Catecheses of St Cyril 046 | 22-10-1984

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

My dear friends, we are in the sixth catechetical lecture, and I am continuing with the subject of God as Saint Cyril of Jerusalem develops it here for his catechumens. You will remember that, after giving God many titles—that is, many names, many attributes, and many divine uncreated energies—he turns to the matter at hand and says that, in spite of all this, man was unable to see God, that is, to know God. Instead, he took a stone, carved and shaped it into an image, and said, “You are my God.” He took a piece of wood

which God had planted and which the rain had made tall and strong—a piece of wood that can be burned and reduced to ashes—and man proclaimed this to be God, saying, “You are my God,” while the true God was treated with contempt. This is the phenomenon of idolatry. Saint Cyril continues by giving examples of idolatry precisely to show how irrational it is. For idolatry, my dear friends, is not a thing of the past. It is something that will always exist. I have explained to you that it is not without reason that John the Evangelist ends his First Epistle with the words, “Little children, keep yourselves from idols.” And in our own time we see that idolatry is a reality. I do not mean the idolatry of the indigenous peoples of South America, Central Australia, or Africa—people who have not heard the Gospel and remain idolaters. I am speaking of Christians: Christians who are turning back again to idolatry. That is what we are discussing, and it is a great tragedy. This is why I told you that idolatry has neither died nor will it die. On the contrary, it will

increase. Consider the Greek philosopher—do not forget that I am quite tired and sometimes cannot remember things—Plethon, George Gemistos Plethon. He was one of the last Byzantines. He was, of course, a theologian and a distinguished philosopher who attracted many disciples. Eventually he settled in Mystras, which was flourishing at that time, and taught there as a master.

Plethon, or Gemistos, once said something worthy of attention. He said, “And yet, one day idolatry will live again. I am a Christian, but secretly an idolater.” This man longed for the ancient idolatry of former times. When I first read this, I was horrified. And it is true that idolatry will one day return, though this will happen toward the Last Things (eschata), and it will remain only for a short time. Idolatry is smoldering beneath the surface. What is Freemasonry, my dear friends? Freemasonry is idolatry. We must understand this.

The Great Architect of the Universe—the G.A.O.T.U.—is the sun. That is why, just as our iconostasis bears Christ, the Most Holy Theotokos, and the Saints, they place the sun and the moon on the left and right of their platform. They are idolaters. There can be no doubt about this, since Freemasonry is indeed a religion and, as I keep telling you, it is an idolatrous religion. I emphasize this once again. Thus idolatry is always smoldering beneath the surface, always present among Christian peoples. Idolatry is in our blood. Indeed, I might even say that there is no one who is entirely free of superstition.

Is there anyone who has never performed some act of magic, even once in his life? What do I mean by an act of magic? I do not necessarily mean going to a sorcerer, but doing something magical—for example, trying to learn the future by magical means, and so forth. Thus, within the veins of us who are Christians, even as we sit here listening to the Word of God, there is also a pagan element, an idolatrous element. We need only scratch beneath the surface, and we will find it. Yes. And when conditions are favorable, this idolatry flares up. It is a strange thing. This is why the things Saint Cyril says are not merely conditions belonging to the past. They remain relevant today.

He gives several examples. It was not only carved images and pieces of wood that were worshiped, but other things as well: “The cat, the wolf, and the dog were worshiped in place of God.” In other words, the cat, the wolf, and the dog were adored instead of God. “And the man-eating lion”—the lion that devours human beings—“was worshiped in place of the God who loves mankind beyond measure. The serpent and the dragon, images of the one who drove us out of Paradise, were worshiped.” Indeed, later there arose the heresy known as that of the Ophites, the serpent worshipers, who have left their mark on history.

Even today in America, my dear friends, the worship of the serpent is returning. Yes, the worship of the serpent, of the snake, just as the worship of Satan is returning in what is called Satanism. The argument is this: the good God—and this involves dualism, which we shall examine shortly—has no need to be appeased, implored, or entreated, because He is good in Himself and will therefore always grant us what is good. It is the evil spirit, Satan, whom we must appease, entreat, and implore. Through worship, they say, we must win Satan over so that he will not harm us.

This, my dear friends, is the position held by Satanists today, and it is extremely relevant. Satanism exists in Greece, in Europe, and in America. From time to time, these things come to public attention. “I blush,” Saint Cyril says—meaning, “I am ashamed to say it”—“but I will say it: even onions have already been worshiped by some.” Even onions, he says, were worshiped by certain people. “God gave wine to gladden the heart of man, and Dionysus was worshiped in place of God.” God gave us wine, and we made Dionysus, the god of wine. Tell me, please, tell me,

at all these wine festivals, what do you think is really being celebrated? What do you think is being worshiped? Is God being worshiped, or is something else? Do people go to these wine festivals held throughout Greece, take a little glass of wine, and say, “Glory to God. God has given us wine, which gladdens the heart of man”? Is that what happens, or do we give ourselves over to drunkenness and other forms of debauchery? What, then, is being worshiped? The goat-footed Dionysus and his debauchery are being worshiped, without question. You see, then, what people are doing today. “God brought forth wheat by saying, ‘Let the earth bring forth green plants, yielding seed according to their kind and likeness,’ so that bread might strengthen the heart of man. How, then, did Demeter come to be worshiped?”

Bread—the bread itself—and yet we worship Demeter as the one who gives us bread. But Demeter does not give it to us. And do you know what the name Demeter means? Dē means earth, and mētēr means mother. She is the earth. We worship the earth and regard the earth—which is why the word is feminine in Greek—as

the mother who provides us with every good thing to eat. The word for sun, by contrast, is masculine in Greek because the sun is regarded as the male god. This is found in Baalism and in the cults of Osiris and Isis: Osiris is the sun, and Isis is the earth.

And when Freemasonry says, “To the G.A.O.T.U.,” it means—pardon me—“To the glory of the Great Architect of the Universe.” Who is this Great Architect? It is the sun, which supposedly orders and fashions everything upon the earth: its sunlight, its heat, and all the rest. Through these, we have rain, snow, rivers, seas, and vegetation. When the sun declines toward the winter solstice, nature appears to die. This is also connected with the well-known myth of Hiram. Then, in summer, when the sun rises toward the summer solstice, we have what they call the resurrection of the sun, and so forth. All of this is nature worship.

Nature worship, sun worship, earth worship. Only someone with ten diopters of nearsightedness—someone who is, forgive me, nearly blind—could fail to understand and see that creation is being worshiped and that this is idolatry in its crudest form. Yes, my dear friends. “Fire still comes forth today when stones are struck together; how, then, did Hephaestus become the maker of fire?” Even today, he says, we can take two flints, strike them together, and produce a flame. On what grounds, then, is Hephaestus said to be the maker of fire? God made these things: the true God, the transcendent God, who is not matter. This is why the worship of the true God is not idolatry. But what, then, is idolatry? What does the word mean? I have told you before.

God’s divine uncreated energies, my dear friends, are reflected, so to speak, within creation. It is as though creation were a mirror in which God is reflected—that is, God’s attributes and divine uncreated energies, His wisdom, His power, His love, His providence, and His governance. Fallen man no longer has the ability to look beyond nature and say, “Could the mountain, the sea, or the sun ever be my God? There must be Someone behind them.” He lacks this ability. Because he is nearsighted—which is why I called him nearly blind—he sees only what is directly in front of him. He does not look beyond it, and he imagines that nature itself gives him these good things. Nature does not give them to him. Behind nature stands the Creator of nature,

the Creator of creation. This is why it is called idolatry: the worship of an image of God. Creation is an image of God because, as I explained, God’s divine uncreated energies and attributes are reflected in it. Should I, then, worship the image of God, or God Himself? I shall worship God. “How great is the delusion concerning the gods of the Greeks! God is bodiless.” God is bodiless; God is transcendent. “How, then, can acts of adultery be attributed to those whom they call gods? I shall say nothing more”—I shall not explain these things further—“I shall say nothing about the transformations of Zeus into a swan.” I shall be silent, he says, about those transformations in which Zeus changed himself into a swan. “I blush to speak of his transformation into a bull.”

“His transformation into a bull—for bellowing is unworthy of God.” Zeus, he says, changed himself into a bull. You know the story: he abducted Europa, and so forth. Bellowing means the lowing of cattle. Is God a bull who bellows? “The god of the Greeks is found to be an adulterer, and they are not ashamed.” Zeus, the god of the Greeks, is exposed as an adulterer.

Are they not ashamed to worship an adulterous god? “For if he is an adulterer, let him not be called God.” If he is an adulterer, how can he be called a god? “They also speak of deaths, falls, and gods being struck by thunderbolts. Do you see from what great heights they have fallen, and how low they have descended?” My dear friends, I now want you to pay attention to a beautiful paragraph. Photograph it, Mr. Lou.

“Did the Son of God come down from heaven in vain? Or did He come to heal so great a wound? Did the Son come in vain? Or did He come so that the Father might be known? Do you understand what moved the Only-Begotten to descend from the throne at the right hand and come down to earth? The Father was being treated with contempt; therefore, the Son had to correct the error. For it was fitting that He through whom all things came into being should bring all things back to the Master of all. The wound had to be healed. For what disease could be worse than this: that a stone should be worshiped in place of God?” Was it in vain, then, that the Son of God came down from heaven to heal so great a wound? Did the Son of God come in vain to make the Father known?

Do you understand what moved the Only-Begotten to leave the right hand of God and come down here to earth? It was because the Father was being treated with contempt. The Son therefore had to correct the error. Why did the Son have to correct it? Here we have an answer to why the second Person became man, rather than the first Person,

the third Person. Why did the Father not become man? Why did the Spirit of God, the Holy Spirit, not become man? Why was it the Son? This is the reason. This is why I told you to pay attention: because the Son created the world. Of course, the Father creates through the Son in the Holy Spirit, but the Maker of the world is the Son.

Saint Cyril says here, as he also mentions elsewhere, “through whom all things were made.” Everything was made through the Son, and nothing that exists was made apart from the Son. Therefore, when all these things became distorted, changed their course, and drew away from God, the Son—the Maker of the world, the Creator—took it upon Himself to become man, so that He might bring creation, which had gone astray and rebelled, back to the Father. This, then, is why the Son of God became man. It is truly beautiful: first, why it was the second Person; and second, why the Incarnation took place. This is the reason. Here, my dear friends, we come to the end of a section, we might say, that

concerns God. And Saint Cyril continues, still in this same sixth catechetical lecture, to tell us that idolatry was not, and is not, the only phenomenon. There is another phenomenon called heresy. Heresy, in its turn, comes to distort the truth. There are, then, two paths by which we ultimately enter the realm of atheism—that is, ignorance of God: idolatry and heresy. Indeed, as you will see, Saint Cyril, like the Fathers of our Church, calls heretics atheists. Perhaps this will surprise you. How can a heretic be called an atheist?

He might be called an “Antichrist” if, let us say, he attacks Christological doctrine. We say, “The Chiliasts are Antichrists.” But in the language of the Fathers of our Church, both the Chiliasts and all heretics without exception are atheists. Listen to why. And would you believe it? Even the Jews are atheists. You will say to me, “But they remained with the Old Testament. Are they atheists?” Listen to why. You must understand what atheism means and how different that meaning is from the one we use today. When someone says, “I believe in a higher power,” we say, “He is not an atheist.” We call only the person who accepts absolutely nothing an atheist. But the meaning of atheism in Holy Scripture is very different.

