You Are the Light of the World

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Tonight our subject will be the continuation of what we have been saying. In our last talk, as we went on with the Beatitudes from the fifth chapter of Matthew,

we spoke about what our Christ says: "You are the salt of the earth; and if the salt loses its savour, with what shall it be salted?" Tonight let us speak about something else he says: "You are the light of the world." And he adds, "A city set on a hill cannot be hidden. Neither do men light a lamp and put it…"

…under the bushel, but on the lampstand, and it gives light to all who are in the house.

Last time we saw that the Christian in general is the salt: he preserves society, he keeps it from rotting, from being corroded, from decaying; he seasons it with his life. Tonight the Lord sets before us another quality: that at the same time a person is the light of others.

That is, the role of the lamp. The light is what helps a person not to stumble, not to be broken to pieces, as we say. The disciples, who hear this first from the mouth of our Christ — "you are the light of the world" — have a secondary significance, because the real light is he himself, and they receive from the Light. Do you remember what John says about John the Forerunner in his Gospel, in the first chapter? "He was not the light" — John, that is.

Our Forerunner is not the light; he comes to bear witness concerning the light. And so the light was Christ; and interpreting this, he says, "That was the true light, which, coming into the world, enlightens every man." So the apostles have a secondary significance in relation to the real light. They received from the light; they received light and they pass light on to others. But the starting point of the light, the source, is Christ himself — that is what I want to say. Besides, the Lord himself — I don't know whether you ever study — you will find that he says this in John, chapter eight, verse twelve:

"I am the light of the world; he who follows me shall not walk in darkness, but shall have the light of life." He is the light. So they received from the light — a passing on of the flame took place. That is why I tell you that the apostles have a secondary significance as light: they receive, taking from the real light, from the source of the light. Our Christ is presented to us as Light and as Life, as the Author of creation, as God, as everything; all these qualities that benefit us are found in our Christ. Allow me, then, since Christ is the light, to present him to you under four aspects —

the role the Word (Logos) plays in the affairs of mankind. First, then: the Word was with God, and he is also God. John writes — and I find it there — in his Gospel, in the first chapter of John, which is the Waterloo of the Jehovah's Witnesses: "In the beginning was the Word (Logos), and the Word was with God, and the Word was God." And the second verse says again, "The same was in the beginning with God." This proves that Christ was God, that he is God. The divine Chrysostom, interpreting this phrase "with God," explains it like this: he was always with the Father, just as the Father was never

bereft of his Word. For the Father is not bereft of the Word; the Word did not come into being afterwards, in time, as the Jehovah's Witnesses say, as Arius said — that there was God, and the Word was not, that there was once a God without the Word. Never: the Father was never bereft of the Word. He was God with God, in his own hypostasis, his own person — one essence, he says, and two persons. That is how Chrysostom interprets it. And this Word also stood in relation to the world; he played a part toward the world. John says, "All things were made through him" — Christ made all things. When we say "Holy God," we mean the Father; when we say "Holy Mighty," we mean the Son, through whom all things were made.

"Holy Immortal" — and by him all things are held together. "All things," he says, "were made through him, and without him was not anything made that was made." Nothing came into being apart from him. That covers all things. Now the Word in relation to humanity: "In him was life" — and we said this is Christ — there is life, and the life is the light of men. Paul says, "Do not quench the Spirit"; he presents it as a fire, as a candle, as a light. And when was this light kindled in a person? At Baptism.

On the day a person is baptised, then it is kindled, and their poor little soul, which was black, begins to glow. This is what the candle we light and hold on the day of baptism symbolises, whether the person is grown up or a small child. "In him was life, and the life was the light of men." Christ is the one who gives life, who kindles people's souls, those coals. For a person is born with a soul like a coal, with a black soul, a satanic soul, and on the day of his baptism that soul is kindled — and that is why this wick needs care.

That we do not behave foolishly, that we do not commit sins and so leave a little window open through which Satan comes in and puts out for us the light Christ kindled in us on the day of our baptism. That is what keeping the commandments is for. Their purpose is not to take a person into Paradise. Their purpose is to preserve the wick, this light that Christ kindled. It is Baptism that takes you into Paradise. Guard the light that has already been given to you freely at Baptism. A person does not go into Paradise by his own works. Guard it. The commandments are what we call the "thou shalt not, thou shalt not." They are the guards that keep Satan far away, so that he does not come in and put out for you the light

that our Christ kindled on the day of regeneration, the day of baptism. "In him was life," he says, "and the life was the light of men." And further, our Christ came for us in our enslavement to sin, and Christ is the light. "And the light shines in the darkness" — he wants people to walk rightly — "and the darkness comprehended it not." Sin did not understand this purpose that our God had, to enlighten every man — every man who is willing. For whoever does not will it, not even the Holy Trinity will pour itself out upon him.

A person is all-powerful in this world; he is all-powerful where the matter of his salvation is concerned. If he does not will it, not even the Holy Trinity itself can save him, because it respects his free will. So the word "Logos," the Word, who is also Light, who is also Power, who is also Life, who is also God, who is also Creator — of course he appears here for the first time, if I may put it that way, as John sets out the text. He appears here first, "in the beginning." And yet the Word was present in the Old Testament too. If, for example, we open the Psalms

at Psalm thirty-two, verse six, we will find it saying this: "By the word of the Lord the heavens were established." The Lord is God; and by the Word of God, through the Word of God, the heavens were established. So the Word is there, dimly, in the Old Testament as well. John had other things in mind, and he wrote as he did in the sense I explained to you a moment ago. It is the Waterloo of the Jehovah's Witnesses, because they reject the divinity of Jesus. Christ, then, is the source of life and the source of light — and the apostles received from that light.

And we, when we are baptised, receive from the light; and we must take care that our life agrees with the confession we made at our baptism, so that it may be wholly luminous — so that others may see and be guided, and not stumble. Because the life many of us live is such that we are not even to be found at worship. Many Christians are not light; they darken other people's lives, and they trip people up. The apostles left no shadow in their lives for people to stumble over; people were guided. How did they hand it on to them? In writing and by word of mouth, and by deeds, not only by words.

The threefold pattern — praxis, the active ascetic life; theoria, contemplation; and the written and the spoken word — these are what help a person to see rightly that this is the teaching. What does a merely human teaching say? What are these words and these works that people can do, that anyone at all can do? The Holy Spirit, through David, in the Old Testament, in Psalm thirty-five, verse nine, says — and you will remember it too, for our Church has borrowed it and placed it in the Doxology — "For with thee is the fountain of life; in thy light shall we see light." These are the words of the Holy Spirit, written down by David a thousand years before Christ. That is to say, Christ is the fountain

of life and the fountain of light. So the apostles, being in contact with the source of the light, received it and passed the flame on to others; and those to others, and those to others still — and it is from them that we too have received it, if indeed we have received it and have kept the Christian faith. Again John says that he is "the one who gives life to the world." Christ is the giver of life to the world. He also says that he is the Resurrection and the Life — Christ, the Word (Logos). He also says that he is the true God and eternal life — Christ. And this life, which is the true God, is the light of men, from which the apostles received.

The divine Chrysostom says: he did not say "the light of the Jews," but universally, the light of men — of all men. For Christ did not come into the world for the Jews only. Beginning from the Jews, from Jerusalem, Judea and Samaria, to the ends of the earth — he came for the whole world. He is the New Adam, who came to give life and light to those sitting in darkness and in the shadow of death, the descendants of the old Adam, the apostate, the disobedient, the fallen one. For every human being, as Paul indicates, comes into the world estranged from God — black, yellow, green, that is not the point — he comes into the world estranged.

So the New Man came to take us up, to give life to and to enlighten all the sons of Adam. That is also why the Cross of our Lord was four-armed. It is not the way they sketch it, as you have seen, like a stake, like a pole. It was four-armed, because Christ came for the whole world, for the four quarters of the horizon. Besides, the word "Adam," as I will explain some other time, is made up of the four initial letters of the four points of the horizon: A-D-A-M — Anatoli, the East; Dysis, the West; Arktos, the North; Mesimvria, the South. Adam — the whole world; and Christ came for the whole world. So, says the divine Chrysostom, it is not for the Jews only.

He did not say, "the light of the Jews," but universally, the light of all men — of all men, that is what that word means, of all men. That is why so much preparation was made beforehand for Christ, so that anyone of good will, whether he lived in those days or came afterwards, provided he is willing to study the Old Testament and the New Testament, will find Christ both before Christ and after Christ, because he is the person on the basis of whom every man will be judged. God the Father will not judge him; Jesus will judge man. The Apostle Luke, in his writing of the Acts — have you never read it? — in his fourth chapter,

verse twelve, says this: "Neither is there salvation in any other." There is no salvation anywhere else; do not go looking for it. "For there is none other name under heaven given among men" — there is no other name, he says, under heaven — "whereby we must be saved." That is the one and only name. He is the light of the world, he is the life and the Resurrection, he is the way, he is everything — Christ. He is the light, he is the fountain of life and the fountain of light, as the psalmist says, as I told you, and he is the one who gives life to the world; he is the Resurrection and the Life, he is the true

life, he is the light of men, and all these things. "And the darkness comprehended it not" — pay attention to that word. The darkness, he says, does not understand it. Sin, indifference, the hardness of men did not come to know Christ. In the first chapter alone, in just a few verses, three times John says that men did not receive Christ. He says it in his fifth verse, in his tenth verse, and in his eleventh verse. He says, "In him was life; and the life was the light of men" — that is Christ — "and the light shineth in darkness; and the darkness comprehended it not."

That is, men who were in the darkness did not understand Christ. And there comes a man sent from God — he is speaking of John, our Forerunner. "Whose name was John. The same came for a witness, to bear witness of the Light" — of Christ, because he is the light. John was not the light. "That all men through him might believe. He was not that Light" — John is not the light — "but was sent to bear witness of that Light." Christ is the light, he is the true Light, "which lighteth every man that cometh into the world. He was in the world" — he was in the world, he says — "and the world was made by him" — he is the one who made the world — "and the world knew him not,"

above it was "comprehended it not," here it is "knew him not." "He came unto his own, and his own received him not." And again, "received him not." Three times they deny Christ, in deed and in word.

