Catecheses of St Cyril 086 | 21-04-1986

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

My dear friends, we are in Catechesis 13, paragraph 36. Last time we were speaking about the seal of the Precious Cross, and how the Precious Cross must be placed everywhere and seal all things. But since we did not finish this paragraph, allow us to say a few more words and complete it. Saint Cyril says that the Precious Cross is a great safeguard, for truly the best protection is the Precious Cross.

Of course, we often resort to various amulets, to things that are supposed to protect us from evil. But the one thing that truly wards off evil, the true safeguard, is the Precious Cross. I appeal to all of you who understand what the word of God is saying: let no one who hears the word of God remain without wearing the Precious Cross. All of you should wear the Precious Cross, whatever it is made of, from wood to gold.

The material is of no importance. What matters is the form of the Precious Cross, provided that we believe in Him who was stretched out upon it—and He is the God-Man, Jesus Christ. Then the Precious Cross truly is a safeguard for us. Otherwise, it is not. As you probably know, magic also makes use of the Precious Cross. But perhaps you will object and say, “Do the demons not flee from it?” Saint Cyril will tell us about this a little further on. Yes, but when a sorcerer uses the Precious Cross, he does not believe in Christ. Worse still, the person who goes to consult the sorcerer has sold Jesus Christ away.

Whatever that person may say about believing in Jesus Christ, it is self-deception. For if he truly believed in Jesus Christ, he would not go to the door of the devil—the door of the sorcerer or the witch. Such people have icons and the Precious Cross, and they make the Sign of the Cross, yet the power of the Precious Cross remains inactive. Even Freemasonry uses the Precious Cross. But do you know how it uses it? As a captive. It places it inside a triangle. The triangle signifies what belongs to Freemasonry—this is not the time to say more—and the Precious Cross is enclosed within that Masonic triangle.

The point of the triangle faces downward. It is an equilateral triangle, with its point facing downward, and the Cross is inside it. This signifies that the Cross is trapped, held captive. In other words, they imagine that Freemasonry—MATS, as we may call it, the Sun God—holds Jesus Christ captive. That is how they understand it. So we cannot say that they too have the Cross. The same applies to the Rosicrucians, who represent the eighteenth degree of initiation in Freemasonry. Their symbol is a beautiful cross adorned with roses, and it even bears the inscription INRI: “Jesus of Nazareth, King of the Jews.”

It has nothing to do with the Cross of Christ, my dear friends. There, the words “Jesus of Nazareth, King of the Jews” stand for four corresponding Latin words meaning, “Nature is always reborn.” It has nothing to do with Christ—none whatsoever. These are the great snares the devil sets with sacred symbols in order to deceive Christians. It is free for the poor and requires no effort from the sick. No one can say, “I am poor; I cannot afford a Precious Cross.” Take two little pieces of wood, tie them together, make a cross, and wear it. It is not a matter of expense. And then there is also the act of making the Sign of the Precious Cross.

That is chiefly what we are speaking about: making the Sign of the Cross over our bodies. For the sick, he says, it requires no exertion and no labor. For it is grace from God, a sign of the faithful, and a terror to demons. “For He triumphed over them through it.” Upon the Cross, Christ triumphed over the demons, “making a public spectacle of them,” as the Apostle Paul says in Colossians 2:15. “Making a spectacle of them” means making an example of them: their defeat, the defeat of the demons, was exemplary. “For when they see the Cross, they are reminded of the Crucified One.” When they see the Precious Cross, he says, they remember Him who was crucified.

“They fear Him who crushed the heads of the dragon.” They fear Him who crushed the heads of the dragon, the devil. “Do not despise the seal because it is given freely; rather, for that very reason, honor your Benefactor all the more.” Therefore, do not despise this seal of the Precious Cross merely because it was given to you as a gift.

Instead, honor Him who has bestowed this blessing upon you—Christ our Benefactor, who gave you the Precious Cross. You know, when we do not pay for something, we often fail to value it. We usually look down upon what is free. That is why he says: take care not to despise the Sign of the Cross.

Given as a gift—something freely bestowed. And now we come to paragraph 37.

“If you ever find yourself in a discussion and do not possess the arguments needed for proof, let your faith remain firm within you. Better still, become learned, silencing the Jews from the prophets and the Greeks from the tales of their own mythology. They themselves worship those struck by lightning; but does lightning, coming down from heaven, not”

“strike without discrimination? Are they not ashamed to worship those struck by lightning as hated by the gods, while you are ashamed to worship Him who is beloved of God and is the Son of God, who was crucified for you?” Since we would like to finish Catechesis 13 today, my dear friends, I shall move rather quickly through some points in what I have read to you. He says that you may one day find yourself in a discussion but, for some reason, lack the arguments needed to answer your opponents—here the opponents are the Jews and the Greeks. If you have no proof, the other person may ask you, “Why?” and “How?” You may not be highly educated; you may not know very much; you have not read and simply do not know. Take care, he says: you may not possess the arguments needed for proof, but your faith must remain firm within you. An ordinary person can often simply say, “I do not know how to answer you, but I believe.” That is it. My inability to give an answer, or my not knowing how to answer, does not mean that my own faith should be shaken.

When he says “Greeks,” as I have told you before, he does not mean the Greek people. The word “Greek” was a technical term meaning an idolater, a Gentile, a person from the nations. Thus, at that time, the Gentiles and idolaters were called Greeks. It does not refer to Greeks in the sense that we are Greeks today, whether by nationality, race, and so forth. It refers to the condition of being an idolater. Because the Greeks were idolaters, because the Greek language had spread throughout the whole world, and for many other reasons, idolaters were then called Greeks. So this is not about the Greek people, but about the idolaters.

He now has two groups before him and says: see that you silence the Jews—stop their mouths—with arguments from the prophets. This is what Saint Cyril does throughout all his catecheses, and especially in Catechesis 13, which speaks about the Precious Cross. And silence the idolaters by using the tales of their own mythology, the things they recount and hold as objects of their faith. He says, “Better still, become learned, silencing the Jews from the prophets and the Greeks from the tales of their own mythology.” Become learned. My dear friends, this is a source of deep sorrow—truly, deep sorrow.

We become learned in all kinds of sciences, yet we do not become learned in the content of our own faith. Is that not a shame? Once again, I appeal to your love: become learned in the content of our faith, so that we may be able to answer all those who demand a reason for our faith. In this case, he speaks of the Jews and the idolaters. Why should the Jews be answered from the prophets? Because the Hebrew people believe the prophets and possess their writings. Therefore, we shall use as our argument the prophets who speak of Christ, while we shall answer the Gentiles from the mythological tales

in which they believe. I would like to pause here for a moment.

As I have told you many times lately, paganism is being revived in Greece, and Gnosticism is beginning to appear. I gave two talks on Gnosticism in the advanced catechism class.

A young woman gave me two Gnostic books. One is entitled Gnosticism, and the other is entitled God-Possessed. They are by a French author. As for the book God-Possessed,

you might imagine that it is another edition of The Sayings of the Desert Fathers.

It speaks about the ascetics of the desert. You may say, “What a wonderful book!” This is precisely where the danger lies: Gnosticism has drawn very close to Christianity. That is, it has taken Christian elements. But Gnosticism is made up of many different elements: philosophical and religious elements—including elements from the mystery religions, the religions of nature, and the pagan mysteries—and Christianity as well. A little of everything. And Mani, who is also, we might say...

Mani, who began as the father and chief patron of modern Gnosticism, was a Persian. He blended Parsism—the pagan religion of the Persians—with the Buddhism of the East and the Christianity of the West. In essence, this Manichaean form of Gnosticism prevails today. Of course, as the Gnostics themselves say, many things have developed since then, but the foundation remains the same: a mixture of ideas from East and West. It is also the soul and metaphysical foundation of Theosophy,

of Freemasonry, and even of Spiritualism in the religious sphere, for Spiritualism also has its own religious rite—perhaps you did not know that. Even magic, in its rituals, is essentially founded upon Gnosticism.

When you consider how widespread all these things are in the world, you understand how important it is for us to know what Gnosticism is. This is why Gnosticism is beginning to revive in our own time,

even in a form set apart from everything I have just mentioned. As you know, we have a Gnostic center here in Larissa. We have spoken time and again about these people. Take care!

The modern form of Gnosticism is founded upon biological, philosophical, and psychological ideas. It tells you that you will gain vigor, health, and happiness. It regards evil as a flaw within creation, rather than, as Christianity teaches, a transgression and guilt before God the Creator. It also understands redemption as self-redemption, summed up in the saying, “Know yourself.” What I am telling you now comes from a book I recently read entitled Trends in Modern Gnosticism. Its message is self-redemption: “Know yourself.” You have seen how the Gnostic center here in Larissa speaks repeatedly of this “Know yourself.”

If I come to know myself, they say, then I redeem myself. Yet we know that I cannot redeem myself. Redemption must come from outside me. And redemption is not merely moral; it is ontological. It is redemption from death, and it is Christ who brings it. He not only redeems me from sin and evil, but also delivers me from death, because there will be a resurrection of the dead. Please, pay very close attention—very close attention. Once we raised the alarm about millenarianism, and no one took any notice. People said, “Oh, what are the millenarians? What are they?” And now the millenarians are close to overwhelming us. I appeal to you and cry out—remember my words: Gnosticism is a great danger. The Fathers of our Church fought it even more intensely than they fought Arianism.

Gnosticism has never died. It is always smoldering beneath the surface, even, if you will, within this very Church of Christ. Take great care. The Apostle Paul combats Gnosticism, and John the Evangelist combats Gnosticism. Let me remind you of the Apostle Paul’s warning that a time would come when people would forbid Holy Matrimony and say, “Do not touch; do not taste.” These were devices of the Gnostics. Do you remember these words in the Apostle Paul? They are in his epistle to Timothy. In Colossians, too, he speaks about the aeons and the fullness. These are Gnostic terms. Yet the Apostle Paul answers them by declaring that Christ is the fullness of the aeons, the fullness of all things. And he also says to Timothy:

“Avoid endless genealogies.” This is Gnostic: the endless genealogy, and so forth. Do you see? Be careful. Gnosticism is reviving, and it will take believers and Christians—even people from our own churches—captive and drag them into Freemasonry, Theosophy, Eastern religions such as Buddhism, Spiritualism, and who knows where else. Therefore, Saint Cyril says, become learned, so that you may silence the pagans by using the very myths they tell. For Gnosticism truly is a mythology. And what do I mean by mythology? A human invention. They devise these things in their own minds and then proclaim them.

It all comes from their own minds. There is no revelation. We, by contrast, say that this or that is revealed in Holy Scripture. How do we know? Christ rose from the dead and ascended into heaven. How do we know? The Holy Spirit came on the day of Pentecost. We have events that confirm revelation. What does Gnosticism have? It is a human conception, a human invention. It is not revelation. Therefore, since it is not revelation, all of it is mythology. Saint Cyril says, “I am ashamed to speak of their so-called gods, and I shall leave the matter aside for now. Let those who know speak of them.” He is ashamed to tell us about the gods in whom the pagans believe, so he leaves them aside for the present. Let those who know tell you about them.

