The Prehistory of Jesus, Part A

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

The subject of Jesus is our starting point, because everything begins with Him. Just as the sun is the source of the moon’s light, of the stars, and in general of all vitality and existence—and if the sun were to disappear, everything would cease—so it is, in a certain sense, spiritually with the subject of Jesus. Many people stumble over the Person of Jesus, especially all those who still remain outside the faith,

because they cannot accept, absorb, and make room within themselves for

the Person of Jesus in His divinity. They may go only so far as to acknowledge Him as a great man, a wise teacher, a reformer, or whatever else they may call Him; but they stumble over the divinity of Jesus. And I say that they will discover things to be different when they pass beyond the grave, but by then the opportunity will have been lost, because, as you know, no return tickets are issued there. Whatever a person has done is done. There is no longer any opportunity to correct anything. At this point I would like to speak about this subject, but how can I prove that Christ is God? Apologetics offers many arguments: this argument and that one, the existence of a Creator, the fact that someone must have made all these things, and many others. But there is one fundamental fact that no one can dispute: the prehistory of Jesus. What makes Christ stand out so strikingly, what clearly points Him out from all others, is His prehistory. As you know, even the greatest people who have passed through this world, or ever will, have only a history. Jesus, however, was proclaimed in advance within history.

Thus, the prehistory of Jesus gives Him His distinctive character, emphasis, and uniqueness. Through it, anyone who wishes may discover—God compels no one—that He truly was not merely man, but also God. Why God became man is another subject. Our subject now is to present several pieces of evidence from the prehistory of Jesus.

How is His prehistory demonstrated? From the moment each person is born, the recorder begins writing down his life until the hour of his death. Then the record closes. A cold marble slab covers his life, and his story comes to an end. But it is not so with Jesus. His story began much earlier; it did not begin at the hour of His birth. We know, for example, where Napoleon the Great was born, how many years he lived, where he fought, and where he died—and there the story ends. We know that the Kaiser did this and that. We know about other great men, such as Alexander the Great and whoever else might be called great. But with Jesus we have a threefold testimony.

Concerning Jesus, we know beforehand when He would come. We also know where He would come and where He would be born, and we even know how He would be born. Someone may ask, “Are there many different ways for people to be born?” Christ could not be born in the way ordinary human beings are born. He was not to be a common man—koinos in Greek—but a new man, kainos. Was not Christ to be the Savior, the Messiah for whom the world was waiting, who would redeem it? He could not be merely an ordinary man; He had to be a new man. That is why the manner of His birth was unique. He was neither conceived nor born as other human beings are conceived and born. Even in His birth, the conditions that would have prevailed had Eve not sinned were preserved. A woman’s labor pains and the pain of childbirth are consequences of the Fall. “You shall bring forth your children in pain,” was the answer the first woman received from God.

But she who did not conceive through sensual pleasure and did not conceive by the will of man—how did she give birth? She gave birth without pain. She conceived without pleasure and gave birth without suffering. That is precisely why I tell you that His conception was extraordinary, His birth was extraordinary, and the entire manner of His coming into the world was extraordinary. His conception had to be outside the ordinary manner in which a human being is conceived and born, so that He might be a new man, able to help humanity. Otherwise, He too would have needed help. This man, then—the God-Man known as Jesus Christ—has both a personal name and a title: Jesus Christ.

I am Demetrios Panagopoulos; you may be, for example, Katina Soteropoulou, or have some other name. And He has His own name and His own title. He therefore has a prehistory. We know when He would be born, where He would be born, and how He would be born—something true of no other human being. Hundreds of years before Christ, events concerning His life were recorded, and thousands of years before Christ, His Person and His whole life were prefigured. So when I find types corresponding in every respect to Jesus as far back as 1,800 years before Christ,

I am obliged to reconsider and not be so quick to reject Him merely because something does not fit my reasoning. For within Holy Scripture there are types that existed before Jesus and prefigured Him. It was not only the prophetic witness that prepared the way for Jesus: one prophet spoke, then another, and another. The Sibyls spoke—that is, the ancient oracles spoke. The philosophers also spoke; even our own Greek philosophers spoke about the coming of Jesus. This whole threefold witness came from the prophets, the

philosophers, and the Sibyls, together with certain types. All of them spoke about one and the same Person. They pointed Him out and prepared people to receive Him, because humanity was in need of salvation. And that, again, is a separate subject: why was humanity in need of salvation?

Someone may ask, “What evidence do we have concerning when He would be born?” Among the approximately forty-nine books of the Old Testament is a book written eight hundred years before Christ, the book of the Prophet Daniel. Daniel gives the specific time when Christ would be born, saying that He would come sixty-nine weeks of years after the decree was issued to restore the Temple of Solomon, which had been destroyed by Nebuchadnezzar.

And indeed, 483 years later—for sixty-nine times seven is 483—Christ came. We also have the Prophet Isaiah, writing 850 years before Christ, who describes the whole scene of Golgotha and its events. But he also writes that Christ would be born of a Virgin. He sees her as though in the Spirit and says, “Behold, the Virgin shall conceive and bear a son, and they shall call His name Emmanuel.” Emmanuel, as we have said, means “God with us.” Isaiah sees her as a Virgin, and it is a Virgin who will give birth.

Extraordinary! The place of His birth was also foretold. Perhaps you still remember from school how those distinguished men from the East, guided by the star, arrived—the men known as the Magi. When we say “Magi,” we mean educated men with, so to speak, at least four qualifications: they were astrologers, men of letters, physicians, and philosophers. At least four qualifications! By worldly standards, they were intelligent men. When they came seeking the King of the Jews, they looked for Him within the territory of the tribe of Judah. They therefore went to the king who ruled Judea, for there were twelve tribes, as you know. When the king asked the scribes and the others, “What do your writings say? Where is He to be born?” they consulted them and answered:

“Thus it is written: He will be born in Bethlehem of Judea.” It was written that He would be born there. And indeed, the prophet writes: “And you, Bethlehem, land of Judah, are by no means least among the rulers of Judah; for from you shall come a ruler who will shepherd My people Israel.” Thus, concerning this man, Jesus, we know beforehand

three things. Consequently, He cannot be an ordinary person, since His coming was known in advance. We know when He would be born, where He would be born, and how He would be born. He is, so to speak, within our reach: we can identify Him, define Him, and point directly to Him. This is He, because we possess these three fundamental signs—how, where, and when. Nothing like this has ever happened, nor will it ever happen, with any other human being. All people, I repeat, as you yourselves know, have merely had a history from the hour of their birth until the hour they departed from this world. Yet beyond these prophecies, these three great indicators of where, how, and when this

man would be born, there are also prophecies—and I have much to say about them—concerning what would happen around this Person and how His coming would be prepared. These are fundamental points. For example, it is written by two prophets, both the Prophet Isaiah and the Prophet Malachi, that a forerunner would precede His coming. A forerunner—do you understand? The Greek word means one who goes ahead on the road. And the one road of supreme importance is the road God traveled when He came to seek out humanity.

That road had a forerunner. This forerunner was John—John the Forerunner, as you know, who was also a historical person. Let me take this opportunity to tell you that there are three forerunners. John the Forerunner is not the only one, because there are three great events concerning Christ and humanity. Christ has two appointed comings to the earth. At His First Coming, when He came among us, John was His forerunner. At His Second Coming, when He comes again, Elijah will be His forerunner. The Prophet Elijah remains alive to this day; he has not died. Another who has not died is Enoch, and there is yet another who has not died.

There are three who have not died. The Prophet Elijah will return before Christ comes again. That is why the apolytikion of the Prophet Elijah says, “The second forerunner of the Second Coming of Christ, Elijah the glorious.” We hear these words, of course, but we do not pay attention to how precisely they are expressed. Thus, John is the forerunner of the First Coming of Jesus, and Elijah is the forerunner of the Second Coming of Jesus. But there is also another road. There is not only the road by which God descends and becomes man; there is also the road by which man ascends to become god by grace. Why did God come into the world? So that humanity might return to God.

For humanity to go to God, Christ has gone ahead as the Forerunner. The very path Christ followed when He became man—He died, was buried, rose from the dead, and ascended—is the path He has appointed for every human being. And on this return of humanity to Paradise—“Grant me the longed-for homeland, making me once again a citizen of Paradise”—Christ has gone ahead as the Forerunner, because He came to restore humanity to Paradise. Paul mentions this, for those who read Holy Scripture, in the final verse of the sixth chapter of Hebrews. There are, then, three forerunners; I have mentioned this in passing. Scripture tells us that before this Person came, before the one called the Messiah came, a forerunner would first come to prepare the way.

Usually, someone goes ahead to make preparations. If a king, a president of the republic, or a prime minister is going somewhere, others go ahead and prepare for his arrival. The same thing happened when Jesus came to earth. John was six months older than Christ, because when the Archangel brought the good news to Mary, John had been in Elizabeth’s womb for six months. “Now in the sixth month Gabriel was sent to Mary.” The sixth month was counted from Elizabeth’s pregnancy. This forerunner, then, was written about 850 years before Christ. Even the manner of his preaching in the wilderness was foretold: “The voice of one crying in the wilderness.” All these things were written prophetically.

And indeed, the Forerunner came, prepared a people, and baptized in the Jordan. He said of Christ, “He who comes after me,” and also, “I am not the One; I am only a lamp.” That is why, at the Little Entrance in the Church, you see someone carrying a candle in front. This represents the Forerunner. The Gospel book follows close behind and represents Christ; thus the candle symbolizes the Forerunner who came before Jesus. Everything in the Church is drawn from the life of Christ. It reenacts Christ’s thirty-three years in the world, His sacrifice, and the Ascension. If I had the opportunity to explain the Divine Liturgy to you, you would see these events portrayed there in vivid relief.

But we pay no attention because we do not know these things. For us, religion amounts to lighting a candle, and that settles the matter. Naturally, a person will know nothing—just as someone who merely walks past a university knows nothing of what is taught inside. It is exactly the same here. Concerning the Forerunner, then, prophecy says that a forerunner would precede Christ’s coming, and indeed he came. And if you enter a monastery adorned with Byzantine iconography—or if you visit Daphni, Kaisariani, or any other frescoed monastery—you will see Christ the Pantocrator at the top of the dome: Christ who upholds all things, upon whom all things depend. Then comes a circle of Angels.

