύστις». Πρόσεξε, έτσι λέγει, σε ένα πρόσωπο.

Βουλής του Θεού, που θα παιχτεί ένα μυστήριο επάνω σου. Μην ζητάς το μυστήριο, δεν επιδέχεται λογική έκβαση. Το μυστήριο ετυμολογείται από το «μύω». Έχω κλεισμένο το στόμα μου. Δεν ξέρω να απαντήσω. Είναι μυστήριο πράγμα. Δεν μπορείς να το ερμηνεύσεις. Δεν μπορείς να το εξηγήσεις. Λοιπόν, εσύ είσαι απορρήτου μιας και κρυμμένης βουλής αγαθής του Θεού το πρόσωπο που θα παίξεις ρόλο σε αυτό το μυστήριο. «Χαῖρε, σιγῇ δεομένων πίστις». Μη ζητάς γνώση, με πίστη θα παρακολουθήσουν το μυστήριο που θα γίνει δι' από σένα. Και δηλαδή θαυματουργικώς θα γίνει, μη ζητάς λογική έκβαση. Στο δεύτερο «χαίρε» γίνεται πιο έτσι φανερός και λέει:

τον «Θαυμάτων Χριστού το προοίμιον». Τι πάει να πει εδώ; Ποιο είναι το πρώτο θαύμα του Χριστού; Όλοι λέγουν ότι είναι το εν Κανά. Λάθος. Το πρώτο θαύμα που έκανε ο Χριστός, το έκανε στην Παναγία Μητέρα Του, που εσαρκώθη μέσα της θαυματουργικώς. Αυτό είναι το πρώτο θαύμα που έκανε ο Χριστός. «Χαῖρε, τῶν θαυμάτων Χριστοῦ τὸ προοίμιον». Το πρώτο θαύμα είναι που έγινε ο Χριστός μέσα σου, ότι θα γίνει ο άνθρωπος. Αυτό είναι το πρώτο θαύμα. Σε εσένα γίνεται το πρώτο θαύμα. «Χαῖρε, τῶν δογμάτων αὐτοῦ τὸ κεφάλαιον». Ξέρετε ότι η βάση όλων των δογμάτων είναι ο Χριστός.

Γι' αυτό ακριβώς οι αρνούμενοι τον Χριστό, γιατί παρακολουθεί όλες αυτές τις αποφάσεις γύρω από την ορθή τομή των δογμάτων: Πατρός, Θεότητος Πνεύματος, Θεότητος του Ιησού, Θεότητος της Παναγίας, του Αειπαρθένου, Τιμίου Σταυρού κ.λπ. Όλοι οι αιρετικοί ζητούν να ομιλήσουμε υπέρ δογμάτων. Λοιπόν, όταν λέει να μιλήσει υπέρ δογμάτων, είναι να βγάλουμε τον Χριστό στην άκρη και να μιλήσουμε λογικά εμείς που τα ξέρουμε. Πόσον τα δόγματα η Εκκλησία δεν τα έχει, προσέξτε τη λέξη που θα σας πω, από τα συνόδους πιο πιο. Αν διαβάσετε το 16ο κεφάλαιο των Πράξεων, στις 24, θα δείτε «δόγματα αποφασιακά». Συνήλθαν και δογμάτισαν οι Απόστολοι.

Οι πρεσβύτεροι και οι άλλοι μετέδωσαν τα δόγματα, τα εγκεκριμένα από τους Αποστόλους και από τους Πρεσβυτέρους. Υπάρχουν πέντε αποστολικές σύνοδοι της Πρώτης Συνόδου. Αν έχετε Πηδάλιο, διαβάστε τα προλεγόμενα της Πρώτης Συνόδου και θα τα βρείτε εκεί πέρα αυτά τα πράγματα που σας λέω. Εδώ, λοιπόν, λέγει: «Χαῖρε, τῶν δογμάτων αὐτοῦ τὸ κεφάλαιον». Ποτέ να μην παραβλέψετε αυτά που εδογματίστηκαν, διότι αυτά που εδογματίστηκαν είναι όλα σφραγισμένα. Φέρουν τη σφραγίδα του Πνεύματος του Αγίου. Όλες οι σύνοδοι είχανε θαύματα. Η Πρώτη Οικουμενική, που εδογμάτισε τη Θεότητα του Ιησού, είχε τέσσερα θαύματα. Η Τετάρτη δογμάτισε την υπόσταση του Παναγίου Πνεύματος. Τι είναι ο τρόπος; Δια της Αγίας Ευφημίας.