“Let those who know speak of them.” Do you see? “I am ashamed,” he says. My beloved, what can I tell you? In this book about Gnosticism, we found some horrifying things. How dreadful! Dreadful! There is even a branch, we might say, because Gnosticism has many variations. Each supposed leader—Basilides, Marcion, Mani, and so forth—has his own inventions. Some even went so far as to consume human seed. The Ophites worshiped the serpent, just as some in America today keep a serpent and worship it. These things are not new; they are ancient.

The Ophites were Gnostics, and so forth. Dreadful things—dreadful, truly dreadful things. This is why Saint Cyril says, “I am ashamed to tell you about them. I will not tell you now. Let those who know speak of them.”

He continues: “Let all the heretics also be silenced.” Here again he has in mind the Docetists, who were themselves part of the Gnostic movement. What did they teach? Listen to how Saint Cyril puts it: “If anyone says that the Cross was only an appearance, turn away from him.” If anyone says that the Cross was a mere semblance or illusion—that the Son of God did not truly become man and was not truly crucified, but only seemed to be—turn away from him. “Hate those who say that He was crucified only in appearance.” Hate those who say that the Son of God was crucified only in appearance. And he explains: “For if He was crucified only in appearance, then salvation is also an appearance.” If He was crucified only in appearance, and salvation comes through the Cross, then salvation itself is an illusion. Therefore, we have no salvation. “If the Cross is an illusion, the Resurrection is also an illusion.”

If they merely thought they saw it happen, though it was not real, then Christ’s Resurrection is also imaginary. “And if Christ has not been raised, we are still in our sins.” If Christ did not rise, then we remain in our sins. We have no salvation. “If the Cross is an illusion, the Ascension is also an illusion.” If the Cross is imaginary, then Christ’s Ascension is imaginary as well. “And if the Ascension is an illusion, then the Second Coming is also an illusion, and everything that follows has no reality.” Then, he says, Christ’s Second Coming is also imaginary, and everything is emptied of reality. Everything collapses. There is no salvation. That is the end: no Second Coming, no purpose to Christianity—nothing at all. Everything collapses. When does this happen? When the Cross is treated as mere appearance, when the One who was crucified is said not to have been truly crucified, but only to have seemed so. Do you understand what the Church has had to confront throughout all the centuries, and what she still confronts today?

“Take the Cross first as your unshakable foundation, and upon it build everything else that belongs to the faith.” How beautiful! What a concise statement! First take the Cross as your unbroken and unshakable foundation. Then, upon this foundation of the Cross—that is, upon Christ’s sacrifice on the Cross, upon the truth that the God-Man Jesus was crucified after truly taking human nature—build all the other doctrines of the faith. The Cross is the unshakable foundation. Now you see why Saint Cyril insists so strongly upon the Holy Cross. “Do not deny the Crucified One.” And here, my beloved, we shall move very quickly, because he has many examples

to show us why we must not deny the Crucified One. “For if you deny Him, you have many who will bear witness against you.” If you deny the Crucified One, many will rise to refute you. What does Saint Cyril do now? In a beautiful series of references, he takes historical details recorded in the Gospels, personifies them, and brings them before you who deny the Holy Cross and Christ’s Crucifixion, so that they may testify against you. Listen, then. He presents a great many such witnesses. “Judas will be the first to testify against you.”

The traitor.

The first to testify against you will be Judas the traitor. Allow me to add one more point. Here we have history itself bearing witness, history connected with the Holy Land and with the events that took place there. Here is the history of Judas. Saint Cyril says that Judas the traitor will be the very first to testify against you. “For the betrayer saw that He was condemned to death by the chief priests and elders.” Judas knew that the Teacher had been condemned to death by the chief priests and elders. Therefore, He truly was condemned and crucified. The thirty pieces of silver bear witness.

The thirty pieces of silver received by Judas are witnesses. Gethsemane bears witness. The very place, Gethsemane, is a witness: “where the betrayal took place.” “I do not yet mention the Mount of Olives, where He prayed that night while His fellow disciples were present.” I will not even mention the Mount of Olives, where the Lord prayed that night with His disciples present. “The moon that shone that night bears witness.” The moon is a witness. “The day bears witness, and the sun that was darkened.” The sun is a witness because it was darkened from noon until three in the afternoon. For three hours, darkness covered the earth. Here, let me make a brief digression.

You may ask, how can the moon and the sun be witnesses? There is something exceedingly beautiful in the way the Book of Isaiah begins. Listen: “Hear, O heaven, and give ear, O earth, for the Lord has spoken.” Listen, O heaven, and pay close attention, O earth, because the Lord has spoken. And further on He says, “I have raised sons and daughters, but they did not listen to Me.” They were Israel. The ox knows its master, He says, and the donkey knows its manger, but My people did not recognize Me.

God calls upon heaven and earth—lifeless things—as witnesses. He even calls upon these animals as witnesses, so that on the day of judgment these lifeless or irrational creatures will stand and say, “God truly spoke, but Israel did not listen.” This is why Saint Cyril now says—and you understand it very well—the moon is a witness, and the sun is also a witness. On that day their testimony will come forth, and they will speak. What will the sun say? Here the sun is personified.

The sun disappeared—that is, it was darkened without having set. I am translating and reading the text so that we may finish. The fire by which Peter warmed himself bears witness against you. If you deny the Cross, then eternal fire awaits you. “I speak harsh words to you, so that you may not suffer harshly.” Remember the swords that came against the Lord in the garden of Gethsemane, so that the eternal sword may not fall upon you, and you may not experience it. The house of Caiaphas will also bear witness against you “through its present desolation,”

“showing the power of Him who was judged there at that time.” I was deeply struck by this phrase of Saint Cyril. The house of Caiaphas and the Praetorium, now deserted—apparently already in ruins in Saint Cyril’s time—will bear witness against you, revealing the power of Him who was judged and condemned there. Consider, my dear friends, what John Chrysostom says: “Where are the Neros? Where are the Diocletians? Where are the frying pans? Where are the racks?”—that is, all those instruments of torture. “All have fallen silent. But where is the Church? She shines more brightly than the sun.” And so I ask:

They have fallen silent; everything has fallen silent. How awe-inspiring! Thus one sees the house of Caiaphas and the Praetorium standing deserted. I mentioned the Praetorium earlier—forgive me, that was a mistake. The Praetorium belonged to Pilate. Where is Caiaphas? Where is Annas? Where is Pilate?

Not one of them remains. But the Church remains. Foolish are those who set themselves against the Church. They truly are foolish, because by doing so they bring, as it were, the wrath of God upon themselves. “On the day of judgment, Caiaphas himself will stand in your place.” In other words, he will come forward and confess the truth in your stead.

Caiaphas will do so on the day of the great judgment. The servant who struck Jesus will also come forward. What will Caiaphas say? “I judged Him.” What will the servant say? “I struck Him.” And yet you claim that Christ did not exist? That He is a mythical figure, as some of our contemporaries write and say today? “Jesus is a mythical figure,” they say. Indeed, a number of so-called enlighteners gather people into groups, enter schools, and say, “Christ is a mythical figure.” You who say such things are the myth and the fairy tale—not Christ. This is why Caiaphas and the servant who struck Him will bear witness against you.

And so on. “Those who bound Him and led Him away” will also bear witness. Herod and Pilate will likewise confess the truth in your stead and say: “Why do you deny the One whom the Jews accused before us, though we knew that He had done nothing wrong?” Neither Herod nor Pilate found any sin in Jesus. Neither found any fault in Him. “That is why I, Pilate, washed my hands at that time.” They too will confess the truth in your stead.

The false witnesses will testify, as will the soldiers and those who placed the purple robe and the crown of thorns upon the Lord’s head, crucified Him on Golgotha, and cast lots for His tunic. Simon of Cyrene, who carried the Cross behind the Lord, will also bear witness against you. Among the heavenly bodies, the sun that was darkened will bear witness; from the earth, the wine mixed with myrrh; from the reeds, the reed itself; from the plants, the hyssop that they placed upon the reed and used to give the Lord drink; and from the sea, the sponge.

Among the trees, the wood of the Cross will bear witness. So too will the soldiers already mentioned, who nailed the Lord to the Cross and cast lots for His garments; the soldier who pierced the Lord’s side with a spear; the women who were present; the veil of the Temple that was torn in two; and Pilate’s Praetorium, which now lies desolate through the power of the One crucified there. Holy Golgotha itself, rising above us and visible to this day, still bears witness, as do the rocks that were split apart

when Christ breathed His last upon the Cross. So does this tomb nearby, along with the angels who were present, the women who venerated Christ in His Resurrection, and Peter and John, who hastened and ran to the tomb to see what had become of Jesus. Thomas will also bear witness against you, for he placed his hand into the Teacher’s side and his fingers into the marks of the nails.

“For our sake he examined Him carefully by touch. What you, who were not present then, would later have wished to investigate, he who was present investigated according to divine providence.” Pay attention to this beautiful passage. You were not present then, but Thomas was. You might therefore have had doubts. And so, according to divine providence, Thomas touched the risen Lord. He examined Him by touch so that you, who were not there, might be assured. For the Lord said to the disciples, “Come and touch Me.” The following week, eight days later, He said to Thomas, “Come and touch Me.” But the other disciples had already touched Him on the day of Pascha, when Thomas was absent.

Luke writes:

“While they still disbelieved for joy”—the Lord was standing before them, yet they thought they were seeing a spirit. They could not grasp that this could truly be their Teacher. He said to them, “Have you anything here to eat?” and sat down to eat.

They brought Him a piece of broiled fish and some honey, and He ate before them all. He told them, “A spirit does not have flesh and bones, as you see that I have.” In this way the Lord gave them complete assurance that He was truly Himself, not a spirit, and that His appearance was not merely imaginary, as the Docetists claimed.

Remember also when the Lord walked upon the sea and the disciples cried out in fear because they thought they were seeing a spirit. But when the Lord came into the boat, they were assured that He was not a spirit. He even held Peter up so that he would not sink. All these things, Saint Cyril says, will bear witness against you. You have the twelve Apostles as witnesses to the Cross. You have the twelve Apostles, to whom Christ said, “Go and make disciples,” and, “You shall be My witnesses.” And we know that the Resurrection of Jesus Christ stands at the very heart of the Apostles’ preaching—to the whole inhabited earth, forgive me, to the whole world.

“See the whole world of mankind believing in the Crucified One. Let this very fact assure you of the power of Him who was crucified.” This, he says, should convince you of the power of the Crucified One: the whole world received the proclamation of Christ’s Resurrection. My dear friends, if you truly sit down and consider what Christianity is, it will blow your mind—if you will permit me to speak that way. What do I mean? What does it mean to say, “He is risen”? You know that the Athenians did not accept the Apostle Paul’s preaching. Had they accepted it, it would have overturned their whole way of thinking. Nevertheless, in the end Greece became Christian, as did the whole world.

If it were not true that Christ is risen, there would have been no power of the risen Lord at work. It was the power of the risen Lord that brought the world to faith. The Holy Spirit bore witness to the risen Christ. My dear friends, by ordinary human means it would have been impossible for the world to believe in Christ’s Resurrection. Such a proclamation seems impossible to accept. And yet the Spirit of God illumines the world to receive the proclamation of Christ’s Resurrection. From this we see that He who was crucified and rose again is true.

For who—excuse me—who has gathered you together now?