Below that is another circle with the prophets, and farther down another with the Evangelists, for such is the hierarchy. But in the first circle after Christ, among the Angels, you will also see the Honorable Forerunner and the Most Holy Theotokos. The Most Holy Theotokos was also part of God’s pre-eternal plan. Before she came, we knew that she would come and what role she would fulfill, just as we knew this concerning Christ and the Honorable Forerunner. That is why the Church has placed the Forerunner there among the bodiless spirits, among the Angels. We therefore knew before Christ came that a forerunner would precede Him. Secondly, there is another prophecy which says that this God

would come at a certain time, appear upon the earth, and dwell among mankind. This was written by the Prophet Baruch, specifically in chapter 3, verse 38: “Afterward He appeared upon the earth and lived among men.” It was also prophesied that He would flee into Egypt when, as a little child, He was driven into exile. Did He not flee to escape Herod’s sword? Did God not command Him through the Angel, “Take the Child and flee into Egypt, and remain there until I tell you; I will let you know when to return”? And indeed He fled, fulfilling the prophecy of Holy Scripture, which says:

“Out of Egypt I called My Son.” The prophecy foresaw that this persecution would take place, that He would be forced to flee so that Herod could not destroy Him, and that He would return from there. This too was written concerning Him: “Out of Egypt I called My Son.” There is also another prophecy declaring that His coming into the world would be God’s coming among mankind. This is what I mentioned earlier concerning Emmanuel. Emmanuel means “God with us.” It is a Hebrew word, and this is its meaning: “God with us.” There is yet another prophecy saying that He would become

the object of unjust hatred. No one has ever been hated as much as Christ. I found a prophecy concerning this, written by David in Psalm 68, verses 4–5, 1,050 years before Christ: “Those who hate me without cause are more numerous than the hairs of my head.” Christ had done nothing to them; as the saying goes, He had not troubled anyone’s waters. If we are persecuted, we are human beings; perhaps even by the way we looked at someone, we gave that person cause to misunderstand and hate us.

It may have been something we said, our attitude, or some aspect of our behavior. But Christ, being God, never did anything of the kind. He could forestall every misunderstanding. And so the Psalm says: “Those who hate me without cause are more numerous than the hairs of my head; my enemies have grown strong, those who persecute me unjustly.” He alone was persecuted without cause. And this too was written 1,050 years before Christ. In two passages it is also foretold that He would be betrayed by one close to Him. Judas belonged to His intimate circle. He lived with Him for a considerable time, and Christ made him steward of the group’s money, so as to satisfy his passion

of avarice. Christ did not deprive him of access to money. He deliberately entrusted the money to him in order to satisfy his passion of avarice. Yet Judas failed to conquer that passion and, in the end, sold Him. But there was also another Judah who sold a figure and antitype of Christ. Do you remember the twelve sons of Jacob?

Who sold Joseph? Who bargained him away? It was his brother Judah who bargained him away and sold him. In the same way, Christ was later sold by Judas. Joseph is in every respect a type of Jesus. If the opportunity arises one day, I will give you a whole lesson on this, so that you may see Christ and His life precisely prefigured in the person of Joseph. So then, it was prophesied

that He would be betrayed by someone close to Him. And indeed, He was betrayed by His disciple Judas. The Psalmist also speaks of this in Psalm 40. The price for which He would be sold is also foretold: thirty pieces of silver. The Prophet Zechariah wrote nine hundred years before Christ that He would be sold for thirty pieces of silver. He adds that this money would be returned. In other words, he foresaw that Judas would repent and return the money, which Judas did. “I have sinned,” he said, “by betraying innocent blood”; then he threw down the money.

By saying, “I have sinned,” he sought forgiveness from the scribes and Pharisees. He did not seek it from Christ. They answered him, “What is that to us? You see to it.” In other words, “What concern is that of ours? That is your affair.” The Jews, of course, had no power to forgive him. Overcome by sorrow, Judas went away and killed himself, as you know. The prophecy says that with this money they would buy the potter’s field. And indeed, the field they bought belonged to a potter. They made it a cemetery and buried strangers there. The potter’s field still exists to this day, in the place called Akeldama.

There is a monastery of Saint Onuphrius there. The soil of that field, purchased with the thirty pieces of silver—the price of Christ’s blood—is said to possess such power that anyone buried there decomposes within twenty-four hours. When Saint Helen went to the Holy Land, found the Precious Cross, and built the Church of the Resurrection, among other things, she loaded 250 ships with this soil and sent it to Rome for such purposes. Thus He would be sold for thirty pieces of silver, with which the potter’s field would be purchased—and this is exactly what happened. Matthew records it, and Zechariah foretold it nine hundred years beforehand.

Isaiah also describes what Christ would suffer: humiliation, afflictions, and finally blows to the face, among many other things. All of these came to pass. Isaiah is the prophet who, above all others, speaks like an Evangelist; indeed, the Prophet Isaiah is called the fifth Evangelist. The Evangelists wrote as historians: they witnessed the events and then recorded them. The prophets wrote through the Holy Spirit. Isaiah wrote as though the events were unfolding before him, like a historian. This fifth Evangelist saw the events of the Crucifixion. If you read Isaiah chapter 53, you will see Golgotha there: “He was numbered with the transgressors”; He had no form or beauty; and everything else that took place there. Isaiah also foretold that in His burial He would be with the rich.

Nicodemus and Joseph were those two prominent men who buried Him. Isaiah saw and recorded all this 850 years before Christ. And these things were preserved in writings belonging to Christ’s enemies; what I am reading to you was not written by Christ’s friends. If it had been, we might say that His friends fabricated these accounts to deceive us. But these things come from manuscripts that survive to this day. Even now, archaeological excavations continue to uncover evidence concerning the Bible, silencing every malicious voice. The recent discoveries at Qumran and other new finds have confirmed the truth of matters relating to Holy Scripture, and now every mouth is stopped. They can say nothing, because scientific evidence has entered the discussion. If you go to the museum in Jerusalem,

in Israel, you will find that the stones themselves speak. “If you remain silent, the stones will cry out.” Today no one can withstand the testimony of Holy Scripture. Isaiah continues, saying that He would be led like a sheep to the slaughter without uttering a complaint. Notice that he says a sheep—not some other animal, not a calf led to slaughter, but a sheep. More precisely, he says, “Like a sheep led to the slaughter, and before its shearer.” When the man who is going to shear a sheep takes hold of it, the sheep does not bleat.

It may resist a little, but it follows meekly and submits to the one who is going to shear it. This is exactly what happened with our Christ. Christ submitted willingly. They killed Christ—but what did they truly take from Him? They took, as it were, His wool; they did not take His life, just as with the sheep. The shearer takes the sheep’s wool, not its life. In the same way, although they killed Christ’s body, they could not take His spirit, for He is God. That is why He is portrayed here as a sheep led to slaughter. Christ went without protest and of His own will to be sacrificed. And Isaiah foresaw this long beforehand.

It was also written that they would give Him gall in His thirst. I do not know whether you have heard all these details. David says, “They gave me gall for food, and in my thirst they gave me vinegar to drink.” When Christ said, “I thirst,” upon the Cross, it was because blood loss from a wound produces thirst—an intense thirst. I remember from the front lines that the wounded struggled less with their pain than with their thirst. They ate snow and drank water from hoofprints and muddy hollows made by horses, even when the water was filthy and mixed with urine.

Their thirst was uncontrollable. Clearly revealing His human nature, Christ thirsted after His blood had been drained from Him. Instead of giving Him water, they dipped a sponge in vinegar and raised it to His lips. David foresaw this prophetically and recorded it 1,050 years before Christ: “They gave me gall for food, and in my thirst they gave me vinegar to drink.” And that is exactly what happened.

It is also foretold that they would pierce His hands and feet—that they would nail Him to the Cross. David foresaw and recorded this in Psalm 21. It was likewise foretold that He would be crucified between two criminals: “He was numbered with the transgressors.” The Prophet Isaiah wrote this 850 years before Christ. It was also revealed beforehand, before Christ came into the world, where He would begin His preaching: “Land of Zebulun and land of Naphtali, by the sea, beyond the Jordan, Galilee of the Gentiles—the people sitting in darkness have seen a great light.” Thus it was foretold that He would begin in Galilee, and indeed He came from there, as the historians, the Evangelists, later recorded. It is also foretold that He would enter Jerusalem in triumph. The Prophet Zechariah writes that He would enter riding on the colt of a donkey. He sees this prophetically,

approximately a thousand years beforehand: Christ would enter riding on the colt of a donkey. And indeed it happened. Jesus, the supreme model of patient endurance and humility, used the animal that symbolizes patient endurance and humility, so that He might be unmistakably identified. To this day, there in Bethany, one can see the place and the stone upon which He stepped to mount the donkey before entering Jerusalem. And the donkey that carried our Christ into Jerusalem afterward returned to the place from which Christ had taken it and died there.

That place has been enclosed with a wall to this day, and they have built an altar there. These things still exist; even if we wished to deny them, the events speak for themselves. And the gate in the wall of Jerusalem through which Jesus entered remains closed to this day. It is what the Jews call the Golden Gate. If you have been there, you will know it. If you have not, and God counts you worthy to go, among the other gates you will see the Golden Gate, in the enclosure of Solomon’s Temple, which covers about thirty-seven acres. You will see the Golden Gate, through which our Most Holy Theotokos (All-Holy) entered,

when she was three years old, and remained in the Temple for eleven years, preserved from corruption. Through that gate Christ entered the Temple when He was twelve. Through it He entered on Palm Sunday. And through it, later on, Emperor Heraclius entered when he brought back the Precious Cross, having recovered it from the Persians. The gate is now closed, and the Jews say that when they went there in 1967—all their leading figures, Dayan and the others—they went and venerated there. They believe, teach as doctrine, and await the opening of this gate at the Second Coming. Take note, however, that they are still awaiting the Messiah. They do not acknowledge that He has come, nor do they accept the Christian account of responsibility for His crucifixion. He further claims that some Jewish interpreters alter the wording of our Creed. Where it says, “crucified under Pontius Pilate,” they change the Greek word meaning “in the time of Pontius Pilate” into one meaning “by Pontius Pilate.” In this reading, Pilate is made to appear as the one responsible for the crucifixion, while others are treated as uninvolved. I mention these things simply because every word that arises from our discussion opens up an entire chapter, spreading out a whole panorama before us. One could speak for ages in an effort to cover this whole range and present the complete picture.

We are uncatechized—utterly uncatechized. My God, we know nothing about matters of the faith. And so we do an injustice to Christianity, to the Gospel, and at the same time to our own soul—our own soul. Although we have read nothing, we are always ready with an answer. But how can people know what to say? A few days ago I was abroad and happened to be in a certain home, where there was a medical student. His mother said, “You know, Mr. Panagopoulos, my son has stopped going to Church.” I said, “What do you want me to do about it? Am I supposed to become his nanny and make him go to Church? What would you have me do?” Then he said to me, “Why should I go to Church? My home is my church.”

“I stay at home and say my prayers there, and so forth.” This is ignorance of the most elementary kind. How can you replace the Church with your home? Do you not know that the Church has Mysteries? Do you not know that what takes place in the Church cannot be done by you at home? Do you not know that Holy Communion is there? Do you not know that the sacred table is set there? But he knew nothing of these things. He imagined that the Church meant sitting down to listen to a Catholic liturgy on the radio or watch one on television, and that this was the Church. We are uncatechized. So when I sat down and explained to him that the Church is not that, but an entire reality into which a person must enter, he said, “We never knew these things.” “Forgive me,” I said, “for telling you all this. In any case, now we have discussed it.” People simply do not know.