Πολύς κόσμος, η Αγία Ευφημία. Έγραψαν οι μεν σε ένα χαρτί τα της πίστεως. Έγραψαν οι δε σε ένα χαρτί τα της πίστεως. Και άνοιξαν τη λάρνακα της Αγίας και της βάλαν τα χαρτιά μέσα στα χέρια της. Κλείδωσαν αμφότεροι και άνοιξαν μετά τριήμερο. Και βρήκαν το ένα χαρτί στα πόδια της και το άλλο χαρτί στα χέρια της. Γι' αυτό και λέει ωραία η Εκκλησία μας: «Λίαν εὔφρανας τοὺς Ὀρθοδόξους καὶ κατῄσχυνας τοὺς κακοδόξους, Εὐφημία, Χριστοῦ καλλιπάρθενε· τῶν γὰρ Πατέρων καλῶς ἐβεβαίωσας ἃ ἐδογμάτισαν». Στην Πρώτη Οικουμενική, με το κεραμίδι, ο Άγιος Σπυρίδων έδειξε το τι τυπώνεται Θεότης. Ο Άγιος Αχίλλιος, επί του κολοβοσαράφη, μέλος της Πρώτης Οικουμενικής Συνόδου, έβγαλε από το λιθάρι λάδι μέσα στην Οικουμενική Σύνοδο ενώπιον του Αρείου, που τον προκάλεσε.

Ο Άγιος Νικόλαος εδέχθη το ωμοφόριον και το Ευαγγέλιο μέσα στη φυλακή, που τον είχαν αποστηματήσει γιατί εχαστούκισε τον Άρειο. Και έκαμε τ' άλλο θαύμα ένας κορδούνης ονόματι, που δεν θυμάμαι, μου διαφεύγει τι θαύμα έκανε. Όταν ακούς δόγμα, λοιπόν, να βγάλεις το καπέλο σου. Πνεύμα Άγιον ομιλεί και, κατά συνέπεια, δεν μπορεί να είσαι εσύ υπέρ των δογμάτων, ούτε μπορείς να τα βάλεις στην άκρη και να πεις «εμείς να μιλήσουμε σαν ανώτεροι άνθρωποι». «Χαῖρε», λοιπόν, «τῶν δογμάτων αὐτοῦ τὸ κεφάλαιον». Ευθυνικής. «Χαῖρε, κλῖμαξ ἐπουράνιε, δι' ἧς κατέβη ὁ Θεός. Χαῖρε, γέφυρα μετάγουσα τοὺς ἐκ γῆς πρὸς οὐρανόν».

Στον κανόνα του Ακαθίστου θα βρούμε ότι την Παναγία μας παριστάνει, τη συμβολίζει, την προεικονίζει η κλίμαξ του Ιακώβ. Έξω των Ιεροσολύμων, πηγαίνοντας προς τη Ραμάλα, υπάρχει το μέρος όπου ο Ιακώβ είδε τη νύχτα το όνειρο, όταν είχε βάλει ένα λιθάρι και κοιμόταν επάνω. Μια κλίμακα από τον ουρανό στη γη και ανεβοκατέβαιναν άγγελοι. Αυτή την εικόνα η Εκκλησία μας παίρνει και την τοποθετεί στην Παναγία μας. Υπάρχει, αγαπητοί μου, ένα «δι' ἧς». Εδώ είναι η κλίμαξ, η Παναγία, δι' ἧς κατέβη ο Θεός και έγινε άνθρωπος. Και εδώ είναι ο Χριστός, δι' οὗ οι άνθρωποι ανεβαίνουν και ξαναγίνονται θεοί.

Εάν η Θεοτόκος δεν κατέβαζε τον Χριστό, ο άνθρωπος δε θα πήγαινε ποτέ στον Θεό. Διότι μόνος του ο άνθρωπος δε μπορεί να πάει στον Θεό. «Οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν Πατέρα εἰ μὴ δι' ἐμοῦ», λέγει ο Χριστός. Έξω του Ιησού, κανένας δεν κληρονομεί τη Βασιλεία των Ουρανών. Εδώ, λοιπόν, τα έχει υπόψη του και τα δύο αυτά ο υμνογράφος, έλεγε.