My dear friends, who gathered you here? The expression is not mine; it comes from Saint Cyril. “What soldiers? What chains compelled you to gather? What sentence forced you here?” What soldiers brought you here? What bonds dragged you and compelled you to come? “No; it was the saving trophy of Jesus, the Cross, that gathered everyone together.” This Cross gathered us here, both me and you. It is ten o’clock. Should you not be at home, sleeping and resting after the weariness of your work? Who gathered us here? You have been sitting in your chairs for two hours, perhaps even longer if we include what came before. Who gathered you here? The Cross of Christ. It is the Cross that gathered us. You see its power; you experience it yourselves.

Here, then, we have personal experience. Thus we can say, “Having beheld the Resurrection of Christ.” We have seen Christ’s Resurrection because we have the Spirit of God and behold the power of Christ. Therefore, He who was crucified is true, because He rose again; and the assurance of the Resurrection is given to us by the Holy Spirit. “The Cross brought the Persians into obedience and tamed the Scythians; and to the Egyptians, in place of cats and dogs and their many-sided delusion, it granted the knowledge of God.” The precious Cross instructed the Persians and brought them into obedience, tamed the Scythians, and delivered the Egyptians from their many forms of delusion and from worshipping

cats and dogs. “To this day it heals diseases; to this day it drives out demons; it overthrows the sorceries of magicians and enchanters.” This is worth emphasizing. The precious Cross, my dear friends! You make the Sign of the Cross over someone, and all these things flee. You make the Sign of the Cross over someone, and the demons depart.

And more! It overturns the sorceries of those who use potions—that is, sorcerers—and of enchanters. They too are magicians, a kind of sorcerer. This is well known.

This is what I told you earlier: even sorcerers use the Precious Cross, but they hold it captive within their magic. I explained why. You may ask, “Why does God allow this?” He permits it as punishment both for the sorcerers and for those who go knocking at their doors. Listen: as a punishment, the Precious Cross does not act, and the demon is allowed to keep you in its grip. Why? Because you did not put your faith in the Precious Cross, but went to that door instead. Do you hear this, you who go—and insist on going—to such doors whenever a proposed marriage falls through, business is not going well, or illness strikes? You excuse yourselves by saying, “What could I do? Necessity drove me to save my child, my husband, or my wife from an illness or from whatever else.” The devil will wrap himself around you if you do not turn away—the devil himself.

There you see the Precious Cross remaining inactive as a punishment. But consider something else. Suppose you go to a certain sorcerer, Christos Gazoros. Someone once went to him wearing a Precious Cross around his neck, as many people do. This Christos Gazoros keeps icons all around him, and people even call him “Christ”—they say they are going “to Christ.” I have heard this from many people. They have even changed the name “Gazoros” into “the Nazarene.” Are you not deceivers, then? Icons all around him! And when this man entered, Christos was advising people to have Holy Unction, blessings of water, Divine Liturgies, and Paraklesis services performed in the Church.

The man entered wearing the Cross. It was hidden from sight, but the sorcerer could see it—he saw it through the eyes of the demon—and said to him, “Take off the Cross you are wearing around your neck.”

Apparently, the man who went there had faith in the Precious Cross. How he ended up there, I do not know. But everything else the sorcerer had around him remained powerless. You need not look far, my beloved. Do not the fire-walkers carry icons while treading on burning coals? The phenomenon is demonic. How, then, can they carry icons?

In essence, he casts out the bait that it is an icon of Saint Constantine—yes, indeed. You know the image: Saint Constantine above, Saint Helen, and the Precious Cross in the middle. Yet the Precious Cross does not act, because the phenomenon is demonic. It is what I explained to you about the boundary that has been set. So you have now seen that the demons can accomplish nothing here. Go, if you please, to a spiritualist séance—to a gathering where they are about to produce a spiritualist phenomenon—wearing the Precious Cross, and see whether they accomplish anything. They will accomplish absolutely nothing. Indeed, even to this day we see that the Precious Cross—its powers, the divine energy of the Precious Cross—overturns all these devices of the devil. And now the final paragraph, paragraph forty-one: “Do not marvel; this shall appear again from heaven together with Jesus, for the trophy shall go before the King.”

“And to God the Father who sent Him, together with the Holy Spirit, be glory unto the ages of ages. Amen.” Moreover, on that great day of Christ’s Second Coming, the Precious Cross will go before Him. It will precede the coming of the Lord. This Precious Cross will appear in heaven as His herald!

It will reveal the identity of the One who is coming: the One who comes is the very One who was crucified. That is why the Precious Cross will go before Him. And the Jews who crucified Him—as do all those who sin or deny the Precious Cross—will mourn. They will see, they will mourn, and they will beat their heads and their breasts, but by then it will be too late for them. But we who have believed in the Precious Cross will glory in it; we will glory and bow down in worship, because we believed in our Lord Jesus Christ, whom God the Father sent.

He came with the Holy Spirit, so that we might glorify the one God, the Holy Trinity. Our Lord Jesus Christ came to save us, and the whole Holy Trinity has accomplished the work of our salvation. Here, my beloved, Saint Cyril’s thirteenth Catechesis, concerning Him who was crucified and buried, comes to an end. You have seen how many arguments Saint Cyril gives us. Next comes the fourteenth Catechesis, which concerns the Resurrection. If we are alive, if God wills, and if we return here around the end of September, God willing, we shall continue with the Catecheses that follow, including that most important Catechesis which concerns

the Resurrection of Christ. What remains for us now is this: through his Catechesis, Saint Cyril helps us understand and learn what our godparent ought to have done for us after making a promise at the baptismal font, at our Baptism, while reciting the Symbol of Faith—the Creed: the promise to teach it to us. This does not mean merely teaching us to recite it, for we have come to limit knowledge of the Creed—if even that much is done—to memorizing the words: “I believe in one God, the Father Almighty.” Saint Cyril comes to explain the Symbol of Faith to us, because, in essence, his Catecheses are nothing other than an exposition of

the Symbol of Faith. We need to be catechized—not catechized again, but catechized for the first time—because we received no catechesis from our families, from our sponsors or godparents, or perhaps even from catechism school itself. For often, if you wish—I do not know how things are now—

I too was a catechist for many years, but I do not know; perhaps we need to reconsider what should be taught in catechism school. We should not teach peripheral matters, but matters that concern the very content of the faith. At some point we must understand this, and catechesis must take

such a form that we may have living Christians, truly formed in Christ Jesus and strengthened in the Mysteries of the Church, so that they can truly stand firm. Then we shall be able to say that our Church is once again producing Saints and Martyrs. A people cannot survive if its young are not educated. Let just one generation go without education; let just one generation fail to attend school. Within thirty to fifty years, that people will automatically fall into barbarism. Inevitably. Why? Because education and formation have ceased. Do you not think, then, that we are living through a kind of barbarism within the Church herself? And this is precisely because

we are ignorant, because we have not received the instruction of the Lord. For this reason, my beloved, I would like to commend you. This is not empty rhetoric. I say it every year, but you yourselves give me the right to say it and to commend you each year. So many of you are here for our final talk today; every seat is filled. You have listened for so many hours. You are tired, and it is late at night, yet you continue listening because you desire to be formed in the Gospel of Christ. If we possess this kind of formation, then surely we shall be able to stand firm and continue to exist both as the Orthodox Church and as the Greek nation. If our people are formed in this way,

then we may hope that the Church will endure, for “the gates of Hades shall not prevail against her.” And we shall also survive as a people, because we shall have people who understand how they ought to live. With all my heart, I wish you a good summer, and I hope we meet again in September—God willing.

Ευρισκόμεθα, αγαπητοί μου, στην 13η κατήχηση, στην 36η παράγραφο, και λέγαμε την περασμένη φορά διά την σφραγίδα του Τιμίου Σταυρού, ότι πρέπει παντού ο Τίμιος Σταυρός να μπαίνει, να σφραγίζει τα πάντα. Επειδή όμως δεν ολοκληρώσαμε αυτήν την παράγραφο, ας μας επιτραπεί να πούμε δύο λόγια για να ολοκληρωθεί. Ότι ο Τίμιος Σταυρός, λέγει ο Άγιος Κύριλος, ο Σταυρός είναι μέγα φυλακτήριον, διότι πραγματικά το καλύτερο φυλακτό είναι ο Τίμιος Σταυρός.

Πολλές φορές, βέβαια, καταφεύγουμε σε ποικίλα φυλακτά, δηλαδή στοιχεία τα οποία δύνανται να είναι για μας αλεξίκακα. Αλεξίκακον θα πει να απομακρύνει το κακόν. Αλλά εκείνο που είναι αληθώς αλεξίκακον, αληθώς φυλακτήριον, είναι ο Τίμιος Σταυρός. Κάνω μια έκκληση σε όσους εσείς καταλαβαίνετε από αυτά που λέει ο Λόγος του Θεού. Κανείς από όσους ακούτε το Λόγο του Θεού να μην μείνει χωρίς να φορά τον Τίμιο Σταυρό. Σταυρόν, όλοι να φοράτε τον Τίμιο Σταυρό, από οποιαδήποτε ύλη, από ξύλο μέχρι χρυσάφι.

Η ύλη δεν έχει καμία σημασία. Σημασία έχει το σχήμα του Τιμίου Σταυρού και με την προϋπόθεση ότι πρέπει να πιστεύουμε σε Εκείνον που απλώθηκε επάνω εις τον Τίμιο Σταυρόν, και αυτός είναι ο Θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός. Τότε πραγματικά για μας είναι φυλακτήριον ο Τίμιος Σταυρός. Αλλιώτικα δεν είναι φυλακτήριον. Όπως θα γνωρίζετε, τον Τίμιο Σταυρό τον χρησιμοποιεί και η μαγεία. Μα ίσως θα διαμαρτυρηθείτε και θα πείτε: «Οι δαίμονες δεν τρέπονται εις φυγήν;» Θα μας το πει λίγο πιο κάτω εδώ ο Άγιος Κύριλος. Ναι, αλλά όταν ο μάγος χρησιμοποιεί τον Τίμιο Σταυρό, δεν πιστεύει εις τον Χριστόν. Και το χειρότερο, εκείνος που πάει να συμβουλευτεί τον μάγο έχει ξεπουλήσει τον Ιησού Χριστό.

Ό,τι και να λέει ότι πιστεύει στον Ιησού Χριστόν, πρόκειται περί αυταπάτης. Διότι, αν πίστευε στον Ιησού Χριστόν, δεν θα κατέφευγε στην πόρτα του δαίμονος, που είναι η πόρτα του μάγου και της μάγισσας. Έτσι έχουν εικόνες, έχουν τον Τίμιο Σταυρό, σταυρώνουν αυτοί οι άνθρωποι, αλλά η ενέργεια του Τιμίου Σταυρού μένει ανενέργητος. Ακόμη και ο Μασονισμός χρησιμοποιεί τον Τίμιο Σταυρόν, αλλά ξέρετε πώς τον χρησιμοποιεί; Αιχμάλωτον. Τον τοποθετεί μέσα σε ένα τρίγωνο και το τρίγωνο αυτό σημαίνει —το μεν τρίγωνο σημαίνει ό,τι αφορά στο Μασονισμό, δεν είναι ώρα να πούμε πιο πολλά— και ο Τίμιος Σταυρός είναι περιγεγραμμένος από το τρίγωνο το μασονικό. Ευχαριστώ.