John the Evangelist says it: “He who does not have the Son does not have the Father either.” That settles it. He who does not have the Son does not have the Father either. Do you deny the Son—that is, do you deny Jesus Christ? Then you cannot possibly have the Father either. The Jews deny the Son; consequently, they do not have the Father either. That is why they are without the Son and without the Father, and are therefore atheists. It is very simple. Remember this. Yet we have reached such a dreadful state that, merely because someone says, “I believe in a higher power”—some poor little soul—we say that, amid the general climate of atheism, at least he believes in something and is not entirely an atheist.

He accepts something. No, my dear friends, no. We ought to tremble before this true understanding that I have explained to you and demonstrated from what Holy Scripture teaches about God. Bearing this in mind, therefore, we must be extremely careful about heresy. Saint Cyril devotes many pages here to heretics in general. There are so many that I have underlined only a few points on which I wish to dwell, without recounting the stories concerning each of these heretical figures. I shall mention only their names, and I shall give particular attention to just one name, because that name is of very great importance.

“The devil devised these things not only among the Gentiles. Many who are falsely called Christians, wrongly bearing the most fragrant name of Christ, have dared impiously to estrange God from His own creations.” In other words, it was not only the Gentiles—you know that here the word “Gentile” means an idolater—not only the idolaters who were moved by the devil. The devil also moved Christians to embrace a distorted, crooked faith, so that in the end they would estrange God from creation

—creation from God, or God from creation—and ultimately estrange man from salvation. This is very real, because when we do not have the right faith, we do not have salvation either. Listen to the terms he uses: “the children of the heretics, the ill-named and utterly atheistic.” “Ill-named” means those who bear a bad name, those of evil repute.

Literally, those who have a bad name. Do you see what he calls them? “Utterly atheistic.” Please underline that and remember it when you leave: utterly atheistic. “They pretend to be lovers of Christ, but in truth they are altogether haters of Christ.” They pretend to love Christ, but in reality they hate Christ.

Do you now understand, my dear friends, what blasphemies are spoken by those who say that Christ was a great philosopher or a sociologist? Do you understand this? “For whoever slanders the Father of Christ is an enemy of the Son.” The one who slanders the Father of Christ is an enemy of the Son. “They dared to say that there are two divinities, one good and one evil. O what great blindness! If it is divinity, it must surely be good; but if it is not good, how can it be called divinity?” Here, then, my dear friends, Saint Cyril comes to the heart of the matter. He is speaking essentially about the Gnostics.

In those days, the Gnostics were the heretics. Who were the Gnostics? I ask you to pay very close attention to Gnosticism, because Gnosticism, my dear friends, is alive and flourishing in our own time. Gnosticism is alive and flourishing. I am telling you this from the outset so that you will pay attention. You see that in Freemasonry there is the so-called Blazing Star, at the center of which is a French or, if you prefer, an English letter G: A, B, C, D, E, F, G—the English G. Its Greek equivalent is gamma: the letter gamma.

Take a Masonic book and learn what this G, or gamma, means; you will learn many things from it. This letter has many meanings. I shall take only one, the one relevant to us. This gamma, or G if you prefer, comes from the Greek word gnosis. In foreign languages, the Greek word gnosis, written with a capital G, remains gnosis. They do not translate the word; they preserve it in its purely Greek form, gnosis, and it means

that the whole system of Freemasonry moves and revolves around this “knowledge”—the very thing Saint Cyril is now opposing and that the Church opposed during the first three centuries. What is this gnosis? We shall now see what it is. I have told you this so that you may see how relevant the subject is today and that Gnosticism, unfortunately, has not died. Gnosticism has been adopted by modern Freemasonry; it is its foundation. But you will see more as we continue. The heretics dared, he says, to teach “two gods and two sources, one of good and one of evil, both of them uncreated.”

Saint Cyril tells you many things. I shall take this point and express it in my own words. Fundamentally, Gnosticism is based on dualism. What does that mean? It means that its foundation is belief in two gods

without beginning—both without beginning and eternal: the god of good and the god of evil. In fact, all the philosophical systems of antiquity are fundamentally dualistic, every one of them without exception, including Plato’s. When Plato regarded the body as the prison of the soul, that was dualism: the good god made the good souls, while the evil god made the bodies.

The evil god is associated with matter, while the good god is associated with spirits. Here you immediately see dualism. What is the correct teaching? God is one. Indeed, the Old Testament very often says that God is the Creator of spirits and of all flesh. Listen to this phrase; it comes from the Wisdom of Solomon, one of the Wisdom books. God is the Creator of spirits and of all flesh. There is no dualism in Christianity. There is one God, the God of both matter and spirit. This is why our service books say, “the God of spirits.” The God of spirits. We do not say “the God of men”; we say, “the God of spirits and of all flesh.”

This is a circumlocution, as though we were dividing man into two, taking his body and his soul and naming them separately. The Hebrews were never dualists. Never! A Hebrew would never say, “God made my spirit,” or, “God made my body.” God made man. The Hebrew is never dualistic. The Greek is dualistic—or rather, all peoples outside the Hebrews, outside the true faith in God. That is why we find dualism in every ancient religion of the world, in every philosophical system of antiquity, and also in every modern philosophical system that has no connection with Christianity.

This is extremely important. It means that here we see man’s attempt to explain—and this is where dualism came from—how evil arose, where it came from, and how it exists. The answer is that evil resides in the free choice of the will; there is no god of evil. Matter is not evil in itself. How could matter be evil in itself, since God made it good? The devil is not evil in his essence, because God created the devil’s essence. The devil is evil not in his essence but in the choice of his will. To show you how deeply this dualism lies hidden in our everyday life,

let me tell you that we often regard as unclean things that are not unclean. We often regard menstrual blood as unclean; we often regard semen as unclean, and so forth. These things are not unclean in themselves. Saint Athanasius the Great, in one of his letters that acquired canonical authority, says: “Is semen unclean? May it never be! Semen unclean? Never.” It is God’s creation. What is unclean is the choice of the will. Fornication is unclean, not the bodily union of human beings. Holy Matrimony is not unclean. How many of our Christians say and believe that Holy Matrimony is unclean! Holy Matrimony is not unclean; fornication is unclean. In other words, anything outside the will of God and the blessing of God

is unclean. Sin is unclean. But this uncleanness lies in the choice of the will, not in essence and not in matter. I believe we have understood this. Thus, my dear friends, the Gnostics tried to take elements of truth from everything that existed in their time. Gnosticism appeared with the conquests of Alexander the Great. A kind of global culture came into being—and globalism does not always need to frighten us; it has good elements and bad ones, as every global culture does, and we should understand that. Because Alexander the Great conquered the whole world then known, from Greece as far as...

as far as the Indus River and Egypt, ideas began to circulate—religious and philosophical ideas alike—and were blended together in a common mixture. Forgive me for using such expressions, but I want to make myself more readily understood. They formed a medley, and this is how Gnosticism arose. Gnosticism, of course, is nothing other than what is called philosophical—and, to use the more scholarly term—philosophical and religious syncretism. In Greek, the word is spelled with eta, not iota. I will not explain further. Although the term is unfamiliar, it is said to derive from the Cretans, though we do not know much more precisely; it means a mixture.

It is a medley of philosophical and religious ideas. Please remember this; it is very important, just as I am explaining it to you. When Christianity appeared, Gnosticism regarded it as something extremely valuable and important, and tried to appropriate it. It sought to take elements from the Gospel and make them its own—not the Gospel itself, but only those elements that suited its purposes. Above all, it took Jesus Christ, His very person. And what did it produce? What did it claim? Truly fabulous things. It is enough to mention, as Saint Cyril does here, several heretics of his time, such as

Carpocrates, Menander, Basilides, and above all Marcion, along with countless others. Valentinus, and so forth. He calls Basilides ill-named, and so on. What, for example, did Valentinus teach? Listen—listen to what they took from the Gospel and what they fashioned out of it. They did the same with Judaism. Keep this in mind as well, for it is important. Why? Because this, my dear friends, is precisely what Freemasonry does today. A little of the Gospel. You will hear them say that they keep the Gospel open upon the altar, at the Gospel according to John: “In the beginning was the Word.” Yet when they speak of the Word, they mean something entirely different—entirely different. Then, a little Judaism.

They also use many Jewish names, places, and objects within their degrees of initiation, and so forth. A little of everything, a little of everything. You will hear Freemasons say, “This is my philosophy.” Well, of course, because it also contains a great deal drawn from philosophy. It draws from Hermeticism and Hermes Trismegistus—that is, from the mysteries of antiquity, and so forth. It has the mysteries of Isis, the Orphic mysteries associated with Orpheus, the Eleusinian mysteries, and the Delphic mysteries. It draws from all these things. And since Buddhism is present today, it also draws from Buddhism. Did Buddhism not enter Freemasonry through Theosophy?

I tell you these things so that you may see how interesting they are. Now, what did Valentinus say about Christ? He said that there is a god of good and a god of evil, the god of matter. The good God communicates with the earth through thirty deities. The last of these thirty deities is Jesus Christ. Why did he speak of thirty deities? Because, he said, Christ was thirty years old when He began to preach. You could search forever and still make no sense of it: thirty deities supposedly mediate between the good God and the earth because Christ was thirty years old; and Christ, he says, was born from Silence and the Abyss.

Christ, then, came to deliver us from the evil god of the earth. Fabulous things—literally fabulous things. I have told you this merely as an example, because naturally I do not intend to sit here and examine Gnosticism in detail. It contains a great many such teachings. Anyone who is interested need only read Saint Irenaeus, and there he will find much that is said about the Gnostics. But I would like to dwell, my dear friends, on one Gnostic, perhaps the most important of all. This is Mani. Mani. In Greek, his name follows the third declension: Manes, Manentos; and the religion he founded is called Manichaeism.

The religion of Mani spread throughout the entire known world of that time. It began in Persia and reached India and China; it gained ground in Asia Minor and Byzantium. We find seeds of Manichaeism even within the Byzantine Empire. It extended as far as Egypt, North Africa, Spain, Italy, and throughout Europe. Such was Manichaeism. I will note only that Saint Augustine was once led astray by Manichaeism, so that you may understand how formidable it was. What was Manichaeism?

Fundamentally, it was a dualistic religion. It was indeed a religion, and specifically a dualistic one. Mani was born in the year 216 after Christ. He naturally had a certain background, for he inherited some books from an earlier figure; these books eventually came into his possession, and from them he sought to form a religion. And in order to give it—pay attention here—a universal character, he traveled to India and studied Buddhism. Mani, I repeat, lived in the third century after Christ, while Buddhism began in the sixth century before Christ. He studied Buddhism with the intention of taking

a small piece from every religion and every philosophical system and forming them into a single system, a universal religion. Merely as a historical note, I will tell you that he did not draw from Judaism—or rather, he did draw from Judaism, but he did not accept Moses. He had a reason for this, but I will not go into unnecessary detail. As you understand, the content of his religion was plainly syncretistic. That is, it included Zoroastrianism, Gnosticism, Buddhism, Christianity, and whatever philosophical systems Mani encountered along the way.

His purpose, as I told you, was to unite all religions into one universal religion, claiming that humanity needed to recover a unity of tradition. He believed that this unity of tradition could be found in Adam, Seth, Enosh, Enoch, Nikotheos—I do not know who that is—Noah, Shem, Abraham, the Buddha, Zoroaster, and Jesus, with Mani as the final initiate. Have you seen a book that is in circulation, written in the last century and smelling of mildew, entitled The Great Initiates? My dear friends, you will see all this there. Never read that book. Beware of it!

