On Heresies, Part 3

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

We should note that since Luther, who was also the founder of Protestantism, advocated the subjective interpretation of Holy Scripture, it was inevitable that many different interpretations of Holy Scripture would arise—as many interpretations as there were readers of Holy Scripture. Naturally, these differing interpretations resulted in the fragmentation of the Protestants, which began even during Luther’s lifetime, in the sixteenth century. This division continued until they had split into hundreds of denominations, all of them, of course, Protestant in character.

To give you some idea, the principal and best-known among them are the Presbyterians, Anabaptists, Congregationalists, Methodists, Quakers, Unitarians, Socinians, Arminians, Millerites, Mormons, Anglicans, Adventists, Jansenists, Evangelicals of the Free Evangelical Confession, the Salvation Army, Plymouth Brethren, Irvingites, Herrnhuters, Swedenborgians, New Israelites, Syndicalists, Episcopalians, New Apostolics, Baptists, Pentecostals, Moravian Brethren, Apostolics, Open Brethren, Exclusive Brethren, and so on, and so on, and so on. Protestantism, I tell you, has undergone hundreds of divisions.

Yet these groups contradict one another, and so they have naturally arrived at the most widely divergent conclusions. They add and subtract; that is all they do. Each group adds or removes whatever it sees fit. Of all these groups, however, we are particularly concerned with the Pentecostals. We shall concentrate on the Pentecostals because, on the one hand, they have lately become very active in Greece and, on the other, because the separate Pentecostal denominations—which, I should tell you, already numbered sixty-one distinct groups by 1967, all Pentecostal but bearing various names—include several such groups here in Greece, as we shall see further on.

Because some of these Pentecostal groups are trying to approach the Orthodox Church in a covert and murky manner, for these two reasons we shall devote today’s subject specifically to the Pentecostals. In fact, I have in my files a copy of the newspaper Macedonia dated April 29, containing two advertisements. One reads, “First Church of Pentecost.” There, immediately, is one named group. The second reads, “Church of Christ of Pentecost.” Indeed, I shall read one of these advertisements to you.

“At eleven in the morning, at the Church of Christ of Pentecost, 5 Kamvounion Street, Courthouse Square, Mr. Kyriakos Sidiropoulos, a preacher and scholar, will preach from the Gospel; and at seven in the evening, the church program, ‘The Words of Moses,’ followed by another talk by the same speaker. At the end of the worship service, prayer will be offered for the sick and for you who have problems. Admission is free to all.” The other small advertisement from the Church of Pentecost is much the same. As you can see, these people are tireless and continually publish their announcements...

...and unsuspecting people go to hear them, thinking that these people may have something good to say. This gives us one more reason to dwell more particularly on the error of these Pentecostals.

As we mentioned last time and in my introduction, the Pentecostals are a Protestant group. They have taken their name from the event of Pentecost, that day on which the Apostles received the Holy Spirit in the form of tongues of fire. The founder of the Pentecostal group was the American Ambrose Tomlinson. In 1907 he established his first church in Cleveland, Ohio. The Pentecostals appeared in Greece in 1927 under the name “Church of God of Pentecost.” A second Pentecostal group was then founded under the name “Apostolic Church of Pentecost,” established in 1938. A third Pentecostal church was founded in Greece in 1967 under the name “Free Apostolic Church of Pentecost.” More recently, another group has appeared, though I do not know whether there are more than four. Once I mention this latest one, there may well be ten others, my dear friends, of which I know nothing, because new ones spring up continually. They have the ability to multiply like cells, which divide and become more numerous. Through division, we might say, they increase. This goes on continually, and we cannot keep track...

...of the actual number of all these groups. Even the official bulletins I consulted say, “These are the figures we have up to this moment.” A short while later, no one knows, because this constant subdivision continues. A fourth group, then, which appeared in our city some years ago, is the COF—the Christian Organization of Peace. This latest group, as I told you, became active here in our city of Larissa. Its apparent founder—I cannot tell you whether he truly is its founder, but at least he appears to be the founder of the COF—is a certain Stylianos Genetakis in Athens. In Thessaloniki, his son-in-law, Nikolaos...