Σημαίνει η μύτη προς τα κάτω του τριγώνου. Αυτό είναι ισοσκελές τρίγωνο, η μύτη προς τα... ισογώνια, η μύτη είναι προς τα κάτω και ο Σταυρός είναι μέσα, που σημαίνει ότι είναι εγκλωβισμένος, ότι είναι ο Σταυρός αιχμάλωτος. Δηλαδή ότι ο Μασονισμός, ο ΜΑΤΣ ας το πούμε, ο Θεός Ήλιος, έχει υπό αιχμαλωσίαν τον Ιησού Χριστό. Έτσι το λογαριάζουν. Δεν μπορούμε λοιπόν να λέμε ότι έχουν και αυτοί το σταυρό, όπως είναι οι Ροδόσταυροι, που είναι ο 18ος βαθμός μυήσεως στη Μασονία. Οι Ροδόσταυροι, που είναι ένας ωραίος σταυρός, έχει τριαντάφυλλα, γράφει μάλιστα και ΙΝRI, «Ιησούς ο Ναζωραίος, ο βασιλεύς των Ιουδαίων».

Σχέση δεν έχει με τον Σταυρό του Χριστού, αγαπητοί μου. Εκείνο εδώ το «Ιησούς Ναζωραίος, βασιλεύς Ιουδαίων» είναι τέσσερις αντίστοιχες λατινικές λέξεις που θα πει: «Η φύσις πάντοτε αναγεννάται». Καμία σχέση δεν έχει με τον Χριστό. Καμία, απολύτως καμία σχέση. Είναι οι μεγάλες παγίδες που στήνει ο διάβολος με ιερά σύμβολα, για να εξαπατά τους χριστιανούς. Δωρεάν διά τους πένητας, χωρίς καμάτου διά τους ασθενείς. Δεν μπορεί κάποιος να πει ότι είμαι φτωχός, δεν μπορώ να έχω ένα Τίμιο Σταυρό. Πάρε δύο ξυλάκια, δέσε τα, κάνε ένα σταυρό και φόρεσέ τον. Δεν είναι θέμα εξόδων. Αλλά και ακόμη το να κάνεις τον Τίμιο Σταυρό.

Περί αυτού ο λόγος περισσότερο, δηλαδή το σημείο του Σταυρού να κάνουμε επάνω στο σώμα μας. Για τους αρρώστους, λέει, είναι χωρίς κάματον, χωρίς κόπον. Επειδή και παρά Θεού η χάρις, σημείον πιστών και φόβος δαιμόνων. «Ἐθριάμβευσε γὰρ αὐτοὺς ἐν αὐτῷ». Ο Χριστός εθριάμβευσε επάνω εις το Σταυρό έναντι των δαιμόνων, «δειγματίσας ἐν παρρησίᾳ», όπως λέγει στους Κολοσσαείς ο Απόστολος Παύλος, 2,15. «Δειγματίσας», το «δι» με ψιλή, δηλαδή παραδειγματίσας, δηλαδή η συντριβή τους, η συντριβή των δαιμόνων, ήταν παραδειγματική. «Ὅταν γὰρ ἴδωσι τὸν Σταυρόν, ὑπομιμνήσκονται τοῦ Ἐσταυρωμένου». Όταν δουν, λέει, τον Τίμιο Σταυρό, θυμούνται Εκείνον που σταυρώθηκε.

«Φοβοῦνται τὸν συντρίψαντα τὰς κεφαλὰς τοῦ δράκοντος». Φοβούνται Εκείνον ο οποίος συνέτριψε τα κεφάλια του δράκοντος, του διαβόλου. «Μὴ διὰ τὸ δωρεὰν καταφρόνει τῆς σφραγῖδος, ἀλλὰ διὰ τοῦτο μᾶλλον τίμησον τὸν Εὐεργέτην». Μη λοιπόν καταφρονήσεις αυτής της σφραγίδος του Τιμίου Σταυρού, επειδή εδωρήθη.

Μάλλον να τιμήσεις Εκείνον που σε ευηργέτησε, τον ευεργέτη Χριστό, που σου έδωσε τον Τίμιο Σταυρό. Ξέρετε, κάτι που δεν το πληρώνουμε, δεν το εκτιμούμε κιόλας. Κάτι που είναι δωρεάν συνήθως το περιφρονούμε. Γι' αυτό λέγει, πρόσεξε, μην το περιφρονήσεις το σημείο του Σταυρού.

Ευχαριστώ. Δωρημένον. Που δωρήθηκε. Και ερχόμεθα εις την 37η παράγραφο.

«Ἂν εἰς συζήτησίν ποτε ἐμπέσῃς καὶ μὴ τοὺς λόγους τῆς ἀποδείξεως ἔχῃς, ἡ πίστις ἑδραία μενέτω παρὰ σοί· μᾶλλον δὲ πολυμαθὴς γενόμενος, Ἰουδαίους ἐπιστόμιζε ἐκ τῶν προφητῶν καὶ Ἕλληνας ἐκ τῶν παρ' αὐτοῖς μυθολογουμένων. Αὐτοὶ καὶ κεραυνουμένους προσκυνοῦσιν· κεραυνὸς δὲ ἐξ οὐρανῶν ἐρχόμενος οὐ»

«κακρήτως ἔρχεται; Ἢ ἐκεῖνοι τοὺς κεραυνωθέντας θεομισεῖς προσκυνοῦντες οὐκ αἰσχύνονται, σὺ δὲ τὸν θεοφιλῆ καὶ Υἱὸν Θεοῦ, τὸν ἐσταυρωμένον ὑπὲρ σοῦ, προσκυνεῖν αἰσχύνῃ;» Επειδή θα θέλαμε να τελειώσουμε σήμερα, αγαπητοί μου, την 13η κατήχηση, λιγάκι θα τρέξω σε μερικά σημεία των όσων σας διάβασα. Αν, λέει, πέσεις ποτέ σε συζήτηση, αλλά για κάποιο λόγο δεν έχεις τους λόγους της αποδείξεως με αντιτιθεμένους —και εδώ ως αντιτιθεμένους έχει τους Ιουδαίους και τους Έλληνες— τότε, εάν δεν έχεις την απόδειξη, σου λέει ο άλλος «γιατί;» και «πώς;». Δεν ξέρεις πολλά γράμματα, δεν ξέρεις πολλά πράγματα, δεν διάβασες, δεν ξέρεις. Πρόσεξε, λέει, μπορεί να μην έχεις τους λόγους της αποδείξεως, αλλά η πίστη σου πρέπει να μείνει σε σένα εδραία. Εκείνο που πολλές φορές μπορεί ένας απλός άνθρωπος να πει: «Δεν ξέρω να σου απαντήσω, αλλά εγώ πιστεύω». Αυτό είναι. Δηλαδή δεν σημαίνει, επειδή δεν μπορώ να απαντήσω, δεν ξέρω να απαντήσω, ότι πρέπει να σαλευθεί και η δική μου η πίστη.

Όταν λέγει Έλληνες, σας το έχω ξαναπεί αυτό, δεν εννοεί τους Έλληνες. Η λέξις «Έλλην» ήταν ένας τεχνικός όρος που σήμαινε τον ειδωλολάτρη, τον εθνικό, τον άνθρωπο των εθνών. Λοιπόν, και λέγονται τότε Έλληνες οι εθνικοί, οι ειδωλολάτρες. Δεν πρόκειται περί των Ελλήνων με την έννοια που είμαστε εμείς Έλληνες ή ακόμη με την εθνικότητα, αν θέλετε, ή με τη φυλή κ.ο.κ. καθεξής, αλλά πρόκειται για την ιδιότητα του ειδωλολάτρου. Επειδή οι Έλληνες ήταν ειδωλολάτραι και επειδή η ελληνική γλώσσα είχε επικρατήσει σε όλο τον κόσμο και επειδή και επειδή και επειδή, γι' αυτό ελέγοντο τότε οι ειδωλολάτραι Έλληνες. Δεν πρόκειται λοιπόν περί των Ελλήνων, αλλά περί των ειδωλολατρών.

Λέει τώρα εδώ, δυο κατηγορίες έχει μπροστά του, και λέει: Φρόντισε να επιστομίζεις, να βουλώνεις το στόμα των Ιουδαίων, έχοντας επιχειρήματα από τους προφήτες. Αυτό που κάνει ο Άγιος Κύριλος σε όλες τις κατηχήσεις και ιδίως αυτή τη 13η κατήχηση, που ομιλεί για τον Τίμιο Σταυρό, και τους ειδωλολάτρες από εκείνα που μυθολογούν, δηλαδή από τις μυθολογίες τους, που αναφέρονται και που είναι αντικείμενα της πίστεώς των. Αλλά λέγει: «μᾶλλον δὲ πολυμαθὴς γενόμενος, Ἰουδαίους ἐπιστόμιζε ἐκ τῶν προφητῶν καὶ Ἕλληνας ἐκ τῶν παρ' αὐτοῖς μυθολογουμένων». Να γίνεις πολυμαθής. Αγαπητοί μου, καημός είναι, καημός.

Γινόμαστε πολυμαθείς πάνω σε ποικίλες επιστήμες και δεν γινόμεθα πολυμαθείς στο περιεχόμενο της πίστεώς μας. Δεν είναι κρίμα; Κάνω μία ακόμη έκκληση στην αγάπη σας. Να γίνετε πολυμαθείς στο θέμα του περιεχομένου της πίστεώς μας. Ναι, για να μπορούμε να αντιμετωπίζουμε όλους εκείνους οι οποίοι ζητάν λόγο για την πίστη μας. Εν προκειμένω, λέει, τους Ιουδαίους και τους ειδωλολάτρες. Γιατί τους Ιουδαίους από τους προφήτες; Διότι αυτούς πιστεύουν οι Εβραίοι, αυτούς έχουν. Ως επιχείρημα, λοιπόν, θα χρησιμοποιήσουμε τους προφήτες που ομιλούν διά τον Χριστόν, τους εθνικούς από τα μυθολογούμενα

που πιστεύουν. Εδώ θα ήθελα λίγο να μείνω.

Ότι, σας το έχω πει πολλές φορές τον τελευταίο καιρό, αναβιώνει στην Ελλάδα η ειδωλολατρία και αρχίζει να υπάρχει ο γνωστικισμός. Έκανα δύο θέματα στο ανώτερο κατηχητικό περί γνωστικισμού.

Κάποια κοπέλα μού έδωσε δύο βιβλία γνωστικιστικά. Το ένα λέγει «Γνωστικισμός» και το άλλο επιγράφεται «Ένθεοι». Είναι ενός Γάλλου συγγραφέως και το μεν βιβλίον «Ένθεοι»

ίσως θα νομίσετε ότι είναι μια άλλη έκδοση του Γεροντικού.

Αναφέρεται στους ασκητάς της ερήμου. Θα πείτε: «Θαυμάσιο βιβλίο». Γι' αυτό είναι ο κίνδυνος, ότι πλησίασε πολύ ο γνωστικισμός στο Χριστιανισμό. Δηλαδή επήρε χριστιανικά στοιχεία. Αλλά ο γνωστικισμός είναι πολλά στοιχεία. Είναι φιλοσοφικά, θρησκευτικά στοιχεία, δηλαδή των μυστηριακών θρησκειών, των φυσικών θρησκειών, των μυστηριακών δηλαδή των ειδωλολατρών κτλ., και Χριστιανισμός. Λίγο απ' όλα. Ο Μάνης δε, ο οποίος είναι και ο, θα λέγαμε...