It mentions Moses and regards Christ as one initiate alongside the Buddha, Zoroaster, and the others, and so forth. Some years ago—not very many, perhaps ten or fifteen years ago—the Theosophists and Freemasons circulated a painting advertised in the magazine Helios, entitled The Mystical Supper. There was even a photograph of it. I do not know its dimensions, but interested people were invited to purchase a color reproduction on paper. The advertisement included a small photograph.

If you looked carefully, you would say, “This is the Mystical Supper.” Yet Christ was in the center, and around Him were the figures I mentioned: Zoroaster, the Buddha, Muhammad, Moses, and so forth. Do you see any resemblance? What Mani taught then, Freemasons teach today. Do you see any resemblance? It is direct. He wanted a universal religion. Today, so-called Ecumenism is attempting to establish that universal religion. Ecumenism is regarded as the greatest heresy ever to have appeared in human history against Christianity—the greatest heresy.

If today we had Fathers of the Church such as Saint Epiphanius of Cyprus or Saint Irenaeus of Lyons, and others like them, they would once again fight with all the strength of their souls against this modern Gnosticism called Ecumenism. What is it? I must tell you that Orthodox Patriarchs, Archbishops, and bishops have been led astray by this Ecumenism. They have been led astray when they speak in favor of Ecumenism and place themselves at its service. What is it? It is the effort to create a religion made up of a small piece from every religion, supposedly so that we will no longer quarrel because of religious fanaticism.

Among the English and other Europeans, this is known as the Branch Theory. The Branch Theory teaches that every religion possesses a little truth, but no religion possesses the whole truth. Therefore, not even Christianity has the whole truth; and among the fragmented and divided forms of Christianity, not even Orthodoxy possesses the truth, but only a small part of it. Therefore, if we unite all religions, we will also unite all their partial truths. This is the Branch Theory, and this is Ecumenism.

Its stages are as follows. The first stage is to unite those that are related: Roman Catholicism, Protestantism, and Orthodoxy. Once these three have been united, the next step will be to unite Christianity with Islam, or Mohammedanism. Let me remind you that twelve or thirteen years ago, around 1972 or 1973, the newspaper Eleftheria of Larissa published a series of articles by a government minister of that period. An effort was being made to draw closer to Islam. Unthinkable things.

Unthinkable things. It is no coincidence, my dear friends—even if some political purpose is involved—that a ceremony was held at the Parnassos Literary Society, as you will all have read, to present the latest edition of the Quran in Greek translation, financed by a Greek shipowner. University professors of theology and Orthodox bishops attended this presentation of the Quran. Unthinkable. These things were published; there is no doubt about them. God preserve us. I am simply denouncing Ecumenism in order to explain its second stage to you. After this comes union with Buddhists and with every other religion. In America, a place of worship was built in this way: there was one building beneath a large roof, and inside that building

there were separate places of worship: a synagogue for the Jews; Protestant, Roman Catholic, and Orthodox churches for the Christians; farther along, a place for Buddhists; then another for Muslims, and so forth—all under the same roof, as a symbol of the universality of these religions. Who serves this plan? The devil; there is no question about it. For, quite simply, what is Christianity? It is the religion of truth, the religion of salvation; it is that which saves. If something does not save, then it is useless. Pay attention: if Christianity does not save, then it is useless. Religion then becomes merely a consolation for the peoples.

Call it the opium of the peoples, a consolation for the peoples, an instrument serving ulterior purposes—call it whatever you wish. All this follows when a religion ceases to save. And if Christianity ceases to save—if it does not save us ontologically, in the sense that this body, though it will become dust, will rise from the grave

through the Resurrection of Jesus Christ—then why should I believe? Why should I be a Christian? Then every religion is futile, even if it expresses humanity’s inclination and yearning to believe. My dear friends, as you understand, Ecumenism does not save. Yet I must tell you that this Ecumenism...

is vigorously supported by Freemasonry. For one day Freemasonry will reveal its face and add itself to the medley that already exists. This is what Freemasonry truly is. This is precisely what an effort is being made to spread throughout the whole world. For this reason, my dear friends, let us take all these things into account and be watchful. Thus, we might say that Manichaeism is an ancestor and forerunner of Theosophy and Freemasonry—or, if you prefer, of modern Ecumenism. That is why it is of such great importance. It does not matter that, in the early age of Saint Cyril, Ecumenism did not yet exist in

in the form it has today; yet it did exist. I told you how Manichaeism spread. And it was a dreadful thing. It taught that if you ate a fig, the fig had life, it had a soul. It was also a form of pantheism. The fig has a soul, it said, and so you commit murder by eating it. Therefore, you must not eat the fig; you must wait for it to die. And how would you wait for it to die? You would wait until it fell from the fig tree, and then go and eat it. You may ask, could people really be led astray by such foolishness? My dear friends, yes. My dear friends, yes. What a dreadful thing! Even Augustine had been led astray by Manichaeism. My dear friends, yes. What is so surprising, what is so strange, when someone loses the Spirit of God? This shows you how precious the Spirit of God is in our lives. If we do not have the Holy Spirit, there is only pitch darkness. Does not Saint Cyril say so here? People worshipped the—

dogs, cats, lions, tigers, even onions. What is so strange about that? What is so strange? All the abundance of human wisdom is nothing when the Holy Spirit is absent. A person becomes truly wise, and acquires true sight and true discernment, when he has the Holy Spirit. Saint Cyril does say a few things here which I have no time left to discuss. Nor will I mention them next time, because we shall move on to the new catechesis, the Seventh. But he does say this: “The Church proclaims and teaches these things, and touches upon the mire so that you may not be defiled by it.” The Church sets these things before us and teaches them. She draws near to the mire, to the filth, so that you yourself may not be defiled. She speaks of the wounds so that you may not be wounded along with them.

“It is enough for you merely to know about these things; keep away from experiencing them yourself.” He speaks of the wounds so that you may not be wounded. It is enough for you to know; only take care not to try them for yourself, not to be led astray and go that far. “Keep company with the sheep; flee from the wolves; do not depart from the Church.” Stay with the sheep, the sheep of Christ, and keep far from the wolves. All these people truly are wolves that prey upon the Church. Do not depart from the Church. Do you know what the tragedy is? The modern Freemason, the modern Gnostic, the follower of Gnosticism, will tell you: “Do not leave the Church. No, stay where you are. In fact, you will see me coming there too and receiving Holy Communion.”

This is the great deception of the devil. In essence, when you take part in mysteries that are foreign to the Church, you have already become estranged from the Church. It is in this sense, then, that we are told, “Do not leave the Church”; do not depart from the Church. My beloved, I could say a great deal more. At this very moment, we have Orthodox bishops and archbishops throughout the world—not only in Greece, but throughout the world—who have unfortunately been infected by the disease of Ecumenism. The newspapers write about it; these are not new things that I am telling you. They are well-known facts. Therefore, let us stand firm. Do you understand the dangers that are assailing the Church?

The Fathers of our Church feared neither persecution nor idolatry. What they feared was syncretism, which they regarded as the Church’s worst enemy. And indeed it is. That is why the blessed Father Justin Popovich, the Serbian priest, theologian, and professor of theology, spoke against Ecumenism with what we might call passion—if I may use that word—following the example of Saint Irenaeus or Saint Epiphanius of Cyprus, and above all Saint Irenaeus. This is no accident. Let us therefore be watchful. What is the best safeguard, the best remedy? Day by day, hour by hour, we must become ever more deeply Orthodox, both in the depths of our being and in the way we live.

Christians.

Αγαπητοί μου, στην έκτην κατήχηση, και συνεχίζω με το περί Θεού θέμα που αναπτύσσει εδώ στους κατηχουμένους του ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων. Ενθυμείσθε, αφού έδωσε πολλές προσηγορίες στον Θεό, δηλαδή πολλά ονόματα, πολλές ιδιότητες, πολλές ενέργειες εις τον Θεό, στρέφει τον λόγον και λέγει ότι, παρά ταύτα, ο άνθρωπος δεν μπόρεσε να ιδεί τον Θεόν, δηλαδή να γνωρίσει τον Θεόν, αλλά έπιασε και σκάλισε, έγλυψε μία πέτρα, δηλαδή έκανε γλυπτή μία πέτρα, και είπε: «Εσύ είσαι ο Θεός μου». Πήρε το ξύλο

το οποίον ο Θεός έχει φυτέψει και το οποίον εμήκυνε, μεγάλωσε η βροχή, και το οποίον μπορεί να καεί και να γίνει στάχτη, αυτό το αναγορεύει ο άνθρωπος Θεό και λέγει ότι: «Εσύ είσαι ο Θεός μου». Ο δε αληθινός Θεός να καταφρονείται. Δηλαδή, το φαινόμενο της ειδωλολατρίας. Και συνεχίζει να λέγει παραδείγματα ειδωλολατρίας, ακριβώς για να δείξει ότι είναι ένας παραλογισμός η ειδωλολατρία. Και επειδή το φαινόμενο της ειδωλολατρίας, αγαπητοί μου, δεν είναι ένα φαινόμενο παρωχημένο, αλλά ένα φαινόμενο το οποίο θα υπάρχει πάντοτε, και σας έχω εξηγήσει ότι δεν είναι μάταιο γιατί ακριβώς τελειώνει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην πρώτη του επιστολή με την φράση: «Τεκνία, φυλάξατε εαυτά από των ειδώλων». Και το βλέπουμε στην εποχή μας ότι η ειδωλολατρία είναι μία πραγματικότητα. Όχι η ειδωλολατρία των ιθαγενών της Νοτίου Αμερικής ή της Κεντρικής Αυστραλίας ή της Αφρικής, των ανθρώπων εκείνων που δεν άκουσαν το Ευαγγέλιο και είναι ειδωλολάτρες. Των χριστιανών, οι χριστιανοί οι οποίοι ξαναγυρίζουν πάλι στην ειδωλολατρία· περί αυτού ο λόγος, και είναι το μέγα δυστύχημα. Γι’ αυτό σας είπα ότι η ειδωλολατρία ούτε πέθανε ούτε θα πεθάνει, αλλά, αντιθέτως, θα

αυξηθεί. Σκεφτείτε ότι ένας Έλληνας φιλόσοφος — μην ξεχνάτε ότι είμαι αρκετά κουρασμένος και δεν μπορώ να θυμάμαι πολλές φορές — ο Πλήθων, ο Γεμιστός, ο Πλήθων, αυτός είναι από τους τελευταίους Βυζαντινούς, αυτός ήταν βέβαια θεολόγος, φιλόσοφος σπουδαίος, είχε προσελκύσει πολλούς μαθητάς. Τελικά κατέληξε εις τον Μυστρά, που τότε ο Μυστράς ανθούσε, και εκεί εδίδασκε ως διδάσκαλος.

Ο Πλήθων ή ο Γεμιστός, ο άνθρωπος αυτός, είπε μια κουβέντα, μια κουβέντα που είναι αξιοπρόσεκτη. Είπε: «Και όμως, κάποια μέρα θα ξαναζήσει η ειδωλολατρία. Είμαι χριστιανός, αλλά κρυπτοειδωλολάτρης». Ο άνθρωπος αυτός, νοσταλγός της αρχαίας, της παλιάς ειδωλολατρίας. Όταν κάποτε το διάβασα, τρόμαξα. Και είναι αλήθεια ότι κάποτε θα ξαναγυρίσει η ειδωλολατρία, μόνο που θα είναι προς τα έσχατα και θα μείνει λίγο. Υποβόσκει η ειδωλολατρία. Ο μασονισμός τι είναι, αγαπητοί μου; Ο μασονισμός είναι ειδωλολατρία, ας το πάρουμε είδηση.

