Περί Σεισμών Β

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

You will remember that we spoke about this serious event of the earthquakes, which occurred during the holiday period, as we might say. And we tried to remind ourselves that this warning bell is a serious one.

and it is a warning that our Christ has used in His love.

And we also said that we should place our trust neither in seismologists nor in geologists, nor in anyone else.

These things are in the hand of the Lord, and He orders them in His wisdom and His love. If we do not want to lose this life or be deprived of the life to come, let us take heed. As the divine John Chrysostom said in that festal homily in Constantinople, the earthquake is the wrath of God, and the cause of God’s wrath is our own sins. And God will cease to be angry.

If man does not stop sinning, God will go on striking against us. Not out of any malice — He wants man's salvation, and He uses every means.

He uses everything for our correction and spiritual upbringing. When man persists in sin, God is often compelled to bring down what is called the rod of iron. But unfortunately, in recent times we have reached such a degree of hardness and heaviness of heart that I do not know whether even one person has repented.

Whether even one person, I say, has repented. I mentioned the other day that, on my way back from the Holy Mountain, I stopped in Macedonia, at a monastery there. After a talk I had given, a discussion arose.

We were speaking calmly and informally there, beside the choir stall where I was sitting. A modern-looking lady came with her little child, and she too listened gladly to what we were saying. I did not expect her to remain and listen, but she sat there for about twenty minutes and heard us out.

And at the end, the words rose spontaneously from within her, and she said: “I will be the first to repent. I will not put on makeup again. I will not dye my hair again; I will not paint my eyebrows or my nails again. I will be the first to change.”

May it be so. This is God’s purpose, and this is what He seeks from us human beings. I do not know whether other people—or even she—put into practice what she declared in theory at that moment, when she heard that things were not going so well.

The only weapon man has, if he wishes, by which he can overcome God—by which he can disarm God’s almighty power and His justice—is metanoia, repentance. There is no other way.

God cannot be bribed or bought by anything. But when He sees repentance—when He sees repentance—the sword falls from His hands. It cannot remain raised; it cannot act. Then His justice gives way, and His mercy begins to act, as the Fathers say in many places.

He has not dealt with us according to our sins, nor rewarded us according to our iniquities.

When He sees repentance, the matter comes to an end. And you know, if you examine all the events of the Old Testament, you will find that whenever God became angry, made decisions, issued decrees, signed and sealed them, He recalled them all: He withdrew His signature and erased His seal whenever repentance intervened.

Metanoia—repentance. As long as people did not repent, the justice of God was at work, with thousands upon thousands dead. Of course, God never finds it difficult to place people where they ought to be, because when the sword of God is at work, it often carries off green wood along with the dry. It does not take only the dry; it takes many others as well. Now, at the final clearing, they will be cleared away.

Only the dry branches will be removed, and the green ones will remain. The latest message is this: there will be a cleansing. I repeat, only the dry branches will go, and the green ones will remain—at least in Greece, for Greece is still needed for her language, her faith, and her very existence.

For she is the New Israel, through which God will stir the nations and proclaim the Gospel throughout the world. Here before me I find a point..

Someone left a note here this evening. I was already aware of it. I thank the brother or sister who was kind enough to return it. I had learned of it from another source and intended to use it this evening, and since the opportunity...

Thank you.

So, I am reading these words to you. What exactly does this say? This is a reprint from an Orthodox magazine published in America by a monastery of the Holy Trinity. The monastery belongs to the Russian Orthodox Church Outside Russia, under Metropolitan Philaret. This account was sent as a letter from Russia to that monastery. It says: “I would like to tell you what happened here recently—that is, there in Moscow.”

A sign appeared in the sky above the city of Tambov, south of Moscow. In a clear sky, in broad daylight at noon, a white hand suddenly appeared, holding a pen with which it wrote the following words. Those of you who read Holy Scripture will have encountered such an event in the Book of Daniel, when Belshazzar drank wine before a thousand of his concubines, using the sacred vessels from Solomon’s Temple.

"Evil runs ahead of the good" — that is what it wrote. "The good has been left far behind. Today people do almost nothing but evil." And second: "Winter for my people, the people of God." They suffer the way a man suffers in the winter, under frost, under cold, under snow, under deprivation, and everything else of that kind.

Indeed, Christians here have begun to feel suffocated by the encircling grip of unbelief all around them—much more so in those places where the regime is antichristian.

Repentance. Repentance alone saves us and changes the course of events. Fourth, as I was telling you: no righteous soul will remain among the corrupt, and no prodigal soul will remain among the righteous.

The olive tree will be struck, and all the fruit damaged by the olive fly will fall—all that is rotten and filthy. Only the sound and healthy fruit will remain.

Fifth: pay heed to my salvation. My salvation. Pay heed to salvation—that is, who is God’s salvation? Christ. Everything centers upon Him. He is able to set things right.

Not merely the affairs of individuals, but of humanity as a whole, on a far broader scale.

“Bear fruits worthy of repentance”—not a barren repentance. “Yes, I believe in a higher power, in a supreme being. I believe in God,” or, “I believe in Christ.” No, such statements do not save. You must believe in Jesus the Nazarene: Jesus crucified, buried, risen in the Resurrection, and taken up in the Ascension. You must believe in Him.

Whatever else you believe in cannot save you. And you must bear fruit worthy of repentance. In other words, if you are truly repenting, you will set right every injustice as far as you possibly can. Whatever evil you have done, you will repair. Whatever you have stolen, you will return.

Whatever wrong you have committed, you will put right. Wherever you have slandered someone, you will ask forgiveness. You will admit, “I was the one who said this, and it is not true.” Only then does a person become worthy in the sight of God and find true security.

No insurance company can secure a person, either in this life or after death. That belongs to Jesus alone. There is only one insurance company, so to speak: the Orthodox Church of Jesus. She alone secures people both in this present age and in the age to come.

Seventh: salvation awaits those who fear God. And what does it mean to fear God? You know: it means to revere God, to take God seriously, and to reckon with Him. Is it not possible for a wife to fear her husband—to respect him, take him seriously, and reckon with him?

For she is from him, and not he from her—something that today has been turned upside down. Indeed, the woman herself demonstrates this by casting off the hair from her head. She accepts no protector; she wants no husband; she herself has become the head. For this is the purpose of women’s hair, which does not fall away: to remind them that they are under the man, so that they do not act irreverently or raise their head above the man. Now, if we empty-headed men give them positions as ministers, members of parliament, prime ministers, and so on, that shows what we ourselves are: so hollow-headed that we are incapable of governing them or anyone else. That is precisely why we have come to this sorry state. But God did not order things this way. He ordered them very differently. Therefore, let the responsibility for all your deeds be clearly known. Let that responsibility be known.

That is, consider carefully what account you will have to give for the deeds you have done. The time is near. These things will take place very soon. Ninth: Truly, I am coming. I will not delay. Amen.

The hand continued writing for about half an hour. What it wrote remained visible and could be read for approximately three hours. The apparition drew everyone’s attention and terrified them. Everyone was afraid, and all traffic came to a standstill.

I see here that this account was taken from the Orthodox Press of July 20, 1978. And it is not the only one. Some time ago, you heard the message the Prophet Elijah gave us. You also heard the message Saint Nektarios of Aegina gave us. All these things have been recorded.

So we have repeated them here as well. Nothing more is needed. As the popular saying goes, “A village in plain sight needs no guide.” If anyone were asked—even the most hardened and indifferent person—he would admit that things are not going well.

Are things going well? Something is hanging over us; something is going to happen. Things somehow seem frightening. And religious people, rightly so, feel a fear within themselves. They sense that something is going to happen—something is going to happen. When the recent earthquakes struck Thessaloniki, Father Ephraim was there that day. I do not know, but most of the gentlemen—the men—will probably know him. He is the abbot of the Holy Monastery of Philotheou on the Holy Mountain, a brotherhood that includes many young monks who are scholars, about eighty in all. So he said to his driver, “Yiannis, we must leave.” “Why, Father? Let us finish what we are doing.” “Something within me is telling me that we must leave. We must get out of Thessaloniki.” “Wait, my geronta, let us finish, so that afterward I can take you to Tzouliodis as well.” “Yiannis, we must leave.” And Yiannis obeyed.

“Giannis, let us get out of here and go to Michaniona.” Michaniona is about thirty kilometers from Thessaloniki. Before they had even reached it, the earthquake struck. “Giannis, something was telling me that we had to leave.” And now, if you approach people who are genuinely devout—not two-faced people who present one face and then another, but sincere believers—and ask them, you will find that they carry a fear within them.

...of these fears. Although Christ casts out fear, this fear does not entirely go away. For if something happens, even if a person survives, he will grieve. These are human beings, not rabbits. It is people—the whole world. And they will want their relatives to be among those who survive as well. I do not know who they will be. And so a person grieves. When our Christ went outside Jerusalem, He wept.

There was fear, because in the days of Titus everything was being destroyed. He sat down off to one side, spoke the funeral lament over her, and wept. No soul can simply go on rejoicing, nor can anyone be called a Christian who does not grieve along with others, because the commandment is: "rejoice with those who rejoice, and weep with those who weep."

When the grace of God departs—whether from an individual, a household, a city, or a nation—terror comes, Satan enters, and everything changes. A person no longer feels well or at peace, as he does when he experiences security, peace, and blessedness beneath the grace of God.

And when God departs, when the angels of God depart, then those words are heard which were heard in the Temple at its destruction, when Titus came and razed Jerusalem: “Let us depart from here.” He utterly laid it waste; woe to man then.

Woe to man. And they go — the angels are recalled, the guardians of states, of cities, of families, and of individual people — when people go on sinning and there is no repentance. If we look at our nation's history — and I'm not even bringing in all the episodes from the history of the Church, or from the Old Testament, which stand out in sharp relief as signs, as types pointing to what was new — we will find many things that remind us of what I am telling you now.

Who can tell me whether Saint Dionysios the Areopagite is still with us, still there for Athens? Who can tell me whether Saint Demetrios, the protector of Thessaloniki, is still with us? Whether Saint Achillios is still in Larissa, these Saints who are the guards, the protectors of those cities — who can tell me that? Does anyone have that information? Who can tell me that the Lord has not already disregarded these intercessions, and left us exposed, so that at any moment the most terrible evil that can happen in the world may happen?

I also heard a particular detail that I would like to share with you, so that you too may know it. Listen to this detail.

At the time when Thessaloniki was about to be captured by the Hagarenes,

some devout Christians of Thessaloniki were making their way to the feast of the Saint.

They reached the Imperial Road in the Vardari district. There, with their own eyes, they saw a soldier coming out of Thessaloniki and another figure, like an Archbishop, coming along the road from Larissa. They appeared radiant. When they met, the soldier spoke first and said to the Archbishop:

«Hail, Hierarch of God, Achillios!» And the hierarch said: «And greetings to you as well, soldier of Christ, Demetrios.» When those Christians heard these names, they stood off to one side in fear, to see how it would end.