Ο άνθρωπος δεν ήρθε να μείνει στη γη, ήρθε να φύγει και φεύγει για να μείνει. Της βασιλείας εκείνης δεν θα έχει τέλος, της βασιλείας αυτής θα έχει τέλος. Κατά συνέπεια, πρέπει να χαιρετούμε και την Παναγία που έγινε η αιτία, λόγω της καθαρότητός της, και τράβηξε σαν αλεξικέραυνο τον Θεό στη γη, τον Χριστό, ο οποίος θέτει και βάζει την πλάτη του, δι' οὗ εμείς ανεβαίνουμε και ξαναγινόμαστε θεοί. Διότι ο άνθρωπος μόνος του, όπως είχε καταντήσει, δεν επήγαινε για τη Βασιλεία των Ουρανών, και αυτό ο Χριστός τον αλλάζει, αυτόν τον άνθρωπο, τον παλαιόν άνθρωπο, τον παλιάνθρωπο, τον αλλάζει. Τον κάνει και νέο άνθρωπο, ώστε να μπορεί και να αντέξει να πάει στη Βασιλεία των Ουρανών. Γι' αυτό την πήρε την ανθρώπινη αυτή τη θεοχριστότητα επάνω του, την αγίασε και την άφησε εις αγιασμό δικό μας, εις εμβόλιο δικό μας.

Γι' αυτό ο άνθρωπος πρέπει να κοινωνεί συχνά το σώμα και το αίμα του Χριστού, για να αλλάξει και αυτού η σύσταση, για να είναι κατάλληλος για τη Βασιλεία των Ουρανών. Πρέπει να γίνει πνευματικός και ο άνθρωπος. Σάρκα και αίμα βασιλείαν ουρανών δεν πρόκειται να κληρονομήσει. Θα γίνει πνευματικός ο άνθρωπος και να καταξιωθεί και εκείνης της Αναστάσεως, όπως λέει ο Χριστός, και να πάει στον Χριστό κοντά, που έχει πάει πρόδρομος υπέρ ημών. Δεν ξέρω αν έχετε απασχοληθεί, μια και είπα αυτή τη λέξη, περί προδρόμου. Πρόδρομοι υπάρχουν οι τρεις. Ο Ιωάννης, προκειμένου να έρθει ο Χριστός στον κόσμο την πρώτη φορά. Προκειμένου να έρθει ο Χριστός τη Δευτέρα Του φορά. Ο Χριστός, προκειμένου ο άνθρωπος να πάει στον Ουρανό, ως πρόδρομος υπέρ ημών. Έτσι λέει ο Παύλος, στο έκτο κεφάλαιο, στο τελευταίο εδάφιο της προς Εβραίους Επιστολής.

Λοιπόν, χαιρετίζει η Παναγία Μαχτασμούμακα έχοντας επιτρέψει αυτό και το φιστό μας, ως γέφυρα, για να πάει στον ουρανό. «Χαῖρε, τὸ τῶν Ἀγγέλων πολυθρύλητον θαῦμα», ένας θρύλος γύρω από το θαύμα του γεγονότος. «Χαῖρε, τὸ τῶν δαιμόνων πολυθρήνητον τραῦμα». Την αλήθεια, ο σατανάς, θα το δει λεγόμενον ο Χριστός, και δεν ξέρω αν σας έχω πει κάποτε άλλοτε, ο σατανάς δεν μίσησε τόσο τον Χριστό όσο μίσησε την Παναγία μας, η οποία του αμπαλάρισε μέσα στη σάρκα τον Θεό και αυτό δικακία του τον πήρε για τον Άδη, έλαβε γη.