That is what men are like; that, unfortunately, is what they were — and I would rather not say what they will be. May we not be like that. On this point I would like to tell you that, since our Christ says to us, "You are" — I am giving it to you, receive it and pass it on — and you saw how he gave it again, with power, at Pentecost, with a little red tongue of fire on the head of each one. Their nous, the spiritual intellect, was illumined, they came to know how all things truly stand, they received light, and they went out and preached Christ, even giving up their lives for it. Because, as you know, all the apostles had a dishonourable end — an honourable one, I mean. Even the Lord Jesus himself had the greatest,

as a criminal on the Cross, and after him his disciples as well. About the clergy in general I want you to know that they are small lights. It is written in John 5:35 that John the Forerunner, as a minister of Christ, was a lamp. Have you ever noticed it, have you ever read that little passage? Listen to what it says. "He" — John, my Forerunner — "was the burning and shining lamp." He says it of my Forerunner: that he was like a lamp lit and giving light. His life and his teaching and the quality of his faith were such that he was a shining torch for all who wanted to follow him; and you know that many followed John and afterwards found Christ, because the apostles — apart from one or two, I think — the rest of them were disciples of John. That is why he says to them, as you heard today if you were paying attention during the epistle reading, "John baptized you" — you see — "but you shall be baptized with the Holy Spirit not many days hence." So then, they came out of John's circle. They followed that little lamp, that lamp, and they found the Sun of Righteousness. That lamp led them to salvation. And that is exactly how

the successors ought to be as well, the successors of Christ — real lamps, so that the other person can find his way, so that you shed light on his problems, resolve his questions, and speak to him by your life. What counts for more, and is stronger, one might say, is a person's life, because people listen less and see more. They want to see an example, whether you also live what you say. That is why many people say — perhaps even among us here — "If I don't see it, I don't believe it. I would want the things this gentleman says, or this father says, or this bishop says — I would want to see him doing them,"

and to see the other one doing them and this one not doing them. But in any case, he is asking for an example; that is what we want to say. So John says of John, "He, the Forerunner, was the burning and shining lamp." We, many times, are like candles that have gone out, like lamps that have been snuffed. And I don't know whether any of you are from the countryside, from before the paraffin and the electricity and so on came. They used to light oil lamps with a thick wick, two fingers wide. And if it happened to go out, the smoke would catch you in the throat. That is what many of us are like. Our life is such that it stinks, in every sense of the word. May no one see us or come near us. It is not that we will pull people out of the hard road that Satan put them on in order to destroy them; it is exactly the opposite.

"And you were willing for a season to rejoice in his light" — you were willing to enjoy something near him. They went and stood near him, but near him they then found the Sun; they found the source, and everything changed. Paul, too, has an exhortation to the Philippians — I have found it, it is in chapter two, verse fifteen. Do you know what it says there? Among his other thoughts, he concludes like this: "That ye may be blameless and harmless, the children of God, without rebuke, in the midst of a crooked and perverse generation, among whom ye shine as luminaries in the world." I want you, he says, to become people like that in the midst of this crooked and perverse society,

to be as luminaries in the world, like lamps, like lights, like stars, so that others may see and be able to be guided, and find the Pole Star, Christ, and be saved. So the apostles, for example, and devout preachers, clergy and laity, and Christians in general in the world, are, in a manner of speaking, the moral light by which others can be helped to find their real road. Many of us, of course, have the label, as I was telling you, but we lack the goods. We get caught out, because our lives are not in order.

That is exactly why I say to you: I have to be correspondingly what I claim. If we say "Christian," then I have to be the light that goes with it. In my life generally, by my words, and above all by my deeds, we must teach the principles of the Gospel, which the whole world needs to learn. "Their sound went out into all the ends of the world." That is how the prophets saw it, that is how Isaiah saw it. There is no other way for a person to return to Paradise, to the homeland he longs for. The road is the road of metanoia, of repentance. "I too have found the way through repentance." There is no other way; there is only one. Impenitence was the going out, repentance is the return,

sin was the expulsion, and freedom from sin is the return, by way of the road of humility. So then, wherever the light is, it shines and becomes visible, as we say. That is what the life of a real Christian is like: it gives light. Many people go hunting for the faults of others in order to cover up their own. I remember one detail from years back. I was talking with a man who was running down the clergy to me. He did not go to church, he did not go to Holy Confession, he did not receive Holy Communion, nothing. And yet he kept up with religious affairs, and above all with how the bishops conduct themselves.

He put this question to me, with the answer already built into it. He says to me, "I understand what you are telling me, but I want you to point out to me even one bishop who died and did not leave thousands of gold sovereigns behind." Chrysostomos of Kalamata had recently died. "Chrysostomos of Kalamata," I say, "left his cassock behind." "That was one," he says to me. "You asked me for one. If you ask me for a second, I will produce a second one for you." Do you see it? To cover his own life he goes looking for faults in others — and in the instruments of Christ, at that, in his "representatives," as some people call them. The bishops are not representatives of Christ; the bishops are not that. The Papists are the ones who talk that way. The Orthodox clergy are an instrument of grace, an instrument in the Church of Christ; a priest is not a representative. "Representative" implies the absence of the real person. We are here, of course, whereas the other man has gone away — that is how it is, that is Papist talk. Here the priest is an instrument. He does not say, "I forgive you," as the Papist says. He says, "Thou, O Lord, who didst say, whatsoever ye shall bind on earth shall be bound, and whatsoever ye shall loose shall be loosed, loose also this thy servant." Not I — I am the sinner; Thou, O Lord. Do I crown you? No, it is not I who crown you: the servant of God is crowned, in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit.

Do I baptize you? No, it is not I who baptize you: the servant of God is baptized, in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit. He is an instrument; he is not a representative. So people demand, as they put it, that the representatives of God should live up to it. Do the representatives of the doctors live up to it? Do the lawyers? Do the ministers live up to it, do the prime ministers? Has every single person who has been put in his position kept his oath? You say nothing to me about them; it is Christ's men you have come after. That is why our Christ says: be careful, he says, and he points out where the mistake lies. You cannot be cured by anything at all. If the salt goes bad, it cannot be put right with other salt. Take it, he says, and throw it outside.

Take care to be salt; do not lose your worth; be light. Otherwise there is no way left for you to spread the Gospel. You have been lost, and you have lost the world along with you. So the world wants an example — an example.

The world does not want to listen. The world does not want to believe. The world wants to see. And unfortunately that example is not there to the extent that it ought to be — although, to be fair, the example does exist. But we go looking for these matters that will cover up our own misdeeds. And that has the same force as what one of our own wise men used to say: "Whoever takes up another man's faults in order to cover his own is like a man washing himself with mud." You take mud, another person's filth, to wash off your own.

Filth is not washed away with filth. There is no excuse at all in the fact that the man doing it is someone who ought to be doing something else. But an example is what people want. They examine us: what part we play, where we stand, what part we play in Christian affairs. What is it that we profess? They come into our house and see icons all around the walls, and they do not find a life inside to match them; they do not find love, they do not find almsgiving, they do not find understanding, or warmth, or consolation. And the man says to you, "What is it you profess in here?" It takes light, it takes sacrifice, it takes what Christ did as the Good Samaritan in the parable. "What is mine is mine and what is yours is yours. I bother no one, and I don't want anyone bothering me,

I ask nothing from anyone, but I give to no one either." And then he expects that to get him a place in Paradise! That is no argument at all. "I don't bother anyone." But you are a robber! How could you not be bothering anyone? Where did you find the right to bother anyone, to harm anyone, to wrong anyone? You are a robber! And if I told you that you were a robber, you would take it badly. So then, how can you want to be the one who is bothered? If you want to be light, and for people to see your works and glorify the Father in heaven, you will have to live the life of the Good Samaritan. We had a man like that in our circle, who has now fallen asleep. Among his other good works he had done one strange good work: he spent himself in the following way — and these are lights that cannot be put out by any means at all.

You could bombard them with hydrogen bombs and they would not go out. He was a pensioner living on ten thousand drachmas. And there was a family with six children, a widow, who was living in shacks, because none of the people who had houses would take her in, seeing that she had so many children. Things reached the limit, and he went and found an engineer who was putting up blocks of flats, and he asked him to give him a flat — a three-room one, at the prices of that time — and to take twenty thousand drachmas up front and then four thousand a month until it was paid off. The man gave him the three-room flat, and he took that family and went and settled them inside it, and he paid — I don't know how many years — four thousand drachmas a month, and he paid off that house. It is here in Athens.

That is the light that comes through action, and you cannot put it out — you cannot. And the other person is asking for it; that is the very thing the other person wants. But how many of us are like that? I am not, and I am not going to pretend I am — I am not. Let me tell you another one, on a different level altogether. Light in forgiveness. This man is a friend of mine; he is still alive. He isn't here — he was promoted and moved away, so he doesn't come here now. He had his father and his mother, and himself. His father died, and then his mother died, and there was an uncle, a real Shylock, and he managed to devour it all, and not a penny to the orphaned children, nothing, not so much as a token. And my friend would listen at this end with complete calm and answer that brute respectfully — his uncle, from the other end of the line. In any case, from the way the uncle laid it out for him — I was working this out from the context — the ice factory went too.

At the end he said to him: don't hang up, uncle, let me say something to you. And I don't know what the other man said back — go on, and so forth. And he said this, which I heard as the closing word: you can manage anything you set your mind to. You can even squeeze us dry — even that is possible. Only one thing you will not manage. I had no idea yet what was coming.

To make me hate you. That you will not manage. And he hangs up the phone. Tell me — when you hear a man whose very saliva has been taken from him by that thieving uncle of his, and he says to him, you can manage anything, only you cannot make me hate you, because I am a Christian and I have no right to hate you. That, I confess, washed me clean. That thought always comes back to me, sometimes when things get tangled with someone, with myself, with other people, and so on. And I say: look what power Christ has, if you really do keep the light burning.