What was happening there? What were these two figures doing? The soldier again said to the Archbishop, “Why are you not coming, Archbishop of God, and where are you going?” Then Saint Achillius wept and said to him, “Because of the sins and lawlessness of the people, God has commanded me to leave Larissa, which I had been guarding, for it is to be delivered into the hands of the Hagarenes.”

“And so, behold, I have departed, and I am going wherever He commands me. And you, then, where are you going? Tell me, I beg you.” Then Saint Demetrios also wept and said to him, “I too have suffered the same fate, O hierarch. Thousands of times I helped the people of Thessalonica, delivering them from captivity, from pestilence, and from sickness. But now, because of their many sins and acts of lawlessness, God has withdrawn from them and has commanded me to leave them to be delivered into the hands of the Hagarenes. Therefore, I obeyed His command, and behold, I have departed, and I am going wherever He commands me.” After they had both said these things, they bowed their heads to the ground and wept. Then, after a long while, they kissed one another and bade each other farewell.

Immediately they vanished, and afterward what had been said became a reality. Larissa was captured by the Hagarenes, and Thessaloniki was captured by the Hagarenes.

Do you understand? When the grace of God departs, everything is finished. And today, I say, especially the advanced person, the sensitive person whose inner faculties are finely attuned—you understand me—has a very sensitive receiver. Such a person carries fear within and has a foreboding that something is going to happen.

He cannot determine what will happen or when it will happen. That he cannot say. Yet, because matters have reached this point, something will certainly happen. What, then, is best for a person in such circumstances? It is best for him to repent.

This is the one thing a person must continually keep before him. If he does not take up this weapon called metanoia—repentance—nothing else will resolve the matter of which I am speaking.

Now, concerning something I heard the day before yesterday from several brethren, this was said: “What Mr. Panagopoulos said tonight approached the matter from a secular perspective, from the standpoint of nature and human knowledge.

The Church,” they said, “has taken no position on these things. The Church remains uninvolved.” In answer to them, I would like to say that the Church does not remain uninvolved. The Church always takes part and, indeed, has special prayers and a special service concerning earthquakes.

Just as the Church has composed texts and prayers for every event, both joyful and sorrowful, reminding people how they ought to think, so she has also done for earthquakes. But the day before yesterday there was not enough time. Naturally, I was not even able to present all the material I had in mind, including what I am presenting to you tonight as a continuation, though it too could have formed part of the whole subject.

So I am taking the opportunity tonight, as a supplement to the first part, to present these prayers to you: how the Church entreats God to be merciful and avert this calamity, and also what duties she lays upon us so that we may show ourselves worthy of God’s relenting.

For the justice of God never relents unless, I repeat, there is metanoia—repentance. There are three great prayers in the Great Euchologion that are read in these difficult moments. They are prayers of confession, prayers of repentance, prayers of contrition. Permit me to read them, so that you may understand correctly what the Church says in every such circumstance.

The first prayer, appointed for the threat of an earthquake, reads as follows: “O God, great and fearsome and wondrous, the only true God”—pay attention to these words—“the only true God, who does all things”—pay attention to these words—

And He refashions them — it costs Him nothing at all. He who looks upon the earth and makes it tremble, who touches the mountains and they smoke; who shakes all that is under heaven from its foundations, so that its pillars totter; who shakes the very foundations of the earth. The earth stays where it is, but He is the One who will shake it. Yet it was set firm by Your Spirit, and all things shudder and tremble before Him, before the face

“…before the face of Your power; for though Your wrath against us sinners is irresistible, yet the mercy of Your promise is measureless and unsearchable. Remember Your compassion, O Lord, and Your mercies, for they are from everlasting. For You are…”

Uphold creation, make firm the earth, bring its shaking to an end, and establish the world that has been shaken; make it steadfast. Do not destroy us together with our lawless deeds, nor condemn us for our sins, O You who dwell in the lowest depths of the earth. In other words, it is asking God to separate us from our sins. But if we ourselves are unwilling to let go of our sins, how will God separate us from them?

our God, the God of mercy and salvation; and to You we send up glory, to the Father and to the Son and to the Holy Spirit, now and ever and unto the ages of ages. Amen. That is the first prayer. Another prayer: O Holy King, Master who loves mankind, long-suffering Lord, Creator of all creation, both visible and intelligible, You who uphold all things by the word of Your ineffable power, You alone who have authority over life and death, who discipline us in righteousness and then, in Your love for mankind, heal us again; who govern our temporal life by Your all-wise providence and always order all things for our salvation and benefit: we know and understand that because of our many sins You have shaken the earth and caused it to tremble.

Fear and trembling have come upon us in the face of Your wrath, O long-suffering One. Our heart has been shaken along with the earth itself; the dread of death has fallen upon us as the earth moves beneath us, lest our soul be snatched away like prey in the jaws of a lion, with no one to redeem it and no one to save.

That is why we pray to you and beg you, the only Lord who is long-suffering, who bears with evil and never pays it back: do not remember our iniquities, the old ones and the recent ones alike. Do not set against the weight of our sins the recompense that is properly due. In other words, do not deal with us as we deserve.

“For if You enter into judgment with this generation of ours…”

“No one shall be justified before You,” as it says elsewhere. Yet do not utterly blot out from the earth every remembrance of us.

Remember, O Long-suffering One, Your eternal compassion, Your mercy, and Your true covenant with our fathers. “Let not the deep swallow me up, nor let the pit close its mouth over me.” Look upon us and have mercy on us, broken and humbled as we are, shaken by the fearful threat of the earthquake and seized by great trembling and fear. Yes—but unfortunately, we are neither broken nor humbled.

And where is that awareness among us? Notice the arm-twisting in the prayer: "But if there are some few among us who fear Your name and keep Your commandments — a small chosen portion, a seed of the blessed, a hidden treasure known and kept by You alone — then, since You are good, hear them too on behalf of us who are unworthy."

In other words, we confess that we are unworthy. But among all these people, are there not at least a few who love You? A few who pray, a few who do what is right and what You desire? At least listen to them. We are pressing our plea before Him.

This is what Abraham did concerning Sodom and Gomorrah. If there are fifty, will You burn them? What if there are forty? Thirty? Twenty? Ten? Five? Surely You will not burn them for the sake of even five. That is precisely the appeal being made here.

Do you see what it says? «Even if there are some among us» — if, he says, there are a few among us — «who keep your commandments, hearken to them too, for you are good» — at least listen to them, he says, on behalf of us who are unworthy — «as they ask for your kindness and your compassion; and accept the prayers they bring before you for a people that has sinned» — that is, for us sinners — «O Master who loves mankind, just as you accepted the prayer of Abraham for Sodom, and the prayers of Daniel and Jeremiah, your divine prophets, for the captivity of Israel, who prevailed upon your goodness to show mercy.»

So that from generation to generation there may be glorified that unsearchable ocean of Your love for mankind and Your long-suffering patience — an ocean whose depths no one can ever trace out.

You know, as I told you the other day, what a Turkish seismologist who came here said: “He saved you. With an earthquake measuring 7.5 on the Richter scale, there should be no city standing here today. There should be nothing left.” That is what they wrote. That is what the newspapers reported.

That is what these gentlemen—the scientists who specialize in such matters—declared. “But he saved you,” the Turkish seismologist said, pointing to Saint Demetrios. “He saved you.” Otherwise, given the intensity of the earthquake, the city should have been completely leveled.

The prayer says the same thing here: “Grant us conversion and metanoia—repentance—by Your mighty hand.”

as we are strengthened by the prayers and intercessions of Your all-pure Mother and of all the Saints who from the beginning of the ages have been well-pleasing to You. Amen. And the third prayer goes like this.

O Master, Lord Jesus Christ our God, inexhaustible fountain of compassion, unfathomable sea of love for mankind, infinite abyss of long-suffering and goodness: in every generation You bring upon the human race wounds and scourges for its benefit, out of the abundance of Your love for mankind, so that its unrestrained and headlong rush toward sin may be held back, as though by a bridle, through the fear of You.

In other words, it says that You permit these things to happen as though putting a bridle on us, to hold us back from sin. But even this does not restrain us. “Let mankind no longer rise up in rebellion against the divine image, nor wickedly destroy the soul’s nobility. We implore You: put an end to the fearful shaking of the earth and to this unnatural movement, which You have justly commanded to be stirred against us as a reminder of our unnatural impulse and inclination toward sin, and as a just expression of Your rejection of it. For if we kept Your commandments and remained within our proper bounds, we would not have gone beyond our limits.” But we have gone beyond them.

Three hundred thousand abortions—three hundred thousand murders in Athens. Is this something to laugh about? Has man gone mad? Mothers and doctors have committed murder, with premeditation and in cold blood. Living souls, already in existence, have been murdered.

At least they could have let them be born, and then taken knives and slaughtered them—let them be born, baptize them, and then slaughter them—so that at least the children might go to Paradise. Those women will go where they will go, even to Hell, but at least the children would go to Paradise.

"If, then, we were keeping Your commandments and standing within the bounds proper to us, the earth would not be obeying the command of the Almighty and moving against us." If we, he says, would just stay where Christ has placed us, then there would be no reason, he says, for the earth to do these things.

Today the earth would still be resting where He placed it. Instead, as the prayer says, it "departs from its natural stillness and comes out against us with this motion that is contrary to nature" — with this unnatural movement. Because this is not its work; this is not its nature, to do such things.

The earth was given to serve mankind, not to swallow mankind up. For this order to be reversed, so that it swallows mankind, is something contrary to nature. This is what the mind of the Church says here. “And justly so, O righteous Lord, for we do not obey the commandments of Your Kingdom.”

“And although we do not obey them, we do not fear Your righteous wrath against us.” Not only do we fail to do what You command, but we are not even afraid of our disobedience. That is our condition: we have no fear of God. “Instead, we do evil before Your eyes.”

Again and again we have hated one another, envied one another, been angry with one another. We have pushed love away, we have cast off brotherly love, we have driven mercy and almsgiving away from us, and we have loved the love of money. We have embraced the craving to own things, the love of possessions, and we have hated poverty of possessions, the freedom of wanting nothing. We have loved gluttony and the love of pleasure, but for fasting and self-control we have felt no longing at all.

And, in short, we have rejected every commandment of Yours, O Lord, and we commit every sin. For because of these things, Scripture says, “the wrath of God comes upon the sons of disobedience.” These are the wages of our wickedness—brought upon us by our own doing. This is the fitting result of our evil and unclean deeds.

These are the dreadful consequences of our hatred and pride, and of all our acts of lawlessness, committed both secretly and openly. They bring deadly blows upon us: tremors of the earth and earthquakes, plagues and assaults by enemies, and after all these, that unbearable and unending torment—that is, Hell.

But do not forsake us utterly, for the sake of Your holy name, nor let the earth swallow us alive because of our sins, lest we wretched ones be deprived of the time for metanoia and return. For many times we have promised to repent, yet many times we have lied to You, our God. How often have we said we would repent, only to fail to do so?