Moutsakis, is active in the Upper City of Thessaloniki. Today in Greece they have twenty branches, according to their own testimony, one of which is the Larissa branch. What is the teaching of the Pentecostals in general, and of the COF in particular? Pay attention: of the Pentecostals in general, and of the COF in particular. Fundamentally, their teaching is Protestant, since that is where the Pentecostals come from. They do, however, have certain distinctive characteristics. Indeed, a small publication of the Apostoliki Diakonia directed against the Pentecostals says that the Pentecostals, together with several other groups...

...are regarded as heretics by the Protestants themselves. If, then, the Protestants consider them heretics, how much more heretical must this Pentecostal movement be to us, who also regard the Protestants as heretics? Their name, Pentecostals, as I told you, comes from the event of Pentecost, from which they also derive the central element of their teaching. The Pentecostals claim that they are baptized anew in the fire of Pentecost, exactly as the Apostles were then, with the same results: the phenomenon of speaking in tongues, the gift of prophecy, ecstasy, visions, and dreams. On these things they base their claim that they are baptized anew in the fire of Pentecost.

Of course, anyone can say whatever he wishes. The question is not how you personally feel it, but what is actually true. For the event of Pentecost in the age of the Apostles was not subjective. It was objective—an outward, verifiable event. And it was objective in two respects. First, for those who were inside the upper room, it appeared in the form of tongues of fire. It was something they could all see. Fire appeared in the air inside the upper room, divided, and rested upon the heads of those present. This, I repeat, was not a subjective phenomenon. It was objective. But it was also objective in its wider dimension, so that no one could say...

...that it was a phenomenon caused by suggestion, for someone might have made that claim as well. At the same time, outside the house whose upper room held the disciples, a sound like the rushing of a mighty wind—though no wind was blowing—made the entire city wonder, “What is happening? What is happening?” They traced this sound to a house in the city. Then the Apostles came out and spoke, followed by the well-known events of Pentecost. Therefore, the event of Pentecost was objectively manifest in both these dimensions: to those inside the house and to those outside it. I repeat, it cannot be regarded as a subjective event.

Yet nothing informs or assures us that when they claim to be baptized anew in the fire of Pentecost, this is truly happening. I too could say at this very moment that I am being baptized anew in the fire of Pentecost, without being able to prove it. If you say, “But what about the results?” we shall examine that later. In any case, this teaching of theirs is based on a prophecy of Joel, which the Apostle Peter used in his first address on the day of Pentecost. The Apostle said: “But this is what was spoken through the prophet Joel: ‘And it shall come to pass in the last days, says God, that I will pour out of My Spirit upon all flesh; and your sons and your daughters shall prophesy.’”

“‘Your young men shall see visions, and your elders shall dream dreams. And even upon My servants and My handmaidens in those days I will pour out of My Spirit, and they shall prophesy. And I will show wonders in heaven above and signs on the earth below: blood and fire and vapor of smoke. The sun shall be turned into darkness and the moon into blood, before the great and glorious day of the Lord comes. And it shall come to pass that whoever calls upon the name of the Lord shall be saved.’” Because this prophecy is so very important, allow me to render it for you very quickly and freely. This is what was spoken through the prophet Joel: “And in the last days, says God, I will pour out of My Spirit upon every human being.”

“Your sons—your children, your boys—and your daughters shall prophesy; your young men shall see visions, and your elders shall see dreams. And upon My servants and My handmaidens, in those last days, I will pour out of My Spirit, and they shall prophesy. And I will show wonders in heaven and signs upon the earth—in heaven above and on the earth below—blood and fire and smoke. The sun shall be turned to darkness, and the moon shall grow dark like blood, before the great and glorious day of the Lord comes. And then whoever calls upon the name of the Lord shall be saved.”