Let me tell you another one, from another side, so that you can see what light is. There is a woman who beats her husband — his head, right here. They have children; he goes out to work. Another man knows that this fellow who takes beatings from his wife goes to confession to a certain spiritual father, and he goes and finds that spiritual father and says to him: Father, does so-and-so — they both live here — Father, does so-and-so make his confession to you? He says yes. Have you ever asked that man how things are for him at home? How am I supposed to remember, he says.

When he comes, remember to ask him, because that man is always in need of consolation, but above all these days, when his wife has split his head open and it's bandaged up. You understand. And the priest kept it in mind as a reminder, as they used to say. And there you are, a few days later the man comes to make his confession. And sure enough, the priest sees the head bandaged, in a dreadful state. The father remembered, and in the middle of the confession he put the question like this: I don't remember, he says, whether I have ever asked you if you are married. Are you married? Yes, yes, I am, he says. Do you have a family, a wife, and so on? He says, I have three children.

And how do things go at home with your wife — do you live in harmony? Father, forgive me. I did not come to confess about my children or about my wife. I came to tell my sins. And he went on with what he had to say, and he left. Not one word. Nothing about his wife, nothing about his children, not even to his confessor. That is the light of Christ. These are the real Christians, the ones who give light to people who want to see.

They bring them to see, because — because after the noetic suns, the suns of the spiritual world that the intellect perceives, the clearest light there is is the sun we see with our eyes, the perceptible sun. But for ruined eyes, the sun is nothing at all.

For ruined eyes — because there are a great many ruined eyes of souls that do not want to see things as they really are. That's how it is. Now, since I have touched on this, allow me to speak to you from the opposite side as well: from the darkness, from the results of darkness, what they can do and where they can lead — because the things I've been describing are the works of the light and its radiance. So listen now to the results of darkness too. There is a maternity hospital here in Athens. Inside there is a Jewish woman who had gone in to give birth. She had her baby. In the next bed there is a Christian woman

who had gone in to kill hers, to have her abortion. And further along there are others. When the Christian woman found out that this woman was Jewish, she thought this was an opportunity to speak to her about the true faith of Christ. And indeed she found some way, at some point during the days they were together, to speak about Christ and about Christianity. The Jewish woman listened to her with great courtesy and understanding. But at the end she said this to her: Have you finished? She says yes. I could not, she says, even if I wanted to, follow your religion, because if your religion were true, you would not have committed this crime.

This crime shows that your religion is not true — that you yourself do not believe it. So how are you going to pass it on to me?

So the other person is not looking at what you say. They are looking at what you do. Let me tell you another. This one is alive too. They are all alive. Listen. Two orphaned souls go, with the little savings they had, to buy a plot of land. They draw up the preliminary agreement, they pay a certain sum up front, and a date was set for the proper contracts. This is in Markezinis' day, when the gold sovereign shot up and the dollar doubled. They come to sign the papers, but because of the change, because the dollar had risen, they didn't have enough. They were short by twenty or thirty thousand drachmas.

The whole matter was two hundred thousand drachmas, two hundred and fifty. And there in the office is a Christian — a Christian of the very best sort. And he offers to put up out of his own pocket the difference that had come from the rise of the dollar, so that the orphaned girls wouldn't lose their money and lose the chance at the plot. But then he asked for a little security. And what did he ask for? To be included as a co-purchaser. This murderer, this notary. And it was done.

They didn't want to sign. But never mind, we're all Christians here, and this and that — and the women put their signatures at the bottom. A little time goes by, prices rise; a little more time, and they gather the money to go and pay him back. And now the stalling begins: never mind, hold on to it, there's no need, keep it — he strings them along and around until the deadline passes, so that the property gets awarded to him. And now for fifteen years he has had them worn down to nothing in the courts. I can't give you names. Your hair would stand on end if you heard the names. Is this the light of Christ, that shines upon all?

People will find out about these things, and they will find out who is involved, too. And they will say: my God, what is going on here, do you exist, what is this? So how can Christianity go forward with a life like that? Let me tell you one more, from the tradition — let this one be a blessed one. You can read it, if you like, in the life of Saint Menas, on the eleventh of November. There you will find that a Jewish man had a Christian friend, a very good Christian, and whenever he went away to trade somewhere, whatever money he had over he always left with him, trusting that a Christian does not steal.

He didn't trust his own wife enough to leave it with her, or his children; he left it with the Christian. This had happened many times. On one of those many occasions he had left him five hundred gold coins. He went off on his journey, came back, and went to collect his money as always. And the Christian says to him: you left me nothing. I left you nothing? What are you saying — you left me nothing. They argued, and so on. Now, the Jewish man knew that Christians are afraid of oaths, and he says to him: will you allow us to go as far as Saint Menas, so that you can swear there that you never received it — and then it is yours, good luck to you. Fine. I'll get the animals.

They set off for Saint Menas — a day's journey on foot, I don't know where. And they arrive there, and our fine Christian gentleman lays his hand on the Gospel and swears that he never took it. The Jewish man had not expected that; right up until they got there he had believed it was impossible for a Christian to lay his hand down and swear a lie. And yet our Christian — and there are many of us here tonight just like him — laid his hand on it and swore, without turning a hair. The Jewish man was heartbroken; the case was lost. That had been his last card, Christ — whom he himself of course did not believe in, but he wanted to make use of him at that moment, since the other man did believe in him. They went outside, and they were going to travel back together. They get up on their horses. But the Christian's horse turned wild. It bolted.

He is thrown down and dashed to the ground. It didn't crush him, but he lost his handkerchief, his ring, and a gold signet seal he had. They were gone; he searched and so on — gone. Anyway, they got back up and rode on in silence, and they reached the halfway point of the road and sat down to eat together — quite some nerve on the Christian's part, eh — they sat down to eat together. And while they were eating, beside some water, before going on with their animals, he sees a horse coming at a gallop from the other direction, and on it the servant of his own household, the Christian's servant, holding the Jewish man's purse in his hand. Hey — how did you get here, what is this? But didn't you send us word?

Didn't you send a rider over there? Didn't you send him with your ring and your gold seal and this handkerchief of yours? And didn't you give express orders to bring the Jewish man's purse? Saint Menas himself had gone to the house and said: send these things down, because this master of yours is not coming back up. Now you understand what had happened. And do you know how many of us are just like that? If the things we do were brought to light, the heavens would groan. I am only gleaning these examples to show you that we are cheap goods, God have mercy on us. And let us take care: if our works are dark, let us work them over until they become works of light. I thank God, because he has given us metanoia — repentance — and Holy Confession, which levels everything flat

and then raises it all up again from the beginning and makes it beautiful for the Kingdom of Heaven, which I wish for one another and for all.

Απόψε το θέμα μας θα είναι η συνέχεια των προηγουμένων. Στην περασμένη μας ομιλία, στην συνέχεια των μακαρισμών από το 5ο κεφάλαιο του Ματθαίου,

για αυτό που λέγει ο Χριστός μας «Υμείς εστε το άλας της γης και το εάν το άλας μωρανθεί εν τι αλλησθήσετε». Απόψε το βραδί να μιλήσουμε για κάτι άλλο που λέγει το «Υμείς εστε το φως του κόσμου». Συμπληρώνοντας ου δύναται πόλις κρυβήναι πάμε οροστημένη. Σου δε καίω τη λύχνον και τη θέαση αυτών...

μόδιον, αλλά επιτυγχνίαν και λάμβει πάση και σε εντυγχία.

πρόσφατο Δευτέρα Παρουσία, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Αντίχριστος, Ευαγγελισμός, την κοινωνία, γενικά ο Χριστιανός. Την διατηρεί, προλαμβάνει την σύψη του, την διάδροση του, την διακοπέρα του, τον βαίνει με τη ζωή του. Απόψε παρουσιάζει μια άλλη ιδιότητα, ότι ο άνθρωπος ταυτόχρονα είναι κεφτό των ανθρώπων.

δηλαδή το ρόλο του λύχνου. Το Θεός είναι αυτό που βοηθάει τον άνθρωπο για να μην σκοντάψει, να μην συντριβεί όπως λέμε. Μαθηταί οι οποίοι ακούν το πρώτο από το στόμα του Χριστού μας και εμείς ωστέ το Θεό του κόσμου έχουν δευτερεύουσαν σημασία, διότι το πραγματικό φως είναι αυτός και αυτοί λαμβάνουν εκ του Φωτός. Θυμόσαστε τι λέγει ο Ιωάννης για τον Ιωάννη τον Πρόδρομο στο Ευαγγέλιό του, στο πρώτο κεφάλαιο. Ουκ είναι εκείνος το φως, ο Ιωάννης δηλαδή.

πρόδρομός μας δεν είναι εκείνος το φως, αλλά είναι να μαρτυρήσει περί του φωτός, έρχεται να μαρτυρήσει περί του φωτός, με τα συνέπεια το φως ήτο ο Χριστός και ερμηνεύοντας λέγει «Ην το φως το αληθινόν, το ερχόμενον, ο φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενοι στον κόσμο». Υπάρχουν λοιπόν δευτέραν σημασία εν σχέση με το πραγματικό φως του Απόστολου, έλαβαν από το φως, έλαβαν φως και μεταδίδουν εις τους άλλους φως, η αφετηρία όμως του φωτός, η πηγή είναι αυτός ο Χριστός, αυτό θέλω να πω. Άλλωστε ο ίδιος, δεν ξέρω αν μελετάτε κανένα φορά, θα πρέπει να βρείτε ότι λέγει το εξής τον Ιωάννη στο ΙΤΑ 12

εμείς το φως του κόσμου, ο ακολουθών εμείς που μη παρυπατήσει εν τη σκοτία, αλέξει το φως της ζωής. Αυτός είναι το φως. Φωτός. Έλαβε λοιπόν αυτή εκ του φωτός, μεταλαμπάδευση δηλαδή έγινε, γι' αυτό σας λέγω ότι υπέχουν δευτέρας θυμασία φωτός, οι Απόστολοι, παίρνουν λαμβάνοντας από το πραγματικό φως, από την πηγή του φωτός. Χριστός μας παρουσιάζεται και ως Φως και ως Ζωή, ως Αρχηγός Δημιουργίας, ως Θεός, τα πάντα, όλες αυτές οι ωφέλιμες ιδιότητες για τον άνθρωπο υπάρχουν στον Χριστό μας. Να μου επιτρέπετε για και αυτός είναι το φω, ο Χριστός, να τον παρουσίαζα σε τέσσερες πλευρές.