That is how things stand. Everyone has fashioned a religion and a way of his own. “I am a good person; I would not step on an ant. What else do I need?” But that alone is not enough. It will not save you. The prophecy continues by saying that His preaching would be accompanied by extraordinary signs—that is, He would work miracles. These are the extraordinary signs: He would work miracles. And you know how He healed the blind and the lame, delivered those possessed by demons, and did countless other things. Stranger still, it had been prophesied that at His death nature itself would mourn. You know that darkness fell from the third hour until the ninth on the day when

Christ was crucified. You know this: darkness fell from the third hour until the ninth. This is mentioned by the Prophet Amos, 750 years before Christ: darkness would fall at high noon. At high noon there would be darkness—and darkness did fall. There was also a historian named Phlegon, who wrote that darkness occurred during the 202nd Olympiad. He recorded this darkness. It is also found in the writings of our own Saint Dionysius, called the Areopagite.

I do not know whether you are familiar with this. When Paul came to Athens and spoke specifically about the darkness that occurred at Christ’s Crucifixion, this was what caught the attention of Dionysius the Areopagite. Dionysius had recorded that darkness in his diary at the time, together with the date, and had even written, “Either the whole universe is perishing, or some God is suffering.” That was how he expressed it in his diary. Either we are perishing—that is, everything is being extinguished—or some God is suffering. “Some God is suffering.” It was not one of the twelve gods in whom they believed at the time. Rather, the true God was the One who suffered then.

Nature itself hid its light and mourned together with mankind. It concealed its rays and covered the sacrilege committed by man against his Creator. This was nature’s final outward response. It is also written that they would divide His garments. As you know, because they did not want to cut His tunic—the seamless tunic, as we call it, which our Most Holy Theotokos (All-Holy) had woven for Him—

as she herself had woven it.

When Lazarus became bishop in Cyprus, the Apostles sent him away there so that the Jews would not kill him. That was what happened; this was what gave him his outer garment. If they had cut the tunic—and there were four of them—each would have received one piece, and it would have been of no use to any of them. So they cast lots to decide whose it would be and who would take it. This, too, was foretold 1,050 years before Christ. David had written in Psalm 21: “They divided My garments among themselves”—that is, they divided My garments among them—“and for My clothing they cast lots.” In other words, they divided the other garments, but for My clothing, this tunic of Mine, they cast lots. And furthermore...

These things truly happened, as I have told you. Now, apart from what I have mentioned—which is only about twenty percent of the existing prophecies, selected here and there—I will tell you two or three things from our own foremost philosophers, who wrote about this Person before He came. Plato, for example, expressed it this way: “The righteous man, though he has done no wrong, will be scourged, beaten, and finally crucified.” In his book Laws and Epinomis, he writes: “When, at last, the incorporeal Divinity takes flesh among corrupt humanity...”

“This Divinity will bring deliverance from the passions. This incorporeal God will be hanged by an ungrateful people and will willingly endure every suffering.” He could have avoided them. He came to His voluntary Passion, to suffering freely embraced. Socrates said the following: “You would continue sleeping unless God, in His care for you, were to send someone to you.” We would always remain asleep, he says, unless God took pity on us and sent us someone. Elsewhere in a dialogue, he says that unless God sends someone to teach us how to pray, we will not know how to pray. And then there were those who wrote later—the Volampides, the others, the prophets...

They wrote with much light. Yet the philosophers also spoke about God before He came. And there is the following story concerning Plato. One of our would-be intellectuals accused Plato of being an atheist, an unbeliever, and so forth. Plato appeared to him in a dream and said, “Brother, why do you accuse me?” The man asked, “Who are you?” “Who am I? I am Plato, the one you accuse. I lived before Christ, and yet I wrote about Christ.” Then he showed him where he had written about Christ. “And when Christ descended below after you crucified Him above, I believed in Christ, and today I am saved.”

“Do not accuse me, and stop sinning,” he told him. That was his answer. What I have just related comes from the philosophers. I will also tell you something from the Sibyls, that is, from the pagan oracles. It says—if you have the Life of Saint Catherine, it is worth reading, especially for you women. First, she was a princess; second, she held seven degrees, which may give you some idea of what kind of person she was. She answered 150 learned men and brought them to the faith. They were all baptized and came to believe in Christ. There, then, she confronted them...

with arguments drawn from their own pagan tradition: “I believe in the One whom you proclaim in your own books, though you yourselves do not know Him.” And there she quotes a Sibyl of Cumae as writing: “At last He shall come to this much-afflicted earth.” He will come one day, she says, to this tormented earth, “without fault, and He shall become flesh.” He will become flesh—meaning that He was not flesh and would take flesh, just as Plato speaks of the incorporeal Divinity. “In the stature of Divinity, He shall free from incurable passions those who are subject to corruption, through His suffering. And against Him there shall arise murderous hatred...”

“from an unbelieving people.” An unbelieving people—the Hebrew people—would harbor envy against Him, “and He shall be raised on high like one condemned to death.” Then she continues by giving identifying details: “Then the majestic Child of God shall become man; He shall come bearing flesh and dwell on earth among mortals.” Then, she says, a great wonder will take place: the Child of God will become man and bear flesh, and He will come here to earth among mortals. “He bears four vowels.” This man’s name, she says, will have four vowels. “And two consonants.” It will also have two consonants.

Take the name “Jesus,” for example.

Jesus—that is, four vowels and two consonants. He bears four vowels and two consonants. Now someone may say, “Could we not devise another name with four vowels and two consonants?” We could. But what does she do? She supplies the corresponding numerical value of each letter. And what does she say? “Eight units, the same number of tens, and besides these, eight hundreds.” His name, she says, will have eight units, eight tens, and eight hundreds. In other words, this name with four vowels and two consonants will total eight hundred and eighty-eight. Pay attention, then, to what it says here: this is ten, plus eight, plus two hundred, plus seventy, plus—how much is this? Four hundred. What is the value of upsilon? Four hundred. Plus four hundred, plus two hundred.

Two hundred, plus seventy, plus—how much is this? Four hundred. What is the value of upsilon? Four hundred, plus four hundred, plus two hundred. Do you know the total? 888. And the demons themselves say these things. The devil says them through the oracle. It is 400, 600, 800, 870, 880, 888. And what follows from this? There is no time to explain. Do you know what follows from it? What did Christ say about us Greeks, who lower ourselves to... We are ashamed even to say that we are Greeks. Yet He told us that He is the Alpha and the Omega.

He is the Alpha and the Omega. He is the beginning and the end of the Greek alphabet. What other alphabet in the world has Alpha and Omega? None. And what does the Greek alphabet contain? It has eight units, eight tens, and eight hundreds: twenty-four letters.

Alpha, beta, gamma, delta, epsilon, zeta, eta, theta: eight units. Iota, kappa, lambda, mu, nu, xi, omicron, pi: eight tens. Rho, sigma, tau, upsilon, phi, chi, psi, omega: eight hundreds. The total is 888. Do you know—do you know what we are? People do not know what we are. And we are ashamed to say good morning; we are ashamed to say thank you; we are ashamed to say that we are Greeks. If only we knew!

If we knew what Christ has done for us, who we are, what this Greek language is—and what it would mean if we lost it—and everything bound up with being Greek, we would not be ashamed. No matter how much they try to cover us over, we will rise to the surface again. In any case, I have simply given you a few points to add emphasis and inspire you to take an interest in this subject. The question of Jesus is a fundamental—an absolutely fundamental—subject. If God permits, perhaps another day we may speak further and add something more, so that we can complete this line of thought, which may be of help more generally.

Το θέμα του Ιησού, διότι είναι η αφετηρία. Από εκεί ξεκινάει το παν. Όπως, επί παραδείγματι, ο ήλιος είναι η αιτία και της σελήνης και των άστρων και γενικά της ζωντάνιας, της υπάρξεως όλης, και αν θα εκλείψει αυτός, σταματούν τα πάντα. Έτσι κάπως και από απόψεως πνευματικής είναι και το θέμα του Ιησού. Στο πρόσωπο του Ιησού σκοντάφτουν πολλοί άνθρωποι και όλοι που μένουν έξω ακόμη,

διότι δεν μπορούνε να χωνέψουν, να αφομοιώσουν, να κυκλοφορήσουν

το πρόσωπο της Θεότητος του Ιησού. Δηλαδή μπορεί να σταθούν μέχρι ενός σημείου, να τον παραδεχτούν για ένα μεγάλον άνθρωπο, για έναν σοφό, για έναν αναμορφωτή, για έναν ξέρω εγώ πώς, να σκοντάφτουν στο θέμα της Θεότητας του Ιησού. Και λέγω, θα βρίσκουν διαφορετικά τα πράγματα όταν περάσουν πέραν του τάφου, αλλά πλέον η υπόθεση θα έχει χαθεί, διότι, όπως ξέρετε, δεν εκδίδονται εκεί εισιτήρια μετ’ επιστροφής. Ό,τι έκανε ο άνθρωπος, έκανε. Δεν έχει περιθώριο να διορθώσει τίποτα. Θα ήθελα τώρα, σ’ αυτό το σημείο, να μιλούσα γι’ αυτό το θέμα, αλλά πώς να αποδείξω ότι ο Χριστός είναι Θεός; Υπάρχουν πολλά μέσα απολογητικής για να πει κανείς ότι μα αυτό, μα εκείνο, μα δημιουργός, μα κάποιος τα έφτιαξε αυτά. Τόσα πράγματα που μπορεί να χρησιμοποιήσει. Ένα όμως βασικό, το οποίο δεν μπορεί να αμφισβητήσει κανείς, είναι η προϊστορία του Ιησού. Εκείνο που το κάνει πιο φανταχτερό τον Χριστό, που τον κάνει πιο δαχτυλοδεικτούμενο, είναι η προϊστορία Του. Διότι, όπως ξέρετε, οι πιο μεγάλοι που πέρασαν από τον κόσμο αυτόν ή που θα περάσουν, όλοι έχουν ιστορία. Ο Ιησούς προέδραμε στην ιστορία.

Λοιπόν, η προϊστορία του Ιησού τού δίνει το χρώμα, του δίνει την έμφαση, του δίνει την πρωτοπορία και από αυτό κανείς μπορεί να ανακαλύψει, εάν θέλει — δεν εκβιάζει κανέναν —, εάν θέλει, ότι πράγματι δεν ήταν μόνον άνθρωπος, αλλά ήταν και Θεός. Και τώρα γιατί ήταν και Θεός ο άνθρωπος, γιατί έγινε μάλλον, αυτό είναι ένα άλλο θέμα. Τώρα το θέμα μας είναι να δώσουμε μερικά στοιχεία από την προϊστορία του Ιησού.

Πώς αποδεικνύεται η προϊστορία Του; Από την ώρα που θα γεννηθεί ο καθένας, αρχίζει ο ταχυγράφος, εγγράφει μέχρι της ώρας που θα αποθάνει. Εκεί κλείνει. Μια μαρμάρινη πλάκα, παγωμένη, σκεπάζει τη ζωή του και σταματάει η υπόθεσή σου. Του Ιησού όμως δεν έχει έτσι. Έχει αρχίσει από πολύ γρηγορότερα. Δεν έχει αρχίσει από την ώρα όπου εγεννήθη. Ξέρουμε, παραδείγματι, ο Μέγας Ναπολέων εγεννήθη εκεί, έζησε τόσα χρόνια, πολέμησε εκεί, πέθανε εκεί, έκλεισε η υπόθεση. Ξέρουμε ο Κάιζερ έκανε τούτο, το άλλο. Ξέρουμε άλλους μεγάλους, ο Μέγας Αλέξανδρος, ξέρω εγώ ποιος άλλος θα ήταν ο μεγάλος. Για τον Ιησού έχουμε ένα τρίπτυχο.