My dear friends, this is the prophecy. But I would like us to analyze it, because, since they base their claims upon it, we must see whether or not they are right. First of all, the Pentecostals say that this prophecy is being fulfilled in our own days. From what, I ask, do you conclude that it is being fulfilled in our days? From the fact that it speaks of the last days. “In the last days,” it says; “and it shall come to pass in the last days,” and so forth. Therefore, they say, these are the last days. But who tells you that the days through which we are now passing are the last days? At any time we could say that they are the last days. Indeed, my dear friends, the period can be called the last days from the moment the prophecy is proclaimed...

...and from the moment its first fulfillment is brought forth.

From that moment onward, we speak of the Last Things (eschata). Let me give you an example. John the Evangelist says, “You have heard that the Antichrist is coming, and even now,” he says, “there are many antichrists.” How can the Antichrist be coming while many antichrists already exist? It means that the Last Things (eschata)—since the Antichrist will come at the end—had already begun when John wrote his prophecy. The Apostle Paul writes to Timothy: “Know this and do not forget it: in the last times people will be such and such and such.” When do these last times begin? From the moment the Apostle Paul writes his epistle to Timothy. Therefore, the expression “last” has both an absolute meaning and a relative one. Its meaning is absolute when we truly find ourselves at the very end.

Its meaning is relative because we are continually drawing nearer to the end. As one approaches the end, the distance remaining always grows shorter, and this is always described as “the last time.” We could know that we had reached the last days in the absolute sense if we truly knew when Christ would come. Do we know? No. Since, then, we do not know when Christ will come, we cannot speak of the last days in an absolute sense, but only in a relative one. That is the first point. But who told you, gentlemen, that the last days of which the prophet speaks are precisely those referring to our own time? For the prophecy says—and the prophecy is unshakable—that in the last days, “I will pour out of My Spirit upon mankind.” Consequently, they say, “We today are Spirit-bearing people, and we are moved by the Holy Spirit in an extraordinary manner.”

Let us not forget that, of course, the Holy Spirit is present in the Church; there is no question about that. The Holy Spirit is the One who brings everything to fulfillment—all the Mysteries and our salvation within the Church. Without the Holy Spirit, my dear friends, we can do nothing. But they understand this in an extraordinary sense: that we shall possess extraordinary gifts which make an exceptional impression. They claim that the time has now come for these extraordinary gifts, just as on the day of Pentecost, and that they—the Pentecostals alone—are the natural recipients of the gifts of the Holy Spirit. Upon what do you base this, gentlemen? Upon the last days. And who told you that we are now in the last days? But beyond this, let us see what the prophet means here when he says “the last days.” When, I ask...

When the Apostle Peter uses this prophecy, he wants to make it clear that the phenomenon his contemporaries were witnessing was not the result of new wine, but the work of the Holy Spirit. When the Apostles came out to speak, the Apostle Peter may not originally have intended to mention the prophecy of the Prophet Joel. But he noticed that some Jews were mocking them and saying that these men were “full of new wine”—that they had begun drinking first thing in the morning and had become drunk. Then the Apostle Peter answered in their defense: “My dear friends, it is nine o’clock in the morning, and we are not drunk.

“Is this even the hour when people become drunk, so early in the morning? I will explain why you are seeing this phenomenon. The Prophet Joel says that in the last days, God declares, ‘I will pour out of My Spirit,’” and so forth. Thus, when the Apostle Peter interprets the prophecy of the Prophet Joel, by “the last days” he does not mean the final days, when Christ will come again, nor does he mean our own days. He means the days of Pentecost, because he wishes to explain the event of Pentecost and to show the fulfillment of the prophecy of the Prophet Joel. Therefore, when the Prophet speaks here of “the last days,” he means nothing other than the day of Pentecost.

Those were the days he meant. Moreover, in the Old Testament, whenever the Last Things are mentioned, they are always understood in relation to the prophets. The prophets speak of “the last time.” And what is that last time? It is always the days of the Messiah—that is, the first coming of Christ. When the New Testament speaks of the Last Things, however, the Last Things in the New Testament refer to the Second Coming of Christ. Please remember this. Furthermore, if we consult the Hebrew text, as well as the Septuagint—in Joel, chapter three, verses one through five—we find that they do not contain the phrase “in the last days.” Instead, they say, “And it shall come to pass afterward.”