παίζει ο Λόγος μέσα στα γεγονότα του Ενθρέπου. Τότε πρώτα, ο Λόγος προς τον Θεό μου, ότι είναι και Θεός. Γράφω ο Ιωάννης, όπως βρούσκω και εγώ, στο Ευαγγέλιό του, στο πρώτο κεφάλαιο του Ιωάννου που είναι το Βατερλό των Ιεχωβάδων. Εν αρχή είναι ο Λόγος και ο Λόγος είναι προς τον Θεό και Θεός είναι ο Λόγος και το δεύτερο ακόμη και δαπτιώτη λέγει, ούτως είναι εναρκή προς τον Θεό, αυτό αποδεικνύει ότι ο Χριστός είτο και Θεό, είναι Θεός. Ο θείος Χρυσόστομος ερμηνεύων αυτό λέει προς τον Θεό, προς τον Θεό ή προς τον Θεό το ερμηνεύονται σε εξής, Πρώτος παροι δύο, έτσι λέει πάντοτε προς αυτός ο πατήρ, όπως ο πατέρας ή το κοιόγελο.

έρημος ουδέ λόγου, γιατί ο πατήρ δεν είναι έρημος από λόγο, ο λόγος δεν έγινε εκ των υστέρων και χρόνο όπως λέγουν οι γραφοβίτες, όπως έλεγε ο Άριος, άμα Θεός και λόγος, άλλο εγώ στο Θεό δεν υπήρχε ποτέ. Λογαρήν έρημος ουδέποτε λόγου, αλλά ει Θεός προς Θεόν ει, εν υποστάσει με διηδία, μία υπόθεσης λέει και η δύο. Έτσι το έρμηνε Ελβίτη. Αυτός ο λόγος έχει κατεστέσει προς τον κόσμο, έπαιξε κάποιο ρόλο προς τον κόσμο. Λέγει ο Ιωάννης, πάντα δι' αυτού εγένοντο, ο Χριστός θα έφτιαξε τα πάντα, όταν λέμε Άγιος ο Θεός, λέμε ο Πατήρ, όταν λέμε Άγιος Ισχυρός, λέμε ο Υιός Δίου τα πάντα εγένοντο.

Άγιος Αθάνατος και όλα τα πάντα διατηρούνται. Πάντα λοιπόν λέγει δι' αυτού εγένονται και περουσ' αυτού εγένετο ουδέν εγέφωνε. Δεν έγινε τίποτα χωρίς αυτούς. Αυτό έρχεται από τα πάντα. Ο λόγος εν σχέση με την ανθρωπότητα, ένα το, το λέγαμε το Χριστό, ζωή είναι, υπάρχει η ζωή και η ζωή είναι το φως των ανθρώπων. Λέγει ο Παύλος «Ο πνεύμα μη σβέγεται», το παρουσιάζει σαν μια φωτιά, σαν μια λαμπάδα, σαν ένα φως. Πότε ανάπτυξε τον άνθρωπο το φως αυτό, άμα το βαπτίσματοι.

μέρα που ο άνθρωπος βαπτίζεται, τότε ανάβει και γίνεται κόκκινη η ψυχούλα του από μαύρη. Αυτό άλλωστε συμβολίζει και το κερί που ανάβουμε και κρατούμε την μέρα του βαπτίσματος, είτε μεγάλος είναι ο άνθρωπος, είτε μικρός. Εν αυτό λοιπόν ζωή είναι και η ζωή είναι το φως των ανθρώπων. Χριστός Αυτός είναι που ζωοποιεί, που ανάπτει τις ψυχές των ανθρώπων, τα κάρβουνα. Γιατί ο άνθρωπος γεννιέται με ψυχή κάρβουνο, με ψυχή μαύρη, σατανική και τη μέρα του βαπτίσματός του αυτή η ψυχή ανάπτει, γι' αυτό και χρειάζεται αυτή η θρυαλλίδα προσοχή.

μην κάνουμε ατασταλείες, να μην κάνουμε αμαρτίες και επιτρέπουμε από τη θυρίδα αυτή και εισέρχεται ο σατανάς και μας το σβήσει το φως που μας άναπτε ο Χριστός την ημέρα του βαπτίσματος, στο υπτήρησης των εμπολέων. Δεν έχει σκοπόν τον άνθρωπο να το πάει στο παράδεισο. Έχει σκοπόν να του διατηρήσει τη θρυαλλίδα, το φως αυτό που άναψε ο Χριστός. Είναι το βαπτίσματι για να πάει στο παράδεισο. Στουλάπι το φως που ήδη του δόθηκε δωρεάνε το βαπτίσματι. Δεν πηγαίνει ο άνθρωπος με τα έργα του στο παράδεισο. Φυλάτι. Είναι το λαμπόγελο που λέμε το μη, το μη, το ού, το ού κλπ. Είναι οι φύλακες που κλείνουν τον σατανά μακριά να μην πει μέσα να σου δήσει το χώρο.

οποίος ο άναψε ο Χριστός μας την ημέρα της παλιγγενεσίας, την ημέρα του βαπτίσματος. Εν αυτό λοιπόν λέει η ζωή είναι και η ζωή είναι το φως των ανθρώπων. Ακόμη, ο Χριστός μας εισέφηκε με την υπόδοση της αμαρτίας μας και το φως ο Χριστός. Εν τη σκοτία θέλει οι νύχιοι στους ανθρώπους να περπατήσουν σωστά και η σκοτία αυτό ου κατέλαβε, αλλά η αμαρτία δεν το εννοείται στο στόχο αυτό που ήμπλουσε ο Θεός μας προκειμένου να φωτίσει πάντα άνθρωπον, θέλοντας, θέλοντας πάντα άνθρωπον. Διότι όποιος δεν θέλει, ούτε η Αγία Τριάσπορη διάχυτον για τον είναιό μας.

Παντοδύναμος ο άνθρωπος είναι στων κόσμων τούτων, παντοδύναμος είναι αναφορικός με το θέμα της σωτηρίας, αν αυτό δε θελήσει δεν μπορεί ούτε αυτή η Αγία Τριάζ να τον σώσει διότι σέβεται το αυτεξούσιό του. Η λέξης Λόγος που είναι και Φω, που είναι και Δύναμης, που είναι και Ζωή, που είναι και Θεό, που είναι και Δημιουργός, βέβαια παρουσιάζεται το πρώτον, μια κετώφιξα πως θα το λέγω, σπουλώνει τα κείμενα. Αυτός το πρώτον μπράβει μέσα, εναρκίνονται όχι, όμως. Όμως υπήρχε και στην Παλαιά Διαθήκη ο λόγος, εάν παραδείγματι ανοίξουμε το ψαλμό

,6 θα βρούμε εκεί να λέγει το εξής Το Λόγο Κυρίου οι Ουρανοί εστερεώθηκαν Κύριος είναι ο Θεός και το Λόγο του Θεού, δια του Λόγου του Θεού εστερεώθηκαν οι Ουρανοί Υπάρχει αμυδρός και ο Λόγος στην Παλιά Αδιαστοίχη Ο Ιωάννης είχε άλλα πράγματα υπόψη του και έγραψε έτσι κατά αυτήν την έννοια που σας είπα γρηγορότερα Είναι το βατερλό των Ιωφοβητών, διότι αυτοί απορρίπτουν τη θεότητα του Ιησού Ο Χριστός λοιπόν είναι η πηγή της ζωής και η πηγή του φωτώ Και οι Απόστολοι έλαβαν εκ του φωτώ Βασιλεία των Ουρανών, Βασιλεία Γέννησης Ευαγγέλιο, Ευαγγελισμός, Θεοτόκου, της των Ουρανών, Βασιλεία Γέννησης Γέννησης Ευαγγελισμός, Θεοτόκου, Ουρανών, της της των Θεοτόκου,

και εμείς βαπτιζόμενοι, λαμβάνουμε εκ του φωτός και πρέπει να προσέχουμε η ζωή μας να είναι σύμφωνος με την ομολογία του βαπτίσματος ώστε να είναι όλος φωτεινή, να βλέπουνε οι άλλοι και να οδηγούνται, να μην σκοντάσουνε διότι η ζωή πολλών μας είναι τέτοια που ούτε στην ελατρεία δεν βρίσκεται. Χριστιανών πολλών, αυτοί δεν είναι φως ή σκοτάζουν στην ζωή των άλλων και ρεύχονται τους ανθρώπους. Οι Απόστολοι δεν άφησαν με τη ζωή τους σκιά να σκοντάψουν οι άνθρωποι, οδηγήθησαν. Πώς τους έριξαν, και γραπτών και προφορικών και με πράξεις όχι μόνο με θεωρίες

το τρίπτυχο, πράξη, θεωρία, γραφή και προχωρηκή, είναι αυτά που βοηθούν τον άνθρωπο να δει σωστά ότι αυτή είναι η διδασκαλία. Τι λέει διδασκαλία ανθρωπίνη, τι λέει λόγια αυτά και έργα που μπορούν να τα κάνουν οι άνθρωποι ή να τα κάνει οποιοςδήποτε. Το πνεύμα του Άγιου Διακουγαδίου, στην Παλιά Διαθήκη, στων 307 ψαλμών του στίχος 9, λέει και θα το τιμώσετε κι εσείς, το έχει δανειστεί η Εκκλησία μας και το έχει βάλει στην δοξολογία. ότι παρασκή πηγή ζωής δεν το φωτίσου οπτώ με φαχθό. Είναι λόγια του Πνεύματος του Αγίου Διάτου Γαβή γραμμένα χίλια χρόνια π.Χ. Είναι δηλαδή ο Χριστός.