Για τον Ιησού ξέρουμε, πριν έρθει, πότε θα έρθει. Ξέρουμε επίσης πού θα έρθει, πού θα γεννηθεί, και ξέρουμε ακόμη και τον τρόπο που θα γεννηθεί. Θα πει κανείς: είναι πολλοί τρόποι που γεννιώνται οι άνθρωποι; Ο Χριστός δεν έπρεπε να γεννηθεί κατά τον τρόπο που γεννιώνται οι κοινοί άνθρωποι, με όμικρον γιώτα. Ο Χριστός δεν έπρεπε να είναι ο Σωτήρ, ο Μεσσίας, ο προσδοκώμενος να λυτρώσει τον κόσμο; Δεν έπρεπε να είναι ένας άνθρωπος, έπρεπε να είναι καινός άνθρωπος, καινούργιος με άλφα γιώτα. Γι’ αυτό έχει και ίδιον τρόπο γεννήσεως. Ούτε συνελήφθη ούτε γεννήθη όπως συλλαμβάνονται οι άνθρωποι και γεννιούνται οι άνθρωποι. Διότι και στη γέννα του ακόμη εκρατήθησαν οι διατυπώσεις που θα εκρατούντο εάν δεν αμάρτανε η Εύα. Διότι το αποτέλεσμα, το ότι κοιλοπονεί η γυναίκα, με πόνο γεννά κ.λπ., είναι αποτέλεσμα της πτώσεως. «Και εσύ θα γεννάς με πόνο τα παιδιά σου», είχε ως απάντηση από τον Θεό η πρώτη γυναίκα.

Όμως... η οποία δεν συνέλαβε με ηδονή, δεν συνέλαβε εκ θελήματος ανδρός, πώς εγέννησε; Εγέννησε άνευ οδύνης. Συνέλαβε ανηδόνως και εγέννησε ανωδύνως. Γι’ αυτό ακριβώς σας λέγω ότι ήταν παράξενος η σύλληψις και παράξενος η γέννησις και γενικά παράξενος ο τοκετός. Πρέπει να είναι μια σύλληψη έξω από τον τρόπο που συλλαμβάνεται ο άνθρωπος και γεννάται, ώστε να είναι ένας καινούργιος άνθρωπος, να μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο. Διαφορετικά θα είχε και αυτός ανάγκη βοηθείας. Γι’ αυτό λοιπόν τον άνθρωπο, τον Θεάνθρωπο, τον λεγόμενον Ιησού Χριστό — γιατί αυτός έχει όνομα και επίθετον: Ιησούς Χριστός.

Είμαι Δημήτριος Παναγόπουλος, εσείς είστε, παραδείγματι, Κατίνα Σωτηροπούλου και ξέρω εγώ τι άλλο όνομα, και αυτός έχει το δικό του το όνομα και το δικό του το επίθετο. Το λοιπόν, έχει μία προϊστορία. Ξέρουμε πότε θα γεννηθεί, ξέρουμε πού θα γεννηθεί και το πώς θα γεννηθεί, πράγμα το οποίο δεν συμβαίνει για κανέναν άνθρωπο. Εκατοντάδες χρόνια π.Χ. έχει εγγραφεί αναφορικώς με τη ζωή Του και χιλιάδες χρόνια π.Χ. προεσυμβολίσθη το πρόσωπό Του και γενικά η ζωή Του. Όταν λοιπόν έχω τύπους κατά πάντα του Ιησού, 1.800 χρόνια προ Χριστού,

είμαι υποχρεωμένος να αναδιπλωθώ και να μην είμαι τόσο εύκολος να απορρίπτω, διότι δεν στέκεται στη λογική μου. Διότι υπάρχουν μέσα στην Γραφή τύποι που προϋπήρξαν του Ιησού και προσυμβόλισαν τον Ιησούν. Διότι για τον Ιησούν δεν προειργάσθη μόνο το προφητικό στοιχείο. Είπε ο τάδε προφήτης, ο άλλος, ο άλλος. Μίλησαν αι Σίβυλλαι, δηλαδή μίλησαν τα μαντεία. Μίλησαν οι φιλόσοφοι, οι δικοί μας οι φιλόσοφοι εμίλησαν περί της ελεύσεως του Ιησού. Όλο αυτό το τρίπτυχο πάλιν, εκ μέρους των προφητών, μέρους.

φιλοσόφων, εκ μέρους των Σιβυλλών και ορισμένοι τύποι, όλοι αυτοί ομιλούσαν για το ένα και το αυτό πρόσωπο, το δαχτυλοδεικτούσαν και προετοίμαζαν τη γνώμη των ανθρώπων να Τον δεχθούν, διότι ο άνθρωπος είχε ανάγκη σωτηρίας. Κι αυτό πάλι είναι ένα ξεχωριστό κεφάλαιο: γιατί είχε ανάγκη ο άνθρωπος;

Θα πει κανείς: τι έχουμε αναφορικώς με το πότε θα γεννηθεί; Υπάρχει μέσα στην Παλαιά Διαθήκη, στα 49 βιβλία που είναι περίπου η Παλαιά Διαθήκη, ένα βιβλίο γραμμένο 800 χρόνια π.Χ., του προφήτου Δανιήλ, ο οποίος αναφέρει την ημερομηνία συγκεκριμένως που θα γεννηθεί ο Χριστός και λέει ότι θα έρθει 69 επτάδες ημερών μετά την έκδοση διαταγής περί αναστηλώσεως του Ναού του Σολομώντος, καταστραφέντος υπό του Ναβουχοδονόσορος.

Πράγματι, έπειτα από 483 χρόνια από τότε, γιατί τόσο είναι 69 επί 7, πράγματι τότε ήρθε ο Χριστός. Έχουμε επίσης 850 χρόνια π.Χ. τον προφήτη Ησαΐα, ο οποίος γράφει ολόκληρο τον Γολγοθά με τα περιστατικά του. Όμως γράφει και ότι θα γεννηθεί εκ Παρθένου. Παρθένου, σαν να τη βλέπει εν πνεύματι, και λέει: «Ιδού η Παρθένος εν γαστρί έξει και τέξεται υιόν και καλέσουσι το όνομα αυτού Εμμανουήλ». Εμμανουήλ, είπαμε, θα πει «μεθ’ ημών ο Θεός». Τη βλέπει ως Παρθένον και θα γεννήσει Παρθένος.

Παράξενον. Επίσης υπάρχει ο τόπος της γεννήσεως. Θα ενθυμείστε από το σχολείο ίσως ακόμη, όταν ήρθανε αυτοί οι επίσημοι εξ Ανατολών, τη βοηθεία του αστέρος, οι μάγοι λεγόμενοι. Μάγοι όταν λέμε, ανθρώπους μορφωμένους, τουλάχιστον με τέσσερα διπλώματα: αστρολόγοι, φιλόλογοι, ιατροί, φιλόσοφοι. Τέσσερα τουλάχιστον διπλώματα. Μυαλωμένοι άνθρωποι κατά τον κόσμο τουλάχιστον. Όταν ήρθαν λοιπόν εις αναζήτησιν του βασιλέως των Ιουδαίων και τον ζητούνε στη φυλή του Ιούδα, αναζητούν πού είναι η φυλή του Ιούδα. Γι’ αυτό και πήγαν και βρήκαν τον βασιλέα του Ιούδα, γιατί ήταν δώδεκα οι φυλές, όπως ξέρετε. Όταν ο βασιλεύς ερώτησε τους γραμματείς και τους άλλους «Τι λένε τα χαρτιά σας; Πού γεννάται;», αυτοί απήντησαν, όταν διάβασαν:

ούτω γεγραπτέ εβιθλεέμ της Ιουδαίας θα γεννηθεί εκεί είναι γραμμένο ότι θα γεννηθεί και πράγματι ο προφήτης Μαλαχίας γράφει ότι θα γεννηθεί στη Βιθλεέμ και εσύ Βιθλεέμ γη Ιούδα ουδαμός ελαχίστη ενώπιον των ηγεμόνων του Ιούδα από σένα θα βγει ηγούμενος όσοι σε έλειπη μάνη με αράγδο σιδηρά Λοιπόν, ξέρουμε λοιπόν για αυτόν τον άνθρωπον Ιησούν,

ξέρουμε τρίτης. πράγματα προκαταβολικώς. Κατά συνέπεια, δεν πρέπει να είναι τυχαίο πρόσωπο αυτό, εφόσον προγνωρίζουμε ότι θα έρθει. Ξέρουμε το πότε θα γεννηθεί, το πού θα γεννηθεί και το πώς θα γεννηθεί. Είναι δηλαδή εντός βολής. Τον πιάνουμε, τον προσδιορίζουμε, τον καθηλώνουμε. Αυτός είναι, εφόσον του έχουμε τα τρία βασικά αυτά: το πώς, το πού και το πότε. Πράγμα το οποίον ούτε συνέβη ούτε πρόκειται να συμβεί για κανέναν άνθρωπο. Όλοι οι άνθρωποι, επαναλαμβάνω, όπως ξέρετε κι εσείς, έσχον απλώς ιστορία. Από την ώρα που θα γεννηθούνε μέχρι και της ώρας που θα φύγουνε του κόσμου τούτου. Εκτός όμως αυτών των προφητειών, των τριών μεγάλων δεικτών, το πού, πώς και πότε θα γεννηθεί αυτός ο

άνθρωπος, υπάρχουν, και έχω τι να λέγω γύρω από αυτά, και το τι θα γίνει γύρω από το πρόσωπο αυτό, τι θα γίνει γενικά από την προετοιμασία Του. Αυτά είναι βασικά στοιχεία. Είναι, παραδείγματι, υπάρχει σε δύο προφήτες γραμμένο, τόσο στον προφήτη Ησαΐα όσο και στον προφήτη Μαλαχία, ότι θα προηγηθεί πρόδρομος του ερχομού Του. Πρόδρομος. Το καταλάβατε; Είναι σύνθετος η λέξις: προ του δρόμου. Ο μοναδικός δρόμος, ο πιο έτσι ενδιαφέρων δρόμος, είναι αυτός ο δρόμος που ακολούθησε ο Θεός να έρθει να βρει τον άνθρωπο.

Αυτός ο δρόμος είχε έναν πρόδρομο. Πρόδρομος αυτός είναι ο Ιωάννης, όπως ξέρετε, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος, ιστορικό πρόσωπο άλλωστε. Και δράττομαι ακόμη της ευκαιρίας να σας πω ότι υπάρχουν τρεις πρόδρομοι. Δεν είναι ένας ο Ιωάννης ο Πρόδρομος, γιατί είναι τρία μεγάλα γεγονότα γύρω από τον Χριστό και από τον άνθρωπο. Ο Χριστός έχει δύο υποθέσεις με τη γη. Μία στην πρώτη Του παρουσία, που ήρθε, που έχει Ιωάννη Πρόδρομον, και μία στη Δευτέρα Του παρουσία, που θα έρθει, που θα έχει Ηλίαν Πρόδρομον. Ο προφήτης Ηλίας, ο οποίος ζει μέχρι της σήμερον, δεν έχει πεθάνει ο προφήτης Ηλίας, και άλλος δεν έχει πεθάνει, ο Ενώχ, και άλλος δεν έχει πεθάνει.