Μέγας Αρχιτέκτων του Σύμπαντος, ο ΜΑΤΣ, είναι ο ήλιος. Γι’ αυτό και, όπως εμείς έχουμε το τέμπλο μας και είναι ο Χριστός και η Παναγία και οι Άγιοι, εκείνοι έχουν αριστερά και δεξιά του βήματος τον ήλιο και την σελήνη. Είναι ειδωλολάτρες. Δεν χωράει ουδεμία αμφιβολία γι’ αυτό το πράγμα, αφού βεβαίως ο μασονισμός είναι θρησκεία και, θα σας ξαναλέγω, είναι ειδωλολατρική θρησκεία. Το ξανατονίζω αυτό το πράγμα. Έτσι, η ειδωλολατρία πάντοτε υποβόσκει, πάντοτε, εντός των χριστιανικών λαών. Έτσι, μέσα στο αίμα μας υπάρχει ειδωλολατρία. Για να μην πω, βέβαια, ότι δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην είναι προληπτικός.

Υπάρχει άνθρωπος που να μην έκανε μια φορά στη ζωή του πράξη μαγείας; Τι εννοώ πράξη μαγείας; Όχι βέβαια να πάω σε έναν μάγο, αλλά να κάνω κάτι το οποίο να είναι μαγικό, να ζητήσω να μάθω το μέλλον με έναν μαγικό τρόπο και το καθεξής. Έτσι, μέσα στις φλέβες μας, εμείς που είμαστε χριστιανοί, τώρα εδώ που ακούμε τον Λόγο του Θεού, υπάρχει και το παγανιστικό στοιχείο, υπάρχει αυτό το ειδωλολατρικό στοιχείο. Δεν έχουμε παρά να το σκαλίσουμε και θα το βρούμε. Ναι. Και όταν υπάρχουν ευνοϊκοί καιροί, αυτή η ειδωλολατρία φουντώνει. Είναι περίεργο. Γι’ αυτόν τον λόγο δεν είναι αυτά που λέει ο Άγιος Κύριλλος παρωχημένες καταστάσεις. Είναι και επίκαιρες.

Λέει μερικά παραδείγματα, ότι όχι μόνο το γλυπτόν προσκυνείται, όχι μόνο το ξύλο προσκυνείται, αλλά και κάτι άλλο: «Καὶ αἴλουρος καὶ λύκος καὶ κύων ἀντὶ Θεοῦ προσεκυνήθησαν». Δηλαδή και η γάτα και ο λύκος και το σκυλί αντί του Θεού λατρεύτηκαν. «Καὶ λέων ἀνθρωποβόρος», αυτός που τρώγει τους ανθρώπους, «ἀντὶ τοῦ Θεοῦ τοῦ φιλανθρωποτάτου προσεκυνήθη. Ὄφις καὶ δράκων, μίμημα τοῦ ἐκβαλόντος ἡμᾶς ἐκ παραδείσου, προσεκυνήθησαν». Πράγματι, αργότερα έχουμε την αίρεση τη λεγομένη των Οφιτών, οι Οφίτες έχουν μείνει στην ιστορία.

Και σήμερα ακόμη, στην Αμερική, αγαπητοί μου, επανέρχεται η λατρεία του όφεως. Ναι, η λατρεία του όφεως, του φιδιού, όπως και η λατρεία του σατανά, η λεγόμενη σατανολατρία. Είναι δε το επιχείρημα το εξής, ότι ο μεν αγαθός Θεός — πρόκειται δε περί δυαρχίας, θα το δούμε λίγο πιο κάτω αυτό — ο αγαθός Θεός δεν έχει ανάγκη να δυσωπηθεί, να τον ικετεύσουμε, να τον παρακαλέσουμε, γιατί είναι από μόνος του αγαθός και, συνεπώς, πάντα το αγαθό θα μας προσφέρει. Πρέπει να δυσωπήσουμε, να παρακαλέσουμε, να ικετεύσουμε το κακό πνεύμα, τον σατανά, να τον καλοπιάσουμε τον σατανά διά της λατρείας, για να μην μας κάνει κακό.

Είναι η θέση, αγαπητοί μου, σήμερα των σατανολατρών, και είναι επικαιροτάτη. Και στην Ελλάδα υπάρχει σατανολατρία και στην Ευρώπη υπάρχει και στην Αμερική. Κατά καιρούς αυτά βγαίνουν και στην δημοσιότητα. «Ἐρυθριῶ», λέγει, σημειώνει ο Άγιος Κύριλλος, ντρέπομαι να το πω, «πλὴν λέγω», αλλά θα το πω, «καὶ κρόμμυα γὰρ ἤδη παρά τισι προσεκυνήθη», ακόμα και τα κρομμύδια, λέει, από μερικούς προσκυνήθηκαν. «Οἶνον ἔδωκεν, ἵνα εὐφραίνῃ καρδίαν ἀνθρώπου, καὶ Διόνυσος ἀντὶ Θεοῦ προσεκυνήθη». Ο Θεός μάς έδωσε το κρασί και εμείς κάναμε τον θεό του κρασιού, τον Διόνυσο. Πέστε μου, σας παρακαλώ, πέστε μου, σας παρακαλώ,

όλες αυτές οι γιορτές του κρασιού, πίσω από αυτά τι νομίζετε εορτάζεται, τι νομίζετε προσκυνείται; Προσκυνείται ο Θεός ή προσκυνείται... Δηλαδή, πηγαίνουν εκεί, σε αυτές τις γιορτές του κρασιού όπου γίνονται στην Ελλάδα, για να πουν οι άνθρωποι, παίρνοντας ένα ποτηράκι κρασί, «Δόξα τω Θεώ. Ο Θεός μάς έδωσε το κρασί, που είναι ὡς ἀνθρώπου καρδίαν εὐφραίνῃ»; Αυτό, ή μετερχόμεθα τη μέθη και άλλες ασωτίες; Τι προσκυνείται λοιπόν; Προσκυνείται ο τραγοπόδαρος Διόνυσος και η ασωτία του. Αναμφισβήτητα. Βλέπετε, λοιπόν, πώς σήμερα τι κάνουν. «Σῖτον ὁ Θεὸς εἰργάσατο διὰ τοῦ εἰπεῖν· ἐξαγαγέτω ἡ γῆ βοτάνην χόρτου, σπεῖρον σπέρμα κατὰ γένος καὶ καθ’ ὁμοιότητα, ἵνα ἄρτος στηρίζῃ καρδίαν ἀνθρώπου. Καὶ πόθεν ἡ Δήμητρα προσεκυνήθη;»

Ψωμί, το ψωμί, και εμείς λατρεύουμε τη Δήμητρα, η οποία μας δίνει το ψωμί. Μα δεν μας δίνει η Δήμητρα. Και ξέρετε τι είναι η Δήμητρα; Δη, γη· μήτηρ. Είναι η γη. Λατρεύουμε τη γη και θεωρούμε τη γη — γι’ αυτό είναι και θηλυκού γένους στην ελληνική γλώσσα —

η γη είναι η μάνα που μας προσφέρει όλα τα αγαθά να φάμε. Ο δε ήλιος γι’ αυτό είναι αρσενικού γένους στην ελληνική γλώσσα, γιατί είναι ο αρσενικός θεός. Βασίλισμος, Ευαγγελισμός, Ιησύς. Ο Όσιρης είναι ηλίος και η Ιησύς είναι η γη.

Και όταν ο τεκτονισμός, ο μασονισμός, λέει «Εἰς ΜΑΤΣ», θα πει — συγγνώμη — «Εἰς δόξαν τοῦ Μεγάλου Ἀρχιτέκτονος τοῦ Σύμπαντος». Ποιος είναι αυτός ο Μέγας Αρχιτέκτων; Είναι ο ήλιος, ο οποίος αρχιτεκτονεί τα πάντα επάνω στη γη. Δηλαδή η ηλιοφάνειά του, η θερμότητα, όλα αυτά. Με αυτά όλα έχουμε τη βροχή, το χιόνι, τα ποτάμια, τις θάλασσες, τη βλάστηση. Όταν ο ήλιος γέρνει στο χειμερινό του ηλιοστάσιο, έχουμε τη νέκρωση της φύσεως. Και μάλιστα εκεί πέρα υπάρχει ο γνωστός μύθος του Χιράμ. Και το καλοκαίρι, που ανέρχεται στο θερινό του ηλιοστάσιο ο ήλιος, τότε έχουμε την ανάσταση του ηλίου κτλ. Κι είναι όλα λατρεία της φύσεως.

Λατρεία της φύσεως, λατρεία του ηλίου, λατρεία της γης. Μόνο ένας που έχει δέκα βαθμούς μυωπία, έχει, συγχωρέσατέ με, στραβωμάρα, μόνο αυτός δεν μπορεί να καταλάβει και να δει ότι λατρεύεται η κτίσις και ότι πρόκειται περί ωμής ειδωλολατρίας. Ναι, αγαπητοί μου. «Τὸ πῦρ ἐκ λίθων συγκρούσεως ἐξέρχεται μέχρι σήμερον· καὶ πόθεν Ἥφαιστος πυρὸς ποιητής;» Μέχρι σήμερα, λέει, να πάρουμε δύο τσακμακόπετρες, δύο στουρναρόπετρες, τις κρούεις και βγάζουν φλόγα. Από πού κι ως πού, λέει, είναι ο Ήφαιστος κατασκευαστής του πυρός; Ο Θεός τα έκανε. Ο Θεός, ο αληθινός, ο υπερβατικός Θεός, αυτός ο οποίος δεν είναι η ύλη. Γι’ αυτό και η λατρεία του αληθινού Θεού δεν είναι ειδωλολατρία. Αλλά τι; Τι θα πει ειδωλολατρία; Και άλλοτε σας το έχω πει.

Οι ενέργειες του Θεού, αγαπητοί μου, ανακλώνται, ούτως ειπείν, μέσα στην κτίση. Σαν να είναι η κτίσις ένας καθρέφτης και εκεί ανακλάται ο Θεός. Δηλαδή οι ιδιότητες του Θεού, οι ενέργειες του Θεού, η σοφία του Θεού, η δύναμη του Θεού, η αγάπη του Θεού, η πρόνοια του Θεού, η κυβέρνηση του Θεού. Ο άνθρωπος δεν έχει τη δυνατότητα, ο πεπτωκώς πια άνθρωπος, να κάνει αναγωγή και να βγει από τη φύση και να πει: «Είναι δυνατόν ποτέ το βουνό ή η θάλασσα ή ο ήλιος να είναι ο Θεός μου; Κάποιος πίσω από αυτά πρέπει να είναι». Δεν έχει τη δυνατότητα. Αυτό που βλέπει μπροστά του, γιατί είναι μύωψ — γι’ αυτό σας είπα εγώ στραβωμάρα — είναι μύωψ, βλέπει μπροστά, μόνο μπροστά του, δεν λέει πιο πέρα, και νομίζει ότι η ίδια αυτή η φύσις τού δίνει αυτά τα αγαθά. Δεν του τα δίνει η φύσις, αλλά πίσω από τη φύση είναι ο Δημιουργός της φύσεως.