ζωής και πηγή φωτός. Συνήθως, έχοντας σχέση με την πηγή του φωτός, έλαβαν και μεταλαμπάδευσαν στους άλλους. Οι άλλοι στους άλλους, οι άλλοι στους άλλους, από τους οποίους κι εμείς έχουμε πάρει, αν έχουμε πάρει και έχουμε διατηρήσει τη Χριστιανία. Επίσης, ο Ιωάννης λέγει, είναι ο δειδούς ζωήν το κόσμο. Ο Χριστός είναι ο δίδος ζωής του κόσμου. Επίσης λέγει ότι αυτός είναι η Ανάσταση και η Ζωή, ο Χριστός, ο Λόγος. Επίσης λέγει είναι ο αληθινός Θεός και η Ζωή η αιώνιος, Χριστός. Αυτή η ζωή που είναι ο αληθινός Θεός είναι το φως των ανθρώπων από το οποίο έλαβαν οι Απόστολοι

λέγει ο θείος Χρυσόστομος, ούκ είπεν ειν το φως των Ιουδαίων, αλλά καθόλου των ανθρώπων, όλων των ανθρώπων γιατί ο Χριστός δεν ήρθε στον κόσμο για να γνήσεις τους Ιουδαίους, αρχίζοντας από τους Ιουδαίους, από την Ιερουσαλήμ, Ιουδαία, Σαμάρια μέχρι μέτρα τους δύο, ήρθε για όλο τον κόσμο. Είμαι δηλαδή ο νέος Αδάμ, ο οποίος ήρθε να ζωοποιήσει και να φωτίσει τους καθημένους σε σκόπι και ελφιά χαμάτου, απόγενους του παλιού αποστάτου παραδάτου Τεπτοκώτου Σαδά. Κατασυνόπια, τόσον κάθε άνθρωπος έρχεται ξενός θέματος κατά τον Παύλο, άνθρωπος, σκόπινος, κίτρινος, πράσινος, δεν είναι αυτό, έρχεται ξενός θέματος. Άρα είναι η άποψη των αδελφών.

λοιπόν ο νέος άνθρωπος να αναλάβει, να ζωοποιήσει και να φωτίσει όλους τους ανθρώπους του σαπαδάμου. Δευτό και ο Σταυρός του Κυρίου μας ήτο τετραμερής. Δεν είναι το πως τον σκιάχνουν, έχω δείτε, σαν ένα παλούκι, σαν ένα μπάσαλο. Ήτο τετραμερής, γιατί ήρθε για όλο το κόσμο, για τα τέσσερα σημεία του ορίζοντος, ο Χριστός. Κατ' εδώ τη λέξης Αδάμ, όπως θα το πει κάποια άλλη φορά, συνίσταται από τα τέσσερα αρχικά γράμματα των τεσσάρων σημείων του ορίζοντος, Αδάμ, Ανατολή, Δύσις, Άρκτος, Μεσημβρία, Αδάμ, για όλο τον κόσμο η ευχή ο Χριστός. Είναι λοιπόν λέει, όχι μόνο για τους Ιουδαίους δηλαδή ο θείος του Ισόδεμος.

Βουκίπεν είναι το φως των Ιουδαίων, αλλά καθόλου των ανθρώπων, δεν είναι των ανθρώπων, αυτό πάνε να πει καθόλου, δεν είναι των ανθρώπων. Γι' αυτό έγινε τόσο προεργασία για τον Χριστό, ώστε θα είσαι καλοπροέρετος που θέλεις, είτε των ημερών του είτο, είτε εκ των υστέρων εφόσον θα θελήσει να μελετήσει την Παλιά και την Καινή Διαθήκη, θα τον βρει τον Χριστό και προ-Χριστού και μετά-Χριστό, διότι είναι το πρόσωπο βάσει του οποίου θα κριθεί ο άνθρωπος. Δεν θα τον κρίνει ο Θεός Πατήρ, ο Ιησούς θα κρίνει τον άνθρωπο. Ο Απόστολος Λουκάς, στο συγγραφές των πράξεων, δεν έχετε διαβάσει ποτέ σας, στο τέταρτο κεφάλαιο του,

12, λέγει εκεί το εξής. Και ούκες την εν άλλο ουδενή η σωτηρία. Δεν υπάρχει πουθενά σωτηρία, μην την αναζητείτε. Ουδέγαρ όνομα εστί έτερον υπό των Ουρανών δεδομένων. Ότι υπάρχει άλλο όνομα λέει κάτω από τον Ουρανό. Ενανθρώπις ενώ δίσωτη είναι η Μάτια. Αυτό είναι το μοναδικό όνομα. Αυτός είναι το φως του χώρου, αυτός είναι η ζωή και η ανάσταση, αυτός είναι η οδό, αυτός είναι τα πάντα, Χριστός, αυτό είναι το φως, είναι η πηγή της ζωής και η πηγή του φωτός, όπως λέει ο ψαλμωδός που σας είπα και είναι αυτός ο δειδούς ζωή, η Ανάσταση και η Ζωή είναι ο αληθινός.

η ζωή, είναι το φως των ανθρώπων και όλα αυτά τα πράγματα. Ούτε κατέλαβε αυτό, προσέξατε τη λέξη, η σκοτία λέγει δεν εννοείται αυτό. Η αμαρτία, η αδιαφορία, η σκληρότητα των ανθρώπων δεν τον εγνώρισε το Χριστό. Και μόνο στο πρώτο κεφαλό του, στους λίγους στίχους, και τρεις φορές μιλάει ο Ιωάννης ότι οι άνθρωποι δεν τον έδεχναν τον Χριστό. Μιλάει στο πέμπτο εδάφιο του, στο δέκατο εδάφιο του και στο ενδέκατο εδάφιο του. Λέγει, «Εν αυτό ζωή είναι και η ζωή είναι το φως των ανθρώπων». Πολύ λίσο ο Χριστός. και το φως σε τη σκοτία φαίνει και η σκοτία αυτού αυτό ού καταλαβαίνει.

άνθρωποι δηλαδή, που ήσαν στο σκοτάδι, δεν τον εννοήσαν τον Χριστό. Και έρχεται ο άνθρωπος απεσταλμένος παρά Θεού, ομιλεί για τον Ιωάννη, τον Πρόδρομό μας. «Όνομα αυτού Ιωάννη, που το στείλτεν εις μαρτυρίε, είναι να μαρτυρήσει περί του φωτός», περί του Χριστού, γιατί αυτός είναι το φως. ο Ιωάννης ή το φως, να πάντες πιστέρθος δι' αυτού, ούκ είναι εκείνος το φως, δεν είναι ο Ιωάννης το φως, αλλά είναι να μαρτυρήσει περί του φωτός, ο Χριστός είναι το φως, είναι το φως των αληθινών, το φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενοι στον κόσμο, εν το κόσμο είναι, ήτο λέει τον κόσμο, και ο κόσμος δι' αυτού εγένετο, αυτός τον έφταξε τον κόσμο, και ο κόσμος αυτόν ουκ έβινο,

πάνω, με τα τέλαβον, εδώ ουκ έκνο. Εις τα ίδια είδε και ήδη αυτόν ου παρέλαβον. Και ου παρέλαβον. Τρεις φορές τον αρνούνται τον Χριστό με πράξη και με λόγια.

είναι οι άνθρωποι, ήσαν δυστυχώς είναι να μην πω και θα είναι, έχουμε να μην είναι, έχουμε να μην είναι. Γύρω από αυτό θα ήθελα να σας πω ότι εφόσον ο Χριστός μας λέει εσείς είστε, σας δίνω, λάβετε και με τα δώσετε και είδατε πως το έδωσε πάλιε με θάβριο, με την κοκοστή, με μια κόκκινη γλωσσούλα στο κεφάλι του καθενάς, εφοτίστη ο νους τους, γνώρισαν όλες τις τυχές των πραγμάτων, έλαβαν φάρος και βγούσαν και κήρυξαν τον Χριστό έστω και ανέδωσαν και τη ζωή τους. Διότι όπως ξέρετε, όλοι οι Απόστολοι είχαν ένα άτιμο τέλος. Έχει τιμητικό δηλαδή. Αυτός ούτως ο Ιησούς είχε το μεγαλύτερο...

Σκακούργος στο Σταυρό, στη συνέχεια και αυτοί οι μαθητές του. Τι λειτουργεί του γενικά θέλω να ξέρετε ότι είναι μικρά φώτα. Γράφει στον Ιωάννη Ε΄35 ότι ο Ιωάννης ο πρόδρομος ως λειτουργός του Χριστού ήταν ένας λύχνος. Έχετε προσέξει ποτέ σας, έχετε διαβάσει αυτό το κομματάκι; Ακούστε τι λέγει. Εκείνος, ο Ιωάννης ο Πρόδρομός μου. Είναι ο λύχνος, ο καιόμενος και φαίνον. Λέγει τον Δήμιο Πρόδρομό μου. Ότι ήταν σαν ένα λυχνάρι αναμένο και φωτός. Ήταν τέτοια η ζωή του και η διδασκαλία του το είδος της πίστεώς του μια φωτεινή λαμπάδα για να ακολουθήσουν όσοι θέλουν να τον ακολουθήσουν, και γνωρίζετε ότι πολλοί τον ακολούθησαν τον Ιωάννη και βρήκανε τον Χριστό στη συνέχεια, διότι οι Απόστολοι, δεν ξέρω αν ένας, δύο δεν είναι, οι υπόλοιποι άλλοι είναι μαθητές του Ιωάννη. Γι' αυτό και τους λέγει, όπως ακούσατε σήμερα αν προσέξατε στον Απόστολο, ο Ιωάννης εβάπτισε ημάς, είδατε, θα βαπτιστείτε εν πνεύματι Αγίω, ουσί με τα πολλά αυτά αυτά σήμερα. Άρα λοιπόν ήσατε από το περιβάλλον του Ιωάννη. Ακολούθησαν αυτό το λυχναράκι, των λύχνων, και βρήκανε τον Ήλιο της Δικαιοσύνης. Τους οδήγησε αυτός ο λύχνος στη σωτηρία. Έτσι ακριβώς είναι και

οι διάδοχοι θα πρέπει να είναι, και οι διάδοχοι του Χριστού, πραγματικά λυχνάρια, ώστε ο άλλος να βρίσκει τον δρόμο του, να του διαφωτίσεις τα θέματά του, να του λύσεις τις απορίες του, να του μιλήσεις με τη ζωή σου. Περισσότερο βέβαια, και δυνατότερο έτσι να πει κανείς, είναι η ζωή του ανθρώπου, γιατί οι άνθρωποι περισσότερο ακούνε, λιγότερο ακούνε και περισσότερο βλέπουν. Θέλουν να δουν παράδειγμα, αν αυτό που λες, αν το πρέπει. Γι' αυτό και πολλοί λένε, ίσως και μεταξύ μας να είναι, εγώ αν δεν είμαι, δεν πιστεύω. Δε θα ήθελα αυτά που λέει ο Κύριος αυτός, ή που λέει ο Πατέρας αυτός, ή που λέει ο Δεσπότης αυτός, να είδω τα κάνει εκεί σκοντά αυτή.