Συνήντησε Θεό, συνήντησε ουρανό. Γι' αυτό λέγει εκ των υστέρων: «Με συνέφερε τον Υιόν της Μαρίας να μην τον πάρω κάτω. Τον πήρα ως έναν των ζώντων, από αυτούς που πέθαιναν, αλλά εδώ τον συνήντησα ως Θεό». «Με το ξύλο», λέγει, «εγέμισα τον Άδη και με το ξύλο μού άδειασε τον Άδη». Το ξύλο της γνώσεως, της παρακοής, εγέμισε τον Άδη ο σατανάς και με το ξύλο του Σταυρού τού άδειασε τον Άδη ο Χριστός. Πολυθρήνητον τραύμα, λοιπόν, είναι για τον σατανά το πρόσωπο της Μαρίας. «Χαῖρε, τὸ φῶς ἀρρήτως γεννήσασα. Χαῖρε, τὸ πῶς μηδένα διδάξασα». Λέγει εδώ: ανερμήνευτος η γέννησις, αρρήτως, ανερμήνευτος η γέννησις. Κανένας, μα κανένας, ούτε άγγελος ούτε αρχάγγελος δηλαδή,

να πουν πώς έγινε αυτό το πράγμα. Τα λογικά καλούνται να βγάλουν το καπέλο τους και να πιστέψουν, τι άλλο θέλουν; Μας περιπτώσει αυτά χαιρετίζει το θέμα, το ότι ζητάει η Παναγία να μάθει πώς γίνονται αυτά τα πράγματα και πώς θα συλλάβει και θα γεννήσει. Αδελφοί, ενθυμείστε ότι, για να παρακολουθήσει κανείς τον Ακάθιστον Ύμνο, πρέπει να έχει υπόψη του την υπόθεση του Ευαγγελισμού. Εδώ η Παναγία μας, σε κάποια στιγμή, όταν έφερε πολλά επιχειρήματα ο Αρχάγγελος, αυτή σήκωσε τα χέρια επάνω και λέει: «Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου». Αυτή είναι η απάντηση. Εδώ τελειώνει ο πρόλογος της Φιλίπτου. Αμέσως, «Πνεύματος Ἁγίου δύναμις ἐπεσκίασε τότε πρὸς σύλληψιν τῇ Ἀπειρογάμῳ». Γι' αυτό στο τέταρτο γράμμα, στο δέλτα, λέγει: «Δύναμις τοῦ Ὑψίστου ἐπεσκίασε τότε πρὸς σύλληψιν τῇ Ἀπειρογάμῳ».

Αυτή που είχε πείραν γάμου, δεν είχε άντρα και λοιπά. Σε ποιους; Άπαξ και θέλουν τη σωτηρία για όλους, αλλά τους θέλουν και όλους. Δεν πιάνει κανέναν, γιατί ο Χριστός εγγεννάται και προσφέρεται για όλους, όμως φτάνει σ' αυτούς που Τον θέλουν. Εδώ, λοιπόν, δεν καταστρατηγεί, δεν μιλάει το αυτεξούσιο του ανθρώπου και λέγει: «ὑπέδειξεν αὐτὴν καρποφόρον γλυκύν τοῖς θέλουσι θερίζειν σωτηρίαν». Όλους ή πολλούς; «Τοῖς θέλουσι θερίζειν σωτηρίαν». Πολλοί μέχρι σήμερα, παρότι έσπειρε η γη της Παναγίας μας και γέννησε τον γλυκύτατον Ιησούν, δεν θέλουν να θερίσουν εξ αυτού τη σωτηρία. Σωτηρία εξαρτάται από...

Τον καρπόν της κοιλίας της Παναγίας, από εκεί θα σωθείς. Δεν είναι από τα έργα σου η σωτηρία σου, μην πλανάσαι. Είσαι και αποκοιμής, σατανάς. Από... Από την κοιλία της Παναγίας θα θερίσεις τη σωτηρία σου. Τα έργα σου θα τα βρεις, θα πληρωθείς. Αλλά εις όσον όμως γνωρίζεις τον Χριστό, έχεις σχέση με τον Χριστό, βαπτίστηκες στον Χριστό, εξομολογείσαι τον Χριστό και κοινωνείς το σώμα του και το αίμα του Χριστού, τότε θέλεις σωτηρία. Έχουμε έτσι το «θέλουσι». Πολλοί άνθρωποι σήμερα δεν τον θέλουν τον Χριστό. Αναβούνε η Κυριακή, παρά με τον τρόπο τους δεν τον θέλουν. Τους ελέγχει τον παράνομο βίο τους. Τους ελέγχει το κρεβάτι τους το παράνομο. Τα λεφτά τους τα παράνομα. Την πορεία τους την παράνομη. Την τράπεζά τους την παράνομη. Γι' αυτό δεν τον θέλουν τον Χριστό. Και τον κάνουν έναν Χριστό που θα τους δει η θεολογία και θα τα φαλεί εστούς.