Δημιουργός της κτίσεως. Γι’ αυτό λέγεται ειδωλολατρία: λατρεία του ειδώλου του Θεού. Επειδή η κτίσις είναι το είδωλο του Θεού. Είναι το είδωλο του Θεού, επειδή ανακλώνται, σας εξήγησα, οι ενέργειες και οι ιδιότητες του Θεού. Μπορώ λοιπόν να λατρεύσω το είδωλο του Θεού ή τον Θεό; Τον Θεό θα λατρεύσω. «Πόση πολλὴ θεῶν Ἑλλήνων πλάνη! Ἀσώματος ὁ Θεός», ο Θεός είναι ασώματος, είναι υπερβατικός ο Θεός. «Καὶ πόθεν μοιχεῖαι παρά τοῖς ὑπ’ αὐτῶν λεγομένοις θεοῖς κατηγοροῦνται; Σιωπῶ», δεν σας ερμηνεύω πιο πολλά, «σιωπῶ τὰς Διὸς εἰς κύκνον μεταβολάς». Σιωπώ, λέγει, εκείνες τις μεταβολές του Διός, που μετεβάλλετο σε κύκνον. «Ἐρυθριῶ λέγων εἰς ταύρου μεταμόρφωσιν».

«Εἰς ταύρου μεταμόρφωσιν· ἀνάξια γὰρ Θεοῦ τὰ μυκήματα». Ο Ζευς, λέει, μετεβάλλετο σε ταύρον. Ξέρετε ότι άρπαξε την Ευρώπη, λέει, και τα λοιπά. Μυκήματα, τα μουγκρίσματα. Ο Θεός είναι ταύρος και έχει μουγκρίσματα; «Μοιχὸς ὁ παρ’ Ἕλλησι θεὸς εὑρίσκεται, καὶ οὐκ αἰδοῦνται». Συλλαμβάνεται ο θεός των Ελλήνων, ο Ζευς, μοιχός.

Δεν ντρέπονται να λατρεύουν έναν μοιχό θεό; «Ἢ γὰρ μοιχός ἐστι, Θεὸς μὴ καλείσθω». Γιατί, αν είναι μοιχός, πώς ονομάζεται ότι είναι θεός; «Καὶ θανάτους καὶ πτώσεις καὶ κεραυνώσεις παρ’ αὐτοῖς λέγουσι θεῶν. Βλέπεις ἐκ πόσου μεγέθους ποῦ κατεληλύθασιν;» Αγαπητοί μου, τώρα θέλω να προσέξετε μια ωραία παράγραφο. Φωτογραφίστε την, κύριε Λου.

άρα μάτιν Υιός Θεού κατήλθεν εξ ουρανού ή γίνα το τειλικού τον τραύμα θεραπεύσει. Μήτι μάτιν ήλθεν ο Υιός ή να ο Πατήρ επίγνωσθεί, επέγνως τι εκείνης εν εκ δεξιών θρόνων κατελθείν τον μονογενή. Πατήρ κατεφρονίτο, εδιιόν διορθώσαντα την πλάνην, εδιγαρτών διού εγένετο τα πάντα, το δεσπότη των απάντων προς εν εγκίν τα πάντα Εδιθεραπευθείτε το τραύμα, τι γαρήν ταύτις της νόσου χείρον, ή είναι αλήθως αντί Θεού προς κοινειδή Ματέο λοιπόν ήταν όταν ο Υιός του Θεού κατήλθε από τον Ουρανό για να θεραπεύσει ένα τόσο μεγάλο τραύμα Ματέος ήλθε ο Υιός του Θεού για να κάνει γνωστό τον Πατέρα

Καταλάβατε τι εκίνησε από τα δεξιά του Θεού να κατέβει ο Μονογενής εδώ στη γη; Διότι κατεφρονείτο ο Πατήρ. Έπρεπε, λοιπόν, ο Υιός να διορθώσει την πλάνη. Γιατί έπρεπε ο Υιός να διορθώσει την πλάνη; Εδώ είναι μια απάντηση γιατί το δεύτερο πρόσωπο έγινε άνθρωπος και δεν έγινε το πρώτο,

το τρίτο. Γιατί δεν έγινε ο Πατήρ άνθρωπος ή γιατί δεν έγινε το Πνεύμα του Θεού, το Άγιον, άνθρωπος, αλλά έγινε ο Υιός; Γι’ αυτόν τον λόγο. Γι’ αυτό σας είπα να προσέξετε, διότι ο Υιός δημιούργησε τον κόσμο. Βέβαια, δημιουργεί ο Πατήρ διά του Υιού εν Αγίω Πνεύματι, αλλά ο κοσμοποιός είναι ο Υιός.

Λέγει εδώ, το αναφέρει εξάλλου ο Άγιος Κύριλλος: «δι’ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο». Όλα έγιναν από τον Υιόν και τίποτα δεν έγινε που δεν έγινε από τον Υιόν. Αφού, λοιπόν, όλα αυτά τα πάντα διαστράφησαν, άλλαξαν πορεία και απεμακρύνθησαν από τον Θεόν, τότε αναλαμβάνει ο Υιός, ο Κοσμοποιός, ο Δημιουργός, να γίνει άνθρωπος για να επαναφέρει την πλανηθείσα, την αποστατήσασα κτίσιν πίσω εις τον Πατέρα. Αυτός, λοιπόν, είναι ο λόγος γιατί ενηνθρώπησε ο Υιός του Θεού. Είναι πάρα πολύ ωραίο. Πρώτον, γιατί το δεύτερο πρόσωπο, και δεύτερον, γιατί έγινε η ενανθρώπηση. Γι’ αυτόν τον λόγο. Εδώ τελειώνει, αγαπητοί μου, μία παράγραφος, θα λέγαμε, που

αναφέρεται στον Θεό. Και συνεχίζει ο Άγιος Κύριλλος, πάντα στην ίδια κατήχησή του, την έκτην, να μας πει ότι όχι μόνο υπήρξε ή υπάρχει το φαινόμενο της ειδωλολατρίας· υπάρχει και ένα άλλο φαινόμενο που λέγεται αίρεσις. Και η αίρεση, με τη σειρά της, έρχεται να διαστρέψει τα πράγματα. Είναι, λοιπόν, δύο οι τομείς που τελικά μπαίνουμε στον χώρο της αθεότητας, δηλαδή της αγνοίας του Θεού: τόσο η ειδωλολατρία όσο και η αίρεση. Διότι, πράγματι, θα το ιδείτε, ο Άγιος Κύριλλος, όπως οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, τους αιρετικούς τους αποκαλούν αθέους. Ίσως θα εκπλαγείτε. Πώς μπορεί να λέγεται ο αιρετικός άθεος;

Θα μπορούσε να ειπωθεί «αντίχριστος», εάν υποτεθεί ότι προσβάλλει το δόγμα το χριστολογικό. Λέμε: «Οι χιλιαστές είναι αντίχριστοι». Κατά τη φρασιολογία των Πατέρων της Εκκλησίας μας, και οι χιλιαστές και όλοι συλλήβδην οι αιρετικοί είναι άθεοι. Ακούστε γιατί. Θέλετε ακόμη, μάλιστα; Και οι Ιουδαίοι είναι άθεοι. Θα μου πείτε: «Μα έμειναν στην Παλαιά Διαθήκη· είναι άθεοι;» Ακούστε γιατί. Ποια είναι η έννοια της αθεΐας και πόσο διαφορετική είναι από εκείνη που έχουμε σήμερα εμείς. Όταν κάποιος λέγει ότι «πιστεύω σε μια ανωτέρα δύναμη», λέμε «δεν είναι άθεος». Αλλά άθεο λέμε εκείνον ο οποίος δεν δέχεται απολύτως τίποτα. Είναι πολύ διαφορετική η έννοια της αθεΐας στην Αγία Γραφή.

Το λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «Εκείνος που δεν έχει τον Υιόν, ούτε τον Πατέρα έχει». Τέλος. Εκείνος που δεν έχει τον Υιόν, ούτε τον Πατέρα έχει. Αρνείσαι τον Υιόν, αρνείσαι δηλαδή τον Ιησού Χριστόν; Τότε δεν είναι δυνατόν παρά δεν έχεις ούτε τον Πατέρα. Οι Ιουδαίοι αρνούνται τον Υιόν, συνεπώς δεν έχουν ούτε τον Πατέρα. Να γιατί είναι άνευ Υιού και άνευ Πατρός, άρα είναι άθεοι. Είναι πάρα πολύ απλό. Και να το θυμόσαστε αυτό. Γι’ αυτό, βέβαια, φτάσαμε σε ένα φοβερό κατάντημα να λέμε τον άλλον, μόνο γιατί θα πει «πιστεύω σε μια ανωτέρα δύναμη», ένα δηλαδή ψυχουλάκι, ψυχουλάκι, να πούμε ότι, τέλος πάντων, μπροστά στο γενικό κλίμα της αθεΐας, ε, αυτός κάτι πιστεύει, δεν είναι τελείως άθεος.

Δέχεται κάτι. Όχι, αγαπητοί, όχι, αγαπητοί. Να τρομάξουμε με αυτή την έννοια που σας λέγω και είναι αληθής. Σας την απέδειξα, που έχει η Αγία Γραφή περί Θεού. Συνεπώς, έχοντας αυτά υπ’ όψιν, θα πρέπει να προσέχουμε πάρα πολύ την αίρεση. Και εδώ αναφέρεται σε πολλές σελίδες ο Άγιος Κύριλλος στους αιρετικούς γενικά. Είναι τόσες πολλές που εγώ μόνο έχω υπογραμμίσει μερικά σημεία που θα ήθελα μόνο σ’ αυτά να μείνω, χωρίς να πω τις ιστορίες που αναφέρονται στα πρόσωπα αυτά των αιρετικών. Εγώ μόνο θα πω τα ονόματα, όπως θα πω και μόνο ένα όνομα περισσότερο από όλα τα άλλα, γιατί αυτό το όνομα έχει πάρα πολύ σημασία.

«Οὐ μόνον ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐπενόησε ταῦτα ὁ διάβολος, ἀλλὰ γὰρ ἤδη καὶ πολλοὶ τῶν Χριστιανῶν ψευδῶς λεγομένων, τῷ εὐωδεστάτῳ Χριστοῦ ὀνόματι κακῶς προσαγορευόμενοι, ἐτόλμησαν ἀσεβῶς ἀπαλλοτριῶσαι τὸν Θεὸν τῶν οἰκείων ποιημάτων». Ότι δεν είναι μόνο οι εθνικοί — ξέρετε, η λέξη «εθνικός», ο ειδωλολάτρης — δεν είναι μόνο οι ειδωλολάτρες που κινήθηκαν, όσοι εκινήθησαν, από τον διάβολο, αλλά ο διάβολος εκίνησε και χριστιανούς να έχουν στρεβλή πίστη, στραβή πίστη, ώστε τελικά να αποξενώσουν τον Θεόν από τα δημιουργήματα.

τα δημιουργήματα από τον Θεόν ή τον Θεόν από τα δημιουργήματα και τελικά τον άνθρωπο από τη σωτηρία. Να, είναι πολύ πραγματικό, διότι όταν δεν έχουμε ορθή πίστη, δεν έχουμε και σωτηρία. Ακούστε τίτλους. Τους των αιρετικών, λέγω, παίδας, τους δυσωνύμους και αθεοτάτους. Δυσώνυμος θα πει αυτός που έχει κακό όνομα, τους κακόφημους.

Έχοντας κακό όνομα, κατά λέξη. Είδατε πώς τους αποκαλεί; Αθεοτάτους. Παρακαλώ, υπογραμμίστε, όταν θα φύγετε να το θυμόσαστε: τους αθεοτάτους. Τους προσποιουμένους μεν είναι φιλοχρίστους, μισοχρίστους δε παντελώς, οι οποίοι προσποιούνται ότι είναι φιλοχριστοί, στην πραγματικότητα όμως είναι μισόχριστοι, μισούν τον Χριστό.