και να οι δύο τι τα κάνει και αυτός να μην τα κάνει, αλλά εν πάση περιπτώσει ζητάει παράδειγμα, αυτά θέλουμε να πούμε. Ο Ιωάννης περί του Ιωάννου λοιπόν λέγει, εκείνος ο πρόδρομος είναι ο λύχνος, ο καιόμενος και φαίνων. Εμείς πολλές φορές είμαστε σαν σβηστές λαμπάδες, σαν σβηστά λυχνάρια. Και δεν ξέρω αν είστε από επαρχία κανείς, δεν έρθουν τα πετρώντα και τα ρεύματα και τα λοιπά. Εκογόσαζε λύχνοι με λάδι, με ένα πιτήρι χοντρό δυο δάκτυλα. Και αν έκανε και έσβαινε, στέπιανε στο λαιμό. Έτσι είμαστε πολλοί. Είναι η ζωή μας τέτοια που βρωμάει με όλη τη σημασία της λέξεως. Να μην μας δει άνθρωπος, φτάθηκε κοντά μας. Δεν είναι θα οι άνθρωποι θα τον βγάλουμε από τη δύσκολη στράτα που τον έβαλε ο Σατανάς για να τον απολέσει, αλλά είναι τελείως αντίθετα.

Συνείδε, ειθελήσατε, αγαλλιαθήνε προς όρα με το φωτή αυτού, σύζηλε, ειθελήσατε, κάτι να απολαύσετε κοντά του, πήγανε κοντά εκεί, αλλά κοντά σε αυτόν βρήκανε τον Ήλιον έπειτα, βρήκανε την πηγή και το θέμα άλλαξε. Και ο Παύλος ακόμη έχει μια προτροπή στους Φιλιππησίους, το έχω βρει αυτό, είναι στο β' κεφάλαιο, στίχος 15. Ξέρετε τι λέει εκεί; Μέσα στις άλλες τους σκέψεις καταλήγει ως εξής: Ίνα γένησθε άμεμπτη και ακέραιη, τέκνα Θεού αμώμητα εν μέσω γενεάς σχολιάς και διεστραμμένης. Εμείς φαίνεστε ως φωστήρες σε το κόσμο. Θέλω, λέει, να γίνετε τέτοιοι μέσα στη σχολιά και τη διεστραμμένη αυτή κοινωνία,

να είστε σαν φωστήρες στον κόσμο, σαν λυχνάρια, σαν φώτα, σαν αστέρια, για να βλέπουν οι άλλοι να μπορέσουν να οδηγήσουν, να βρούνε τον Πολικό Αστέρα, το Χριστό, για να σωθούν. Ώστε οι Απόστολοι παραδείγματοι, οι ευσεβείς ιεροκήρικες, κληρικοί, λαϊκοί, οι χριστιανοί γενικά εν το κόσμο είναι τρόπον τι να το ηθικών φως που θα μπορέσουν οι άλλοι να βοηθηθούν να βρούνε το δρόμο τους το πραγματικό. Πολλοί έχουμε βέβαια την ταμπέλα, όπως σας έλεγα, αλλά μας λείπει το εμπόρευμα. Μας συλλαμβάνουν να μην είμαστε εντάξει με τη ζωή μας.

Γι' αυτό ακριβώς σας λέγω, πρέπει να είμαι θα ανάλογη. Αν λέγουμε χριστιανός, πρέπει να είμαι το ανάλογο φως. Γενικά στη ζωή μου, δια των λόγων, κατεξοχήν δια των πράξεων, πρέπει να διδάσκουμε τας αρχάς του Ευαγγελίου, που είναι ανάγκη να το μάθει όλος ο κόσμος. Εις τα πέρατα της οικουμένης εξήλθε ο φθόγγος αυτού. Έτσι είδαν οι προφήτε, έτσι είδε ο Ισαΐας. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να επιστρέψει ο άνθρωπος στο παράδεισο, στην πατρίδα του την Ποθηνή. Η οδός είναι η οδός της μετανοίας. Εύρον καγώ δια της μετανοίας την οδό. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος, ένας είναι. Αμετανοησία ήταν η έξοδος, μετάνοια είναι η επιστροφή,

είτο η έξωσης, αναμαρτησία είναι η επιστροφή, διά του εισοδού της ταυτοπαθίας. Όπου λοιπόν το φως φέγγει και γίνεται ορατόν να πούμε τη σπάση. Έτσι είναι και ο βίος του πραγματικού χριστιανού, φωτίζει. Πολλοί άνθρωποι αναζητούν σφάλματα των άλλων για να καλύψουν τα δικά τους. Περιθυμώ με μία λεπτομερία προαιτώνου. Μιλούσαμε με κάποιον ο οποίος μου έβαζε τον κλήρον. Αυτός δεν εκκλησιάζεται, ούτε εξομολογείτο, ούτε κοινωνούσε, τίποτα. Και εντούτοις παρακολουθούσε τα θρησκευτικά πράγματα, πώς πολιτεύονται κατεξοχήν οι αρχιερείς.

μου θέτει το εξής ερώτημα με την εξής απάντηση. Μου λέει, σε καταλαβαίνω αυτά που μου λες, αλλά θέλω να μου υποδείξεις έστω και ένα Αρχιερέα ο οποίος απέθανε και δεν άφησε χιλιάδες λίρες. Είχε πρόσφατα πεθάνει ο Χρυσόστομος Καλαμών. Ο Χρυσόστομος, λέω, Καλαμών, άφησε να ράσου. Ένας, μου λέει, ήταν αυτός. Ένα μου ζήτησες. Αν μου ζητήσεις και δεύτερο, θα σου βγάλω και δεύτερο. Το καταλαβαίνετε; Για να καλύψει τη δικιά του ζωή αναζητεί σφάλματα στους άλλους και μάλιστα στα όργανα του Χριστού, στους αντιπροσώπους που λένε ορισμένοι. Οι αρχιερείς δεν είναι αντιπρόσωποι του Χριστού, ούτε οι αρχιερείς, θα τα λένε οι παπικοί. Ο κλήρος ορθοδόξος είναι όργανον της χάριτος, είναι όργανον στην Εκκλησία του Χριστού, δεν είναι αντιπρόσωπος. Αντιπρόσωπος πάει να πει απουσία του πραγματικού προσώπου. Είμαστε εμείς εδώ, βέβαια που έχει πάει αυτός, έτσι είναι, πάπα στα λέει αυτά. Εδώ είναι όργανον, δεν λέει εγώ σε συγχωρώ που λέει ο παπικός. Λέγει, σύ, Κύριε, όστις είπας όσαν δέσετε επί της γης δεδεμένα, κι όσαν λύσετε, λέει, ημένα, λύσε και του δούλου σου τούτου. Όχι εγώ, εγώ είμαι ο μαρτυολός, σύ, Κύριε. Εγώ σε στεφανώνω; Όχι εγώ σε στεφανώνω, στέφεται ο δούλος του Θεού στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.

σε βαπτίζω; Όχι εγώ σε βαπτίζω, βαπτίζεται ο δούλος του Θεού στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Είναι όργανο, δεν είναι αντιπρόσωπος. Ζητούν λοιπόν, όπως λένε αυτοί, τους αντιπροσώπους του Θεού να είναι οι ανάλογοι. Μήπως οι αντιπρόσωποι των ιατρών είναι οι ανάλογοι, των δικηγόρων είναι οι ανάλογοι; Των Υπουργών είναι οι ανάλογοι, των Πρωθυπουργών είναι οι ανάλογοι; Ο καθένας που έχει τεθεί στη θέση του έχει κρατήσει τον όρκο του; Δεν μου μιλάς τίποτα για αυτούς, με βρήκες του Χριστού. Γι' αυτό λέγει ο Χριστός μας, προσέχτε, λέει, σύστησε τα λάθη. Δεν μπορείτε να θεραπευτείτε με τίποτα. Αν χαλάσει το αλάτι, με άλλο αλάτι δεν γίνεται καλά. Πάρε το, πετάμε έξω, λέει.

Προσέξετε να είσαστε αλάτι, μην χάσετε την αξία σας, να είστε φως. Δεν υπάρχει τρόπος ευαγγελισμού δικός σας. Χαθήκατε και χάσατε κόσμο. Θέλει παράδειγμα λοιπόν ο κόσμος, παράδειγμα.