Τρεις οι οποίοι δεν έχουν πεθάνει. Θα ξαναέρθει ο προφήτης Ηλίας πριν έρθει ο Χριστός. Γι’ αυτό και το απολυτίκιο του προφήτου Ηλιού αναφέρει και λέγει: «Ο δεύτερος πρόδρομος της παρουσίας Χριστού, Ηλίας ο ένδοξος». Εμείς βέβαια τα ακούμε, μα δεν τα προσέχουμε πώς ακριβώς είναι τοποθετημένα. Υπάρχει λοιπόν της πρώτης παρουσίας του Ιησού Ιωάννης Πρόδρομος, της Δευτέρας Παρουσίας του Ιησού Ηλίας Πρόδρομος. Υπάρχει όμως και ένας άλλος δρόμος. Δεν είναι μόνο ο δρόμος που κατεβαίνει ο Θεός και γίνεται άνθρωπος. Είναι και ένας δρόμος που ο άνθρωπος θα ανέβει για να γίνει Θεός. Γιατί ήρθε ο Θεός εις τον κόσμο; Για να επιστρέψει ο άνθρωπος να πάει στον Θεό.

Για να πάει ο άνθρωπος στον Θεό, έχει πάει ο Χριστός Πρόδρομος. Ακριβώς η διαδικασία η οποία εκρατήθη διά τον Χριστόν, όταν έγινε άνθρωπος, που απέθανε, ετάφη, ανέστη, ανελήφθη, αυτό τούτο προόρισε για κάθε άνθρωπο. Και αυτής της επιστροφής του ανθρώπου εις τον Παράδεισον, «ποθεινήν πατρίδα, παράσχου μοι, Παραδείσου πάλιν ποιών πολίτην με», γιατί γι’ αυτό ήρθε, να επαναφέρει τον άνθρωπον στον Παράδεισο, έχει πάει ο Χριστός Πρόδρομος. Το αναφέρει ο Παύλος, για όσους διαβάζουν, το λέγω αυτό, στο έκτο κεφάλαιο προς Εβραίους, στο τελευταίο του εδάφιο. Υπάρχουν τρεις πρόδρομοι, επί τη ευκαιρία σας το είπα αυτό. Αναφέρει λοιπόν και λέγει ότι πριν έρθει αυτό το πρόσωπο, πριν έρθει ο Μεσσίας ο λεγόμενος, θα έρθει ένας πρόδρομος να ετοιμάσει.

Συνήθως πηγαίνει μπροστά για να ετοιμάσει. Θα πάει βασιλεύς κάπου, θα πάει πρόεδρος Δημοκρατίας, θα πάει πρόεδρος κυβερνήσεως, πηγαίνουν άλλοι μπροστά και ετοιμάζουν. Αυτό τούτο έγινε και με το θέμα του Ιησού, ερχομένου εις την γην. Ο Ιωάννης είναι έξι μήνες μεγαλύτερος από τον Χριστό, διότι όταν ευηγγελίσθη ο Αρχάγγελος στη Μαρία, ήτο έξι μηνών. «Εν δε τω μηνί τω έκτω απεστάλη ο Γαβριήλ προς την Μαριάμ». Ήτο λοιπόν — πού θα μετράει; — από την εγκυμοσύνη της Ελισάβετ, ήτο έξι μηνών. Περί αυτού λοιπόν του προδρόμου είναι γραμμένο 850 χρόνια π.Χ. Και μάλιστα για το κήρυγμά του, πώς θα μιλήσει στην έρημο: «Φωνή βοώντος εν τη ερήμω». Αυτά όλα είναι γραμμένα προφητικώς.

Πράγματι, ήρθε ο Πρόδρομος και ετοίμασε λαόν και βάπτισε στον Ιορδάνη και ετοίμασε λαόν. Και μάλιστα είπε ότι «ο πίσω μου ερχόμενος»· είπε ότι «εγώ δεν είμαι, εγώ είμαι απλός λύχνος», λέει. Γι’ αυτό και όταν βγαίνουν τα Άγια, όταν γίνεται η πρώτη είσοδος στην Εκκλησία, είδατε, μπροστά βγαίνει ένα κερί με κάποιον. Αυτός είναι ο Πρόδρομος. Το Ευαγγέλιο βγαίνει κοντά, είναι ο Χριστός, και συμβολίζει τον Πρόδρομο που προηγήθη του Ιησού. Γιατί όλα που υπάρχουν στην Εκκλησία είναι παρμένα από τη ζωή του Χριστού και είναι η αναπαράσταση των 33 ετών του Χριστού εις τον κόσμο, της θυσίας Του και της αναλήψεώς Του. Εάν υπήρχε τρόπος να σας ερμηνεύσω τη Θεία Λειτουργία, θα βλέπατε ότι είναι ανάγλυφα τα γεγονότα.

Αδιαφόρως εμείς αν δεν τα ξέρουμε, διότι εμείς όλη μας η θρησκεία είναι: ανάψαμε ένα κερί μας και κλείσαμε την υπόθεσή μας. Είναι φυσικό να μην ξέρει τίποτα ο άνθρωπος, όπως δεν ξέρει, διότι περνάει απ' έξω από το πανεπιστήμιο, δεν ξέρει τίποτα τι λένε μέσα. Έτσι είναι ακριβώς στην περίπτωση αυτή. Αναφορικώς λοιπόν με τον Πρόδρομο, αναφέρει ότι θα προηγηθεί προ ελεύσεως αυτού πρόδρομος και πράγματι ήρθε. Και αν έχετε δει ακόμη ένα άλλο γεγονός, αν μπείτε σε μοναστήρι που είναι αγιογραφημένο βυζαντινά, ή και στο Δαφνί αν πάτε, ή και στην Καισαριανή, ή και σε αυτά τα μοναστήρια που είναι αγιογραφημένα, θα δείτε μέσα στον τρούλο, από πάνω είναι ο Παντοκράτωρ, ο Χριστός που τα πάντα κρατεί, που εξαρτώνται τα πάντα από Αυτόν, Παντοκράτωρ. Έπειτα αρχίζει ένας κύκλος που έχει Αγγέλους.

Κάτω άλλος κύκλος που έχει προφήτας και πιο κάτω άλλος κύκλος που έχει ευαγγελιστάς, γιατί έτσι ήταν η ιεραρχία. Στον πρώτο όμως κύκλο θα δείτε, μετά τον Χριστό, θα δείτε τους Αγγέλους, αλλά θα δείτε και τον Τίμιο Πρόδρομο μέσα και την Παναγία. Παναγία. Και η Παναγία ήταν μέσα στο σχέδιο του Θεού και η προαιώνια ιστορία, και η Παναγία, και ξέρουμε πριν έρθει η Παναγία ότι θα έρθει και τι ρόλο θα παίξει, όπως και για τον Χριστό, όπως και για τον Τίμιο Πρόδρομο. Έτσι και για τον Πρόδρομο. Γι' αυτό τον έχει τοποθετήσει εκεί μεταξύ των αΰλων πνευμάτων ακόμα. Μεταξύ των Αγγέλων τον έχει τοποθετήσει. Γνωρίζουμε λοιπόν πριν έρθει ότι προ αυτού θα έρθει πρόδρομος. Δεύτερα, υπάρχει άλλη προφητεία που λέγει ότι αυτός ο Θεός

θα έρθει μια εποχή που θα παρουσιαστεί στους ανθρώπους και θα συναναστραφεί με τους ανθρώπους. Πράγμα το οποίο το γράφει ένας προφήτης, συγκεκριμένως ο Βαρούχ, προφήτης Βαρούχ, στο γ΄ κεφάλαιο, στίχος 38. Λέγει: «Μετά τούτο επί της γης ώφθη και τοις ανθρώποις συνανεστράφη». Ακόμη υπάρχει προφητευμένο ότι θα φύγει στην Αίγυπτον, όταν έφυγε διωκόμενος μικρό παιδί. Δεν έφυγε για να φύγει από προσώπου μαχαίρας Ηρώδου; Δεν έδωσε εντολή δια του Αγγέλου: «Πάρε το παιδίον και φύγε εις Αίγυπτον και ίσθι εκεί έως αν είπω σοι. Θα σε ειδοποιήσω πότε θα ξαναγυρίσεις»; Πράγματι έφυγε και υπήρχε προφητεία η οποία έλεγε, ίνα πληρωθεί, λέει, η Γραφή, λέγουσα:

«Εξ Αιγύπτου θέλω καλέσει τον Υιό μου». Έβλεπε ότι θα προηγηθεί αυτό το πράγμα, ο διωγμός αυτός, θα αναγκαστεί να φύγει για να μην τον εξαλείψει ο Ηρώδης από τη μέση, και ότι θα επιστρέψει από εκεί. Γι' αυτόν έχει γραφεί και αυτό, ότι «Εξ Αιγύπτου θέλω καλέσει τον Υιό μου». Υπάρχει επίσης μια άλλη προφητεία η οποία λέγει ότι η έλευσή του στον κόσμο θα είναι έλευσις Θεού εις τους ανθρώπους, αυτό που σας είπα γρηγορότερα, το Εμμανουήλ. Το Εμμανουήλ είναι «μεθ' ημών ο Θεός», έτσι ερμηνεύεται. Είναι εβραϊκή λέξη και ερμηνεύεται «μεθ' ημών ο Θεός». Ακόμη υπάρχει η προφητεία η οποία λέγει ότι θα γίνει

αντικείμενον αδίκου μίσους. Δεν έχει μισηθεί άνθρωπος τόσο όσο ο Χριστός. Υπάρχει μια προφητεία την οποία βρήκα και λέγει το εξής. Το γράφει ο Δαβίδ 1050 χρόνια π.Χ., αυτό που σας διαβάζω, στον 68ο ψαλμό, στίχος 4-5: «Επληθύνθησαν υπέρ τας τρίχας της κεφαλής μου οι μισούντες με δωρεάν», διότι δεν τους έκαμε τίποτα, δεν εθόλωσε, κατά το δη λεγόμενον, κανενός το νερό ο Χριστός. Εμείς, αν διωχθούμε, είμεθα άνθρωποι, μπορεί μα και με το κοίταγμα ακόμη να γίναμε αιτία ο άλλος να μας παρεξήγησε και να μας εμίσησε.