Καταλαβαίνετε τώρα, αγαπητοί, εκείνοι που λέγουν ότι ο Χριστός ήταν σπουδαίος φιλόσοφος, ήταν κοινωνιολόγος, τι βλασφημίες λέγουν; Το αντιλαμβάνεστε αυτό; Ο γαρ τον Πατέρα του Χριστού δυσφημών, εχθρός εστί του Υιού, γιατί αυτός που δυσφημεί τον Πατέρα του Χριστού είναι εχθρός του Υιού. Ούτοι ετόλμησαν ειπείν ότι δύο θεότητες, μίαν αγαθή και μίαν κακή. Ω πολλής αβλεψίας! Ή θεότης πάντως ό,τι και αγαθή, η δε ουκ αγαθή, τι καλείται θεότης; Λοιπόν, εδώ τώρα, αγαπητοί μου, μένει στο κύριο του θέματος ο Άγιος Κύριλλος, ουσιαστικά αναφέρεται εις τους γνωστικούς.

Την εποχή εκείνη αιρετικοί ήσαν οι γνωστικοί. Τι ήσαν οι γνωστικοί; Ο γνωστικισμός, θα παρακαλέσω πάρα πολύ να προσέξετε, γιατί ο γνωστικισμός, αγαπητοί μου, ζει και βασιλεύει και στην εποχή μας. Ζει και βασιλεύει ο γνωστικισμός. Εκ προοιμίων σας λέγω για να προσέξετε. Βλέπετε ότι εις τον Μασονισμό υπάρχει ο λεγόμενος φλογοβόλος αστήρ, στο κέντρο του οποίου υπάρχει ένα G γαλλικό ή G αγγλικό, αν το θέλετε. Το A, B, C, D, E, F, G. Το G το αγγλικό. Το αντίστοιχο στην ελληνική, Γάμμα. Το Γάμμα.

Πάρετε ένα βιβλίο μασονικό για να μάθετε τι σημαίνει αυτό το G ή το Γ, θα μάθετε πολλά πράγματα από εκεί. Είναι πολυσήμαντο το γράμμα αυτό. Πολυσήμαντο θα πει έχει πολλές σημασίες. Εγώ θα πάρω μία μόνο, αυτή που μας χρειάζεται. Αυτό το γάμμα ή το τζι, αν θέλετε, είναι από την ελληνική λέξη γνώσις. Και στις ξένες γλώσσες η ελληνική λέξη γνώσις, που γράφεται με γ κεφαλαίο, λέγεται γνώσις. Γνώσις, δεν μεταφράζουν τη λέξη, την αφήνουν καθαρά ελληνική, γνώσις, και θα πει

το σύστημα του μασονισμού κινείται και στρέφεται περί την γνώση, αυτή που καταπολεμεί τώρα ο Άγιος Κύριλλος, αυτή που καταπολέμησε η Εκκλησία τους τρεις πρώτους αιώνας. Τι είναι η γνώσις; Τώρα θα δούμε τι είναι η γνώσις. Και σας είπα αυτό για να δείτε πόσο επίκαιρο είναι το θέμα και ότι ο γνωστικισμός, δυστυχώς, δεν πέθανε. Έχει δηλαδή υιοθετηθεί από τον σύγχρονο μασονισμό ο γνωστικισμός. Είναι η βάση. Αλλά θα δείτε κι άλλα παρακάτω. Ετόλμησαν αιρετικοί, λέγει, δύο θεούς και δύο πηγάς αγαθού τε και κακού, και ταύτας αγεννήτους είναι.

Πολλά σας λέγει ο Άγιος Κύριλλος. Παίρνω αυτό, θα το πω με δικά μου λόγια. Βασικά, ο γνωστικισμός έχει βάση δυαρχική. Τι θα πει δυαρχική; Θα πει ότι το θεμέλιό του είναι ότι πιστεύει σε δύο θεούς.

Ανάρχους. Ανάρχους και αιωνίους. Ο Θεός του καλού και ο Θεός του κακού. Βεβαίως, όλα τα φιλοσοφικά συστήματα της αρχαιότητας είναι δυαρχικά στην πραγματικότητα, όλα, μηδενός εξαιρουμένου, και του Πλάτωνος. Όταν ο Πλάτων θεωρούσε το σώμα φυλακή της ψυχής, δυαρχία είναι αυτό, ότι ο Θεός έκανε τις ψυχές τις αγαθές, ο αγαθός Θεός, ενώ ο κακός Θεός έκανε τα σώματα.

Ο κακός Θεός έχει σχέση με την ύλη, ενώ ο αγαθός Θεός έχει σχέση με τα πνεύματα. Εδώ βλέπετε αμέσως δυαρχία. Ποια είναι η σωστή θέση; Ο Θεός είναι ένας. Μάλιστα, πολύ συχνά λέγει η Παλαιά Διαθήκη ότι ο Θεός είναι ο δημιουργός των πνευμάτων και πάσης σαρκός. Ακούστε τη φράση αυτή, είναι από τη Σοφία Σολομώντος, από τα σοφιολογικά βιβλία. Δημιουργός είναι ο Θεός των πνευμάτων και πάσης σαρκός. Δεν υπάρχει δυαρχία στον Χριστιανισμό. Ένας είναι ο Θεός και της ύλης και του πνεύματος. Γι' αυτό και στο ευχολόγιό μας: ο Θεός των πνευμάτων. Ο Θεός των πνευμάτων. Δεν λέμε ο Θεός των ανθρώπων, λέμε ο Θεός των πνευμάτων και πάσης σαρκός.

Περίφραση, δηλαδή σαν να χωρίζουμε τον άνθρωπο στα δυο και να παίρνουμε το σώμα του και την ψυχή του, να τα λέμε ξεχωριστά. Ποτέ οι Εβραίοι δεν υπήρξαν δυαρχικοί. Ποτέ! Ο Εβραίος δεν θα πει ποτέ: ο Θεός έκανε το πνεύμα μου ή ο Θεός έκανε το σώμα μου. Ο Θεός έκανε τον άνθρωπο. Ο Εβραίος ποτέ δεν είναι δυαρχικός. Ο Έλληνας είναι δυαρχικός. Ή μάλλον όλοι οι λαοί που είναι έξω από τους Εβραίους, έξω από την αληθινή πίστη του Θεού. Γι' αυτό σε όλες τις θρησκείες του κόσμου, τις αρχαίες, σε όλα τα φιλοσοφικά συστήματα της αρχαιότητας, μα και σε όλα τα φιλοσοφικά συστήματα τα σύγχρονα, αλλά που δεν έχουν καμία σχέση με τον Χριστιανισμό, θα βρούμε τη δυαρχία.

Λοιπόν, κάτι πάρα πολύ σπουδαίο, που σημαίνει ότι εδώ έχουμε την προσπάθεια του ανθρώπου να ερμηνεύσει — από εκεί βγήκε η δυαρχία — να ερμηνεύσει πώς ήλθε το κακό, από πού το κακό, πώς υπάρχει το κακό. Η απάντηση είναι ότι το κακό υπάρχει στην προαίρεση και δεν υπάρχει Θεός του κακού. Ότι η ύλη δεν είναι κακή καθ' εαυτήν. Διότι πώς θα είναι κακή η ύλη καθ' εαυτήν, αφού την έκανε ο Θεός αγαθή; Ο διάβολος ως ουσία δεν είναι κακός, διότι την ουσία του διαβόλου την έκανε ο Θεός. Ο διάβολος είναι κακός όχι στην ουσία του, αλλά στην προαίρεσή του. Για να δείτε πόσο υποβόσκει αυτός ο δυαρχισμός μέσα στην πρακτική μας τη ζωή,

να σας πω ότι πολλές φορές θεωρούμε πράγματα ακάθαρτα, τα οποία δεν είναι ακάθαρτα. Θεωρούμε το αίμα ακάθαρτο πολλές φορές της εμμήνου ροής, θεωρούμε το σπέρμα ακάθαρτο πολλές φορές και το καθεξής. Αυτά δεν είναι καθ' εαυτά ακάθαρτα. Ο Μέγας Αθανάσιος, σε μία από τις επιστολές που πήρε κανονικό χαρακτήρα, λέγει: το σπέρμα ακάθαρτον; Μη γένοιτο. Το σπέρμα ακάθαρτο; Ποτέ. Είναι δημιούργημα του Θεού. Ακάθαρτη είναι η προαίρεση, η πορνεία είναι ακάθαρτη, όχι οι μίξεις των ανθρώπων. Ο γάμος δεν είναι ακάθαρτος. Πόσοι είναι οι χριστιανοί μας που λέγουν και νομίζουν ότι ο γάμος είναι ακάθαρτος. Ο γάμος δεν είναι ακάθαρτος, η πορνεία είναι ακάθαρτη. Δηλαδή οτιδήποτε θα ήταν έξω από το θέλημα του Θεού και την ευλογία του Θεού.

είναι ακάθαρτο. Δηλαδή η αμαρτία είναι ακάθαρτη. Αυτό όμως που είναι στην προαίρεση, δεν είναι στην ουσία, δεν είναι στην ύλη. Πιστεύω το κατανοήσαμε αυτό. Έτσι, αγαπητοί μου, οι γνωστικοί προσπάθησαν να πάρουν στοιχεία αληθείας από ό,τι υπήρχε στην εποχή τους. Γιατί ο γνωστικισμός ενεφανίσθη με τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Επειδή έγινε, θα λέγαμε, μία παγκοσμιότης — αυτό το θέμα της παγκοσμιότητος δεν μας τρομάζει πάντοτε, έχει και αγαθά, έχει και κακά στοιχεία, πάντοτε μία παγκοσμιότης, αυτό να το ξέρουμε — λοιπόν, επειδή έγινε η κατάκτηση όλου του τότε γνωστού κόσμου από τον Μέγαν Αλέξανδρο, από την Ελλάδα μέχρι...

Ινδοπόταμο και μέχρι την Αίγυπτο, διακινήθηκαν οι ιδέες, έχουμε μια διακίνηση των ιδεών, είτε θρησκευτικών είτε φιλοσοφικών, σ' ένα κοινό χαρμάνι. Με συγχωρείτε που μιλάω λιγάκι με αυτές τις εκφράσεις, αλλά για να γίνομαι πιο κατανοητός. Σ' ένα συνοθύλευμα, και έτσι δημιουργήθηκε ο γνωστικισμός. Βέβαια, ο γνωστικισμός δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο λεγόμενος φιλοσοφικός — να το πω τώρα πιο επιστημονικά — φιλοσοφικός και θρησκευτικός συγκρητισμός. Το κρη με ήτα, όχι με γιώτα, με ήτα. Δεν σας εξηγώ πιο πολλά. Αν και είναι άγνωστος ο όρος, γιατί ονομάζεται από τους Κρήτες, δεν ξέρουμε ακριβώς πιο πολύ, που θα πει χαρμάνι.