Δεν θέλει να ακούσει ο κόσμος. Δεν θέλει να πιστεύσει ο κόσμος. Θέλει να ιδεί ο κόσμος. Και αυτό το παράδειγμα δεν υπάρχει δυστυχώς, όσο θα έπρεπε να υπάρχει, γιατί να είμαστε ειδικοί, υπάρχει παράδειγμα. Αλλά εμείς αναζητούμε τα θέματα αυτά, τα οποία καλύπτουν τις ατασταλείες της δικής μας. Αλλά αυτό έχει την ισχύ εκείνη που έλεγε ένας σοφός δικός μας, «Ο λαμβάνων τα σφάλματα του άλλου για να καλύψει τα δικά του είναι σαν να πλένεται με λάσπη». Πέριν στη λάσπη, τη βρομιά του άλλου να πιείς τα δικά σου.

πλένεται η βρωμιά με βρωμιά, δεν υπάρχει καμία δικαιολογία το αν το κάνει αυτός που θα έπρεπε να κάνει κάτι τι άλλο. Όμως θέλει παράδειγμα, μας σητάζουνε τι ρόλο παίζουμε, που είμεθα, τι ρόλο παίζουμε στα χριστιανικά πράγματα. Τι επαγγελόμεθα; Μπαίνουν σπίτι μας και βλέπουν εκεί πέρα, ξέρω εγώ, εικόνες γύρω γύρω και δεν βρίσκουν ζωή ανάλογων μέσα, δεν βρίσκουν αγάπη, δεν βρίσκουν ελεημοσύνη, δεν βρίσκουν κατανόηση, θαλπωρή, δεν βρίσκουν παρηγορία. Σου λέει, τι επαγγέλεστε εσείς εδώ; Θέλει φως, θέλει θυσία, θέλει εκείνο που έκαμε ο Χριστός ως καλός Σαμαρείτης στην παραβολή. Τα δικά μου και δικά σου. Δεν πειράζω κανένα, αν θέλω να με πειράσει κανείς,

ζητάω από κανέναν, αλλά δε δίδω σε κανέναν. Και περιμένει να σε βγάλει θέση στο παράδεισο, ε! Αυτό δεν είναι θέμα. Δεν πειράζεται κανέναν. Μα ληστήσεις ε, που θα πειράξεις κανέναν; Που το βρήκες το δικαίωμα να πειράξεις κανέναν, να βλάψεις κανέναν, να αδικείς κανέναν; Ληστήσεις ε! Άμα σου πω ότι είσαι ληστής θα σου κακοφανεί. Ε, πως λοιπόν θέλεις να πειράζεσαι; Θα φροντίσεις, αν θέλεις να είσαι φως και να βλέπουν τα έργα σου και να δοξάζουν τον Πατέρα στον ουρανό, θα πρέπει να ζήσεις τη ζωή του καλού Σαμαρίτου. Είχαμε ένα τέτοιο στο περιβάλλον μας, ο οποίος εκοιμήθηκε. Αυτός είχε κάνει μέσα στις άλλες του αγαθοεργίες και μια παράξενη αγαθοεργία, διέθεσε δηλαδή τον εαυτό του κατά τον εξής τρόπο, που αυτά είναι φώτα που δεν τα σβήνουν με κανέναν τρόπο.

με υδρογόνου βόμβες να τα βομβαρδίσεις, δεν σβήνουν αυτά. Ήταν ένας συνταξιούχος άνθρωπος με 10.000 δραχμές. Και υπήρχε μια οικογένεια με 6 παιδιά, μια χήρα, η οποία έμενε σε μπαράκια, γιατί κανένας από αυτούς που είχαν σπίτια δεν τη βάζανε μέσα, μετά διότι είχε πολλά παιδιά. Έφτακανε πλήρων και πήγε αυτός και βρήκε ένα μηχανικό που έκανε πολυκατοικίες και του ζήτησε να του δώσει ένα διαμέρισμα, τότε, των τριών δωματίων, να του δώσει 20.000 δραχμές μπροστά και να του δίδει 4.000 το μήνα να το ξεχρεώσει. Του το έδωσε το τριάρι και παίρνει την οικογένεια και πήγε και την καθιστά μέσα και πλήρωσε αυτός, ξέρω ότι πόσα χρόνια, με τέσσερες χιλιάδες δραχμές το μήνα και το ξεχρέωσε το σπίτι αυτό. Εδώ στας Αθήνας είναι.

είναι το φως δια της πράξεως που δεν μπορείς να το σβήσεις, δεν μπορείς, και το ζητάει ο άλλος, το θέλει ο άλλος αυτό το πράγμα, αλλά πόσοι είναι αυτοί μεταξύ μας; Δεν είμαι θα έμεσαι, δεν είμαι. Σας πω ένα άλλο, σε ένα άλλο πλάνο επάνω. Φως στην συγχωρητικότητα. Είναι φίλος μου αυτός, ζει ακόμα. Δεν είναι εδώ, πέρασε προβιβάστη και πήγε με το παλιό. Δεν έρχεται τώρα εδώ. Αυτός είχε τον πατέρα του, τη μητέρα του και αυτός. Πέθανε ο πατέρας του, πέθανε και η μητέρα του, ένας θείος Σάιλοκ Γραφή, Ευαγγελισμός, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Αποκάλυψη, Ανάσταση, Ανάσταση, Αποκάλυψη, έτσι το πράγμα και τα έχει καταφέρει να τους το φάει και αυτό, ούτε δεκάρα στα ορφανά, τίποτα, ούτε φιχηρά, τίποτα. Αυτός άκουγε από εδώ με στοικότητα και με σεβασμό του απαντούσε, αυτού του θηρίου, από εκεί του θείου του. Εν πάση περιπτώσει όπως του τα περιέγραψε ο θείος του ως φαίνεται, εγώ από τα συμφραζόμενα τα έβγαζα αυτά, πάει και το παγοπείο.

του είπε στο τέλος, μην κλείσεις, θεία, του λέει, καθ' εγώ να σου πω. Και δεν ξέρω τι του είπε αυτός από εκεί, πες και λοιπά. Και είπε το εξής που άκουσα εγώ ως επίλογο. Όλα μπορείς να τα κατορθώσεις με τον τρόπο που πιστεύεις. Και ακόμη να μας στήψεις, ακόμη δυνατόν. Ένα μόνον δεν θα κατορθώσεις. Εγώ δεν ήξερα τι θα πει ακόμη.

να με κάμεις να σε μισήσω. Αυτό δεν θα το κατορθώσεις. Και του κλείνει το τηλέφωνο. Πείτε μου, όταν ακούς έναν άνθρωπο που και το σάλιο τους το πήρε ο άλλος, ο λοποδύτης ο μπάρμπας τους, και να του λέει, όλα μπορώ να τα κατορθώσεις, μόνο να με κάμεις να σε μισήσω το κατορθώς, γιατί είμαι χριστιανός και δεν έχω δικαίωμα να σε μισήσω. Αυτό ομολογώ από πλύστηκα. Πάντοτε μέσα μου έρχεται αυτή η σκέψης, καμιά φορά όταν τα πράγματα είναι μπερδεμένα σε κανέναν, στον εαυτό μου, σε άλλους κλπ. Και λέγω, κοίταξε εδώ τι δύναμη έχει ο Χριστός αν πράγματι κρατήσεις το φως αναμένο.

σας πω ένα άλλο, σε μια άλλη πλευρά, να ειδείτε φως. Είναι μία η οποία χτυπάει τον άντρα της, το κεφάλι του εδώ, έχει παιδιά, αυτός εργάζεται. Ένας άλλος γνωρίζει ότι αυτός που χτυπιέται από τη γυναίκα του εξομολογείται στον τάδε πνευματικό και πάει και τον βρει τον πνευματικό αυτόν και του λέει, πάτερ, ο τάδε, και οι δύο ζουν εδώ, πάτερ, ο τάδε σε εσάς εξομολογείται; Λέει ναι. Τον έχετε ρωτήσει ποτέ τον άνθρωπο αυτόν πώς περνάει στο σπίτι του; Πού να θυμάμαι, λέει.

Αν θα έρθει, θυμηθείτε το να το ρωτήσετε, γιατί πάντοτε θέλει παρηγοριά αυτός ο άνθρωπος, αλλά κατ' εξοχήν αυτές τις ημέρες που γυναίκα του του έχει ανοίξει το κεφάλι και είναι δεμένος. Καταλαβαίνετε, το κράτησε και ο Παππάς υποθυμίωση, όπως τα λέγανε. Να σου, σε λίγες μέρες πάει να εξομολογηθεί. Πράγματι, βλέπει το κεφάλι δεμένο, εδώ πράγματα, θάνατα. Θυμήθηκε ο πάτερ και μες στην εξομολόγηση του έθεσε το ερώτημα ως εξής. Δεν θυμάμαι, του λέει, αν σε έχω ρωτήσει ποτέ αν είσαι παντρεμένος. Είσαι, του λέει, παντρεμένος; Ναι, ναι, είμαι, του λέει. Έχεις οικογένεια, γυναίκα σου και λοιπά; Λέει, έχω τρία παιδιά.

θα πάτε στην οικογένεια με τη σύζυγο, ομονοείται πώς; Πάτερ μου, συγχώρεστε με. Δεν ήρθα να εξομολογηθώ ούτε για τα παιδιά μου, ούτε για τη γυναίκα μου. Ήρθα να πω τις αμαρτίες μου. Και συνέχισε ό,τι είχε να πει αυτός και έφυγε. Ουβέντα. Ούτε για τη γυναίκα, ούτε για τα παιδιά, ούτε στον εξομολόγο. Αυτό είναι το φως του Χριστού. Αυτοί είναι οι πραγματικοί χριστιανοί που φωτίζουν τους ανθρώπους, που θέλουν να ειδούν.

φέρνουν να ειδούν, διότι... Διότι καθαρότερο φως μετά των νοητών ήλιων είναι ο αισθητός ήλιος. Όμως για τα χαλασμένα μάτια δεν είναι τίποτα ο ήλιος.