“We will do it. We will go to confession. We repent”—and yet we did not do it. Behold, You have already decreed that the barren fig tree be cut down. You will remove us, because we bear no fruit. You have now commanded the earth to cover us all. You have told the earth to cover us from below. But even now, O Lord who loves mankind, show us Your longsuffering—for You do not desire the death of the sinner, but that he should turn back and live.

O You who command us to forgive a brother’s sins seventy times seven, do not destroy with us this little flock of Yours, broken by fear, humbled by mourning, terrified by the shaking of the earth, and continually at a loss. But remember, O long-suffering Lord, Your compassion and mercy. Remember that the inclination of man’s heart is diligently set upon evil from his youth, and that no one is pure from defilement before You. Grant us to enjoy anew Your goodness, that we may give thanks for all the works of Your glorious and fearful power, which You have done and continue to do among us who are unworthy, according to the unfathomable sea of Your love for mankind.

By the grace of Your unoriginate Father and Your life-giving Spirit, and through the prayers and intercessions of Your most pure Mother and of all the saints. Within these three prayers there is—if only it is truly present—metanoia and confession, repentance and return, contrition and humility, acknowledgment of sin and remorse.

And when these things become deeds—when the priest or bishop reads the prayers on behalf of the people, and the people kneel and say, “Lord have mercy”—then God, my beloved, relents. But if man does not repent and change, neither does God relent.

It is what the Fathers say: akoē anti akoēs — a hearing in return for a hearing. Listen to Me, and I will listen to you. If you will not listen, I will not listen to you. Nothing has the power to alter the will of God, to change the will of God. No prayer, no intercession. Today, by our sins, we have weakened even our Panagia, the All-Holy Theotokos herself, who, as you know, pleads with God as a mother pleads. "A mother's prayer avails much before the Master." Her intercession is no longer enough to hold it back.

Not even the Saints, all of them together without exception, can tip the scales of God's justice. From now on they will all step aside, and the justice of God will take its course.

Sadly, we have found ourselves living in such days. Let us not wrong ourselves, and let us not wrong others either.

For when a person offers himself, he himself also finds fulfillment and brings healing to others. God wants people; He wants instruments upon whom He can rely. Of course, this is a human way of speaking about God.

When I say that God needs something to rely on, I mean that He needs grounds He can present before Satan, who every day lays claim to man in order to destroy him, to wipe him out, because, he says, man belongs to him. Man does Satan’s works in every way. So Satan says to Christ: “Why do You keep him from me? Does he not belong to me? Look how little he believes in You, how he blasphemes You and refuses to acknowledge You. Does he not belong to me? You are unjust not to give him to me. Why will You not give humanity to me? Does it not belong to me?” This is where the words he once spoke apply.

The devil, when he was speaking with God about the case of Job, said: «I have gone about the earth and walked up and down in it, and here I am.» In other words: I have gone all around the earth and I have trodden every part of it, so it belongs to me. And today, more than at any other time, this is the reality.

And every day he goes and demands them from Christ: “Why does He not give them to me?” The Lord, therefore, must have a counterweight to him—people who pray for them and plead on their behalf, so that He may have some whom He can point to.

He does not send angels to do this work. It will be done through human beings. Therefore, blessed is the person who, in our time, either offers himself or helps someone else draw near to God in the right way.

Whoever receives should also give to others. This is a time in which we must stand firm.

We must stand firm. And when we stand firm, others around us will stand firm as well. The world today has nothing to lean on. The world today has no light. Despite all the material, worldly, and scientific light, man remains in darkness. Even though, because of science and progress, nothing today remains hidden, nevertheless, He who is everywhere present is everywhere absent. Go into families, among intellectuals, among scientists, into offices.

Say it in government ministries—say it wherever you wish. The God who is present everywhere is treated as though He were absent everywhere. Do not dare open your mouth and speak about God. Do not dare! If they could, they would throw you out of the window.

Yet He is here in this very age. And we have this consolation: evil can never be stronger than good, and evil will never ultimately prevail. Certainly, a severe winter will come. You heard what was said there: “My land is in winter now.” A severe winter will come.

It will yield in spring. The seed remains buried for five, six, or seven months beneath the cold, beneath the frost and yards of snow. Then, in spring, when the snow melts, you look underneath and see the wheat sprouting and rising from the ground.

“Why, where were you?” “I was down here.” “And how did this happen?” “I was kept safe here, waiting for the proper season to come so that I could rise to the surface.” “Were you not lost?” “No, I was not lost.” “How can that be?” This is how the Creator has ordered things.

For your sake, my king, I teach you and remind you that, whatever may happen, the sun is not lost; it is still there behind the clouds. Today, then, as you can see, we are afraid even to make the sign of the Cross.

We're afraid to read a religious text. We're afraid to pick up a newspaper that isn't a communist one and read it. We are afraid, we will be afraid, we will be afraid. We're afraid to go to church, and so on. We are living in days of persecution, and the circle will start to close in even tighter.

That is why, in these days, a person must remain very close to Christ. And God will shake the earth; He will shake everything. For apart from us, who are being instructed directly, there are other peoples who need to see signs and wonders.

Is it easy for the Chinese, the Indians, and the others, who still worship idols and the like, to accept Christ without supernatural events and such things? Who, then, is at work within the greater plan?

As for us, we are not merely in the wake of the hurricane; we are caught in the very current of the hurricane.

The full force does not fall upon Turkey, Russia, Italy, or anywhere else. Its whole weight falls upon Orthodoxy. His aim is to wipe Orthodoxy away. He is not afraid of Catholicism; he is not afraid of its offspring, atheism; he is not afraid of Islam; he is not afraid of Communism.

It is Christ he fears—the Christ of the Orthodox. That is whom the devil fears. This is why he shakes everything. If he could, he would uproot Greece entirely, so that no trace of it remained and everything disappeared: no language, no faith, no customs, no memories, no ideals—not even its soil, if that were possible.

They would lift the whole country up and cast it into the Mediterranean. But they will not succeed. This much I can tell you for your consolation. I cannot give you strength or put strength within you, but I can show you the way. Pray to Christ for the ideals of your faith and for the ideals of our homeland.

Say to Him, “I cannot do it. I do not know how; I have no strength. But You can. And I am willing.” When a person is willing, Christ has the power. Do not deprive or hinder those who wish to come to Christ.

Warm them and care for them. Make your home and your surroundings into greenhouses where the truths of Christ, the truths of our faith, the truths of our people, and the truths of our God may flourish. And if we confess Him here, He will confess us there.

Today we are not called to face the lions that the ancient martyrs faced; we have other lions to contend with. And so, when you die, you will see there Saints and Martyrs who did not suffer martyrdom on earth in the same way as those earlier martyrs did.

For people suffer martyrdom even today. The martyr of old suffered for an hour or two, and then it was over. Here, a person suffers every day. Just say that you intend to have children and then go to work—woe to you! You will find nowhere to stand because of your colleagues, your supervisor, your neighbor, your cousin, your child’s godmother, and your mother-in-law.

Can a young woman today, a Christian woman, have as many children as God gives her? What an ordeal that is — what a martyrdom! She has to suffer a great deal to endure it, to hold on through this martyrdom. And you will see that she too is counted among the martyrs, because this too is a confession of faith.

Can a young woman today go out properly dressed, with her hair kept naturally, or a young man go out neatly groomed and modestly dressed, as people once did, without becoming a distorted imitation merely to win the applause of the world? Yes, they can.

But they will suffer. The eyes, the words, and the people around them will pierce them like skewers. And so, martyrs are being made even today; people are becoming saints even in Omonia Square in Athens. They need only be willing. This, my dear ones, is what we wished to tell you as a supplement to what we said the day before yesterday, so that within our Church we might also consider from another perspective this grave matter of our times.

Θα ενθυμείσθε ότι μιλήσαμε για το σοβαρό αυτό γεγονός των σεισμών. Το οποίο μεσολάβησε κατά το διάστημα των διακοπών, όπως θα λέγαμε. Και κοιτάξαμε να υπενθυμίσουμε στους εαυτούς μας ότι είναι σοβαρός ο κώδων.

και είναι μια προειδοποίηση που χρησιμοποίησε ο Χριστός μας εν τη αγάπη Του.

Και είπαμε ακόμη ότι ας μην πιστεύουμε ούτε τους σεισμολόγους ούτε τους γεωλόγους ούτε κανέναν.

Είναι εν τη χειρί του Κυρίου και τα κανονίζει Αυτός εν τη σοφία Του και εν τη αγάπη Του. Αν θέλουμε και τη ζωή αυτή να μην χάσουμε και την άλλη να μην στερηθούμε, ας προσέξουμε. Τον σεισμό, όπως είπε στον πανηγυρικό εκείνο λόγο στην Κωνσταντινούπολη ο Θείος Χρυσόστομος, είναι η οργή του Θεού και η αιτία της οργής του Θεού είναι οι αμαρτίες οι δικές μας, και ο Θεός θα πάψει να οργίζεται.

Εάν δεν σταματήσει ο άνθρωπος να αμαρτάνει, ο Θεός θα συνεχίσει πλήττων εναντίον μας. Όχι από κακία· θέλει τη σωτηρία του ανθρώπου και μετέρχεται τα πάντα.

Διαπαιδαγωγήσεως, όταν ο άνθρωπος εξακολουθεί να εμμένει. Πολλάκις αναγκάζεται να κατεβάζει τη σιδηρά λεγόμενη ράβδο. Αλλά, δυστυχώς, τελευταίως έχουμε φτάσει σε τέτοιο βαθμό σκληρότητος. Και βαρυκαρδίας, που δεν ξέρω αν ένας μετενόησε.

Αν ένας, λέγω, μετενόησε. Έλεγα προχθές ότι, γυρίζοντας από το Άγιον Όρος. Εστάθηκα στη Μακεδονία, σε ένα μοναστήρι εκεί. Και, γενομένης συζητήσεως, προεκλήθη. Έπειτα από μια ομιλία που έκανα.

και τα ορισμένα πράγματα έτσι εν ψυχρό Εκεί στο στασίδι που καθόμουνα. Ήρθε και μία κυρία, σύγχρονος κυρία, με το παιδάκι της, η οποία ήκουε κι αυτή ηδέως όσα λέγαμε. Εγώ δεν ήλπιζα να σταθεί να ακούσει, όμως εκάθησε περίπου 20 λεπτά και ήκουε.

Και στο τέλος αυθόρμητα από μέσα της βγαίνει και λέγει: «Εγώ δε πρώτη μετανοώ. Δεν θα ξαναβαφθώ, δεν θα ξαναβάψω τα μαλλιά μου, δεν θα ξαναβάψω τα φρύδια μου, δεν θα ξαναβάψω τα νύχια μου. Εγώ θα αλλάξω πρώτη».

Μακάρι. Αυτόν τον σκοπό να έχει ο Θεός, και αυτό επιζητεί από μας τους ανθρώπους. Δεν ξέρω αν άλλοι άνθρωποι ή αν και αυτή το έκανε πράξη αυτό που είπε στη θεωρία εκείνη την ώρα. Όταν ήκουσε ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο καλά.