ο οποίος ξεκίνησε σαν πατέρας του νεωτέρου γνωστικισμού, ο πάτρων του νεωτέρου γνωστικισμού, ο Μάνης, ήταν Πέρσης, ανακάτεψε τον Παρσισμό, δηλαδή την θρησκεία των Περσών, ειδωλολατρική, με τον Βουδισμό της Ανατολής και τον Χριστιανισμό της Δύσεως. Ουσιαστικά, ο γνωστικισμός σήμερα επικρατεί με αυτή τη μορφή, τη μανιχαϊκή. Βεβαίως, όπως και οι ίδιοι το λένε οι γνωστικοί, βεβαίως έχουν πολλά πράγματα εξελιχθεί, αλλά η βάσις είναι αυτή: το ανακάτεμα ιδεών Ανατολής και Δύσεως. Η ψυχή δε, η μεταφυσική της Θεοσοφίας,

Του Μασονισμού, ακόμα του Πνευματισμού στον τομέα των θρησκευτικών, διότι ο Πνευματισμός έχει και τελετή, θρησκευτική τελετή — ίσως δεν το ξέρατε αυτό. Ακόμα και η μαγεία στις τελετές της, κατ' ουσίαν, στηρίζεται επάνω εις τον γνωστικισμό.

Τώρα, αυτά όλα που επικρατούν στον κόσμο, καταλαβαίνετε πόσο σπουδαίο είναι να ξέρουμε τι είναι ο γνωστικισμός. Γι' αυτό το λόγο, στην εποχή μας, αρχίζει να αναβιώνει ο γνωστικισμός,

απο... απομονωμένος από όλα αυτά που σας ανέφερα. Είδατε, στη Λάρισα έχουμε γνωστικόν κέντρον. Κάναμε και ξανακάναμε κουβέντα για αυτούς τους ανθρώπους. Προσοχή!

Η νεωτέρα μορφή του γνωστικισμού στηρίζεται πάνω σε στοιχεία βιολογικά, φιλοσοφικά και ψυχολογικά. Έτσι σου λέει πως θα έχεις ευρωστία, θα έχεις υγεία, θα έχεις ευτυχία. Το κακό το θεωρούν ως εξής: σαν ένα λάθος μέσα στη δημιουργία και όχι, όπως ο Χριστιανισμός, σαν μία παράβαση, ενοχή απέναντι στο Θεό Δημιουργό. Τη δε λύτρωση τη θεωρούν σαν ένα στοιχείον αυτολυτρώσεως, δηλαδή το «γνῶθι σαυτόν». Αυτά που σας λέγω πρόσφατα, γιατί τα είδα μέσα σε αυτό το βιβλίο που λέγει «Τάσεις του νεωτέρου γνωστικισμού». Είναι η αυτολύτρωσις, «γνῶθι σαυτόν». Είδατε εδώ το γνωστικό κέντρο της Λαρίσης, κατ' επανάληψιν μιλάνε για αυτό το «γνῶθι σαυτόν».

Γνωρίσω τον εαυτό μου, τότε λυτρώνομαι. Είναι γνωστό ότι εγώ δεν μπορώ να λυτρωθώ. Η λύτρωση πρέπει να έρθει απ' έξω. Η δε λύτρωση δεν είναι ηθική, η λύτρωση είναι οντολογική, είναι από το θάνατο η λύτρωση, και τη λύτρωση τη φέρνει αυτός ο Χριστός, ο οποίος όχι μόνο με λυτρώνει από την αμαρτία και το κακό, αλλά και με διασώζει από τον θάνατο, διότι έχουμε την Ανάσταση των νεκρών. Σας παρακαλώ, προσέξτε πολύ, προσέξτε πολύ. Όπως κάποτε φωνάζαμε για τον χιλιασμό και κανείς δεν έδωσε σημασία. «Α», λέει, «τι είναι οι χιλιαστές, τι είναι οι χιλιαστές;» Και κοντεύουν να μας πνίξουν οι χιλιαστές. Εγώ κάνω έκκληση και φωνάζω, να με θυμόσαστε: ο γνωστικισμός είναι μέγας κίνδυνος. Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας τον επολέμησαν περισσότερο από τον Αρειανισμό.

Γνωστικισμό, ο οποίος ποτέ δεν πέθανε και πάντοτε υποβόσκει, αν θέλετε, και μέσα εις αυτή την Εκκλησία του Χριστού. Πάρα πολύ προσοχή. Ο Απόστολος Παύλος τον πολεμά τον γνωστικισμό, ο Ευαγγελιστής Ιωάννης τον πολεμά τον γνωστικισμό. Θα σας θυμίσω εκεί που λέει ο Απόστολος Παύλος: θα έρθει η εποχή που θα λέγουν, θα εμποδίζουν τον γάμο και θα λέγουν «μη άψη, μηδέ γεύση». Αυτά ήταν τερτίπια των γνωστικών. Τα θυμηθήκατε αυτά στον Απόστολο Παύλο; Είναι προς Τιμόθεον. Ακόμη, Κολοσσαείς λέει, ομιλεί περί των αιώνων και περί πληρώματος. Είναι όροι των γνωστικών. Το πλήρωμα, λέει, των αιώνων, το πλήρωμα του παντός είναι ο Χριστός, λέει ο Απόστολος Παύλος. Δίνει την απάντηση. Ακόμη λέει στον Τιμόθεο:

«Απεράντους γενεαλογίας φεύγε». Αυτό είναι γνωστικό, η απέραντη γενεαλογία και ούτω καθεξής. Βλέπετε; Προσέξτε, αναβιεί ο γνωστικισμός και θα αιχμαλωτίσει πιστούς, χριστιανούς, εκκλησίες μας και θα τους σύρει στον Μασονισμό, στη Θεοσοφία, στις ανατολικές θρησκείες, Βουδισμό κ.λπ., στον Πνευματισμό και δεν ξέρω πού αλλού. Λοιπόν, μάθε, λέγει, αφού θα γίνεις πολυμαθής, να επιστομίζεις και τους ειδωλολάτρες από αυτά που μυθολογούν. Διότι πραγματικά ο γνωστικισμός είναι μια μυθολογία. Λέει, τι εννοώ μυθολογία; Επίνοια ανθρώπινη. Με το μυαλό τους σκέπτονται και λέγουν εκείνα τα οποία λέγουν.

Το μυαλό τους. Δεν υπάρχει αποκάλυψη. Επίσης λέμε το και το στην Αγία Γραφή για την αποκάλυψη. Πού το ξέρουμε; Ο Χριστός αναστήθηκε και ανελήφθη στον ουρανό. Πού το ξέρουμε; Ήρθε το Πνεύμα το Άγιο την ημέρα της Πεντηκοστής. Έχουμε γεγονότα που κατοχυρώνουν την αποκάλυψη. Ο γνωστικισμός τι έχει; Είναι ανθρώπινη επίνοια, δηλαδή επινόηση ανθρώπινη. Δεν είναι αποκάλυψη. Συνεπώς, αφού δεν είναι αποκάλυψη, όλα αυτά είναι μια μυθολογία. «Εδώ μου», λέγει, «τα περί των λεγομένων θεών αυτών και καταλιμπάνω δια την ώραν· οι δε ειδότες λεγέτωσαν». Ντρέπομαι να σας πω, λέγει, γι' αυτούς τους θεούς που πιστεύουν οι ειδωλολάτρες και τα αφήνω για την ώρα. Εκείνοι που γνωρίζουν να σας τα πουν.

«Οι δε ειδότες λεγέτωσαν». Είδατε; «Εδώ μου, ντρέπομαι». Αγαπητοί μου, σε αυτό το βιβλίο περί γνωστικισμού, τι να σας πω, βρήκαμε κάτι πράγματα. Πω πω, φρίκη! Φρίκη! Μέχρι... υπάρχει... Υπάρχει ένα παρακλάδι, θα λέγαμε, γιατί ο γνωστικισμός έχει πολλές παραλλαγές. Καθένας που φέρεται ως αρχηγός, Βασιλείδης, Μαρκίων, ο Μάνης κ.τ.λ., ο καθένας έχει και δικές του κατασκευές. Μέχρι βρώση σπέρματος να έχουν. Οι Οφίτες λάτρευαν το φίδι. Αυτό που σήμερα στην Αμερική έχουν το φίδι και το λατρεύουν. Δεν είναι καινούργια πράγματα, είναι παλιά.

Οφίτες, σαν γνωστικοί, και ούτω καθεξής. Φοβερά πράγματα, φοβερά, φοβερά πράγματα. Λοιπόν, γι' αυτό λέγει ο Απόστολος, ο Άγιος Κύριλος: «Εδώ μου, ντρέπομαι να σας τα πω. Δεν σας τα λέω τώρα. Αυτοί που τα ξέρουν, ας τα πουν».

Επίσης: «Επιστομιζέσθωσαν δε και οι αιρετικοί πάντες». Ας κλείσουν το στόμα τους και όλοι οι αιρετικοί. Και εδώ πάλι έχει τους Δοκήτας, που ήταν στοιχείο και αυτό των γνωστικών. Τι έλεγαν; Να πώς το λέει ο Άγιος Κύριος: «Εάν τις είπη ότι δοκήσει ο Σταυρός, αποστράφηθι». Αν κάποιος πει ότι ο Σταυρός ήταν δόκησις, δηλαδή κατά φαντασία, ότι ο Υιός του Θεού δεν έγινε άνθρωπος και δεν σταυρώθηκε πραγματικά, κατά φαντασία, αυτόν να τον αποστραφείς. «Μίσησον τους λέγοντας ότι κατά φαντασίαν εσταυρώθη». Να μισήσεις εκείνους οι οποίοι λένε ότι ο Υιός του Θεού κατά φαντασίαν εσταυρώθηκε. Και εξηγεί: «Ει γαρ κατά φαντασίαν εσταυρώθη, φαντασία δε η σωτηρία, και η σωτηρία φαντασία». Εάν όμως, λέει, κατά φαντασίαν εσταυρώθηκε και αφού η σωτηρία είναι από το Σταυρό, τότε και η σωτηρία είναι μία φαντασία. Άρα λοιπόν δεν έχουμε σωτηρία. «Ή φαντασία ο Σταυρός, φαντασία και η Ανάστασις». Εάν, λέει, ο Σταυρός είναι φαντασία, δηλαδή δεν έγινε... Καλώς ήρθατε.