τα χαλασμένα μάτια, διότι υπάρχουν πολλά χαλασμένα μάτια ψυχών που δεν θέλουν να ιδούν στην πραγματικότητα, έτσι. Τώρα, μια και τόθηξα έτσι, μου επιτρέπετε να σας μιλήσω και από την αντίθετη πλευρά, από το σκοτάδι, τα αποτελέσματα του σκότου, τι μπορούν να κάνουν και πού μπορούν να οδηγήσουν, γιατί αυτά είναι του φωτός έργα και απαβγάζεμα τα. Ακούστε λοιπόν και τους σκοταδιού τα αποτελέσματα. Είναι ένα μαιευτήριο εδώ στας Αθήνας. Υπάρχει μέσα μία Εβραία η οποία είχε πάει να γεννήσει. Είχε το παιδάκι της. Στο διπλανό κρεβάτι είναι μία Χριστιανή

οποία πήγε να το σκοτώσει, κάνει την έκτρωσή της. Παρακάτω έσανται άλλες. Όταν η Χριστιανή έμαθε ότι αυτή είναι Εβραία, ενόμισε ότι είναι μια ευκαιρία να της μιλήσει για την ορθή πίστη του Χριστού. Και πράγματι βρήκε κάποιον τρόπο, σε κάποια στιγμή, τις ημέρες που μείνανε μαζί, να μιλήσει για, αναφορικός με το Χριστό και το Χριστιανισμό. Την άκουσε η Εβραία με πολύ ευγένεια και κατανόηση. Όμως στο τέλος της είπε το εξής: «Τελειώσατε;» Λέει ναι. Δεν θα μπορέσω, λέει, και να ήθελα, να ακολουθήσω τη θρησκεία σου, διότι αν η θρησκεία σου είναι σωστή, εσύ δεν θα έκανες αυτό το έγκλημα.

εκκλημάσιο, αυτό δείχνει ότι η θρησκεία σου δεν είναι σωστή, δεν την πιστεύεις εσύ η ίδια. Πώς θα μου τη μεταφέρεις εμένα;

Άλλος λοιπόν δεν κοιτάζει τι του λέτε. Κοιτάζει τι κάνεις. Θα σου πω άλλο. Ζει κι αυτός. Ζουν κι αυτοί. Ακούστε. Πάνε δύο ψυχές ορφανές με μια οικονομία που είχαν να αγοράσουν ένα οικόπεδο. Κάνουν το προσύμφωνο, πληρώνουν ορισμένα χρήματα μπροστά και είχε ταχθεί η ημερομηνία των κανονικών συμβολαίων. Είναι με οι μέρες του Μαρκεζίνη, όταν η λίρα ανέβηκε και το δολάριο διπλασιάστηκε. Φτάνουν να κάνουν τα χαρτιά, αλλά δεν είχαν λόγω της αλλαγής, της υψώσεως του δολαρίου. Δεν είχαν, τους έλειπαν οι 20.000-30.000 δραχμές. ΤΟΠ

Υπόθεση η άλλη 200.000 δραχμές, 250. Βρίσκεται στο γραφείο χριστιανός, χριστιανότατος. Και προσφέρεται να δώσει αυτός τη διαφορά που προέκυψε από την ανατίμηση του δολαρίου, να μην χάσουν οι ορφανές τα χρήματα και την ευκαιρία του οικοπέδου. Ζήτησε όμως στη συνέχεια κάποια ασφάλεια. Και τι ζήτησε; Να συμπεριληφθεί ως συναγοραστής. Ο δολοφόνος αυτός ο συμβολαιογράφος. Το έκαμε.

Η θέλησαν να υπογράψουν, όμως δεν πειράζει, εδώ είμαστε χριστιανοί, ξέρω εγώ τι και λοιπά, βάνουν την τσίφα τους από κάτω οι γυναίκες. Περνάει λίγο στερός, ανεβαίνουν τα πράγματα, περνάει λίγο στερός, μαζεύουν τα χρήματα, να πάνε να τα δώσουν. Αρχίζει τώρα παρελκυστικήν πολιτικήν, δεν πειράζει, κρατήστε τα, μην χρειάζεται τίποτα, κρατήστε τα, το φτιάχτε γύρω-γύρω μέχρι που περνά η προθεσμία ώστε να κατακαιροθεί η δικότητα. Και να είναι δικαστήρια τώρα 15 χρόνια να τις έχει λιώσει στο πόδι. Εγώ δεν μπορώ να σας πω ονόματα. Θα σηκωθεί η τρίχα σας όταν ακούτε ονόματα. Είναι φως Χριστού και φαίνει πάσι αυτό.

Θα το μάθουν άνθρωποι και μάλιστα τα πρόσωπα θα τα μάθουν άνθρωποι. Θα πούνε, Θεέ μου, τι γίνεται εδώ πέρα, υπάρχεις, τι είναι εδώ; Πώς είναι δυνατό λοιπόν με τέτοια ζωή να πάει ο χριστιανισμός μπροστά; Ένα ακόμη να σας πω από την παράδοση, να είναι αγιασμένο αυτό. Αυτό θα το διαβάσετε αν θέλετε στο βίο του Αγίου Μηνά, στις 11 Νοεμβρίου. Εκεί θα βρείτε ότι ένας Εβραίος είχε φίλο ένα χριστιανό, πολύ χριστιανό, και όταν έφευγε να πάει για εμπόρια αλλού, ό,τι χρήματα περίσσευμα είχε πάντοτε τα έδινε σε αυτόν, με την εμπιστοσύνη ότι ο χριστιανός δεν κλέβει.

Γυναίκα του δεν είχε εμπιστοσύνη να τα αφήσει, και στα παιδιά του, στο χριστιανόν τα άφηνε. Αυτό είχε γίνει πολλές φορές. Κάποια από τις πολλές φορές του είχε αφήσει 500 νομίσματα χρυσά. Πήγε στο ταξίδι του, επέστρεψε και πήγε να πάρει τα χρήματα όπως γινόντανε πάντοτε. Και του λέει ο χριστιανός, δεν μου άφησες τίποτα. Δεν σου άφησα; Τι λες, δεν μου άφησες τίποτα. Συζήτησες και λοιπά. Ο Εβραίος ήξερε ότι οι Χριστιανοί φοβούνται των όρκων και του λέγει, θα μου επιτρέψεις να πάμε μέχρι τον Άγιο Μηνά να ορκιστείς εκεί ότι δεν σου το άφησα και χαλάλησες. Βοηθάμε. Παίρνω τα ζώα.

Πηγαίνουν προς τον Άγιο Μηνά, θα τα περπατήσουν μια μέρα δρόμο, δεν ξέρω πού. Και φτάνουν εκεί πέρα και ο κύριος Χριστιανός βάζει το χεράκι του στο Ευαγγέλιο επάνω ότι δεν επήρε. Αυτό δεν το πήραινε ο Εβραίος, δηλαδή μέχρι που πήγανε εκεί αυτός πίστευε ότι δεν είναι δυνατόν ο Χριστιανός να βάλει το χέρι του να ορκιστεί ψέματα, και εν τούτοις ο Χριστιανός ο δικός μας, που είμαστε πολλοί απόψε εδώ τέτοιοι, έβαλε το χέρι του επάνω, ορκίστηκε, ο Δενταπείρος, περίλυπος ο Εβραίος, χάθηκε η υπόθεση, το τελευταίο του ατού ήταν αυτό, ο Χριστός, τον οποίον βέβαια δεν πίστευε αυτός αλλά ήθελε να τον χρησιμοποιήσει εκεί την ώρα, μια και τον πίστευε ο άλλος. Βγήκαν έξω, θα ταξιδέψουν πάλι μαζί. Ανεβαίνουν στα άλογά τους. Το άλογο όμως του χριστιανού αγρίεψε. Αφήνιασε.

Γκρεμοτσακίζεται κάτω, δεν τον συνέτριψε, όμως έχασε το μαντίλι του, το δακτυλίδι του και μια χρυσή σφραγίδα που είχε, χάθηκαν, έψαξε και λοιπά, πάει. Ανεβήκανε εν πάση περιπτώσει και αμίλητοι προχώρησαν και έφτασαν στα μισά του δρόμου και καθίσανε να φάνε μαζί, κουράγιο ο Χριστιανός ε, καθίσανε να φάνε μαζί. Εκεί που τρώγανε σ' ένα νερό για να προχωρήσουν έπειτα με τα ζώα τους, βλέπει από εκεί και ήρχετο καλπάζοντας ένα άλογο, πάνω ο υπηρέτης του σπιτιού του, του χριστιανού, ο υπηρέτης, κρατώντας στο χέρι το πουγγί του Εβραίου. Πάκα, πώς ήρθες, τι; Μα, δεν μας παραγγείλατε;

Δεν στείλατε ένα καβαλάρη εκεί πέρα, δεν στείλατε με το δακτυλίδι σας και με τη σφραγίδα σας τη χρυσή και το μαντίλι σας αυτό; Και δεν παραγγείλατε συγκεκριμένα να φέρω το πουγγί του Εβραίου; Πήγε ο ίδιος ο Άγιος Μηνάς στο σπίτι και λέει, στείλ' τα κάτω αυτά γιατί δεν πρόκειται να γυρίσει απάνω ο Κύριος Αυτός. Καταλαβαίνετε τώρα το τι έγινε. Ξέρετε πόσοι τέτοιοι είμεθα; Αν αποκαλυφτούν αυτά που κάνουμε εμείς θα τρίξει ο ουρανός. Απλώς τα σταχυολογώ αυτά για να σας πω ότι έχουμε φθήνια να είναι του Θεού. Και ας προσέξουμε μη πως είναι σκοτεινά τα έργα μας, να τα μεταδέψουν να γίνουν φωτεινά. Ευχαριστώ τον Θεό διότι μας έχει μετάνοια και εξομολόγηση η οποία ισοπεδώνει τα πράγματα

και ξανά τα αναστηλώνει από την αρχή και τα φτιάχνει όμορφα για τη Βασιλεία των Ουρανών, την οποία εύχομαι εις αλλήλους και εις πάντας. Αμήν.