They do not say, “in the last days.” What does “afterward” mean? We need only turn to the preceding chapters of the Prophet and see what is written there. The Prophet speaks of the devastation of Palestine by drought and locusts, a punishment that God brings upon the people because of their apostasy. Then the Prophet says that “afterward”—that is, God will first send this punishment, and afterward, after that punishment, the things described in the prophecy will come to pass. So, my dear friends, when we study the prophets of the Old Testament, we encounter something of the greatest importance.

Pay close attention to this. Within a single vision, the Prophet brings together different periods of history, crossing enormous spans of time. He begins in his own day, at the very moment when he is writing the prophecy. Then he makes a leap and says, “God will destroy Palestine.” That has not yet happened. After this destruction will come the age of the Messiah—the “afterward”—when God will richly bestow His Holy Spirit. From there the Prophet makes another leap and passes to the Second Coming of Christ. And what does he say? “Then the sun will be darkened, and the moon,” and so forth.

Thus, he makes these three great leaps. But there is something else as well. Since the Apostle Peter quotes the Prophet as an explanation, showing that the gift of the Holy Spirit received at Pentecost was the fulfillment of the prophecy, one of his listeners might have said: “What you say is all very well, but the prophecy says something else too. It says that the sun and the moon will be darkened and that a dreadful calamity will fall upon the earth. Where are these things? Where are they?” Quite simply, my dear friends, the prophecy...

...was only half fulfilled in the days of the Apostles. Half of the prophecy was fulfilled, while the other half still remained. The Apostle Peter does not state this explicitly in his address, but it becomes clear from reading the passage. It is quite plain that the whole prophecy was not fulfilled. We therefore see two periods here: the two comings of Christ. At Christ’s first coming, we have the outpouring of the Holy Spirit. This is Pentecost. At the Second Coming of Christ, there is no outpouring of the Holy Spirit. What is there instead? Calamities upon the earth. Therefore, if we understand...

...the last days through which we are now passing—and which, of course, come after Pentecost—according to the Prophet Joel, according to the Apostle Peter’s interpretation, and according to the events of Pentecost as the fulfillment of the prophecy, then we should not now be expecting an outpouring of the Holy Spirit, but calamities. It is perfectly clear. From this, one can see the confusion of these people, my dear friends—their great confusion. Since they claim to be baptized anew in the Holy Spirit in the same extraordinary manner as on the day of Pentecost, they are in error. We can say that whatever they present, it is certainly not the fruit of the Holy Spirit. What is it?

I do not know. I know only that it is not the fruit of the Holy Spirit, as you will see in what follows. But I must dwell on this a little longer. Concerning the last days, our Lord warns us that there will not be another Pentecost. Pay attention to what Christ said: “Do not depart from Jerusalem, for not many days from now”—not after many days—“you will receive power from on high.” And do you know how many those “not many days” were? Only ten: from the day of the Ascension until the day of Pentecost. “You will receive power from on high,” and then we have the event of Pentecost. By contrast, at the Second Coming of Christ, we have different events.

This is according to Christ’s own testimony and agrees exactly with the second part of the Prophet Joel’s prophecy. In the first part of his prophecy, Joel speaks of the Holy Spirit. In the second part, he speaks of the great destruction upon the earth. So what does Christ say? That before the Last Things, false prophets and false messiahs will arise. Christ’s disciples asked Him: “Tell us, when will these things be, and what will be the sign of Your Second Coming and of the end of the age?” Of Your Second Coming and of the end of the age—that is, of the Last Things, the actual consummation of the age. Listen to Christ’s answer.