Με έναν μας λόγο, μα με μια στάση, δεν ξέρω, με μια μας συμπεριφορά. Ο Χριστός δεν το έκανε αυτό ποτέ, σαν Θεός. Όλα μπορούσε να τα προλάβει. Και ούτω λέει: «Επληθύνθησαν υπέρ τας τρίχας της κεφαλής μου οι μισούντες με δωρεάν. Κραταιώθησαν οι εχθροί μου, οι εκδιώκοντές με αδίκως». Είναι ο μόνος ο οποίος εδιώχθη δωρεάν. Και αυτό είναι γραμμένο, και αυτό, 1050 χρόνια π.Χ. Εκείνο ακόμη το οποίο υπάρχει σε δύο μέρη είναι ότι θα προδοθεί εξ οικείου του προσώπου. Ο Ιούδας είναι ένα πρόσωπο από το στενό περιβάλλον. Έζησε μαζί του αρκετό καιρό, τον είχε διαχειριστή στα οικονομικά της συντροφιάς, για να του ικανοποιήσει το πάθος

φιλαργυρίας. Δεν τον εστέρησε των χρημάτων. Επί σκοπού τού είχε δώσει τα χρήματα να του ικανοποιήσει το πάθος της φιλαργυρίας. Εντούτοις όμως αυτός δεν κατόρθωσε να νικήσει το πάθος του αυτό και στο τέλος τον επούλησε. Εδώ υπάρχει και ένας άλλος Ιούδας που πούλησε έναν αντίτυπο του Χριστού. Θυμόσαστε τα δώδεκα παιδιά του Ιακώβ;

Τον Ιωσήφ ποιος τον πούλησε, ποιος τον μπαζάρεψε; Ο Ιούδας, αδελφός, τον μπαζάρεψε και αυτός τον επούλησε. Έτσι επουλήθηκε και από τον Ιούδα έπειτα ο Χριστός. Ο Ιωσήφ είναι κατά πάντα τύπος του Ιησού. Αν δοθεί ευκαιρία μίαν ημέρα θα σας το κάνω αυτό το μάθημα, να δείτε ακριβώς τον Χριστό και τη ζωή του εν τω προσώπω του Ιωσήφ. Λοιπόν,

ότι θα προδοθεί εξ οικείου προσώπου του. Πράγματι, προδόθη από τον μαθητή Ιούδα. Το αναφέρει ο ψαλμωδός και αυτό στον 40ό ψαλμό. Αναφέρει και πόσο θα πουληθεί. Θα πουληθεί έναντι τριάκοντα αργυρίων. Το γράφει 900 χρόνια π.Χ. ο προφήτης Ζαχαρίας αυτό, ότι αυτός θα πουληθεί έναντι τριάκοντα αργυρίων. Και αναφέρει συμπληρωματικώς δε ότι με τα χρήματα αυτά, έβλεπε δηλαδή ότι τα χρήματα θα επιστραφούν. Δηλαδή ότι ο Ιούδας θα μετανοούσε και θα επέστρεφε τα χρήματα, πράγμα το οποίο και έκανε ο Ιούδας. «Ήμαρτον», λέει, «παραδούς αίμα αθώον», αλλά πέταξε τα χρήματα.

Ζήτησε συγγνώμη, το «ήμαρτον», από τους γραμματείς, από τους Φαρισαίους. Δεν το ζήτησε από τον Χριστό και αυτοί του απήντησαν: «Τι προς εμάς; Συ όψει». Τι μας ενδιαφέρει εμάς; Εσύ να όψει. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι Ιουδαίοι δεν είχαν βέβαια τη δύναμη να συγχωρήσουν, αυτός απεκόπη από τη λύπη του και αυτοκτόνησε, όπως ξέρετε. Με τα χρήματα, λέει, αυτά θα αγοράσουνε τον αγρόν του κεραμέως. Και πράγματι το χωράφι που αγόρασαν ανήκε σε έναν κεραμέα. Και στο χωράφι αυτό εκάμανε νεκροταφείο και έθαπτον τους ξένους. Και υπάρχει μέχρι τη σήμερον ο αγρός του κεραμέως, στο λεγόμενο Ακελδαμά.

Υπάρχει ένα μοναστήρι εκεί πέρα του Οσίου Ονουφρίου. Το χώμα δε αυτό, το οποίο αγοράστηκε με το αίμα του Χριστού, τα τριάκοντα αργύρια, έχει τέτοια δύναμη, ώστε όποιον θα θάψουν εκεί σε 24 ώρες διαλύεται. Όταν η Αγία Ελένη είχε πάει στους Αγίους Τόπους, βρήκε τον Τίμιο Σταυρό, έφτιαξε την Εκκλησία της Αναστάσεως και λοιπά εκεί, φόρτωσε 250 πλοία χώμα από αυτό και το έστειλε στη Ρώμη για τέτοιες δουλειές. Θα πουληθεί λοιπόν έναντι τριάκοντα αργυρίων, με τα οποία θα αγοραστεί ο αγρός του κεραμέως, πράγμα το οποίο έχει γίνει. Το αναφέρει και ο Ματθαίος, το αναφέρει και ο Ζαχαρίας, 900 χρόνια προφητικώς.

Αναφέρεται ακόμη στον Ησαΐα το τι θα υποστεί, ότι θα υποστεί εξευτελισμούς, παθήματα, στο τέλος θα τον ραπίσουν και, και, και, και. Όλα αυτά έλαβον χώρα. Διότι ο κατεξοχήν Ευαγγελιστής προφήτης, διότι ο προφήτης Ησαΐας λέγεται πέμπτος Ευαγγελιστής. Οι Ευαγγελιστές γράψαν ως ιστορικοί. Παρακολούθησαν τα γεγονότα και έγραψαν. Οι προφήτες έγραψαν δια Πνεύματος Αγίου. Ο Ησαΐας έγραψε σαν να είναι το παρόν, σαν ιστορικός. Αυτός λοιπόν ο πέμπτος Ευαγγελιστής είδε τα γεγονότα της Σταυρώσεως. Αν διαβάσετε συγκεκριμένως το 53ο κεφάλαιο του Ησαΐου, εκεί θα δείτε τον Γολγοθά. «Μετά ανόμων ελογίσθη», δεν είχε είδος, δεν είχε κάλλος, τα πάντα, ό,τι έγινε εκεί πέρα. Ότι στον τάφο του ήταν μετά του πλουσίου.

Ο Νικόδημος και ο Ιωσήφ, αυτοί οι δύο επίσημοι άνθρωποι, που τον ενταφίασαν. Αυτά τα έβλεπε αυτός 850 χρόνια προ Χριστού, γραμμένα. Και γραμμένα από τους εχθρούς του Χριστού. Δεν είναι γραμμένα αυτά που σας διαβάζω από τους φίλους του Χριστού. Διότι αν ήσαν γραμμένα από τους φίλους του Χριστού, θα λέγαμε τα κάμανε πλαστά και τα έχουν γράψει αυτά τα πράγματα να μας κοροϊδεύουν. Αυτά είναι από τα χαρτιά τα οποία βρίσκονται μέχρι τη σήμερον. Η σκαπάνη μέχρι τη σήμερον έχει ανακαλύψεις της Βίβλου και κλείνουν τα στόματα όλων των πονηρών σήμερα. Τελευταίες αυτές οι ανακαλύψεις του Κουμράν κάτω και κάτι άλλες καινούργιες ανακαλύψεις οι οποίες έγιναν τελευταίως, που έχουν δει, κλείνουν τα πάντα αληθινά γύρω από τα θέματα της Γραφής και τώρα κλείνει κάθε στόμα. Δεν μπορούν να πούνε τίποτα, διότι μπαίνει η επιστήμη στη μέση. Αν πάτε στο μουσείο στα Ιεροσόλυμα,

στο Ισραήλ, θα βρείτε ότι μιλάν οι λίθοι. «Εάν σιωπήσετε υμείς, οι λίθοι κεκράξονται». Δεν μπορεί να αντισταθεί κανένας σήμερα στο θέμα της Γραφής. Συνεχίζει ακόμη και λέει, γράφει ο Ησαΐας, ότι θα οδηγηθεί ως πρόβατον επί σφαγήν, χωρίς να εκστομίσει παράπονο. Είδατε, το πρόβατο. Δεν είπε σαν ένα άλλο, σαν να πει σαν μόσχος επί σφαγήν. Σαν πρόβατον επί σφαγήν. Το πρόβατο, όταν το παίρνει αυτός που θα πάει να το κουρέψει, γιατί λέγει συγκεκριμένως «ως πρόβατον επί σφαγήν, ενώπιον του κείροντος αυτόν», αυτός που το κουρεύει, όταν το πάρει το πρόβατο, δεν βελάζει το πρόβατο.

Μπορεί να αντισταθεί λίγο, όμως ταπεινά ακολουθεί, υπακούει σε αυτόν που θα το κουρέψει. Ακριβώς αυτό έγινε και με τον Χριστό μας. Ο Χριστός υπήκουσε θεληματικά. Τον εφόνευσαν τον Χριστό. Τι του πήραν του Χριστού τώρα; Το μαλλί του πήραν, τη ζωή δεν του την πήραν, όπως το πρόβατο. Ο κείρων, ο κουρεύς του προβάτου, το μαλλί παίρνει, τη ζωή δεν του την παίρνει. Έτσι και του Χριστού, που εφόνευσαν το σώμα, το πνεύμα, καθό Θεός, δεν του το πήρανε. Γι' αυτό ακριβώς τον παρουσιάζει εδώ πέρα σαν πρόβατον επί σφαγήν. Δηλαδή πήγε αδιαμαρτύρητα ο Χριστός, θεληματικά, για να θυσιαστεί. Και αυτό το βλέπει πολύ γρηγορότερα.

Έχει γραφεί ότι θα του δώσουνε εις τη δίψα του χολή. Δεν ξέρω αν τα έχετε ακούσει αυτά τα περιστατικά. Λέγει ο Δαβίδ: «Έδωκαν εις το βρώμα μου χολήν και εις την δίψα μου επότισάν με όξος». Όταν ο Χριστός επί του Σταυρού είπε «διψώ», γιατί, όπως ξέρετε, η αιμορραγία, ένα τραύμα, δημιουργεί δίψα. Δίψα, δυνατή δίψα. Και θυμάμαι από το μέτωπο, οι τραυματίες δεν είχαν να κάνουν τόσο πολύ με τον πόνο τους όσο είχαν να κάνουν με τη δίψα τους, και έτρωγαν χιόνι και έπιναν νερό μέσα από αποτυπώματα αλόγων, από αλογόγουβες, με βρώμικα, με ούρα ακόμη.

Ακατάσχετος... η δίψα τους. Δείχνοντας καθαρά την ανθρώπινή του φύση, εδίψασε έπειτα από την αποστράγγιση του αίματος που υπέστη, και αυτοί, αντί να του δώσουν νερό, βούτηξαν ένα σπόγγο που είχαν σε ξύδι και του έβαλαν ξύδι. Και το είδε αυτό προφητικώς ο Δαβίδ και το έχει γράψει 1050 χρόνια προ Χριστού και λέγει: «Έδωκαν εις το βρώμα μου χολήν και εις την δίψα μου επότισάν με όξος». Πράγματι έτσι έγινε.