Το μόνο όπλο που έχει ο άνθρωπος να νικήσει τον Θεό, εάν θέλει. Την παντοδυναμία του Θεού και τη δικαιοσύνη του Θεού να την αφοπλίσει. Είναι η μετάνοια. Κανένας άλλος τρόπος.

Ρώνεται ο Θεός, εάζεται με τίποτα Και όταν δει μετάνοια, όταν δει μετάνοια, πέφτει το ξίφος από τα χέρια. Δεν μπορεί να σταθεί, δεν μπορεί να ενεργήσει. Παύει πλέον η δικαιοσύνη του και ενεργεί το έλεός του, όπως λένε σε πολλά μέρη οι Πατέρες.

οὐ κατὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐποίησεν ἡμῖν οὐδὲ κατὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν ἀνταπέδωκεν ἡμῖν.

Όταν βλέπει μετάνοια, σταματάει η υπόθεση. Και ξέρετε, εάν εξετάσετε σε όλα τα περιστατικά της Παλαιάς Διαθήκης, θα βρείτε ότι, όπου ο Θεός οργίζεται και έπαιρνε αποφάσεις και εξέδιδε διατάγματα και τα υπέγραφε και τα εσφράγιζε, τα ανακαλούσε όλα αυτά, απέσυρε την υπογραφή του, έσβηνε τη σφραγίδα του, όταν μεσολαβούσε μετάνοια.

Μετάνοια. Όσον ο άνθρωπος δεν μετανοούσε, ενεργούσε η δικαιοσύνη του Θεού με χιλιάδες νεκρούς, με χιλιάδες νεκρούς. Αυτό βέβαια δεν δυσκολεύει ποτέ να τοποθετήσει τους ανθρώπους εκεί που έπρεπε, διότι όταν δουλεύει η μάχαιρα του Θεού, πολλές φορές παίρνει και χλωρά μέσα, δεν παίρνει μόνο τα ξερά, παίρνει και πολλά. Τώρα, κατά την τελευταία εκκαθάριση, θα καθαριστούν.

και μόνο τα ξερά και θα μείνουν τα χλώρα. Τα τελευταία νέα: καθάριση, επαναλαμβάνω, θα φύγουν μόνο τα ξερά και θα μείνουν τα χλωρά. Τουλάχιστον στην Ελλάδα, η οποία Ελλάς χρειάζεται σαν γλώσσα, σαν πίστη, σαν ύπαρξη.

Γιατί είναι ο νέος Ισραήλ, δια του οποίου θα αναμοχλεύσει και θα κηρύξει το Ευαγγέλιο σε όλο τον κόσμο. Εδώ μπροστά μου βρίσκω ένα σημείο.

Ένα σημείωμα το άφησαν απόψε. Το είχα υπόψη μου. Ευχαριστώ τον αδελφό ή την αδελφή αυτή, που είχε την καλοσύνη να το επιστρέψει. Το είχα υπόψη μου από άλλη πηγή εγώ και είχα υπόψη μου να το χρησιμοποιήσω απόψε το βράδυ, και επειδή η ευκαιρία...

Ευχαριστώ.

Τα λόγια αυτά σας τα διαβάζω, λοιπόν. Αλήθεια, τι λέγει αυτό; Αυτό είναι ανάτυπο από ένα ορθόδοξο περιοδικό, το οποίο εκδίεται στην Αμερική από ένα μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, το οποίο ανήκει στους Ρώσους, στους Ορθοδόξους και μάλιστα της Διασποράς, αυτή που είναι υπό τον Μητροπολίτη Φιλάρετο. Αυτό εστάλη, το περιεχόμενο, σαν μια επιστολή από τη Ρωσία στο μοναστήρι εκείνο. Λέγει, λοιπόν, το εξής: «Θα ήθελα να σας είπω τι συνέβη εδώ προσφάτως, στη Μόσχα δηλαδή, εκεί».

Ένα σημείο φάνηκε στον ουρανό, επάνω από την πόλη Ταμπόφ, στα νότια της Μόσχας. Στον καθαρό ουρανό, ημέρα μεσημέρι, ένα λευκό χέρι ξαφνικά εφανίστηκε, κρατώντας μια πένα, με την οποία έγραψε τα εξής. Όσοι διαβάζετε τη Γραφή, θα έχετε συναντήσει μια ενέργεια τέτοια στου Δανιήλ τα περιστατικά, όταν ο Βαλτάσαρ έπινε οίνον ενώπιον χιλίων παλλακών με τα σκεύη του ναού του Σολομόντος.

Το κακό προπορεύεται του καλού, έγραφε αυτό. Το καλό έχει μείνει πολύ πίσω. Σήμερα οι άνθρωποι πράττουν σχεδόν μόνο το κακό. Δεύτερον, ο χειμώνας για το λαό μου του Θεού· υποφέρει όπως υποφέρει ο άνθρωπος το χειμώνα κάτω από παγετό, από κρύο, από χιόνια, από στερήσεις κλπ.

Πράγματι, οι Χριστιανοί εδώ άρχισαν να αισθάνονται ασφυξία από τον κλοιό της απιστίας που κυκλοφορεί γύρω. Πολύ μάλλον εκεί που το καθεστώς είναι αντίχριστο.

Μετάνοια. Μόνο η μετάνοια είναι αυτή η οποία σώζει και αλλάζει τον ρόλο της καταστάσεως. Τέταρτον, αυτό που σας έλεγα. Καμιά δίκαιη ψυχή δεν θα μείνει ανάμεσα στους διεφθαρμένους και καμιά άσωτη ψυχή δεν θα παραμείνει μεταξύ των δικαίων ψυχών.

Θα χτυπηθεί η ελιά, θα πέσουν όλες από τον δάκο οι χτυπημένες. Όλες οι σάπιες και οι βρώμικες, και θα μείνουν μόνον οι γερές, οι σωστές.

Πέμπτον, προσέξτε το σωτήριόν μου. Το σωτήριόν μου. Προσέξτε το σωτήριον, δηλαδή ποιος είναι το σωτήριον του Θεού; Ο Χριστός. Το κέντρο του βάρους είναι σε Αυτόν. Αυτός είναι σε θέση να τακτοποιήσει τα θέματα.

Όχι ατόμων, της ανθρωπότητας, σε ευρύτερο φάσμα.

Ποιησατε ουν καρπον αξιον της μετανοιας, όχι ξηρά μετάνοια. Ναι, πιστεύω σε μια ανώτερη δύναμη, σε ένα ανώτερο ον. Πιστεύω στον Θεό ή πιστεύω στον Χριστό. Όχι, αυτά δεν σώζουν. Αν πιστεύεις στον Ιησού τον Εσταυρωμένον, τον Ναζαρινόν, τον Σταυρωθέντα, τον Ταφέντα, τον Αναστάντα, τον Αναληφθέντα, σε Αυτόν αν πιστεύεις.

Οτιδήποτε άλλο πιστεύεις δεν σε σώζει. Και καρπον αξιον της μετανοιας. Δηλαδή, ως μετανοών. Θα τακτοποιήσεις και τα αδικημένα μέσα στο πλαίσιο του δυνατού. Ό,τι κακό έχεις κάνει θα το αποκαταστήσεις. Ό,τι έχεις κλέψει θα το αποδώσεις.

Ό,τι έχεις αδικήσει θα το τακτοποιήσεις. Όπου έχεις συκοφαντήσει θα ζητήσεις συγγνώμη. Και θα πεις ότι εγώ το έκανα αυτό. Δεν είναι έτσι. Τότε μόνο, στα μάτια του Θεού, ο άνθρωπος αξιοποιείται και ασφαλίζεται.

Ουδεμία ασφαλιστική εταιρεία μπορεί να ασφαλίσει τον άνθρωπο, είτε εν ζωή είτε μετά θάνατον. Είναι μόνο του Ιησού. Μόνο μια ασφαλιστική εταιρεία που λέγεται Ορθόδοξη Εκκλησία του Ιησού. Μόνο αυτή ασφαλίζει ανθρώπους εις τον νυν αιώνα και εις τον μέλλοντα.

7. Σωτηρία περιμένει εκείνους που φοβούνται τον Θεό. Φοβούν τον Θεό, πως ερμηνεύεται, ξέρετε Σέβομαι τον Θεό, λογαριάζω τον Θεό, υπολογίζω τον Θεό. Δεν γίνεται να φοβείται τον άντρα, να σέβεται τον άντρα, να λογαριάζει τον άντρα, να υπολογίζει τον άντρα.

Ότι είναι εξ αυτού και όχι αυτός εξ αυτής, πράγμα το οποίο έγινε αντίθετα σήμερα. Μάλιστα, μας το αποδεικνύει η γυναίκα, απορρίπτοντας τα μαλλιά από το κεφάλι. Δεν δέχεται προστάτη, δεν θέλει άντρα· έγινε κεφαλή αυτή. Γιατί ο σκοπός των μαλλιών των γυναικών, που δεν πέφτουν, είναι αυτό: να τους υπενθυμίζει ότι είναι υπό τον άντρα, να μην ασεβούν και να μη βγάλουν το κεφάλι τους παραπάνω από τον άντρα. Τώρα εμείς, αν τους δίνουμε θέση, οι κουφιοκεφαλάκηδες, υπουργείνας, βουλευτήνας, πρωθυπουργείνας, ξέρω εγώ και λοιπά, αυτό είμαστε εμείς, τόσο κούφοι που είμαστε αδύνατοι να κυβερνήσουμε αυτούς και άλλους, και γι' αυτό ακριβώς έχουμε τα χάλια αυτά. Όμως ο Θεός δεν τα έφτιαξε έτσι. Τα έχει φτιάξει πολύ διαφορετικά. Λοιπόν, ας είναι γνωστή η ευθύνη όλων των πράξεών σας. Να είναι γνωστή η ευθύνη.

Δηλαδή, να λογαριάσετε, να υπολογίσετε τι λόγο θα δώσετε έναντι των πράξεων που έχετε κάνει. Ο καιρός είναι εγγύς. Πολύ γρήγορα θα λάβουν χώραν αυτά. Ένατον. Αληθώς, θα έλθω. Δεν θα αργήσω. Αμήν.

Το χέρι έγραφε περίπου μισή ώρα. Ό,τι έγραφε ήτο ορατό, ώστε μπορούσε να διαβαστεί για μια περίοδο τριών περίπου ωρών. Η εμφάνιση προσήλκυσε την προσοχή όλων και τους ετρόμαξε. Όλοι εφοβήθησαν, όλη η κίνηση των τροχοφόρων εσταμάτησε.

Βλέπω εδώ, το έχει πάρει από τον Ορθόδοξο Τύπο στις 20 Εβδόμου του 1978. Και δεν είναι το μοναδικό. Ακούσατε προ καιρού τι μας παρήγγειλε ο Προφήτης Ηλίας. Ακούσατε προ καιρού τι μας παρήγγειλε ο Άγιος Νεκτάριος. Έτσι, είναι γραμμένα όλα αυτά τα πράγματα.