“And Jesus answered and said to them”—Matthew 24:3–11—“Take heed that no one deceives you.” Be careful, He says, that no one leads you astray. “For many will come in My name, saying, ‘I am the Christ,’ and will deceive many. And many false prophets will arise and deceive many.” Many false prophets. Therefore, if these people claim to possess the spirit of prophecy, then in reality, according to our Lord’s warning, they are false prophets. Did you hear that? Christ does not say that the Holy Spirit will be poured out abundantly in the last days. He says that false prophets will come, gentlemen of the Pentecostal movement. The Lord also tells us that lawlessness will increase and, as a result, the love of the faithful will grow cold. Matthew 24:12.

“And because lawlessness will abound, the love of many will grow cold.” The Lord also tells us that in the last days faith will be confined to a small number of believers; and according to the Apostle Paul, this will be the remnant that is saved. He says in Luke 18:8: “Nevertheless, when the Son of Man comes, will He really find faith on the earth?” Will He find faith upon the earth? So we ask: if false prophets are abroad in the last days, according to the word of the Lord—and false prophets are abroad in our time as never before—if love has grown cold, and if faith...

...has diminished, how can we speak of extraordinary gifts of the Holy Spirit? What does all this mean? As we approach the Last Things, we encounter dreadful signs instead. And what are these dreadful signs? As the Prophet Joel says, fire and vapor of smoke, and so forth—that is, terribly murderous wars upon the earth and frightening natural phenomena in the heavens, such as the darkening of the moon and the sun. Christ said concerning the Last Things, in Luke 17:22: “The days will come when you will desire to see one of the days of the Son of Man, and you will not see it.” You will long to see one of My glorious days, and you will not see it. “And they will say to you...” In other words, there will be a time when nothing seems to be happening, and people will cry, “My God, where are You?” Did you hear what Christ said? You will long to see one of My glorious days, and you will not see it. Then the devil will find his opportunity. Just as the devil went to tempt Christ in the wilderness when Christ was hungry, so it will be when people no longer perceive Christ’s presence. Indeed, the Pentecostals say that our Church is finished. We shall speak of that shortly. They say that our Church is done for, that our Church has gone bankrupt. It is precisely such circumstances that the devil exploits. And listen to what Christ says: “And they will say to you...” When will they say this to you? When...

...you no longer see anything living in your spiritual life, then they will speak to you. Who will? “Look here! Look there! Do not go after them or follow them.” “Here is Christ! There is Christ! Here is the Holy Spirit! There is the Holy Spirit!” Do not go. Do not pursue them. Do not be found among them. Christ Himself warns us. Did you hear? He makes you secure, as Saint Cyril of Jerusalem says. He makes you secure. Please pay very close attention. The conclusion is that everything the Pentecostals appeal to is utter error. Moreover, my dear friends, if we take even a brief look at their supposed prophecies and their eschatology, we will recognize their error from far away. For if what they prophesy and promise were true, then what they say would also accord with Holy Scripture. But what do they say about the Last Things? What do they say? Listen.

You understood what Christ said. You heard Him: dreadful wars, grievous conditions, and so forth. You all know these things, so there is no need to repeat them now. I believe that after so many years of hearing the Word of God, you know our Christian eschatology. Now listen to what the Millennialists—pardon me, the Pentecostals—say. Jesus Christ will come to earth a second time to establish His thousand-year kingdom. You may say, “But that is what the Millennialists teach.” My dear friends, pay attention. The Millennialists, as I told you, began as a Protestant heresy arising from the Methodists and ended up becoming what they are today—God preserve us from anything worse. The Pentecostals also uphold a millennialist view.

They too hold a millennialist understanding of the Last Things: namely, that Christ will come and reign upon the earth for a thousand years. Did you hear that? And when will Christ come? If you wish, open the Encyclopedia of Religion and Ethics to the entry “Pentecostals,” and you will find all of this clearly stated there. I have drawn from that source, as well as from the statements of the Christian Organization of Peace itself. These are documented facts. We are not putting these claims into their mouths; they say them themselves. So we ask: when will Christ come? They answer: He will come in the year 2000 after Christ, even though Christ clearly tells us that no one knows when He will come.