Αν το φαινόμενο έτσι το είδαν, αλλά δεν είναι πραγματικό, τότε και η Ανάστασις του Χριστού είναι φανταστική. «Ει δε Χριστός ουκ εγήγερται...» «...έτι εσμέν εν ταις αμαρτίαις ημών». Κι αν ο Χριστός δεν ανεστήθη, τότε είμεθα στις αμαρτίες μας. Δεν έχουμε σωτηρία. «Ή φαντασία ο Σταυρός, φαντασία και η Ανάληψις». Εάν είναι φαντασία ο Σταυρός, φαντασία είναι και η Ανάληψη του Χριστού. «Και ή φαντασία η Ανάληψις, φαντασία άρα και η Δευτέρα κάθοδος, και πάντα λοιπόν ανυπόστατα». Και τότε, λέγει, φαντασία είναι και η Δευτέρα του Χριστού Παρουσία και τότε όλα είναι χωρίς ουσία. Όλα πέφτουν, όλα πέφτουν. Δεν υπάρχει σωτηρία. Τέλος. Ούτε Δευτέρα Παρουσία, ούτε σκοπός Χριστιανισμού, τίποτα, τίποτα. Όλα πέφτουν. Πότε; Όταν ο Σταυρός είναι κατά δόκησιν. Εκείνος που σταυρώθηκε δεν σταυρώθηκε πραγματικά, αλλά κατά φαντασία. Καταλαβαίνετε τι έχει να αντιμετωπίσει η Εκκλησία, όλους τους αιώνες τι αντιμετώπιζε και τι αντιμετωπίζει.

«Λάμβανε ουν πρώτον αρραγές θεμέλιον τον Σταυρόν και επικοδόμει τα λοιπά της πίστεως». Τι ωραίο αυτό! Επιγραμματικό αυτό! Να παίρνεις πρώτα το αρραγές θεμέλιον, το θεμέλιον χωρίς σχισίματα, το θεμέλιον του Σταυρού, και πάνω σε αυτό το θεμέλιον του Σταυρού, δηλαδή τη σταυρική θυσία του Χριστού, ότι ο Θεάνθρωπος Ιησούς εσταυρώθη, ο οποίος επήρε πραγματικά την ανθρώπινη φύση, επάνω σε αυτό να οικοδομείς τα υπόλοιπα δόγματα της πίστεως. Αρραγές θεμέλιον ο Σταυρός. Γι' αυτό, είδατε πόσο επιμένει ο Άγιος Κύριλος για το θέμα του Τιμίου Σταυρού. «Μη αρνήση τον Εσταυρωμένον». Εδώ τώρα, αγαπητοί μου, θα τρέχουμε γρήγορα γρήγορα, διότι έχει...

περιπτώσεις για να μας πει ότι δεν πρέπει να αρνηθούμε τον Εσταυρωμένον. «Εάν γαρ αρνήση, πολλούς έχεις τους ελέγχοντας», διότι αν αρνηθείς τον Εσταυρωμένον, πολλούς έχεις εκείνους οι οποίοι θα σε ελέγξουν. Και τι κάνει τώρα ο Άγιος Κύριλος; Με έναν ωραίο τρόπο αναφοράς, ο Ιούδας παίρνει ιστορικά στοιχεία, τα οποία κατεγράφησαν στα Ευαγγέλια, τα προσωποποιεί και τα φέρνει σε σένα που αρνείσαι τον Τίμιο Σταυρό, τη Σταύρωση του Χριστού, και σε ελέγχει. Ακούστε λοιπόν αυτά. Έχει πλήθος τέτοια στοιχεία. «Ιούδας ελέγξει σε πρώτος».

Προδότης.

Πρώτος που θα σε ελέγξει είναι ο Ιούδας ο Προδότης. Προσέξτε να προσθέσω ακόμη κάτι άλλο. Εδώ έχουμε τη μαρτυρούσα ιστορία, η οποία αναφέρεται στους Αγίους Τόπους και στα γεγονότα. Εδώ είναι η ιστορία του Ιούδα. Θα σε ελέγξει, λέει, πρώτος πρώτος ο Ιούδας, ο Προδότης. «Ο γαρ προδούς είδεν ότι υπό αρχιερέων και πρεσβυτέρων κατεκρίθη προς θάνατον», διότι εγνώριζε ο Ιούδας ότι κατεκρίθη, κατεδικάσθη από τους αρχιερείς και τους πρεσβυτέρους εις θάνατον ο Διδάσκαλος. Συνεπώς κατεδικάσθη πραγματικά και εσταυρώθη. Μαρτυρεί τα τριάκοντα αργύρια.

Μάρτυρες τα τριάντα αργύρια που πήρε ο Ιούδας. Μαρτυρεί το Γεθσημανί. Μα... Μάρτυρας ο τόπος, Γεθσημανί. «Ένθα η προδοσία γέγονε», εκεί που έγινε η προδοσία. «Ούπω λέγω το όρος των Ελαιών, εν ω προσηύχοντο, παρόντες εν νυκτί». Δεν λέγω και το όρος των Ελαιών, που εκεί προσηύχοντο, παρόντες οι συμμαθηταί με τον Κύριον εκείνη τη νύχτα. «Μαρτυρεί η εν νυκτί σελήνη». Το φεγγάρι είναι μάρτυρας. «Μαρτυρεί η ημέρα και ο ήλιος εκλείπων». Ο ήλιος είναι μάρτυρας, γιατί εξέλιπε από ώρας δωδεκάτης έως ώρας τρίτης απογευματινής. Τρεις ώρες σκότος επάνω, λέγει, επάνω εις την γη. Εδώ να κάνω μια μικρή παρέκβαση.

Μου πείτε, η Σελήνη είναι μάρτυρας και ο Ήλιος μάρτυρας. Είναι κάτι πολύ ωραίο, πάρα πολύ ωραίο, το πώς αρχίζει το βιβλίο του Ησαΐου. Ακούστε πώς αρχίζει: «Άκουε, ουρανέ, και ενωτίζου, γη, ότι Κύριος ελάλησεν». Άκου, ουρανέ, και βάλε καλά τα αυτιά σου, γη, γιατί ο Κύριος μίλησε. Και λέει παρακάτω: «Απέκτησα υιούς και θυγατέρες κι αυτοί δεν με άκουσαν». Ενώ ήταν Ισραήλ. Το βόδι ξέρει, λέει, το αφεντικό του και ο όνος ξέρει το παχνί του, αλλά ο λαός μου δεν με ανεγνώρισε.

Επικαλείται ο Θεός, επικαλείται τον ουρανό, τη γη — άψυχα είναι — επικαλείται και αυτά τα ζώα ακόμα ως μάρτυρες, ώστε εν ημέρα κρίσεως θα σταθούν αυτά τα άψυχα στοιχεία ή τα άλογα στοιχεία και θα πουν: πράγματι, ο Θεός ελάλησε, αλλά ο Ισραήλ δεν άκουσε. Γι' αυτό λέγει εδώ τώρα, το καταλαβαίνετε πολύ καλά: μάρτυρας η Σελήνη, μάρτυρας και ο Ήλιος. Την ημέρα εκείνη θα έρθει η μαρτυρία και θα πουν. Τι θα πει ο Ήλιος; Προσωποποίησις γίνεται.

ότι ότι εχάθη ο Ήλιος, δηλαδή σκοτίστηκε χωρίς να βασιλεύσει ο Ήλιος. Μεταφράζω και λέγω το κείμενο για να τελειώνουμε. Σε ελέγχει η φωτιά που ήταν θερμαινόμενος ο Πέτρος. Εάν αρνηθείς τον Σταυρό, τότε θα σε περιμένει η αιωνία φωτιά. «Σκληρά σοι λέγω, ίνα μη σκληρώς πειραθής». Σκληρά μιλάω για να μην δοκιμαστείς σκληρά. Να θυμάσαι τα μαχαίρια που ήρθαν εναντίον του Κυρίου στον κήπο της Γεθσημανή, για να μην πέσει απάνω σου η ρομφαία η αιωνία, να μην δοκιμάσεις την αιωνία ρομφαία. Θα σε ελέγξει ακόμα το σπίτι του Καϊάφα «δια της νυν ερημίας»,

«δεικνύουσα του κριθέντος εκεί τότε την δύναμιν». Μ' άρεσε πολύ αυτή η φράση του Αγίου Κυρίλου. Θα σε ελέγξει το σπίτι του Καϊάφα, το Πρετόριο, που είναι τώρα έρημο, προφανώς ερειπωμένο στην εποχή του Αγίου Κυρίλου, για να δείχνει τη δύναμη εκείνου που κατεκρίθη, που κατεδικάσθη εκεί. Σκεφτείτε, αγαπητοί μου, σκεφτείτε ότι εκείνο που λέει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Πού είναι», λέει, «οι Νέρωνες, πού είναι οι Διοκλητιανοί, πού είναι τα τήγανα, πού είναι τα τύμπανα», δηλαδή αυτά τα όργανα μαρτυρίου; «Πάντα σεσίγηνται. Πού δε η Εκκλησία; Λάμπει υπέρ τον ήλιον». Εκεί ρωτώ.

Έχουν πέσει στη σιγή, όλα έχουν πέσει στη σιγή, σεσίγηνται. Φοβερό. Έτσι βλέπει κανείς το σπίτι του Καϊάφα, το Πρετόριον, έρημο. Πού είναι ο Καϊάφας; Είπα το Πρετόριο πριν, συγγνώμη, έκανα λάθος. Το Πρετόριο ήταν του Πιλάτου. Πού είναι ο Καϊάφας, πού είναι ο Άννας, πού είναι ο Πιλάτος;

Δεν υπάρχει κανείς. Υπάρχει όμως η Εκκλησία. Ανόητοι εκείνοι που τα βάζουν με την Εκκλησία. Είναι πραγματικά ανόητοι εκείνοι που τα βάζουν με την Εκκλησία, διότι έτσι στρέφουν, θα λέγαμε, την οργή του Θεού επάνω τους. «Αντικαταστήσεταί σοι εν ημέρα κρίσεως και αυτός ο Καϊάφας». Δηλαδή θα έρθει να ομολογήσει αντί σου.

Ο Καϊάφας, την ημέρα που θα γίνει η μεγάλη κρίση. Θα έρθει ο ίδιος ο υπηρέτης που έδωσε το ράπισμα στον Ιησού. Τι θα πει ο Καϊάφας; «Εγώ τον εδίκασα». Τι θα πει ο υπηρέτης; «Εγώ τον εράπισα». Και συ λες ότι δεν υπάρχει ο Χριστός; Ότι είναι μυθικό πρόσωπο, που γράφουν και λένε σήμερα οι σύγχρονοί μας; «Μυθικό πρόσωπο», λέει, «ο Ιησούς, μυθικό πρόσωπο». Έτσι λέγουν, και μάλιστα αρκετοί διαφωτιστές που μαζεύονται σε ομάδες ανθρώπων, σε σχολεία μπαίνουν και λέγουν: «Μυθικό πρόσωπο», λέει, «ο Χριστός». Μύθος και παραμύθι είσαι εσύ που τα λες και όχι παραμύθι ο Χριστός. Να γιατί θα ελέγξει ο Καϊάφας και ο υπηρέτης που δίνει το ράπισμα.

Λοιπά και λοιπά. «Και οι δήσαντες και απαγαγόντες», και εκείνοι που τον έδεσαν και εκείνοι που τον απήγαγον. Ακόμη αντί σου θα ομολογήσει ο Ηρώδης και ο Πιλάτος και θα λένε: «Τι αρνεί τον εφ' ημών υπό Ιουδαίων συκοφαντηθέντα, ον ίσμεν ημείς μηδέν αμαρτήσαντα;» Τι αρνείσαι εκείνον που οι Ιουδαίοι συκοφάντησαν και εμείς τον βρήκαμε να μην έχει καμία αμαρτία; Ούτε ο Ηρώδης βρήκε αμαρτία στον Ιησού, ούτε ο Πιλάτος βρήκε τίποτε ψεγάδι στον Ιησού. Γιατί εγώ, ο Πιλάτος, έπλυνα τα χέρια μου τότε. Ακόμη θα ομολογήσουν αντί σου.