Λοιπόν, και τα επαναλάβαμε εδώ. Δεν θέλει άλλωστε. Χωριό που φαίνεται, κολαούζο δεν χρειάζεται, λέει μια λαϊκή έκφραση, δεν χρειάζεται. Ο καθένας, αν ερωτηθεί, και ο πιο σκληρός και ο πιο αδιάφορος, θα ομολογήσει ότι δεν πάνε καλά.

Πάμε καλά, ότι κάτι επικρέμεται, κάτι θα γίνει, κάπως φοβερά τα πράγματα. Οι δε θρησκευόμενοι, καλώς, νιώθουν μέσα τους έναν φόβο, νιώθουν μέσα τους: κάτι θα συμβεί, κάτι θα συμβεί. Όταν έγιναν οι σεισμοί οι τελευταίοι στη Θεσσαλονίκη, ήτο την ημέρα εκείνη στη Θεσσαλονίκη ο πατήρ Εφραίμ —δεν ξέρω, θα τον ξέρουν οι περισσότεροι εκ των κυρίων, των ανδρών— είναι ο ηγούμενος της Ιεράς Μονής Φιλοθέου του Αγίου Όρους, μια συντροφιά με πολλούς νέους επιστήμονας μοναχούς, 80 περίπου τον αριθμόν. Λοιπόν, είπε στον σοφέρ του, του λέει: «Γιάννη, πρέπει να φύγουμε». «Γιατί, πάτερ; Να τελειώσουμε». «Κάτι μου λέει μέσα μου, πρέπει να φύγουμε, να βγούμε της Θεσσαλονίκης». «Κάτσε, γέροντά μου, να τελειώσουμε, για να μπορώ κι εγώ να σε μεταφέρω έπειτα με Τζουλιώδη». «Γιάννη, πρέπει να φύγουμε». Έκανε υπακοή ο Γιάννης.

Γιάννης, και βγαίνουν έξω και πήγανε στη Μηχανιώνα. Η Μηχανιώνα είναι 30 περίπου χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη. Δεν πρόλαβαν να πάνε, γίνεται ο σεισμός. Γιάννη, κάτι μου έλεγε ότι πρέπει να φύγουμε. Και τώρα, αν πλησιάσετε ανθρώπους που θρησκεύουν πραγματικά, όχι ανθρώπους που είναι ντουμπλ φας, έχουν δυο όψεις, αλλά ανθρώπους πραγματικούς, και τους ρωτήσετε, θα δείτε ότι μέσα τους έχουν έναν φόβο.

...των φόβων. Παρότι ο Χριστός έξω εκβάλλει των φόβων, αλλά δεν παύει ο φόβος αυτός. Διότι, αν συμβεί κάτι, έστω κι αν επιζήσει αυτός, θα λυπηθεί. Γιατί άνθρωποι είναι, δεν είναι κουνέλια. Είναι κόσμος, είναι ντουνιάς. Μα θα επιθυμούν να είναι και συγγενείς μέσα. Δεν ξέρω ποιοι θα είναι. Και ο άνθρωπος λυπείται. Ο Χριστός μας, όταν βγήκε έξω της Ιερουσαλήμ, έκλαψε.

Φόβος υπήρχε καθώς όλα εκαταστρέφοντο επί ημερών Τίτου. Κάθισε στην άκρη και της είπε τον επικήδειο και έκλαψε. Δεν μπορεί να χαίρεται καμιά ψυχή, ούτε μπορεί να λέγεται χριστιανός ο άνθρωπος που δεν συλλυπείται, γιατί η εντολή είναι «χαίρειν μετά χαιρόντων και κλαίειν μετά κλαιόντων».

Όταν φύγει η χάρις του Θεού, είτε από το άτομο είτε από το σπίτι είτε από την πόλη είτε από το κράτος, έρχεται ο τρόμος πλέον, έρχεται ο σατανάς και τα πράγματα αλλάζουν. Ο άνθρωπος δεν νιώθει, δεν αισθάνεται καλά, όπως νιώθει την ασφάλεια, την ειρήνη, τη μακαριότητα όταν είναι υπό τη χάρη του Θεού.

Και όταν φύγει ο Θεός, φύγουν οι άγγελοι του Θεού και ακουστεί η λέξη εκείνη η οποία ακούστηκε στο ναό κατά την άλωση, όταν πήγε ο Τίτος και όργωσε τα Ιεροσόλυμα. «Άγωμεν εντεύθεν», πάμε να φύγουμε. Τα όργωσε· αλίμονο στον άνθρωπο τότε.

Αλίμονο στον άνθρωπο. Και φεύγουνε, ανακαλούνται οι άγγελοι, οι προστάτες των κρατών, των πόλεων, των οικογενειών και των ανθρώπων, όταν οι άνθρωποι συνεχίζουν να αμαρτάνουν και δεν υπάρχει μετάνοια. Αν εξεταστεί η ιστορία του έθνους —δεν λέγω της Εκκλησίας τα διάφορα, ούτε της Παλαιάς Διαθήκης, που είναι ανάγλυφα σημάδια για τα καινούργια— θα βρούμε πολλά πράγματα τα οποία μας υπενθυμίζουν αυτό που σας λέγω τώρα.

Ποιος μπορεί να μου πει αν υπάρχει ακόμη ο Άγιος Διονύσιος Αρεοπαγίτης της Αθήνας; Ποιος μπορεί να μου πει αν υπάρχει ακόμη ο Άγιος Δημήτριος, ο προστάτης της Θεσσαλονίκης; Εάν υπάρχει ο Άγιος Αχίλιος στη Λάρισα, οι Άγιοι αυτοί οι οποίοι είναι οι φρουροί, οι προστάτες των πόλεων αυτών, ποιος μπορεί να μου το πει αυτό το πράγμα; Έχει κανένας την πληροφορία αυτήν; Ποιος μπορεί να μου πει αν αυτάς τας πρεσβείας δεν τας παρήκουσε ο Κύριος και μας άφησε εκτεθειμένους και, ώρα την ώρα, να γίνει το φοβερότερο κακό που μπορεί να γίνει στον κόσμο;

Ακούω μαζί μια λεπτομέρεια που θα ήθελα να σας τη μεταφέρω και εσάς, να σας κάνω κοινωνούς. Ακούσετε μια λεπτομέρεια.

Κατά τον καιρόν, τον οποίο έμελλε να κυριευτεί η Θεσσαλονίκη από τους Αγαρηνούς,

πορευόμενοι τινές ευλαβείς χριστιανοί της Θεσσαλονίκης δια την εορτή του Αγίου,

έφτασαν στην Βασιλικήν οδόν, η οποία είναι στο Βαρδάρι. Εκεί είδον οφθαλμοφανώς ένα στρατιώτην, έναν στρατιώτη, ο οποίος ήρχετο από τη Θεσσαλονίκη προς τα έξω, ως και άλλον ως αρχιερέα, ο οποίος ήρχετο από τον δρόμο της Λαρίσης. Ήτανε σαν φωτεινοί, συνηντήθησαν και κατά πρώτον μεν απετάθη ο στρατιώτης και είπε προς τον αρχιερέα:

«Ἀρχιερεῦ τοῦ Θεοῦ, Ἀχίλλιε!» Είπε και ο αρχιερεύς: «Χαίρε και εσύ, στρατιώτα του Χριστού, Δημήτριε». Οι χριστιανοί εκείνοι, άμα ήκουσαν τα ονόματα ταύτα, έστησαν παράμερα μετά φόβου για να ιδούν το τέλος.

Τι γίνεται εδώ πέρα; Τι κάνουν αυτοί που βρέθηκαν; Είπε πάλι ο στρατιώτης προς τον αρχιερέα: «Πώς δεν έρχεσαι, αρχιερεύ του Θεού, και πού υπάγεις;» Τότε εδάκρυσε ο Άγιος Αχίλλιος και είπε προς αυτόν: «Δια τας αμαρτίας και τας ανομίας του κόσμου, προσέταξεν ο Θεός να εξέλθω από την Λάρισαν, την οποία εφύλαττον, διότι θα παραδοθεί εις τας χείρας των Αγαρηνών».

Και ιδού εξήλθον και υπάγω όπου με προστάζει. Και εσύ λοιπόν πού θ' έρχεσαι; Ειπέ μοι, σε παρακαλώ. Τότε εδάκρυσεν και ο Άγιος Δημήτριος και είπε προς αυτόν: «Και εγώ το αυτό έπαθον, αρχιερεύ. Χίλιες τοσάκις εβοήθησα τους Θεσσαλονικείς και από αιχμαλωσίας τους ελύτρωσα και από θανατικόν και από ασθένειαν. Πλην τώρα, από τας πολλάς των αμαρτίας και ανομίας, απέστη ο Θεός από αυτούς και με προσέταξε να τους αφήσω να παραδοθώσιν εις τας χείρας των Αγαρηνών. Δια τούτο υπήκουσα εις την προσταγή του και ιδού εξήλθον και υπάγω όπου με προστάξει». Ταύτα ειπόντες αμφότεροι, έκυψαν τας κεφαλάς των κάτω εις την γην και έκλαυσαν. Έπειτα δε, από πολλήν ώραν, εφιλήθησαν και απεχαιρετίστησαν.

Και παραχρήμα εγένοντο άφαντοι και αυτό το οποίον ελέχθη έγινε πραγματικό στη συνέχεια. Και η Λάρισα κατελήφθη από τους Αγαρηνούς και η Θεσσαλονίκη κατελήφθη από τους Αγαρηνούς.

Καταλάβατε; Όταν, λοιπόν, η Χάρις του Θεού φύγει, τα πράγματα είναι νοκ άουτ. Και σήμερα, λέγω, κατ’ εξοχήν ο άνθρωπος, ο προχωρημένος άνθρωπος, ο οποίος έχει λεπτές τις χορδές του, αντιλαμβάνεστε. Ο δέκτης του είναι λεπτεπίλεπτος, δεν επιδέχεται τίποτα. Αυτός μέσα του έχει έναν φόβο, έχει μία προαίσθηση ότι κάτι θα γίνει.

Δεν μπορεί να προσδιορίσει τι θα γίνει, ούτε το πότε θα γίνει. Αυτό δεν μπορεί να το προσδιορίσει. Όμως, ότι κάτι θα γίνει, λόγω ότι έτσι φτάσανε τα πράγματα, οπωσδήποτε θα γίνει. Τι συμφέρει, λοιπόν, στον άνθρωπο σε αυτές τις περιπτώσεις; Συμφέρει στον άνθρωπο να μετανοήσει.

Είναι το μόνο πράγμα που ο άνθρωπος θα πρέπει να βάλει εν συνεχεία εμπρός του. Εάν δεν χρησιμοποιήσει το όπλο αυτό που λέγεται μετάνοια, τίποτα άλλο δεν πρόκειται να τακτοποιήσει το θέμα αυτό το οποίο σας λέω.