Could anything be clearer than the statement that no one knows? Yet the Millennialists claim to know, and now the Pentecostals also claim to know, that Christ will come in the year 2000. But what will happen until then? Until then, the members of the Christian Organization of Peace—that is, the Pentecostals—will survive by receiving incorruption. In other words, they will not undergo corruption; they will not die, but will reign with Christ for a thousand years. Hence their claim that only those who enroll in the Christian Organization of Peace will be saved. In the encyclopedia, you will see that one of their errors is the belief that only their own church is true and that no other church is.

Therefore, just as the Millennialists say about themselves, only the members of the Christian Organization of Peace will be saved, and they will reach the number 144,000 mentioned in the Apocalypse. But here I would simply ask: if the Millennialists claim the 144,000 for themselves, and the Pentecostals claim them too, I cannot tell you who will win the lottery. My dear friends, this is not about a literal number of 144,000. First of all, the Apocalypse mentions this number twice, in two different instances. It is a symbolic number: twelve multiplied by twelve thousand.

It signifies a very great multitude. Indeed, immediately after giving the number, the Evangelist says that he saw such a vast multitude that no one could number it. No one could count the multitude. How is this possible, holy Prophet? On the one hand, you tell us there are exactly 144,000—a precise, countable number—and on the other, you tell us that it is an innumerable multitude that no one can count. Quite simply, it is a symbolic number. In the same way, Christ told the parable of the hundred sheep. A certain man, He says, had a hundred sheep. Who is this man? It is Jesus Christ, who has the hundred sheep. One was lost, and He went out to find it. If we applied the same reasoning here, my dear friends, we would have to say that Christ came to save only one hundred people.

He came to save one hundred people simply because He told us in the parable that He had one hundred sheep. Does that make sense? From this, you can understand how misguided their interpretations of Scripture are. But they also teach that Christ’s kingdom will be earthly and will be established in the Eastern Hemisphere, because the Antichrist will be in the Western Hemisphere. Some war will take place, they will eventually make peace, and then they will say, “Why should we quarrel? You remain over there, and we shall remain over here.” Thus, Christ will reign in the Eastern Hemisphere, while in the Western Hemisphere—including Germany—there will be the...

the Antichrist. The Pentecostals and their followers will leave and go to the Eastern Hemisphere, while those who have not believed will go to the Western Hemisphere, and there will be a kind of mere coexistence on earth. You will tell me these are myths. You will tell me they are laughable. But when they lead believers astray, my dear friends, they are not a laughing matter; they are cause for many tears. As you know, the Apocalypse tells us that before Christ’s Second Coming, the two prophets will come—chapter 11, verse 10. And we know from the Fathers of our Church that these two prophets are the Prophet Elijah and Enoch. Saint John of Damascus also tells us this in his Exact Exposition of the Orthodox Faith. But according to these Pentecostals, who will these two prophets be

who will come, as they claim, to announce the Antichrist before the year 2000, after which Christ will come and they will reign with Christ? Listen—just listen. The two prophets are Genetakis in Athens and Moutsakis in Thessaloniki. Then there is the further question of what happens with other Protestant groups and other Pentecostal groups, since each group may put forward its own founders as the future prophets who will announce the Antichrist. This, my dear friends, is their eschatology. If this is their eschatology, as they proclaim it, then it does not agree with Holy Scripture. And since it does not agree with Holy Scripture, they are false prophets, concerning whom our Lord told us to be on our guard, to protect ourselves, and to shut our doors against them.