κόμει! Ακόμη αναφέρεται ότι θα του τρυπήσουν τα πόδια και τα χέρια, θα τον καρφώσουν. Το γράφει κι αυτό, ο Δαβίδ το έχει δει στον 21ο του Ψαλμό. Επίσης ότι θα σταυρωθεί μεταξύ δύο κακούργων. «Μετά ανόμων ελογίσθη». Και αυτό είναι γραμμένο από τον προφήτη Ησαΐα, 850 χρόνια π.Χ. Ακόμη αναφέρεται, προκαταβολικώς δηλαδή, πριν έρθει στον κόσμο, από πού θα αρχίσει τα κηρύγματά του. «Γη Ζαβουλών και γη Νεφθαλίμ, θάλασσα, πέραν του Ιορδάνου, Γαλιλαία των Εθνών, οι καθήμενοι εν σκότει είδανε φως». Πως θα αρχίσει από τη Γαλιλαία και πράγματι από εκεί ήρθε, όπως αναφέρουν έπειτα οι ιστορικοί, οι Ευαγγελιστές. Επίσης αναφέρεται το ότι θα εισέλθει θριαμβευτικώς στα Ιεροσόλυμα. Γράφει ο προφήτης Ζαχαρίας ότι θα εισέλθει επί πώλου όνου. Τον βλέπει προφητικώς,

χίλια χρόνια είναι περίπου αυτός, ότι θα εισέλθει επί πώλου όνου. Και πράγματι έγινε. Χρησιμοποίησε το ζώο της υπομονής και της ταπεινώσεως, Καφέ καθώς ο αρχηγός της υπομονής και της ταπεινώσεως, ο Ιησούς, για να είναι δακτυλοδεικτούμενος. Και υπάρχει μέχρι τη σήμερον το μέρος εκεί στη Βηθανία και το λιθάρι που πάτησε επάνω και ανέβηκε στο γαϊδουράκι και εισήλθε στα Ιεροσόλυμα. Το δε γαϊδουράκι αυτό που μετέφερε τον Χριστό μας στα Ιεροσόλυμα μέσα, επέστρεψε και απέθανε στο μέρος που πήρε τον Χριστό.

Το δε μέρος εκείνο μέχρι τη σήμερον το έχουν περιτειχίσει και έχουν κάνει έναν βωμόν εκεί πέρα. Αυτά υπάρχουν, δηλαδή και να θελήσουμε εμείς, μιλούν αφ' εαυτών τα γεγονότα αυτά. Και η πόρτα, η θύρα του τείχους της Ιερουσαλήμ που εισήλθε ο Ιησούς, είναι κλειστή μέχρι τη σήμερον. Είναι η λεγομένη παρ' Εβραίοις Χρυσή Πύλη. Αν έχετε πάει θα την ξέρετε. Αν δεν έχετε πάει και σας αξιώσει ο Θεός και πάτε, μέσα στις άλλες πύλες που θα δείτε, θα βρείτε και τη Χρυσή Πύλη, στο περιτείχισμα του ναού του Σολομώντος, που είναι 150 στρέμματα περίπου. Θα δείτε και τη Χρυσή Πύλη, από την οποίαν, αυτήν τη Χρυσήν Πύλην, εισήλθε η Παναγία μας,

τριετής ούσα, και έμεινε 11 χρόνια στο Ιερό για να φυλαχτεί από τη διαφθορά. Από εκεί εισήλθε ο Χριστός, δωδεκαετής, στο Ναόν. Από εκεί εισήλθε στη Βαϊοφόρον. Από εκεί εισήλθε ο Ηράκλειος εκ των υστέρων, που έφερε τον Τίμιο Σταυρόν, που τον εγύρισε από τους Πέρσας. Τώρα είναι κλειστή και λένε οι Εβραίοι, όταν πήγαν το 1967 τώρα κάτω οι Εβραίοι, όλοι αυτοί οι μεγάλοι, ο Νταγιάν και λοιποί, πήγαν και προσκύνησαν εκεί οι Εβραίοι και πιστεύουν και δογματίζουν και περιμένουν ότι αυτή η πύλη θα ανοίξει κατά τη Δευτέρα Παρουσία. Σημειωτέον ότι αυτοί περιμένουν τον Μεσσία ακόμη. Δεν τον παραδέχονται ότι ήρθε και ότι οι πατέρες αυτών τον εσταύρωσαν. Αυτό το πετούν από την πλάτη τους, δεν το δέχονται και μάλιστα τροποποιούν και το Πιστεύω μας. Και εκεί που λέγει «σταυρωθέντα επί Ποντίου Πιλάτου», το «επί Ποντίου Πιλάτου» το τροποποιούν και βάζουν «υπό Ποντίου Πιλάτου». Λένε: Το σταυρώσαμε εμείς επί ημερών Ποντίου Πιλάτου, αλλά υπό Ποντίου. Το «επί» το κάνουν «υπό», τεχνηέντως, το κάνουν «υπό». Υπό Ποντίου Πιλάτου. Ο Πιλάτος δε φαίνεται, αυτός τον σταύρωσε, εμείς είμεθα καθαροί, είμεθα απ' έξω. Απλώς σας τα λέγω, διότι κάθε λέξη που βγαίνει τώρα από αυτά που συζητούμε ανοίγει ένα ολόκληρο κεφάλαιο, ανοίγει μια βεντάλια ολόκληρη μπροστά, να μιλάς αιώνες για να μπορέσεις να πιάσεις όλο το φάσμα αυτό, για να δώσεις την εικόνα.

Εμείς είμαστε ακατήχητοι, ακατήχητοι. Δεν ξέρουμε τίποτα από τα θέματα της πίστης, Θεός μας. Γι' αυτό και αδικούμε τον Χριστιανισμό και αδικούμε το Ευαγγέλιο και αδικούμε ταυτόχρονα και την ψυχή μας. Και την ψυχή μας. Εφόσον δεν έχουμε διαβάσει τίποτα, έχουμε έτοιμο να απαντήσουν, να απαντήσουν. Πού να ξέρουν τι πουν; Προ ημερών ήμουν στο εξωτερικό και ευρέθηκα εκεί πέρα σε ένα σπίτι και ήταν ένας φοιτητής Ιατρικής. Και η μητέρα του, εν πάση περιπτώσει, λέει: «Ξέρετε, κύριε Παναγόπουλε, ο γιος μου έπαυσε να έρχεται στην Εκκλησία». Λέγω: «Τι θέλετε να το κάνω; Να τον κάνω εγώ νταντά να έρχεται στην Εκκλησία; Τι θέλετε να τον κάνω;» Μου λέει λοιπόν αυτός: «Γιατί να πάω στην Εκκλησία; Εκκλησία έχω το σπίτι μου».

«Στο σπίτι μου και κάνω την προσευχή μου εκεί πέρα και λοιπά». Άγνοια στοιχειώδης. Πώς μπορεί να αντικαταστήσεις την Εκκλησία στο σπίτι σου, εσύ; Δεν ξέρεις ότι η Εκκλησία έχει μυστήρια. Δεν ξέρεις ότι αυτά που γίνονται στην Εκκλησία δεν μπορούν να τα κάνεις κι εσύ. Δεν ξέρεις ότι εκεί υπάρχει Θεία Κοινωνία. Δεν ξέρεις εκεί ότι παρατίθεται τράπεζα. Μα έχει άγνοια από αυτά. Νομίζει ότι η Εκκλησία είναι να καθίσεις και να ακούσεις από το ραδιόφωνο ή να δεις στην τηλεόραση μια καθολική λειτουργία, ότι αυτό είναι η Εκκλησία. Ακατήχητοι. Όταν κάθισα λοιπόν και του ανέπτυξα ότι η Εκκλησία δεν είναι αυτό, η Εκκλησία είναι μια ολόκληρη υπόθεση, που πρέπει να φτάσει εκεί, μου λέει: «Αυτά δεν τα ξέραμε». «Συγχωρείς», λέω, «που σου τα είπα. Όσα τα είπαμε, εν πάση περιπτώσει, τώρα». Δεν τα ξέρει ο κόσμος.

Έτσι έχουν τα πράγματα. Έχει φτιάξει ο καθένας θρησκεία, τον τρόπο του. «Εγώ είμαι καλός άνθρωπος, δεν πατώ το μυρμήγκι. Γιατί, τι άλλο μου χρειάζεται;» Δεν είναι αυτό μόνο. Δεν θα σε περιπτώσει. Συνεχίζει και λέγει το εξής: Ότι τα κηρύγματά του θα συνοδεύονται με έκτακτα σημεία. Δηλαδή θα κάνει θαύματα. Αυτά είναι τα έκτακτα σημεία. Θα κάνει θαύματα. Και γνωρίζετε, τυφλούς, χωλούς, δαιμονισμένους και λοιπά. Τα αφουσίνιξε και χίλια δυο άλλα πράγματα. Ακόμη εκείνο το παράξενο είναι ότι ξέρετε ότι επί τω θανάτω του είχε προφητευτεί ότι θα πενθήσει η φύσις. Ξέρετε ότι έγινε σκότος από τρίτης ώρας έως ενάτης, την ημέρα που ο

Χριστός εσταυρώθη. Το ξέρετε αυτό το πράγμα, έγινε σκότος από τρίτης ώρας έως ενάτης και αναφέρεται στον προφήτη Αμώς αυτό το πράγμα που σας είπα, 750 χρόνια π.Χ., ότι θα γίνει σκότος εν πλήρει μεσημβρία. Εν πλήρει μεσημβρία θα γίνει σκότος, και έγινε σκότος. Και υπάρχει και ένας ιστορικός, Φλέγων ονόματι, ο οποίος γράφει ότι στην διακοσιοστή Δευτέρα Ολυμπιάδα έγινε σκότος. Εσημείωσε σκοτάδι αυτός, και υπάρχει ακόμη στο δικό μας τον Άγιο Διονύσιο, τον λεγόμενο Αρεοπαγίτη.

Δεν ξέρω αν το ξέρετε αυτό. Όταν ο Παύλος ήρθε στην Αθήνα και μίλησε συγκεκριμένως για το σκοτάδι που έγινε κατά την Σταύρωση του Χριστού, ο Διονύσιος Αρεοπαγίτης αυτό έπιασε, το ότι έγινε σκότος, διότι ο Διονύσιος Αρεοπαγίτης τότε είχε γράψει στο ημερολόγιό του το σκότος αυτό με την ημερομηνία και είχε γράψει μάλιστα «ή το παν απόλλυται ή Θεός τις πάσχει». Έτσι είχε εκφραστεί στο ημερολόγιό του. Ή χανόμαστε, δηλαδή σβήνει το παν, ή κάποιος Θεός έχει πάθει. «Ή Θεός τις πάσχει». Δεν ήταν κάποιος Θεός από τους 12 που πιστεύαν τότε αυτοί, αλλά Θεός τις πάσχει. Ήταν ο πραγματικός Θεός που έπαθε τότε.

Αυτή η φύσις, δηλαδή, έκρυψε, επένθησε μαζί με τον άνθρωπο. Έκρυψε τας ακτίνας και κάλυψε το ανοσιούργημα του ανθρώπου προς το δημιουργό του. Αυτή είναι η εκδήλωση στην τελευταία όψη της. Επίσης αναφέρεται ότι θα διαμοιραστούν τα ιμάτιά του και, όπως ξέρετε, για να μην του κόψουν το χιτώνα του, το χιτώνα του τον άρραφο που λέμε, τον οποίον του τον είχε υφάνει η Παναγία μας.

όπως είχε η φάνη Ευχαριστώ.