Τώρα, αναφορικώς με εκείνο που άκουσα και προχθές από μερικούς αδελφούς. Δηλαδή, ελέχθη το εξής: «Αυτά που είπε ο κύριος Παναγόπουλος απόψε είναι από κοσμικής πλευράς, από φυσικής πλευράς, από πλευράς γνώσεως.

Η Εκκλησία», ελέχθη, «δεν έχει πάρει θέση έναντι αυτών. Μένει αμέτοχος η Εκκλησία». Θα ήθελα να σας πω, λοιπόν, εις απάντησιν εκείνων, ότι δεν μένει αμέτοχος η Εκκλησία. Η Εκκλησία πάντοτε παίρνει μέρος και έχει μάλιστα ειδικάς ευχάς και ειδική ακολουθία για την υπόθεση των σεισμών.

Όπως για όλα τα γεγονότα, και τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα, έχει συντάξει κείμενα και ευχάς και υπενθυμίζει στον άνθρωπο πώς πρέπει να σκέφτεται, έτσι έχει και για την υπόθεση των σεισμών. Όμως προχθές δεν μας έπαιρνε η ώρα, φυσικά εγώ δεν πρόλαβα καν να φέρω υπόψη και όλα αυτά τα πράγματα τα οποία είχα υπόψη μου και ως συνέχεια και αυτά τα οποία σας παρουσιάζω απόψε, τα οποία μπορούσαν να αποτελέσουν κι αυτά ένα κομμάτι του όλου θέματος.

Επωφελούμαι λοιπόν της ευκαιρίας απόψε το βράδυ, σαν συμπλήρωμα του πρώτου μέρους, να σας παρουσιάσω τας ευχάς. Δηλαδή, πώς δέεται η Εκκλησία να εξευμενίσει τον Θεό, να προλάβει το κακό αυτό. Αλλά και τι υποχρεώσεις δίδει στον άνθρωπο για να φανεί αντάξιος αυτής της υποχωρήσεως του Θεού.

Διότι η δικαιοσύνη του Θεού ουδέποτε υποχωρεί, εάν δεν υπάρξει, επαναλαμβάνω, μετάνοια. Υπάρχουν τρεις μεγάλες ευχές στο Μεγάλο Ευχολόγιο που διαβάζονται σε αυτές τις δύσκολες στιγμές. Είναι προσευχές εξομολογητικές, είναι προσευχές μετανοίας, είναι προσευχές συντριβής, και να μου επιτρέψετε να τις διαβάσω, ώστε να έχετε ορθή γνώμη τι λέγει η Εκκλησία σε κάθε περίπτωση.

Η πρώτη ευχή ἐπὶ ἀπειλῇ σεισμοῦ λέγεται οὕτως: Ὁ Θεὸς ὁ Μέγας καὶ Φοβερὸς καὶ Θαυμαστός, ὁ μόνος Ἀληθινός — προσέχτε λέξεις — ὁ μόνος Ἀληθινός, ὁ ποιῶν πάντα, προσέχτε λέξεις,

Και μετασκευάζων αυτά, δεν του κοστίζει τίποτα. Ο επιβλέπων επί την γη και ποιών αυτήν τρέμειν, ο απτώμενος των ορέων και καπνίζονται, ο σείων την υπό τον ουρανόν εκ θεμελίων, οι δε στύλοι αυτής σαλεύονται, ο τα θεμέλια της γης σαλεύων. Αυτή μένει, αλλά αυτός θα σαλεύει. Εδράσθη δε τω σω πνεύματι, ον πάντα φρίσσει και τρέμει από προσώπου.

προσώπου της δυνάμεώς σου, ότι αν υπόστατος η οργή της επί εμάς τους αμαρτωλούς ἀμέτρητόν τε καὶ ἀνεξιχνίαστον τὸ ἔλεος τῆς ἐπαγγελίας σου. Αὐτὸς μνήσθητι τῶν οἰκτιρμῶν σου, Κύριε, καὶ τὰ ἐλέη σου, ὅτι ἀπὸ τοῦ αἰῶνός εἰσιν. Σὺ γὰρ εἶ

Στήριξον την κτίσιν, στερέωσον την γην, παύσον τον κλόνον αυτής, έδρασον την δονηθείσαν οικουμένην, στερέωσέ την. Και μη συναπολέσεις ημάς ταις ανομίαις ημών, μηδέ καταδικάσεις ημάς ταις αμαρτίαις ημών, ο εν τοις κατωτάτοις της γης. Δηλαδή λέει να μας ξεχωρίσει από τις αμαρτίες μας. Αλλά εφόσον εμείς δεν θέλουμε να αφήσουμε τις αμαρτίες μας, πώς θα μας ξεχωρίσει ο Θεός;

ὁ Θεὸς ἡμῶν, Θεὸς τοῦ ἐλεεῖν καὶ σῴζειν, καὶ σοὶ τὴν δόξαν ἀναπέμπομεν, τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ καὶ τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. Αυτή είναι η πρώτη. Εὐχὴ ἑτέρα: Βασιλεῦ ἅγιε, φιλάνθρωπε Δέσποτα, μακρόθυμε Κύριε, ὁ πάσης αἰσθητῆς τε καὶ νοουμένης κτίσεως δημιουργός, ὁ πάντα φέρων τῷ ῥήματι τῆς ἀρρήτου δυνάμεως, ὁ μόνος ἔχων ζωῆς καὶ θανάτου τὴν ἐξουσίαν, ὁ παιδεύων ἐν δικαιοσύνῃ καὶ φιλανθρώπως πάλιν ἰώμενος, ὁ τὴν πρόσκαιρον ἡμῶν ζωὴν τῇ πανσόφῳ σου προνοίᾳ διακυβερνῶν, καὶ πάντοτε τὴν σωτηρίαν χρησίμως κατασκευάζων ἡμῖν, οἴδαμεν, γινώσκομεν, ὅτι διὰ τὰς πολλὰς ἡμῶν ἁμαρτίας συνέσεισας τὴν γῆν καὶ συνετάραξας αὐτήν.

Καὶ φόβος καὶ τρόμος ἦλθεν ἐφ᾽ ἡμᾶς ἀπὸ προσώπου τῆς ὀργῆς σου, μακρόθυμε. Ἡ καρδία ἡμῶν τετάρακται ἅμα τῇ γῇ αὐτῇ· δειλία θανάτου ἐπέπεσεν ἐφ᾽ ἡμᾶς τῇ κινήσει αὐτῆς, μήποτε ἁρπάσῃ ὡς λέων τὴν ψυχὴν ἡμῶν, μὴ ὄντος λυτρουμένου μηδὲ σώζοντος.

Διά τούτο σου δεόμεθα και σε παρακαλούμε, τὸν μόνον ἀνεξίκακον Κύριον· μὴ μνησθῇς ἀνομιῶν ἡμῶν, ἀρχαίων τε καὶ προσφάτων. Μὴ ἀντισταθμίσεις τῷ βάρει τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν τὴν προσήκουσαν ἀνταπόδοσιν. Δηλαδή, μη μας κάνεις όπως μας αξίζει.

Εάν εισέλθεις εις κρίσιν μετά της γενεάς ημών ταύτης,

Ουδείς ενώπιόν σου δικαιοθήσεται, όπως λέει σε άλλο μέρος. αλλά απόλυτε παντελώς από της γης πάντων ημών των μνημόσυνων

Μνήσθητη μακρόθυμε τον απεόνο συκτηρμόν σου και του ελέου σου και της προς τους πατέρας ημών αληθινής διαθήκης σου, μηδὲ καταπιέτω με βυθός, μηδὲ συσχέτω ἐπ᾿ ἐμὲ φρέαρ τὸ στόμα αὐτοῦ. αλήκτηρον συντετριμένους ημάς και τε ταπεινωμένους ελέησον και υπό της φοβεράς του σεισμού απειλής τεθορυβημένους και τρόμο πολλό και φόβο συνεχωμένους επίσεψε Ναι, αλλά εμείς ούτε συντετριμμένοι ούτε τεταπεινωμένοι, δυστυχώς, είμεθα.

Πού είναι και η αίσθηση μεταξύ ημών; Προσέξτε τον εκβιασμό: «Εάν δε κάπου μερικοί εισί μεταξύ ημών οι φοβούμενοι το όνομά σου και τηρούντες τα σα προστάγματα, βραχεία τις εκλελεγμένη μερίς, σπέρμα ευλογημένων, θησαυρός εγκρυμμένος, σοι μόνω γινωσκόμενος και τηρούμενος, κακείνων ως αγαθός επάκουσον υπέρ ημών των αναξίων».

Δηλαδή, εμείς παραδεχόμεθα ότι είμεθα ανάξιοι. Αλλά μέσα σε όλο αυτόν τον κόσμο δεν υπάρχουν λίγοι που σ' αγαπούνε; Λίγοι που προσεύχονται, λίγοι που κάνουν το σωστό, αυτό που θέλεις. Τουλάχιστον άκουσε αυτούς, εκβιασμό του κάνουμε.

Όπως έκανε και ο Αβραάμ για την υπόθεση των Σοδόμων και Γομόρρων. Αν είναι 50, θα τα κάψεις; Αν είναι 40; Αν είναι 30; Αν είναι 20; Αν είναι 10; Αν είναι 5; Ε, δεν θα τα κάψεις για ίσα και 5. Αυτό τούτο του κάνει τώρα εδώ πέρα.

Είδετε που λέει: «Κἂν εἰσί τινες ἐξ ἡμῶν», αν λέει μερικοί είναι μεταξύ μας, «τηροῦντες τὰ προστάγματά σου. Κἀκείνων ὡς ἀγαθὸς ἐπάκουσον»· άκουσε τουλάχιστον, λέει, αυτούς υπέρ ημών των αναξίων. «Δεομένων τῆς εὐεργεσίας καὶ τῆς συμπαθείας τῆς σῆς, καὶ πρόσδεξαι τὰς δεήσεις τούτων ὑπὲρ λαοῦ ἡμαρτηκότος» —για μας τους αμαρτωλούς— «προσαγομένας, φιλάνθρωπε Δέσποτα, ὡς Ἀβραὰμ ὑπὲρ τῶν Σοδόμων, ὡς Δανιὴλ καὶ Ἱερεμίου, τῶν θείων σου προφητῶν, ὑπὲρ τῆς τοῦ Ἰσραὴλ αἰχμαλωσίας, τὴν σὴν ἱλεωσαμένων ἀγαθότητα».

Ἵνα κατὰ γενεὰν καὶ γενεὰν δοξάζηταί σου τὸ τῆς φιλανθρωπίας καὶ μακροθυμίας ἀνεξιχνίαστον πέλαγος.