Am I being perfectly clear and understandable? What else do they teach? They accept the idea of an ongoing, developing Pentecost. This, of course, is nothing new. It is an ancient error that the Church condemned. What does it mean to accept an ongoing Pentecost? They say that the Apostles must have had—since Pentecost is still developing... Pay attention to the word developing. They mean that the presence of the Holy Spirit begins on the day of Pentecost, and that revelation continues to develop throughout history. Therefore, since revelation is developing, with every new day added to history we possess a greater revelation than we had yesterday or the day before. Consequently, the Apostles

must have had less of the Holy Spirit than the members of the Christian Organization of Peace have today. And unfortunately, to my great astonishment, I have heard this with my own ears. They maintain that we understand what the Apostles wrote better than the Apostles themselves did. You understand better than the Apostle Peter and the Apostle Paul? You understand better? They answer, “Yes, we understand better.” Do I even need to tell you that this is a terrible delusion and terrible pride? But let us see what they base this on and what it means. It means that the Apostles understood Holy Scripture less fully than they do. For when we ask them, “How do you know that Christ will come in the year 2000?” you will see how they justify their claim. “How do you know that Christ will come in the year 2000, when Holy Scripture does not tell us so?”

They answer, “That is correct. Holy Scripture does not tell us, because it was not revealed to the Apostles. But it has been revealed today.” And this, they say, is because Pentecost is still developing. But what do they base this on? Listen to their basis. John 14:25–26: “But the Comforter,” as Christ said shortly before His Passion, “the Holy Spirit, whom the Father will send in My name, He will teach you all things and bring to your remembrance all that I have said to you.” This Comforter will teach you everything. And then there is John 16:12–13: “I still have many things to say to you, but you cannot bear them now.” I have many things to tell you, but you cannot bear them. “But when He comes, the Comforter, the Spirit of truth, He will guide you into all truth.” Then He will guide you into the fullness of truth. And so they say, “There you have it.”

The disciples did not receive the fullness of truth. Yes, but Christ said those words in relation to that particular moment. They would receive the fullness of truth on the day of Pentecost. And because this issue, my dear friends, is not new, as I told you, the Church confronted it and condemned it. Saint Gregory Palamas answers it as follows. After citing these passages, he also cites a third, but for the sake of brevity I will not read all the passages he mentions. I will give you his conclusion: “Now, therefore, the promise has been fulfilled, and the Holy Spirit has descended, sent and given by the Father and the Son. He shone upon the holy disciples, kindled them all divinely like lamps—or rather, revealed them as lights beyond this world, lights for the whole world—”

“holding forth the word of eternal life, and through them He enlightened the whole inhabited earth.” Saint Gregory says, “Now, therefore, the promise has been fulfilled.” Now the promise has come to pass. Which promise? The promise that He would send them the Comforter to teach them all truth. When was it fulfilled? On the day of Pentecost. Therefore, my dear friends, there is no such thing as an ongoing, developing Pentecost. Everything that was to be handed down was handed down then: the fullness of truth. For this reason, we must be exceedingly careful—exceedingly careful. Our task is to understand what has been handed down, not to seek something that was never handed down. The Apostles knew the fullness of truth. Whatever God willed to reveal, He revealed once and for all to the Apostles on the day of Pentecost.

Consider, for example, the Apostle Paul or the Protomartyr Stephen, who came after Pentecost, or indeed all the Saints who would ever live from Pentecost until the end of the world. They possess the fullness of truth, because, as I have told you, truth is not continually developing; it has been handed down. These people who attain theosis simply reach the same state attained by those who then received the descent of the Holy Spirit—the Apostles. The Pentecostals also accept only Holy Scripture, as Protestants generally do, and reject Holy Tradition. This is common to all Protestant groups.

Moreover, all Protestant groups prefer the translation of the Bible Society that we have here, just as you know which translation the Millennialists prefer. They claim that the familiar Orthodox interpretations in circulation—those of Trembelas, Kolitsaras, and others—are merely the personal opinions of the interpreters and are therefore unreliable. Yet it is well known—very well known—that if you take, for example, the commentaries of Trembelas, you will see that his commentary is based on the interpretation of the Church, the interpretation of the Fathers. They also believe in absolute predestination. In other words, if it is written that you will be saved, you will be saved. If it is not written that you will be saved, you will not be saved. This, my dear friends, is called absolute predestination. And as is well known, under absolute predestination there is faith alone, without works.