Συνονθύλευμα ιδεών και φιλοσοφικών και θρησκευτικών. Κρατήστε το, παρακαλώ, αυτό, έχει πολύ σημασία όπως σας το λέγω. Όταν ήρθε ο Χριστιανισμός, ο γνωστικισμός είδε τον Χριστιανισμό αξιολογότατον, σπουδαίον, και τον προσεταιρίστηκε. Προσπάθησε να πάρει στοιχεία από το Ευαγγέλιο, να τα κάνει δικά του. Όχι το Ευαγγέλιο, αλλά μόνο στοιχεία από το Ευαγγέλιο, εκείνα τα οποία κοίταζε. Πρωτίστως πήρε τον Ιησού Χριστόν, το πρόσωπό Του. Τι έβγαλε, τι είπε; Πραγματικά μυθώδη πράγματα. Αρκεί να σας αναφέρω, όπως και εδώ αναφέρει ο Άγιος Κύριλλος, αρκετούς αιρετικούς της εποχής του, όπως είναι

ο Καρποκράτης, ο Μένανδρος, ο Βασιλίδης και προπαντός ο Μαρκίων, και άλλοι πολλοί που δεν υπάρχει αριθμός πραγματικά. Ο Βαλεντίνος κλπ., κλπ. Τον Βασιλίδη τον αποκαλεί δυσώνυμον και ούτω καθεξής. Τι έλεγε ο Βαλεντίνος, επί παραδείγματι; Ακούστε, ακούστε πώς πήραν από το Ευαγγέλιο και τι φτιάξανε. Όπως πήραν και από τον Ιουδαϊσμό. Λοιπόν, κρατήστε και αυτά, έχουν σημασία. Γιατί; Γιατί αυτά, αγαπητοί μου, τώρα κάνει ο μασονισμός. Λίγο Ευαγγέλιο. Θα ακούσετε να λένε ότι έχουν το Ευαγγέλιο στον βωμό ανοιγμένο, στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον: «Εν αρχή ην ο Λόγος». Όταν λέμε λόγο όμως, πολύ άλλο πράγμα εννοούν. Ου, άλλο πράγμα εννοούν. Λίγος Ιουδαϊσμός.

Αυτό, και πάρα πολλά ονόματα μέσα στους βαθμούς μυήσεως έχουν, ιουδαϊκά ονόματα, ιουδαϊκούς τόπους, ιουδαϊκά αντικείμενα κ.ο.κ. Λίγο απ' όλα, λίγο απ' όλα. Θα ακούσετε τους μασόνους να λέγουν ότι είναι η φιλοσοφία μου αυτή. Ε, βεβαίως, γιατί έχει και πάρα πολύ από τη φιλοσοφία. Έχει από τον Ερμητισμόν, τον Τρισμέγιστον Ερμήν, δηλαδή μυστήρια της αρχαιότητας και ούτω καθεξής. Έχει από την Ίσιδα μυστήρια, έχει από τον Ορφέα τα ορφικά μυστήρια, έχει από τα Ελευσίνια μυστήρια. Έχει από τους Δελφούς τα δελφικά μυστήρια κτλ. Έχει από όλα αυτά. Α, έχει, επειδή έχουμε και τον βουδισμό σήμερα, έχει από τον βουδισμό. Ο βουδισμός δεν μπήκε στον μασονισμό διά της θεοσοφίας;

Τα λέγω για να δείτε τι ενδιαφέρον έχουν αυτά τα πράγματα. Λοιπόν, περί του Χριστού, τι έλεγε ο Βαλεντίνος; Ότι υπάρχει, λέγει, υπάρχει ο Θεός του καλού και ο Θεός του κακού, ο Θεός της ύλης. Ο Θεός τώρα επικοινωνεί με την γην μέσω 30 θεοτήτων. Η τελευταία θεότητα από τις 30 είναι ο Ιησούς Χριστός. Γιατί λέει 30 θεότητες; Γιατί λέει ο Χριστός, άμα βγήκε να κηρύξει, ήταν 30 χρονών. Τρέχα γύρευε και Νικολώ καρτέρει, ότι 30 θεότητες μεσολαβούν μεταξύ του αγαθού Θεού και της γης, επειδή ο Χριστός ήταν 30 χρονών και γεννήθηκε, λέει, από τη Σιγή και τον Βυθό.

Χριστό και ήρθε. Ήρθε για να μας απαλλάξει από τον κακό Θεό της γης. Μυθώδη πράγματα. Κυριολεκτικά μυθώδη πράγματα. Σας το είπα αυτό ενδεικτικώς, γιατί φυσικά δεν έχω σκοπό να καθίσω να ασχοληθώ με τον γνωστικισμό. Έχει πάρα πολλά τέτοια πράγματα. Αν κάποιος ενδιαφέρεται, δεν έχει παρά να διαβάσει τον Άγιο Ειρηναίο και εκεί θα βρει πολλά που λέγει για τους γνωστικούς. Αλλά θα ήθελα να μείνω όμως, αγαπητοί μου, σε έναν γνωστικό, ίσως τον σπουδαιότερο. Είναι ο Μάνης. Μάνης. Είναι τριτόκλιτο, ο Μάνης, του Μάνητος, και η θρησκεία που ίδρυσε λέγεται Μανιχαϊσμός.

Η θρησκεία του Μάνητος απλώθηκε σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο. Ξεκίνησε από την Περσία μέχρι τις Ινδίες, μέχρι την Κίνα, κατέκτησε την Μικρά Ασία, το Βυζάντιο. Έχουμε σπέρματα του Μανιχαϊσμού και εις αυτήν την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, μέχρι την Αίγυπτο, μέχρι τη Βόρεια Αφρική, την Ισπανία, την Ιταλία και σε όλη την Ευρώπη. Ο Μανιχαϊσμός. Θα σημειώσω μόνο ότι ο Άγιος Αυγουστίνος είχε παρασυρθεί από τον Μανιχαϊσμό, για να δείτε πόσο φοβερός ήταν ο Μανιχαϊσμός. Τι ήταν ο Μανιχαϊσμός;

Βασικά δυαρχική θρησκεία. Ήταν θρησκεία και μάλιστα δυαρχική. Ο Μάνης γεννήθηκε το 216 μετά Χριστόν. Έχει μια προϊστορία βεβαίως ο Μάνης, γιατί είναι κληρονόμος κάποιων βιβλίων, κάποιων προγενεστέρων, κάποιου προγενεστέρου, που περιήλθαν τελικά τα βιβλία αυτά σε αυτόν, και από εκεί αυτός θέλει να διαμορφώσει μια θρησκεία. Και για να δώσει, εδώ προσέξτε, μια παγκοσμιότητα, πήγε στις Ινδίες, μελέτησε τον Βουδισμό. Είναι ο Μάνης, επαναλαμβάνω, του τρίτου αιώνος μετά Χριστόν. Ο Βουδισμός ξεκίνησε από τον 6ο αιώνα π.Χ. Μελέτησε τον Βουδισμό με σκοπό να πάρει

από όλες τις θρησκείες και από όλα τα φιλοσοφικά συστήματα ένα κομματάκι και να κάνει ένα ενιαίο σύστημα, μια θρησκεία παγκοσμία. Για την ιστορία σας λέγω μόνο ότι δεν πήρε από τον Ιουδαϊσμόν. Δηλαδή πήρε από τον Ιουδαϊσμό, αλλά δεν δέχεται τον Μωυσή. Έχει κάποιο λόγο, για να μην πολυπραγμονήσω. Το περιεχόμενο βεβαίως της θρησκείας, όπως καταλαβαίνετε, είναι καθαρά συγκρητικόν. Το κρη ήταν συγκρητικόν. Δηλαδή περιείχε μέσα Ζωροαστρισμόν, γνωστικισμόν, βουδισμόν, χριστιανισμόν και φιλοσοφικά συστήματα που βρήκε στον δρόμο του ο Μάνης.

Σκοπό, όπως σας είπα, να ενώσει όλες τις θρησκείες σε μια παγκοσμία θρησκεία, λέγοντας ότι έπρεπε να ξαναζήσει η ανθρωπότητα μια ενότητα παραδόσεως. Και αυτή την ενότητα της παραδόσεως θα τη βρούμε στον Αδάμ, στον Σηθ, στον Ενώς, στον Ενώχ, στον Νικόθεον — δεν ξέρω ποιος είναι αυτός — στον Νώε, στον Σημ, στον Αβραάμ, στον Βούδα, στον Ζωροάστρη, στον Ιησούν, και ο τελευταίος μύστης είναι ο Μάνης. Έχετε δει ένα βιβλίο που κυκλοφορεί, είναι γραμμένο από τον περασμένο αιώνα και μυρίζει μούχλα: «Οι Μεγάλοι Μύσται». Αγαπητοί μου, εκεί θα δείτε. Ποτέ μην το διαβάσετε το βιβλίο αυτό. Φοβηθείτε!

Αναφέρει τον Μωυσή, ότι τον Χριστόν τον θεωρεί έναν μύστην, πλάι στον Βούδα, πλάι στους άλλους, τον Ζωροάστρη και ούτω καθεξής. Πριν από μερικά χρόνια, όχι πολλά, 10-15 χρόνια, είχε κυκλοφορήσει από τους θεοσοφιστάς και τους μασόνους, γιατί είχε διαφημιστεί στο περιοδικό «Ήλιος», ένας πίνακας ζωγραφικός που επεγράφετο «Ο Μυστικός Δείπνος». Είχε μάλιστα και φωτογραφία. Ήτανε, δεν ξέρω τι μέγεθος, και καλούσε εκείνους που ενδιαφέρονταν να τον αγοράσουν. Δηλαδή σε χαρτί πλέον, έγχρωμο. Είχε μια μικρή φωτογραφία.

Κοιτούσατε με προσοχή, θα λέγατε «Μυστικός Δείπνος», και όμως στο κέντρο ήταν ο Χριστός και γύρω γύρω ήταν τα ονόματα που σας είπα: ο Ζωροάστρης, ο Βούδας, ο Μωάμεθ, ο Μωυσής κλπ. Βλέπετε καμία συγγένεια; Αυτά τότε ο Μάνης, αυτά σήμερα οι Μασόνοι. Βλέπετε καμία συγγένεια; Άμεση. Ήθελε μια παγκοσμία θρησκεία. Αυτή την παγκοσμία θρησκεία σήμερα προσπαθεί να την επιτύχει ο λεγόμενος Οικουμενισμός. Ο Οικουμενισμός θεωρείται η μεγαλύτερη αίρεση που ποτέ ενεφανίσθη στην ανθρωπότητα εις βάρος του Χριστιανισμού. Η μεγαλύτερη αίρεση.

Εάν είχαμε σήμερα πατέρες της Εκκλησίας μας, όπως έναν Άγιον Επιφάνειο Κύπρου ή έναν Άγιον Ειρηναίο Λυώνος και λοιπά, θα ξαναπολεμούσαν με όλη τη δύναμη της ψυχής τους αυτόν τον σύγχρονο γνωστικισμό που λέγεται Οικουμενισμός. Τι είναι; Στον οποίο Οικουμενισμό, πρέπει να σας πω, έχουν παρασυρθεί Ορθόδοξοι Πατριάρχες και Αρχιεπίσκοποι και Επίσκοποι. Έχουν παρασυρθεί όταν μιλούν για τον Οικουμενισμό και τον υπηρετούν, αυτόν τον Οικουμενισμό. Τι είναι; Είναι να φτιάξουμε μια θρησκεία που να είναι ένα κομματάκι από όλες τις θρησκείες, για να μην μαλώνουμε με θρησκευτικούς, τάχα, δήθεν φανατισμούς.