Ξέρετε, όπως σας είπα προχτές, τι είπε ένας Τούρκος σεισμολόγος που ήρθε; Αυτός λέει σας έσωσε Διότι δεν έπρεπε να υπάρχει πόλη σήμερα με 7,5 βαθμούς του Ρίχτερ. Δεν έπρεπε να υπάρχει. Έτσι γράφουν. Έτσι έγραψαν εφημερίδες.

Έτσι εδήλωσαν αυτοί οι κύριοι, οι επιστήμονες επ’ αυτών. «Αλλά αυτός σας έσωσε», και έδειξε τον Άγιο Δημήτριο ο Τούρκος σεισμολόγος. «Αυτός σας έσωσε», λέει. Διαφορετικά, με την ένταση που είχε ο σεισμός, έπρεπε να έχει ισοπεδωθεί η πόλη.

Το ίδιο λέγει κι εδώ ένας άνθρωπος, λέγει. Την ημών επιστροφήν και μετάνοιαν τη κραταιά σου χειρί,

δυναμούμενοι εὐχαῖς καὶ πρεσβείαις τῆς Παναχράντου Σου Μητρὸς καὶ πάντων τῶν ἀπ’ αἰῶνος Σοι εὐαρεστησάντων Ἁγίων. Ἀμήν. Ἡ δὲ τρίτη εἶναι ἡ ἑξῆς.

Δέσποτα Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ο Θεός ημών, η τον εκτιρμόναν εξάντλητος πηγή το της φιλανθρωπίας ανεξιχνίαστον πέλαγος, η άπειρος άβυσσος της μακροθυμίας και της χρηστότητος, ο κετασκαταγενεάν επαγωμένα στο γέννη των ανθρώπων ον πληγάστε και μάστιγα συμφερόντος δια φιλανθρωπίας υπερβολήν υπεφέρον, ίνα το προς την αμαρτίαν, λοιπόν, ακρατές και οξύρροπον, καθάπερ τινί χαλινώ, το Θείο Σου κατεχωμένο φόβο.

Δηλαδή, αυτά τα βάζεις, λέει, να γίνονται, σαν να μας θες να βάλεις ένα χαλινό, να μας κρατείς από την αμαρτία. Αλλά ούτε αυτό μας κρατάει εμάς. Μη ατάκτως κινείται κατά της θείας εικόνος, Μηδέα εισότις ψυχής ευγενές κακός εξευρίζει Στήσον δεώμεθα των φοβερών της γης κλώνων και την αήθη ταύτης φοράν, Ή μην δικαίως και ημών κινείστε ταύτην προσέταξας Εις υπόμνησιν της προσπάσαν αμαρτίαν παραφύσινη μετέρα σωρμής Και τη σύζεια ταύτην προσημάς δικαίαν αποστροφής Ή γάρη εμείς, εάν λοιπόν εμείς τα σα προστάγματα διαφυλάττωμεν και εκ των οικίων όρων εντός εις τα μεθά δεν εβγαίναμε απ’ τα όριά μας, γιατί εμείς έχουμε βγει απ’ τα όρια.

Τριακόσιες χιλιάδες εκτρώσεις, τριακόσιες χιλιάδες φόνοι στην Αθήνα. είπεξε γέλαση είναι, είμαι τρελαθεί ο άνθρωπος φόνησες μητέρε σε γιατροί, εκπρομελέτησεν ψυχρό Ψυχές υπάρχουσες, ζωντανές, εφονεύθησαν.

Εμείς αφήναν τουλάχιστο να γεννηθούν και να πάρουν μαχαίρια να τα σφάξουν, να γεννηθούν, να τα βαπτίσουν και να τα σφάξουν, τουλάχιστο να πάνε στον παράδεισο αυτά. Αυτές θα πάνε και θα πάνε στην κόλαση, αλλά τουλάχιστο να πάνε στον παράδεισο αυτά.

Αν λοιπόν εμείς τα σα προστάγματα διαφυλάττωμεν και εκ των οικείων όρων εντός ιστάμεθα, ούκ αν η γη τω του Παντοδυνάμου προστάγματι πειθομένη, καθ’ ἡμῶν ἐκινείτο. Αν εμείς, λέει, καθήμεθα εκεί που μας τοποθέτησε ο Χριστός, δεν υπήρχε λόγος, λέει, η γη να κάνει αυτά τα πράγματα.

Σήμερα θα καθόταν εκεί που την έχει τοποθετήσει. Της φυσικής ακινησίας εξισταμένη και τῇ παρά φύσιν ταύτῃ κινήσει καθ’ ημών ἐξιοῦσα. Διότι δεν είναι η δουλειά της, δεν είναι η φύση της αυτή, να κάνει αυτά τα πράγματα.

Εδόθη να εξυπηρετήσει τον άνθρωπο, όχι να καταπίνει τον άνθρωπο. Για να αντιστρέφονται οι όροι, για να καταπίνει τον άνθρωπο, είναι κάτι το αφύσικο. Έτσι λέγει εδώ το πνεύμα της Εκκλησίας. Και δικαίως, ω δίκαιε Κύριε, ου γαρ ποιούμεν τα προστάγματα της Βασιλείας.

Και μη ποιούντες, ου φοβούμεθα την σην δικαίαν οργήν καθ’ ημών. Όχι μόνον δεν κάνουμε εκείνο που λες, αλλά και δεν φοβούμεθα που δεν το κάνουμε. Αυτό είναι, είμεθα και αθεόφοβοι. Αλλά το πονηρόν ποιούμεν ενώπιον των σων οφθαλμών.

Μισούντες πολλάκις, φθονούντες αλλήλοις, οργιζόμενοι κατ’ αλλήλων, την αγάπην απωσάμεθα, την φιλαδελφίαν απεβαλλόμεθα, την ελεημοσύνην απωσάμεθα και την φιλαργυρίαν ηγαπήσαμεν. Την φιλοκτημοσύνην ησπασάμεθα και την ακτημοσύνην εμισήσαμεν, την γαστριμαργίαν και την φιληδονίαν ηγαπήσαμεν, την δε νηστείαν και εγκράτειαν ούτε ποθήσαμεν.

Και απλώς πάσαν σου εντολήν ηθετήσαμεν, Κύριε, και πάσαν αμαρτίαν διαπραττόμεθα. Δια ταύτα γάρ, φησίν, έρχεται η οργή του Θεού επί τους υιούς της απειθείας. Ταύτα της κακίας ημών τα επίχειρα. Μόνοι μας. Τούτο των πονηρών και ακαθάρτων ημών πράξεων το κατάλληλον αποτέλεσμα.

Ταύτα του μίσους και της υπερηφανίας και των εν κρυφή και φανερώ γινομένων. Ανομιών ημών τα δεινά κατορθώματα. Θανατηφόρους καθ’ ημών πληγάς επάγοντα, κλώνους της γης και σεισμούς και λοιμούς και πολεμίων εφόδους και μετά ταύτα την αφόρητον εκείνην και ατελεύτητον βάσανον, την κόλαση δηλαδή.

Αλλά μη παραδόησοι μας εις τέλος δια το όνομά σου του Άγιον Μηδέ καταπιέτω ημάς ζώντας η γη διά τας αμαρτίας ημών. Ίνα μη τον της μετανοίας και της επιστροφής ζημιωθώμεν καιρόν, οι τάλανες. Ήγαρκε πολλάκις την μετάνοιαν υπεσχέθημεν Αλλά και πολλάκις είτο Θεό ημών ψευσάμεθα Πόσες φορές δεν είπαμε, δεν ξέρουμε να το κάνουμε.

Θα το κάνουμε, θα πάμε να εξομολογηθούμε, μετανοούμε και δεν το κάναμε. Λιώ και την τομήν κατά την άκαρπον σηκήν κατέχρινας. Θα μας βγάλεις από τη μέση διότι δεν κάνουμε κάρπος. Την γήν αρτίος προστάξας καλύψε πάντας ημάς. Έβεσε ο νελής τη γη να μας σκεπάσει από κάτω. Αλέτη και νήν μακροθύμησον ο φιλάνθρωπος Γιώργος, ο μυθέρον των θάνατων του αμαρτωλού όστο επιστρέψε και ζει να αυτόν

Ο Ευδομικοντάκης επτά συγχωρήν της αδελφής και λέβων τα αμαρτήματα μη συναπολέσεις το μικρόν σου ποιμιον τούτο φόβο συντετριμένον και πέθει τε ταπεινωμένον και το της γης κλώνον τε θο ριβουμπωμένον και απορούμενον πάντοτε. Αλλά μνήσθητη μακρόθη με τον ικτυρμόν σου και του ελαίου σου μνήσθητη ότι επιμελώς έγκυται η διάνοια του ανθρώπου επί τα πονηρά εκ νεότητος αυτού και ουδής καθαρός απορρίπου ενώπιον σου, είνα καινήν ησύ σαφά του Χριστότητος απολάγοντες, ευχαριστήσω με ανεπιπάση της εν δόξης και φοβερής έργης σου, α επίησας και ποιείς μετά των αναξίων ημών, κατά το σύσφυλα ανθρωπίας εν εξαιχνία στους πέλαγος.

Χάρη Του, του Ανάρχου Σου Πατρώς, τοῦ Ζωοποιοῦ σου Πνεύματος, Ευχές και Πρεσβείες Παναχράτου Σου Μητρός και πάντως των Αγίων. Μέσα σε αυτές τις τρεις ευχές υπάρχει, αν υπάρχει, μετάνοια και εξομολόγηση, μετάνοια και επιστροφή, συντριβή και ταπείνωση, αναγνώριση και μεταμέλεια.

Και όταν αυτά γίνουνε πράξεις, όταν ο ιερεύς, ο αρχιερεύς διαβάζει για λογαριασμό του λαού και ο λαός γονατιστός λέει το «Κύριε, ελέησον», ο Θεός, αγαπητοί μου, μεταμελείται. Εάν όμως ο άνθρωπος δεν μεταμελείται, ούτε ο Θεός μεταμελείται.

Είναι εκείνο που λένε οι Πατέρες, ἀκοὴ ἀντὶ ἀκοῆς. Άκουσε να σε ακούσω. Δεν ακούεις, δεν θα σε ακούσω. Τίποτε δεν είναι ικανό να μεταβάλει τη βουλή του Θεού, να αλλάξει τη βουλή του Θεού. Οὐδεμία προσευχή, οὐδεμία μεσιτεία. Σήμερα εμείς με τις αμαρτίες μας αδυνατήσαμε και αυτή την Παναγία μας ακόμη, η οποία, όπως ξέρετε, δέεται ὡς μήτηρ. Πολλὰ ἰσχύει προσευχὴ μητρὸς πρὸς Δεσπότην. Δεν αντέχει πλέον η μεσιτεία της.

Ούτε οι Άγιοι συλλήβδην όλοι μαζί μπορούν να κάμψουν τη ζυγαριά της δικαιοσύνης του Θεού. Πλέον όλοι θα κάνουν στην άκρη και θα εφαρμοστεί η δικαιοσύνη του Θεού.

Δυστυχώς, ευρέθημεν μέσα στις ημέρες αυτές. Μη αδικήσουμε τους εαυτούς μας και μη αδικήσουμε και τους άλλους.