Ψευδομάρτυρες και οι στρατιώτες και αυτοί που έβαλαν το πορφυρούν ιμάτιον και τον ακάνθινον στέφανον στο κεφάλι του Κυρίου, στον Γολγοθά, και τον σταύρωσαν. Και αυτοί που ακόμα έβαλαν λαχείο τον χιτώνα του Κυρίου. Θα σε ελέγξει ακόμα και ο Σίμων ο Κυρηναίος, που σήκωσε τον Σταυρό ξοπίσω του Κυρίου. Θα σε ελέγξουν ακόμη, από τα αστέρια ο ήλιος που εξέλιπε, από τη γη ο εσμυρνισμένος οίνος, από τις καλαμιές ο κάλαμος, από τα βοτάνια το ύσσωπον που έβαλαν επάνω στο καλάμι και πότισαν τον Κύριον, από τα θαλάσσια ο σπόγγος, το σφουγγάρι.

Τα δέντρα, του Σταυρού το ξύλον. Οι στρατιώτες, όπως ειπώθηκε, αυτοί που κάρφωσαν τον Κύριο και έβαλαν λαχείο επάνω στα ρούχα του. Ο στρατιώτης που ελόγχισε την πλευρά του Κυρίου. Οι γυναίκες που ήσαν τότε παρούσες. Το καταπέτασμα του Ναού που διερράγη, το Πραιτώριον του Πιλάτου, που με τη δύναμη του εκεί Σταυρωμένου τώρα και αυτό είναι ερημωμένον. Αυτός ο ίδιος ο Γολγοθάς ο Άγιος, αυτός που είναι πιο ψηλά από μας και μέχρι σήμερα φαίνεται και δείχνει, μέχρι τώρα, όπως και οι πέτρες που ράγισαν.

Όταν ο Χριστός εξέπνευσε επί του Σταυρού, αυτό το μνήμα που είναι εδώ κοντά και οι άγγελοι που ήταν παρόντες και οι γυναίκες που προσκύνησαν την Ανάσταση του Χριστού και ο Πέτρος και ο Ιωάννης, που έσπευσαν, έτρεξαν στο μνήμα να ιδούν το τι απέγινε ο Ιησούς. Και ο Θωμάς θα σε ελέγξει, που έβαλε το χέρι του στην πλευρά του Διδασκάλου και τα δάχτυλά του στους τύπους των καρφιών.

«Ὑπὲρ γὰρ ἡμῶν ἐκεῖνος ἀκριβῶς ἐψηλάφησεν· ὅπερ σὺ ἔμελλες, ὁ τότε μὴ παρών, ζητεῖν, τοῦτο ἐκεῖνος παρὼν κατ’ οἰκονομίαν ἐζήτησεν». Προσέξτε αυτόν τον ωραίο στίχο. Εσύ δεν ήσουν παρών τότε. Ήταν παρών όμως ο Θωμάς. Εσύ μπορούσες λοιπόν να έχεις μια δυσπιστία. Κατ’ οικονομίαν, λοιπόν, ο Θωμάς ψηλάφισε τον Αναστάντα Κύριον, τον ψηλάφισε, για να βεβαιωθείς εσύ που δεν ήσουν παρών. Διότι ο Κύριος είπε: «Ελάτε να με ψηλαφίσετε», είπε στους μαθητάς. Την άλλη βδομάδα, οκτώ μέρες μετά, είπε στον Θωμά: «Έλα να με ψηλαφίσεις». Αλλά είχαν ψηλαφίσει οι μαθητές την ημέρα του Πάσχα, που έλειπε ο Θωμάς.

Ο Λουκάς γράφει:

«Ἔτι δὲ ἀπιστούντων αὐτῶν ἀπὸ τῆς χαρᾶς», ενώ ακόμη απιστούσαν από τη χαρά τους — είναι ο Κύριος — και νόμιζαν ότι βλέπουν φάντασμα, δεν μπορούσαν να συλλάβουν ότι μπορεί ποτέ να είναι ο Διδάσκαλος. Τους λέγει: «Έχετε τίποτε βρώσιμον;» και κάθισε να φάει.

Τους έφεραν ένα κομμάτι ψημένο ψάρι και μέλι και έφαγε μπροστά σε όλους και τους είπε: «Το φάντασμα δεν έχει οστά και σάρκες, όπως εμένα με βλέπετε να έχω», για να βεβαιώσει ακριβώς ο Κύριος ότι είναι ο ίδιος, ότι δεν είναι φάντασμα, ότι δεν είναι κατά δόκησιν.

Θυμηθείτε ότι ο Κύριος περπατούσε επάνω εις την θάλασσα και οι μαθητές από τον φόβο τους έκραξαν ότι έβλεπαν φάντασμα. Και όταν κατόπιν ο Κύριος μπήκε μέσα, βεβαιώθηκαν ότι δεν είναι φάντασμα. Τον Πέτρο τον κράτησε να μην βουλιάξει. Όλα αυτά, λέγει, θα σε ελέγξουν. Έχεις δώδεκα Αποστόλους, του Σταυρού μάρτυρας. Έχεις μάρτυρες τους δώδεκα Αποστόλους, που είπε ο Χριστός: «Πορευθέντες μαθητεύσατε» κτλ. και «να σταθείτε μάρτυρές μου». Και είναι γνωστό ότι το κέντρο της διδασκαλίας των Αποστόλων είναι η Ανάσταση του Ιησού Χριστού. Και τον κόσμο, συγγνώμη, και την οικουμένη και τον κόσμο.

«Εἰς τὸν Ἐσταυρωμένον πιστεύων τῶν ἀνθρώπων. Αὐτὸ τοῦτό σε νῦν πληροφορείτω τὴν τοῦ Σταυρωθέντος δύναμιν». Αυτό, λέγει, πρέπει να σε κάνει να πιστείς ποια είναι η δύναμη του Σταυρωθέντος, ότι όλος ο κόσμος εδέχθη και το κήρυγμα της Αναστάσεως του Χριστού. Αγαπητοί μου, αν καθίσετε να σκεφτείτε τι είναι ο Χριστιανισμός, θα φύγει το καπάκι του κεφαλιού σας. Μιλάω με αυτόν τον τρόπο. Τι θέλω να πω με αυτό, ξέρετε; Θέλω να πω ότι, τι θα πει ανεστήθη; Οι Αθηναίοι, ξέρετε, δεν δέχτηκαν το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου. Διότι, αν το δεχόντουσαν, θα τους έφευγε το καπάκι του κεφαλιού των. Εντούτοις, τελικά έγινε η Ελλάδα χριστιανική και όλος ο κόσμος.

Αν δεν ήταν αληθές ότι... Ο Χριστός ανεστήθη, δεν θα υπήρχε η δύναμη του Αναστάντος. Η δύναμη του Αναστάντος έκανε τον κόσμο να πιστέψει. Το Πνεύμα το Άγιον εμαρτύρησε περί του Αναστάντος Χριστού. Αγαπητοί μου, είναι αδύνατο να μπορούσε να πιστευτεί η Ανάσταση του Χριστού εις τον κόσμο. Είναι κάτι που δεν μπορεί να σταθεί. Και όμως το Πνεύμα του Θεού φωτίζει τον κόσμο να δεχθεί το κήρυγμα της Αναστάσεως του Χριστού. Και από εδώ βλέπουμε ότι εκείνος που εσταυρώθη και ανέστη είναι αληθινός.

γάρσες, συγγνώμη, τις γάρσες νυμσινίγαγεν, ποιος σε μάζεψε τώρα.

Αγαπητοί μου, ποιος σας μάζεψε εδώ μέσα; Το σχήμα δεν είναι δικό μου, είναι του Αγίου Κυρίλλου. «Ποῖοι στρατιῶται; Ποῖα δεσμὰ συνηνάγκασαν; Ποία καταδίκη κατέπειξεν;» Ποιοι στρατιώτες έφεραν εδώ πέρα; Ποια δεσμά σε έφεραν, σε κατηνάγκασαν να έρθεις εδώ; «Ἀλλὰ τὸ τρόπαιον Ἰησοῦ τὸ σωτήριον, ὁ Σταυρὸς ὁ πάντας συνήγαγε». Αυτός ο Σταυρός μας μάζεψε εδώ πέρα, και εμένα και εσάς. Δέκα η ώρα τώρα, δεν είστε στα σπίτια σας να κοιμηθείτε και να αναπαυθείτε, κουρασμένοι από τη δουλειά σας; Ποιος μας μάζεψε εδώ; Κάθεστε δυο ώρες στην καρέκλα, για να μην πω περισσότερο και με τα προηγούμενα που λέγαμε. Ποιος σας μάζεψε εδώ; Ο Σταυρός του Χριστού. Αυτός μας μάζεψε εδώ. Βλέπετε τη δύναμη, βλέπετε την εμπειρία.

Ότι εδώ έχουμε προσωπική πλέον εμπειρία. Έτσι μπορούμε να λέμε: «Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι». Έχουμε δει την Ανάσταση του Χριστού, γιατί έχουμε το Πνεύμα του Θεού και βλέπουμε τη δύναμη του Χριστού. Και συνεπώς είναι αληθής εκείνος ο οποίος εσταυρώθη, διότι ανεστήθη, και της Αναστάσεως τη βεβαίωση την έχουμε από το Πνεύμα το Άγιο. «Τοῦτο Πέρσας ἐδουλαγώγησε καὶ Σκύθας ἡμέρωσε· τοῦτο Αἰγυπτίοις ἀντὶ αἰλούρων καὶ κυνῶν καὶ τῆς πολυσχιδοῦς πλάνης τὴν θεογνωσίαν ἐχαρίσατο». Ο Τίμιος Σταυρός επαιδαγώγησε, εδουλαγώγησε τους Πέρσες, ημέρωσε τους Σκύθες και τους Αιγυπτίους τούς απάλλαξε από την πολυσχιδή πλάνη να λατρεύουν.

Γάτες και τα σκυλιά. «Τοῦτο μέχρι σήμερον θεραπεύει νόσους· τοῦτο μέχρι σήμερον δαίμονας ἀπελαύνει· φαρμάκων καὶ ἐπῳδῶν ἀνατρέπει γοητείας». Αξίζει να το πούμε αυτό. Ο Τίμιος Σταυρός, αγαπητοί. Σταυρώνεις τον άλλον και φεύγουν όλα. Ακόμη, σταυρώνεις τον άλλον και οι δαίμονες απέρχονται.

Ακόμη! Ακόμη, ανατρέπει τις μαγείες των φαρμάκων, των μάγων δηλαδή, και των επαϊδών. Μάγοι κι αυτοί, είδος μάγου. Είναι γνωστό.