Στους Άγγλους, στους Ευρωπαίους, η λεγομένη θεωρία των κλάδων, Branch Theory. Η θεωρία των κλάδων είναι το εξής: ότι κάθε θρησκεία έχει λίγη αλήθεια και καμία θρησκεία δεν έχει όλη την αλήθεια. Συνεπώς ούτε ο Χριστιανισμός έχει όλη την αλήθεια και, από δε των κατατετμημένων Χριστιανισμών, των κατακομματιασμένων, ούτε η Ορθοδοξία έχει την αλήθεια, αλλά ένα κομματάκι μόνο της αληθείας. Συνεπώς, άμα ενώσουμε όλες τις θρησκείες, τότε θα ενώσουμε κι όλες τις επιμέρους αλήθειες. Αυτή είναι η θεωρία των κλάδων και αυτός είναι ο Οικουμενισμός.

Οι φάσεις του είναι οι εξής. Πρώτη φάση, να ενωθούν τα ομογενή, να ενωθεί ο Ρωμαιοκαθολικισμός με τον Προτεσταντισμό και με την Ορθοδοξία. Και αφού θα ενωθούν αυτά τα τρία, μετά θα προβούμε να ενώσουμε τον Χριστιανισμό με τον Ισλαμισμό, τον Μωαμεθανισμό. Λοιπόν, σας θυμίζω, πριν από 12-13 χρόνια, '72-'73, κάπου εκεί, είχαν μάλιστα δημοσιευθεί στην εφημερίδα «Ελευθερία» Λαρίσης μια σειρά άρθρων ενός τότε υπουργού. Μια προσπάθεια που είχε γίνει προς προσεταιρισμό του Ισλαμισμού. Αδιανόητα πράγματα.

Αδιανόητα πράγματα. Δεν είναι τυχαίο, αγαπητοί μου, έστω και αν υπάρχει πολιτική σκοπιμότητα, στον Παρνασσό να γίνεται τελετή —θα το διαβάσατε όλοι σας— να προβάλλεται το Κοράνιον, η νεοτέρα του έκδοση, «Ελληνική Μετάφραση», χρηματοδοτηθείσα από Έλληνα εφοπλιστή, και παρίσταντο στην τελετή προβολής του Κορανίου καθηγηταί Πανεπιστημίου της Θεολογίας και Ορθόδοξοι Επίσκοποι. Αδιανόητα. Αυτά δημοσιευθήκαν, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, φυλάξει ο Θεός. Απλώς σας καταγγέλλω τον Οικουμενισμό για να σας πω ποια είναι η δεύτερή του φάση. Μετά είναι να ενωθούμε με τους Βουδιστές και με ό,τι άλλο υπάρχει. Στην Αμερική είχε κτιστεί ένας ναός ως εξής: ένα κτίριο που είχε μια μεγάλη σκεπή και μέσα σε αυτό το κτίριο

επιμέρους ναοί, ας πούμε των Εβραίων, η Συναγωγή, των Χριστιανών, Προτεσταντικός, ας πούμε, Ρωμαιοκαθολικός, Ορθόδοξος, παραπέρα οι Βουδιστές, παραπέρα οι Μωαμεθανοί και τα λοιπά, κάτω από τα ίδια κεραμίδια, σύμβολον της παγκοσμιότητος των θρησκειών αυτών. Ποιος υπηρετεί αυτό το σχέδιο; Ο διάβολος, δεν υπάρχει θέμα, γιατί απλούστατα τι είναι ο Χριστιανισμός; Είναι απλώς η θρησκεία της αληθείας, η θρησκεία της σωτηρίας, είναι αυτό που σώζει. Εάν κάτι δεν σώζει, τότε είναι άχρηστο. Προσέξατε, αν δεν σώζει ο Χριστιανισμός, τότε είναι άχρηστο. Τότε η θρησκεία είναι μια απλή παρηγορία των λαών.

Θέλετε να το πείτε ότι είναι όπιον των λαών, θέλετε να το πείτε ότι είναι μια παρηγορία των λαών, θέλετε να το πείτε ότι είναι ένα όργανο σκοπιμοτήτων, ξέρω εγώ, ό,τι θέλετε να πείτε. Όλα αυτά όταν παύσει μια θρησκεία να σώζει. Και αν ο Χριστιανισμός παύσει να σώζει, να σώζει οντολογικά, με την έννοια ότι αυτό το σώμα θα γίνει χώμα και θα αναστηθεί από τον τάφο

διά της αναστάσεως του Ιησού Χριστού, τότε γιατί να πιστεύω; Τότε γιατί να είμαι χριστιανός; Τότε είναι ματαία κάθε θρησκεία, έστω και αν εκφράζει μία τάση και μία έφεση του ανθρώπου να πιστεύει. Αγαπητοί μου, όπως αντιλαμβάνεστε, ο Οικουμενισμός δεν σώζει. Πρέπει όμως να σας πω ότι αυτόν τον Οικουμενισμό...

σφόδρα τον βοηθά ο Μασονισμός. Διότι κάποια μέρα θα αποκαλύψει το πρόσωπό του ο Μασονισμός, ο οποίος θα προστεθεί σε αυτό το συνοθύλευμα που υπάρχει. Γιατί στην πραγματικότητα είναι αυτό ο Μασονισμός. Είναι αυτό ακριβώς το οποίο γίνεται προσπάθεια να διαδοθεί σε ολόκληρο τον κόσμο. Γι' αυτό τον λόγο ας λάβουμε υπόψη μας, αγαπητοί μου, όλα αυτά τα πράγματα και ας προσέξουμε. Έτσι, θα λέγαμε, ο Μανιχαϊσμός, ο Μανιχαϊσμός είναι ένας πρόγονος, ένας πρόδρομος της Θεοσοφίας και του Μασονισμού ή του συγχρόνου, αν θέλετε, Οικουμενισμού. Γι' αυτό έχει πάρα πολλή αξία. Δεν έχει σημασία, εδώ ο Άγιος Κύριλλος, πρώτης εποχής, δεν υπήρχε ο Οικουμενισμός με

τη μορφή που υπάρχει σήμερα· υπήρχε. Σας είπα πώς απλώθηκε ο Μανιχαϊσμός. Ήταν δε φοβερός. Έλεγε: το σύκο, λέει, άμα το φας, έχει ζωή, έχει ψυχή. Ήταν και πανθεϊσμός. Έχει ψυχή και κάνεις φόνο. Μην φας λοιπόν το σύκο· θα περιμένεις να πεθάνει. Πώς θα περιμένεις να πεθάνει; Να πέσει από τη συκιά για να πας να το φας. Θα μου πείτε, με τέτοιες βλακείες μπορούσε να παρασυρθεί ο κόσμος; Αγαπητοί μου, ναι. Αγαπητοί μου, ναι. Τι φοβερό πράγμα! Ένας Αυγουστίνος είχε παρασυρθεί από τον Μανιχαϊσμό. Αγαπητοί μου, ναι. Τι το περίεργο, τι το παράξενο, όταν χάσει κανείς το Πνεύμα του Θεού; Για να καταλάβετε τι αξία έχει το Πνεύμα του Θεού στη ζωή μας. Αν δεν έχουμε το Πνεύμα το Άγιον, σκοτάδι πηχτό. Δεν λέει εδώ ο Άγιος Κύριλλος; Λάτρευσαν οι άνθρωποι τα

σκυλιά, τις γάτες, τα λιοντάρια, τις τίγρεις, ακόμα και τα κρομμύδια. Τι το περίεργο; Τι το περίεργο; Η πολλή σοφία η ανθρωπίνη δεν είναι τίποτα μπροστά, ακριβώς, στην απουσία του Αγίου Πνεύματος. Ο άνθρωπος γίνεται αληθινά σοφός και αποκτάει αληθινά μάτια και αληθινή διάκριση άμα το έχει το Άγιον Πνεύμα. Βέβαια, λέει μερικά εδώ ο Άγιος Κύριλλος, τα οποία δεν έμεινε χρόνος να τα πω, αλλά όμως και δεν θα σας τα αναφέρω την επόμενη φορά· θα πούμε στην καινούργια κατήχηση, την Εβδόμη. Όμως λέει το εξής: «Απαγγέλλει ταύτα η Εκκλησία και διδάσκει και άπτεται βορβόρου, ίνα μη συμβορβορωθείς». Αυτά τα παραγγέλλει η Εκκλησία και τα διδάσκει και εγγίζει τους βορβόρους, τις βρωμιές, για να μην βορβορωθείς εσύ. Λέγει τα τραύματα, ίνα μη συντραυματισθείς.

«Αρκεί σοι το ειδέναι μόνον· το δε πείρα παραλαβείν απέχου». Και λέγει τα τραύματα για να μην τραυματιστείς. Και αρκεί σε σένα να γνωρίζεις· πρόσεξε μόνο μη πάρεις πείρα, μη παρασυρθείς και πας μέχρις εκεί. «Συναγελάζου τοις προβάτοις, φεύγε τους λύκους, της Εκκλησίας μη αναχώρει». Να είσαι μαζί με τα πρόβατα, τα πρόβατα του Χριστού, μακριά από τους λύκους. Όλοι αυτοί πραγματικά είναι λύκοι της Εκκλησίας. Μην αναχωρείς από την Εκκλησία. Το δυστύχημα ξέρετε ποιο είναι; Ότι ο σύγχρονος μασόνος, ο σύγχρονος γνωστικός, γνωστικιστής, θα σου πει: «Μη φεύγεις από την Εκκλησία. Όχι, κάτσε εκεί που είσαι. Θα με δεις μάλιστα να έρχομαι κι εγώ και να κοινωνώ».

Είναι η μεγάλη απάτη του διαβόλου. Στην ουσία, όταν μετέχεις ξένων, θα λέγαμε, μυστηρίων, είσαι ήδη αποξενωμένος από την Εκκλησία. Με αυτήν την έννοια, λοιπόν, «μην αναχώρει της Εκκλησίας», μην φεύγεις από την Εκκλησία. Αγαπητοί μου, πολύ πολλά θα μπορούσα να πω. Αυτή τη στιγμή έχουμε Ορθοδόξους Επισκόπους και Αρχιεπισκόπους ανά τον κόσμο, όχι στην Ελλάδα μόνο, ανά τον κόσμο, Ορθοδόξους, που δυστυχώς έχουν προσβληθεί από το μικρόβιο του Οικουμενισμού. Τα γράφουν εφημερίδες, δεν είναι πράγματα που σας τα λέω καινούργια. Είναι γνωστά πράγματα αυτά. Γι' αυτό να σταθούμε όρθιοι. Καταλαβαίνετε τι κίνδυνοι πλήττουν την Εκκλησία;

Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας δεν φοβήθηκαν ούτε τους διωγμούς ούτε την ειδωλολατρία. Φοβήθηκαν τον συγκρητισμό και θεώρησαν ότι είναι ο χειρότερος εχθρός της Εκκλησίας. Και πράγματι είναι. Γι' αυτό και ο μακαριστός πατήρ Ιουστίνος Πόποβιτς, αυτός ο Σέρβος ιερεύς και θεολόγος, καθηγητής Θεολογίας, μίλησε, θα λέγαμε, με πάθος, αν επιτρέπετε τη λέξη να το πω έτσι, μιμούμενος έναν Άγιον Ειρηναίον ή έναν Άγιον Επιφάνειον Κύπρου, προπαντός έναν Άγιον Ειρηναίον, μίλησε εναντίον του Οικουμενισμού. Δεν είναι τυχαίο αυτό. Ας προσέξουμε λοιπόν. Ποιο είναι το καλύτερο φάρμακο ασφαλείας; Να γινόμαστε μέρα με την ημέρα, ώρα με ώρα, περισσότερο και περισσότερο, σε βάθος και ζωή, Ορθόδοξοι

Χριστιανοί.