Διότι, όταν ο άνθρωπος προσφερθεί, και τον εαυτόν του ικανοποιεί και άλλους θεραπεύει. Θέλει ο Θεός ανθρώπους, θέλει όργανα να μπορέσει να στηριχτεί. Είναι ανθρωποπαθές το επιχείρημα.

Όταν λέγω να στηριχτεί, να φέρει ως επιχείρημα στα μάτια του σατανά, ο οποίος καθημερινώς ζητάει τον άνθρωπο να τον καταστρέψει, να τον εξοντώσει, διότι είναι δικός του. Εργάζεται κατά πάντα τα έργα του σατανά. Λοιπόν, γιατί μου τον κρατάς; Δεν είναι δικός μου; Πόσο δεν σε πιστεύει, του λέει του Χριστού, πόσο σε βλαστημάει, δεν σε παραδέχεται. Δεν είναι δικός μου; Είσαι άδικος που δεν μου τον δίνεις. Για ποιο λόγο δεν μου δίνεις την ανθρωπότητα; Δεν είναι δικιά μου; Εκεί εφαρμόζεται εκείνο που είπε ποτέ.

Ο διάβολος, όταν μιλούσε στον Θεό για την υπόθεση του Ιώβ: «Περιελθὼν τὴν γῆν καὶ ἐμπεριπατήσας ἐν αὐτῇ, πάρειμι». Δηλαδή, γύρισα τη γη και την έχω πατήσει όλη, είναι δικιά μου. Σήμερα κατεξοχήν αυτό είναι πραγματικότης.

Και πηγαίνει καθημερινώς και τους ζητάει απ' τον Χριστό. Για ποιον λόγο δεν μου τους δίνει; Και ο Κύριος πρέπει να έχει ένα αντίβαρο γι' αυτόν. Παρακαλούν αυτοί, που το ζητούν αυτοί, για λογαριασμό αυτών, να έχει κάποιους να επιδείξει.

Δεν στέλνει αγγέλους να κάνει τη δουλειά. Δι' ανθρώπων θα γίνει. Γι' αυτό, χαρά στον άνθρωπο που στη σημερινή εποχή θα δώσει ή τον εαυτόν του, ή θα βοηθήσει κάποιον άλλον να πάει κοντά στον Θεό σωστά.

Που να πάρει και σε άλλους να δώσει. Είναι μια εποχή που πρέπει να σταθούμε.

Να σταθούμε. Ταυτόχρονα, όταν σταθούμε εμείς, θα σταθούν και άλλοι κοντά μας. Δεν έχει στηρίγματα σήμερα ο κόσμος. Δεν έχει φως σήμερα ο κόσμος. Παρότι τόσο φως, υλικό και κοσμικό και επιστημονικό, ο άνθρωπος είναι στο σκοτάδι. Παρότι δεν υπάρχει τίποτα σήμερα κρυφό, λόγω της επιστήμης και της προόδου. Εντούτοις, ο πανταχού παρών είναι πανταχού απών. Μπείτε σε οικογένειες, μπείτε σε διανοουμένους, μπείτε σε επιστήμονες, μπείτε σε γραφεία.

Πείτε σε υπουργεία, πείτε όπου θέλετε. Ο πανταχού παρών Θεός είναι πανταχού απών Θεός. Μην τολμήσεις να ανοίξεις το στόμα σου και μιλήσεις για Θεό. Μην τολμήσεις. Αν ήταν δυνατό, θα σε πετάξουν από το παράθυρο έξω.

Σ' αυτή την εποχή είναι εδώ. Υπάρχει το παρηγορητικό ότι το κακόν ουδέποτε είναι δυνατότερον του καλού. Και ουδέποτε το κακό θα επιπλεύσει. Βέβαια, θα έρθει μια βαριά χειμωνιά. Είδατε τι είπε εκεί. Η δική μου, λέει, είναι σε χειμώνα τώρα· θα έρθει μια βαριά χειμωνιά.

Αποδώσει την άνοιξη, μένει θαμμένος 5, 6, 7 μήνες Κάτω από τα κρύα, κάτω από τους παγετώνες, από μέτρα χιόνι. Και την άνοιξη, όταν λιώσουν τα χιόνια, βλέπεις από κάτω και φυτρώνει και βγαίνει το σιτάρι.

Βρε, πού ήσουνα εσύ; Κάτω εδώ ήμουνα. Και πώς έγινε; Να, εδώ με φύλαγε και περίμενα τους ανάλογους καιρούς να έρθουν, να βγω στην επιφάνεια. Δεν εχάθηκες; Δεν εχάθηκα. Πώς έγινε έτσι; Να, ο Δημιουργός τα έχει έτσι.

Για σένα, το βασιλιά μου, να σε διδάσκω, να σου υπενθυμίζω ότι οτιδήποτε κι αν γίνει, ο ήλιος δεν χάνεται. Πίσω απ' τα σύννεφα θα είναι. Σήμερα, λοιπόν, όπως βλέπετε, φοβόμαστε να κάνουμε το σταυρό μας.

Θρησκευτικό κείμενο να διαβάσουμε φοβόμαστε. Φοβόμαστε να πάρουμε μια εφημερίδα που δεν είναι κομμουνιστική να διαβάσουμε. Φοβούμεθα, θα φοβούμεθα, θα φοβούμεθα. Φοβόμαστε να πάμε στην εκκλησία και τα τοιαύτα. Είμαστε σε ημέρες διωγμού και ακόμη περισσότερο θα αρχίσει να κλείνει ο κλοιός.

Γι' αυτό ο άνθρωπος πρέπει να είναι πολύ κοντά στο Χριστό αυτές τις ημέρες. Και ο Θεός θα σύζει την υγιή, θα σύζει τα πάντα. Διότι οι λαοί, εκτός από μας που διαπαιδαγούμεθα απευθείας, είναι άλλοι λαοί που θέλουν να δουν σημεία και τέρατα.

Είναι εύκολο οι Κινέζοι, οι Ινδιοί και οι άλλοι, Οι οποίοι προσυνάντη η Ελλάδα ακόμη κλπ να δεχτούν τον Χριστό χωρίς υπερφυσικά γεγονότα και τα τοιαύτα; Ποιος, λοιπόν, ενεργεί μέσα στο γενικότερο σχέδιο;

Εμείς δε, δεν είμαστε απλώς στα απόνερα του τυφώνος. Εμείς είμαστε μέσα στο ρεύμα του τυφώνος.

Δεν παίρνει ούτε στην Τουρκία ούτε στην Ρωσία, ούτε στην Ιταλία, ούτε πουθενά. Πέφτει στην Ορθοδοξία όλο το βάρος. Αυτός σκοπόν έχει να σβήσει την Ορθοδοξία από τη μέση. Δεν φοβείται τον Καθολικισμόν, δεν φοβείται το αποκύημα, τον αθεϊσμόν, Δεν φοβείται τον Ισλαμισμόν, δεν φοβείται τον Κομμουνισμόν.

Τον Χριστό φοβείται, τον Χριστό των Ορθοδόξων· αυτό φοβείται ο διάβολος. Γι' αυτό σείει τα πάντα. Είναι δυνατόν να την ξεριζώσει την Ελλάδα από κάτω, να μην υπάρχει ίχνος, να φύγουν τα πάντα. Όχι γλώσσα, όχι πίστη, όχι έθιμα, όχι αναμνήσεις, όχι ιδανικά· να μην υπάρχει ούτε χώμα, αν είναι δυνατόν.

Να το σηκώσουν, να το ρίξουν στη Μεσόγειο όλο. Ούτοι όμως δεν θα το κατορθώσουν. Έχω αυτό να σας παρηγορήσω. Δεν μπορώ να σας δώσω και να σας μεταφέρω δύναμη μέσα σας. Σας υποδεικνύω τρόπο. Προσεύχεστε εις τον Χριστό για τα ιδανικά της πίστεώς σας και τα ιδανικά της πατρίδος μας.

«Δεν μπορώ εγώ», πες του, «δεν ξέρω, δεν δύναμαι· εσύ μπορείς. Εγώ όμως θέλω». Και όταν ο άνθρωπος θέλει, ο Χριστός έχει την δύναμη. Μη στερήσετε και μη εμποδίσετε ανθρώπους οι οποίοι θέλουν να πάνε στον Χριστό.

Θάλψετε, περιθάλψετε, γίνετε θερμοκήπια στο σπίτι σας, στο περιβάλλον σας, των αληθειών του Χριστού, των αληθειών της πίστεώς μας, των αληθειών της φυλής μας, των αληθειών του Θεού μας. Και αν εμείς ομολογήσουμε εδώ, θα μας ομολογήσει αυτός εκεί.

Δεν καλούμεθα εμείς σήμερα να παίξουμε με τα λιοντάρια εκείνα· έχουμε με άλλα λιοντάρια. Γι' αυτό και εκεί θα δείτε, όταν αποθάνετε, θα βρείτε Αγίους και Μάρτυρας, μη μαρτυρήσαντες εις την γη όπως εμαρτύρησαν εκείνοι.

Διότι και σήμερα μαρτυρεί ο άνθρωπος. Εκείνος εμαρτύρησε, σε μια ώρα-δυο τελείωσε. Εδώ μαρτυρεί καθημερινώς. Να πεις να κάνεις παιδιά και να πας στη δουλειά, αλίμονό σου. Δεν έχεις πού να σταθείς από τους συναδέλφους, από τον προϊστάμενο, από τη γειτόνισσα, από τον εξάδελφο, από την κουμπάρα, από την πεθερά.

Μπορεί σήμερα η νεαρά γυναίκα, η χριστιανή, να φέρει όσα παιδιά της δώσει ο Θεός; Πόσο μεγάλο μαρτύριο! Να υποφέρει πολύ για να αντέξει, να κρατήσει το μαρτύριο αυτό. Και θα δείτε ότι και αυτή συγκαταλέγεται μεταξύ των μαρτύρων, διότι είναι και αυτή μια ομολογία πίστεως.

Μπορεί η κοπέλα σήμερα να βγει ενδεδυμένη, να βγει με τα μαλλιά της, ή ο νεαρός να βγει κουρεμένος έξω και να βγει ενδεδυμένος σεμνά, όπως ήταν, και να μην είναι σήμερα μπασταρδεμένος για να το χειροκροτεί ο κόσμος; Μπορεί.

Θα υποφέρει, θα τον σουβλίσουνε τα μάτια, τα λόγια, ο κόσμος ο οποίος είναι γύρω του. Και σήμερα, λοιπόν, γίνονται μάρτυρες και σήμερα αγιάζουν μες στην Ομόνοια των Αθηνών. Αρκεί να θέλουν, όμως. Αυτά, αγαπητοί μου, είχαμε να σας πούμε, συμπλήρωμα των προχθεσινών, για να έχουμε και από μια άλλη όψη στην εκκλησία μας το θέμα αυτό, το σοβαρό των ημερών αυτών.