Ο Λάζαρος, όταν έγινε επίσκοπος στην Κύπρο... Τον έδιωξαν οι Απόστολοι από εκεί για να μην τον σκοτώσουν οι Εβραίοι. Αυτό έγινε, αυτό έκανε, του έφτιαξε το εξωτερικό του. Αν τον κόβανε —τέσσερις είναι αυτοί—, αν τον κόβανε, θα παίρνανε ένα κομμάτι ο καθένας, δεν τους χρησίμευε τίποτα, και τον βάλανε σε κλήρο, σε λαχνό, τίνος θα ’ναι, ποιος θα τον πάρει. Και αυτό αναφέρεται 1050 χρόνια π.Χ. Είχε γράψει ο Δαβίδ στον 21ο ψαλμό και έλεγε: «Διεμερίσαντο τα ιμάτιά μου εαυτοίς», μοιράσανε, λέει, τα ιμάτιά μου μεταξύ των, «και επί τον ιματισμόν μου έβαλον κλήρον». Δηλαδή μοιράσανε τα άλλα και επί τον ιματισμό μου, αυτόν τον χιτώνα μου, έβαλον κλήρον. Και ακόμη...

Πράγματι έγινε, όπως σας είπα, αυτά τα πράγματα. Τώρα, εκτός αυτών που σας ανέφερα, που είναι ένα 20% από τις προφητείες που υπάρχουν, αυτά που έχω σταχυολογήσει, θα σας πω δύο-τρία περιστατικά από τους φιλοσόφους τους δικούς μας κατ’ εξοχήν, οι οποίοι γράφουν αναφορικώς με αυτό το πρόσωπο πριν έρθει. Ο Πλάτων, παραδείγματι, έχει εκφραστεί ως εξής: «Ο δίκαιος, χωρίς να έχει αδικήσει, θα μαστιγωθεί, θα δαρεί και στο τέλος θα σταυρωθεί». Γράφει στο βιβλίο του «Νόμοι και Επινομίς»: «Ως όλως, λέει, οποτεδήποτε εις την διεφθαρμένη ανθρωπότητα η άσαρκος Θεότης θα λάβει σάρκα».

Αυτή η Θεότης θα φέρει την απαλλαγή από τα πάθη. Ο άσαρκος αυτός Θεός θα κρεμαστεί υπό αγνώμονος λαού και όλα τα πάθη θεληματικά θα τα υποστεί. Δεν μπορούσε να τα αποφύγει. Ήρθε στο εκούσιον πάθος, στο θεληματικό πάθος. Ο δε Σωκράτης έχει πει το εξής: «Καθεύδοντες αν διατελείτε, ει μη τινα επιπέμψει ο Θεός κηδόμενος υμών». Θα είμαστε, λέει, πάντοτε κοιμισμένοι, αν δεν μας λυπηθεί ο Θεός και μας στείλει κάποιον. Σε ένα διάλογο μέρος λέγει ότι εάν δεν μας στείλει ο Θεός έναν να μας διδάξει πώς να προσευχόμεθα, δε θα γνωρίζουμε να προσευχόμεθα. Και υπάρχει εκ των υστέρων, γιατί αυτοί έγραψαν τώρα, οι Βολαμπίδες, οι άλλοι, οι προφήτες...

Γράψανε με πολύ φως. Αυτοί όμως μίλησαν για το Θεό, και αυτοί πριν έρθει. Και υπάρχει στην περίπτωση του Πλάτωνος το εξής: ότι ένας εξυπνάκιας δικός μας κατηγορούσε τον Πλάτωνα ως άθεον, ως άπιστον κλπ. Και του παρουσιάστηκε στον ύπνο του ο Πλάτων και του λέγει: «Αδελφέ, γιατί με κατηγορείς;» Λέει: «Ποιος είσαι;» «Εγώ ποιος είμαι; Είμαι», λέει, «ο Πλάτων, αυτός που με κατηγορείς εσύ. Εγώ», του λέει, «έζησα προ Χριστού και, εν τούτοις», του λέει, «εγώ έχω γράψει για τον Χριστό». Και του υπέδειξε πού έχει γράψει για τον Χριστό. «Και εγώ», του λέει, «όταν ήρθε ο Χριστός κάτω, που τον σταυρώσατε εσείς επάνω, εγώ επίστεψα», λέει, «στον Χριστό και είμαι σεσωσμένος σήμερα».

«Μη με κατηγορείς και πάψε», του λέει, «να αμαρτάνεις». Έτσι του απήντησε. Αυτά τα οποία σας είπα τώρα είναι από τους φιλοσόφους. Θα σας πω και ένα από τις Σίβυλλες, τα μαντεία δηλαδή. Λέγει —αν έχετε το βίο της Αγίας Αικατερίνης, αξίζει σαν γυναίκες να το διαβάσετε— πρώτα-πρώτα είναι βασιλοπούλα, δεύτερον είχε 7 διπλώματα, που κάτι μπορεί να καταλάβετε περί τίνος πρόκειται. Λοιπόν, αυτή απήντησε σε 150 σοφούς και τους έφερε έτσι. Βαφτίστηκαν όλοι, επίστευσαν εις Χριστόν. Λέει λοιπόν εκεί μέσα, τους έφερε δηλαδή...

Τα δικά τους, από την ειδωλολατρία, επιχειρήματα, ότι εγώ πιστεύω αυτόν που εσείς καταγγέλλετε στα βιβλία σας, τον οποίον εσείς δεν γνωρίζετε. Και λέει, γράφει εκεί το εξής μία Σίβυλλα της Κυμαίας: «Οψέ ποτε της επί την πολυσχιδή ταύτην ελεύσεται εις γην». Θα έρθει κάποτε, λέει, σε αυτή τη βασανισμένη γη, «δίχα σφάλματος», χωρίς σφάλμα, «και γεννήσεται σαρξ», και θα γίνει σαρξ, δηλαδή δεν θα ήταν σαρξ και θα γίνει σαρξ, όπως λέει ο Πλάτων, άσαρκος Θεότης. «Θεότητος όρης, ανίατα πάθη λύσει φθορά». Σε βαθμό θεότητος, δηλαδή θα ήταν Θεός και θα λύσει τη φθορά των αρρώστων, των ανθρώπων που είναι σε φθορά, με πάθος. «Και τούτω αυτόν φόνος γεννήσεται...»

«Απίστου λαού». Λαός άπιστος, ο εβραϊκός, εμπροκυμένος, φθόνος γεννήσεται, «και εις ύψος κρεμασθήσεται ως θανάτου κατάδικος», ως θανάτου, σαν να τον δικάζουν σε θάνατο. Και συνεχίζει και του λέει τα στοιχεία του: «Δη τότε και μεγαλεί ο Θεού παις ανθρωπήσει, ήξει σαρκοφόρος, θνητοίς αμυσιμένης εν γη». Τότε, λέει, θα γίνει ένα μεγαλείο, από το παιδί του Θεού θα γίνει άνθρωπος και θα γίνει σαρκοφόρος. Και θα έρθει μαζί με τους θνητούς εδώ στη γη. «Τέσσερα φωνήεντα φέρει». Ο άνθρωπος αυτός τέσσερα φωνήεντα φέρει. «Τα δύο άφωνα δε» αυτό. Και θα έχει δύο, λέει, άφωνα.

Θα έχει το «Ιησούς», παραδείγματι.

Ιησούς, δηλαδή δύο, τέσσερα και δύο φωνήεντα. Τέσσερα φωνήεντα φέρει και δύο, λέει, άφωνα. Τώρα θα πει κανείς: δεν μπορούμε να φτιάξουμε και ένα άλλο όνομα που να έχει τέσσερα φωνήεντα και δύο άφωνα; Μπορούμε. Αλλά τι κάνει; Βάζει τον αντίστοιχο αριθμό από κάτω που αντιστοιχεί το κάθε γράμμα. Και τι λέει; «Οκτώ γαρ μονάδας, τόσας δεκάδας, επί τούτοις δε εκατοντάδας οκτώ». Αυτό, λέει, το όνομά του θα φέρνει, λέει, οκτώ μονάδες, οκτώ δεκάδες και εκατοντάδες οκτώ. Δηλαδή, το όνομα αυτό με τα τέσσερα φωνήεντα και τα δύο σύμφωνα θα φτιάχνει, λέει, οκτακόσια ογδόντα οκτώ. Προσέξτε λοιπόν τι λέει εδώ: είναι δέκα αυτό, συν οκτώ, συν διακόσια, συν εβδομήντα, συν πόσο είναι αυτό; 400. Πόσο είναι το ύψιλον; 400. Συν 400, συν 200.

Διακόσια, συν εβδομήντα, συν πόσο είναι αυτό; 400. Πόσο είναι το ύψιλον; 400, συν 400, συν 200. Πόσο είναι, ξέρετε; 888. Και τα λένε τα δαιμόνια αυτά. Τα λέει ο διάβολος αυτά, το μαντείο. Είναι 400, 600, 800, 870, 880, 888. Και τι βγαίνει από αυτό τώρα; Δε χωρεί. Ξέρετε τι βγαίνει από αυτό; Ο Χριστός τι είπε για μας, Έλληνες, που καταδεχόμαστε να... Δεν πούμε που είμαστε Έλληνες. Ωστόσο είπε σε εμάς ότι είναι το Α και το Ω.

Είναι το Α και το Ω. Είναι η αρχή και το τέλος του ελληνικού αλφαβήτου. Ποια αλφάβητος στον κόσμο έχει Α και Ω; Ουδεμία. Τι είναι η ελληνική αλφάβητος; Τι έχει η ελληνική αλφάβητος; Έχει οκτώ μονάδες, οκτώ δεκάδες και οκτώ εκατοντάδες. 24 γράμματα.

βιτα γάμα δέλτα εύσιλον. ΑΒΓΔΕΖΗΤΑΙΤΑΘΗΤΑ Οκτώ μονάδες Ιωτα Καπα Λάμπτα Μι Νι Ξι Όμικρον Πι 8 δεκάδες Ρο Σίγμα Τα Υ Φι Χι Ψι Ομέγα 8 εκαθντάδες Ίσον 888 Ξέρετε, ξέρετε τι ήμεθα Δεν ξέρουν τι ήμεθα Και ντρεπόμαστε να πούμε το καλημέρα Και ντρεπόμαστε να πούμε ευχαριστώ Και ντρεπόμαστε να πούμε ότι είμαστε Έλληνες Αν ξέραμε

Ο Χριστός τι έχει κάνει για μας και τι είμαστε εμείς και τι είναι αυτή η ελληνική γλώσσα, που αν τη χάσουμε, και τι είναι γύρω από τον Έλληνα, δεν θα ντρεπόμαστε. Όσο να μας σκεπάσουν, θα ξαναβγούμε όμως επάνω. Εν πάση περιπτώσει, απλώς σας έδωσα ορισμένα στοιχεία, να σας δώσω μια έμφαση και ένα κίνητρο να ενδιαφερθείτε γύρω από το θέμα αυτό. Είναι ένα βασικό, βασικότατο θέμα, το θέμα του Ιησού. Αν επιτρέψει ο Θεός, να μιλήσουμε και κάτι μια άλλη μέρα, που να προσθέσουμε για να ολοκληρώσουμε αυτή τη σκέψη που μπορεί να βοηθήσει γενικότερα.