Αυτό και ζητούν, να τροποποιηθεί το Ευαγγέλιον. Τα «μη» και τα «ου» να γίνουν, λέει, «ναι». Αλλά αυτό δεν το έκανε ο Χριστός, ούτε πρόκειται να το κάνει. Και ας φροντίσουμε να διορθώσουμε ούτως. Δεν θέλει κανέναν ο Χριστός με το ζόρι. «Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν». Και ωραία και επιγραμματικώς λέγει, που το έχω πει πολλές φορές, ένας πατήρ της Εκκλησίας: «Ὁ ἄνευ σοῦ πλάσας σε, οὐ δύναται ἄνευ σοῦ σῶσαί σε». Θα εγένετο η σύλληψη της Θεοτόκου, εάν δεν συγκατένευε να πει «Ιδού, ιδού η δούλη Κυρίου»; Για διαβάστε τον τρόπο του Ευαγγελισμού, τόσον του Ζαχαρίου όσον και της Θεοτόκου. Να δείτε διαστολή, να δείτε τι ελέχθη από εκεί, ότι το ακοιμόρευε και τα τιάφτα και το ποιο βγήκε από εδώ.

Εγώ θα οραϊκά σας σε περισσότερο από εδώ να πείτε το «ναι», για να το πείτε. Και όταν είπε το «ναι», θέλω «ναι». Ενώσαν τα δύο θέλω, του Θεού και του ανθρώπου, έγινε η σύλληψη. Αυτό τούτο γίνεται σήμερα. Κι αν εμείς δεν γνωρίζουμε πράγματα, κι αν εμείς δεν έχουμε ωφεληθεί όσο πρέπει από τον Θεό, αυτό οφείλεται σε εμάς. Δεν θελήσαμε. Άλλοι που θέλησαν, έλαβαν. Λένε τον Ιωάννη τον Θεολόγο «ηγαπημένον μαθητή», τόσο πολύ της λέει και ο Χριστός, Ιησούς. Να, μερικές μανάδες και πεθερές που αγαπούν τα παιδιά και τους γαμπρούς, που τους πηγαίνουν παντόφλες. Αυτά λέγεται αγαπούν; Δεν είναι αυτός ο λόγος. Αν τον λέγει «ηγαπημένον» και αν τον αγάπησε ο Χριστός πολύ, είναι διότι ηγάπησε πολύ και ηγαπήθη πολύ. Προηγήθη η αγάπη του Ιωάννου προς τον Ιησού και έπειτα του Χριστού μας. Σας ευχαριστούμε.

Σήμερα ο ορισμένης μας προχωρούμε στην αρετή. Φύση των αγιασμών είναι, διότι αγωνίζονται περισσότερο και θερίζουν τον εγωισμό τους, θερίζουν τα πράγματα που μπορούν να τους κάνουν ζημιά. Γι’ αυτό ακριβώς βρήκε την ευκαιρία ο Χριστός και τους αγιάζει περισσότερο. Και εδώ, λοιπόν, λέγει: «Όσοι θέλουν θα θερίσουν σωτηρία». Έπειτα έρχεται στο πέμπτο γράμμα, που μιλεί για τα γεγονότα της ανόδου της Παναγίας μας στην Ορεινή, διότι έγινε η σύλληψή της, αλλά δεν είχε την ψυχραιμία να περιμένει εάν και κατά πόσον έγινε. Διότι η γυναίκα, όπως ξέρετε, χρειάζεται ορισμένον χρόνον για να δει αν είναι έγκυος. Δεν είχε την ψυχραιμία να περιμένει και μετά σ’ αυτό που της είχε πει ότι...

Η συγγενής της τον έκτο μήνα φέρει. Και η συγγενής ήταν η μητέρα του Τιμίου Προδρόμου, που ήταν ξαδέλφη της κατά ογδόντα χρόνια διαφορά, διότι η μητέρα της Παναγίας μας ήταν αντίκνωσε, την γέννησε πολύ πίσω. Σηκώθηκε και πήγε στην Ορεινή πολύ λίγο. Όμως η ώρα δεν μας παίρνει. Θα μείνουμε μέχρι εδώ και, Θεού θέλοντος, θα συνεχίσουμε στην άλλη. Εύχομαι η χάρις της να ευλογεί όλο τον κόσμο και εμάς. Αμήν.