Εκείνο που σας είπα προηγουμένως, ότι και μάγοι χρησιμοποιούν τον Τίμιο Σταυρό, τον έχουν εγκλωβισμένο. Εξήγησα το γιατί. Θα μου πείτε: γιατί το αφήνει αυτό ο Θεός; Το επιτρέπει προς τιμωρία και των μάγων και εκείνων που πηγαίνουν στις πόρτες των μάγων. Ακούστε: προς τιμωρία δεν ενεργεί ο Τίμιος Σταυρός και αφήνει τον δαίμονα να σε κατακρατά. Αυτό γιατί δεν πίστεψες στον Τίμιο Σταυρό, αλλά πήγες στην πόρτα εκείνη. Τα ακούτε εκείνοι που πηγαίνουν και επιμένουν να πηγαίνουν στις πόρτες αυτές, όταν ένα συνοικέσιο χαλάει ή οι δουλειές δεν πηγαίνουν καλά ή υπάρχει μια αρρώστια, και έχουν το επιχείρημα και λέγουν: «Τι να κάνω; Η ανάγκη», λέει, «με έκανε να σώσω το παιδί μου, τον άντρα μου, τη γυναίκα μου από μια αρρώστια, από δεν ξέρω τι». Ο διάβολος θα σε ζώσει, αν δεν φύγουν. Ο διάβολος.

Εκεί βλέπετε να μένει ανενέργητος ο Τίμιος Σταυρός, για τιμωρία. Αλλά κοιτάξτε κάτι άλλο. Πηγαίνετε, παρακαλώ, σε έναν μάγον συγκεκριμένο, στον Χρήστο τον Γάζωρο. Πήγε κάποτε κάποιος, φορούσε έναν Τίμιο Σταυρό εδώ στον λαιμό, όπως φοράνε πολλοί. Και του λέει, ενώ έχει εικόνες γύρω γύρω αυτός ο Χρήστος ο Γάζωρος και τον λένε και Χριστό, «στον Χριστό». Το έχω ακούσει από πολλούς. Και το «Γάζωρο» το κάνανε «Ναζωραίο». Δεν είστε πλάνοι, λοιπόν; Εικόνες γύρω γύρω. Και όταν μπήκε αυτός μέσα, ενώ αυτός ο Χρήστος συμβουλεύει να κάνεις ευχέλαια στην εκκλησία, αγιασμούς, λειτουργίες, παρακλήσεις.

Μπήκε αυτός μέσα και φορούσε τον Σταυρό. Του λέει — δεν φαινόταν ο Σταυρός, αυτός όμως τον έβλεπε τον Σταυρό, τον έβλεπε με τα μάτια του δαίμονος — και του λέει: «Βγάλε τον Σταυρό που έχεις από τον λαιμό σου».

Γιατί αυτός που πήγε εκεί φαίνεται είχε πίστη στον Τίμιο Σταυρό. Πώς κατέληξε, δεν ξέρω. Αλλά όλα τα άλλα που είχε γύρω έμεναν ανενέργητα. Μην πάτε μακριά, αγαπητοί. Δεν κρατούν εικόνες οι αναστενάρηδες, όταν πατούν αναμμένα κάρβουνα; Το φαινόμενο είναι δαιμονικό. Πώς κρατούν εικόνες;

Ευχαριστώ. Στην ουσία σου πετάει το δόλωμα ότι είναι εικόνα του Αγίου Κωνσταντίνου, μάλιστα. Ξέρετε, επάνω η εικόνα του Αγίου Κωνσταντίνου, ο Άγιος Κωνσταντίνος, η Αγία Ελένη. Στη μέση ο Τίμιος Σταυρός δεν ενεργεί, αφού είναι δαιμονικό το φαινόμενο. Είναι αυτό που σας εξήγησα, το σύνορο. Είδατε λοιπόν τώρα εδώ ότι οι δαίμονες δεν μπορούν να πετύχουν τίποτα. Πηγαίνετε, παρακαλώ, σε μία πνευματιστική συνεδρίαση, δηλαδή σε μία συντροφιά που θα κάνουν τώρα ένα πνευματιστικό φαινόμενο, και να φοράτε τον Τίμιο Σταυρό, να δείτε αν θα πετύχει τίποτα ή όχι. Δεν θα πετύχει απολύτως τίποτε. Πράγματι, μέχρι σήμερα βλέπει κανείς ότι ανατρέπει ο Τίμιος Σταυρός, οι δυνάμεις, η ενέργεια του Τιμίου Σταυρού, όλα αυτά τα τεχνάσματα του διαβόλου. Και η τελευταία παράγραφος, η 41: «Μὴ θαύμαζε· τοῦτο μετὰ τοῦ Ἰησοῦ φανήσεται πάλιν ἐξ οὐρανοῦ· προηγήσεται γὰρ τοῦ βασιλέως τὸ τρόπαιον».

«Καὶ τὸν ἀποστείλαντα Πατέρα Θεόν, σὺν Ἁγίῳ Πνεύματι, ᾧ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν». Ακόμη, ο Τίμιος Σταυρός θα προηγείται κατά τη μεγάλη εκείνη ημέρα της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας. Θα προηγείται της παρουσίας του Κυρίου. Αυτός ο Τίμιος Σταυρός θα εμφανιστεί εις τον ουρανόν. Προπομπός!

Να δειχθεί ποια είναι η ταυτότητα εκείνου που έρχεται. Ότι εκείνος που έρχεται είναι εκείνος που σταυρώθηκε. Γι’ αυτό θα προηγείται ο Τίμιος Σταυρός. Και οι σταυρώσαντες Ιουδαίοι — και σταυρώνουν όλοι εκείνοι που αμαρτάνουν ή που αρνούνται τον Τίμιο Σταυρό — κόψονται, όψονται, κόψονται, θα ιδούν και θα χτυπούν το κεφάλι τους και το στήθος τους, αλλά αργά πια γι’ αυτούς. Εμείς όμως, που θα έχουμε πιστεύσει στον Τίμιο Σταυρό, εμείς θα καυχηθούμε, θα καυχηθούμε και θα προσκυνήσουμε, διότι πιστέψαμε εις τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, που τον έστειλε ο Θεός Πατήρ.

Ήρθε συν Αγίῳ Πνεύματι, να δοξάσουμε τον Άγιο Τριαδικό Θεό, που ήρθε να μας σώσει αυτός ο Κύριός μας, ο Ιησούς Χριστός, και που το έργο της σωτηρίας μας έχει επιτελέσει ολόκληρη η Αγία Τριάδα. Εδώ, αγαπητοί μου, τελείωσε η 13η Κατήχηση του Αγίου Κυρίλλου, που αναφέρεται εις τον Σταυρωθέντα και ταφέντα. Είδατε πόσα επιχειρήματα έχει ο Άγιος Κύριλλος. Ακολουθεί η 14η Κατήχηση, που αναφέρεται στην Ανάσταση. Αν ζήσουμε και θέλει ο Θεός και επανέλθουμε πάλι εδώ, κατά το τέλος περίπου Σεπτεμβρίου, αν θέλει ο Θεός, θα συνεχίσουμε και τις παρακάτω Κατηχήσεις, όπως και αυτή τη σπουδαιοτάτη που αναφέρεται.

Στην Ανάσταση του Χριστού. Τώρα μας μένει τούτο. Με την Κατήχησή του ο Άγιος Κύριλλος μας βοηθάει να καταλάβουμε και να μάθουμε εκείνο που όφειλε να μας κάνει ο νονός μας, όταν υπεσχέθη εκεί στην κολυμβήθρα, στη βάφτισή μας, λέγοντας το Σύμβολο της Πίστεως, ότι θα μας το διδάξει. Όχι με την έννοια της απαγγελίας, γιατί φτάσαμε να περιοριζόμεθα στη γνώση — κι αν και αυτό γίνεται — στο να μαθαίνουμε το Σύμβολο της Πίστεως: «Πιστεύω εις ένα Θεόν, Πατέρα Παντοκράτορα». Ο Άγιος Κύριλλος έρχεται να μας αναλύσει το Σύμβολο της Πίστεως. Γιατί κατ’ ουσίαν οι Κατηχήσεις του δεν είναι τίποτε άλλο παρά ανάλυση του

του Συμβόλου της Πίστεως. Γιατί έχουμε ανάγκη να κατηχηθούμε, όχι να επανακατηχηθούμε, αλλά να κατηχηθούμε, διότι δεν κατηχηθήκαμε ούτε από το σπίτι μας ούτε από τον ανάδοχό μας, τον νονό μας, ούτε ίσως και από αυτό το κατηχητικό σχολείο, που, αν το θέλετε, πολλές φορές, δεν ξέρω τώρα.

Κατηχητής υπήρξα κι εγώ πολλά χρόνια, αλλά δεν ξέρω, ίσως θα πρέπει να αναθεωρήσουμε τι θα πρέπει να λέμε στο κατηχητικό σχολείο. Πρέπει να μην λέμε πράγματα τα οποία είναι περιφερειακά, αλλά πράγματα που να αφορούν εις αυτό το περιεχόμενο της πίστης. Κάποτε πρέπει να το καταλάβουμε αυτό και πρέπει η κατήχηση να πάρει Ευχαριστώ.

να έχουμε ζωντανούς χριστιανούς, καταρτισμένους αληθινά εν Χριστώ Ιησού και δυναμωμένους στα μυστήρια της Εκκλησίας, για να μπορούν πραγματικά να σταθούν. Και έτσι θα μπορούμε να λέμε ότι η Εκκλησία μας δημιουργεί πάλι Αγίους, δημιουργεί πάλι Μάρτυρες. Όπως ένας λαός δεν μπορεί να ζήσει αν η νεολαία του δεν μορφωθεί. Πάρετε μόνο μια γενεά να μην μορφωθεί, πάρετε μόνο μια γενεά να μην πάει σχολείο. Αυτομάτως, μέσα σε 30-50 χρόνια, ο λαός αυτός θα πέσει σ' έναν βαρβαρισμό. Αυτομάτως. Γιατί; Γιατί εσταμάτησε η μόρφωση, η παιδεία. Δεν νομίζετε, λοιπόν, ότι ζούμε έναν βαρβαρισμό μέσα σε αυτή την ίδια την Εκκλησία; Γιατί ακριβώς

αγνοούμε, γιατί δεν έχουμε παιδείαν Κυρίου. Γι' αυτό, αγαπητοί μου, θα ήθελα να σας επαινέσω. Δεν είναι φιλολογία. Κάθε χρόνο το λέω αυτό. Μα μου δίνετε εσείς το δικαίωμα να το πω και να σας επαινέσω κάθε χρόνο. Διότι πολλοί είσαστε, τελευταίο θέμα μας σήμερα, πολλοί είσαστε, γεμάτα όλα, όλες οι καρέκλες γεμάτες είναι, τόσες ώρες ακούτε, κουρασμένοι είσαστε, νύχτα είναι και όμως ακούτε, γιατί επιθυμείτε να μορφωθείτε στο Ευαγγέλιο του Χριστού. Και αν έχουμε έτσι τέτοια παιδεία, τότε σίγουρα θα μπορούμε να σταθούμε και να υπάρξουμε και σαν Ορθόδοξη Εκκλησία και σαν Έθνος Ελληνικό. Αν ο λαός μας έτσι καταρτίζεται,

τότε μπορούμε να ελπίζουμε ότι η Εκκλησία θα επιζεί, γιατί και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής. Αλλά θα ζήσουμε και σαν λαός. Γιατί έτσι θα έχουμε ανθρώπους οι οποίοι θα έχουν κατανοήσει πώς πρέπει να ζουν. Σας εύχομαι με όλη μου την καρδιά καλό καλοκαίρι και καλή συνάντηση το Σεπτέμβριο. Πρώτα ο Θεός.