Exactly so. And the whole matter of ascesis, of ascetic discipline, which the Church sets before us, is incomprehensible to them. What does it mean to fast? What does it mean to exercise self-restraint? What does spiritual ascesis mean at all? They recognize only four Mysteries, and even these only in a qualified sense, since they have no Holy Orders. So they recognize them in a very limited way. These are the Mystery of Baptism, the Holy Eucharist, Holy Matrimony, and Holy Unction. For this reason, you will very often see Pentecostals asking for Holy Unction to be served. Pentecostals hold many services of Holy Unction. This too is one sign that they really are Pentecostals. Of course, I do not mean that if you see someone having Holy Unction served in his home, he must be a Pentecostal. God forbid. I simply want to add that they have a particular preference for the Mystery of Holy Unction.

As they say, it enables them to have contact with the Holy Spirit. You may ask, how do they have Holy Unction served? They call a priest from the parish. But we shall look at this a little later. They also accept the theory of evolution. They maintain that man is descended from animals and that before Adam there were human beings with narrow brains who were incapable of thought. Thought, they say, began with Adam. They believe that the resurrection of the dead will be brought about through science. They also believe that everything can be healed through prayer. For this reason, through the laying on of hands, they cultivate what they call the gift of healing. This is something to which they give particular attention. They seek to impart it—and for this reason they are also called charismatics—to impart...

They place their hands on a sick person and, just like that, expect him to become well. You will ask, do people actually get well? Certainly, apart from the fact that there is often fraud involved, there is also, in general, the power of autosuggestion. Add to that the work of the devil, and then draw your conclusions. For if we bear in mind that the devil will perform miracles, what is so astonishing about this? What is so astonishing, especially when they engage in speaking in tongues and utter inarticulate sounds that no one understands, and then supposedly interpret the sounds themselves? What assurance do I have that you are uttering words supposedly inspired by God and claiming to repeat the event of Pentecost? The event of Pentecost is unrepeatable in history. Among all

the Saints of our Church, the event of Pentecost has never been repeated. I assure you, it happened once. It did not happen even among the Apostolic Fathers. It happened only to the Apostles and to those who were with them in the upper room at that time. Speaking in tongues did not occur even among the Apostolic Fathers. It was an entirely extraordinary phenomenon, a unique event. Moreover, this speaking in tongues was not inarticulate. The Book of Acts tells us clearly that when the Apostles went out to speak, their hearers each heard the preaching of the Gospel in his own language. But here we have inarticulate sounds. There is nothing anyone can verify and identify as a genuine foreign language—a foreign language that can also be verified as one the speaker does not know. And bear in mind, my dear friends, that this phenomenon also occurs in spiritualism. It is well known...

that people under hypnosis and mediums can speak foreign languages—real foreign languages—and can write in foreign languages, Chinese for example, even though the medium does not know Chinese. When the person comes out of the hypnotic state, he may be completely unaware of what he said and wrote. And yet what he said and wrote may be genuine and may convey astonishing information. Therefore, be exceedingly careful, because we must never forget that beside what is genuine stands the devil, the counterfeiter. We must never forget, I repeat, that beside what is genuine stands the devil, the counterfeiter.

They also claim that their own church is the one true church. Everything outside Pentecostalism is false. Only what they say has authority. And concerning the Orthodox Church, they say the following, as does the International Roman Catholic Church—though of course I am not speaking about that at the moment; I am speaking about the International Orthodox Church. They maintain that our Church is Babylon, the great harlot—our Church! And if you reasonably ask why, then, the Pentecostals attend our churches, receive Holy Communion, and cultivate relationships with Orthodox clergy, you will find the answer given by Mr. Sakos, professor of theology in Thessaloniki: that the International Christian Organization of Peace, specifically that organization, is the

Trojan horse of Protestantism, just as Uniatism is the Trojan horse of Roman Catholicism. They simply employ the method of concealment so that they can win people over and accomplish their purpose. Once they have gained strength, they will turn against us, just as the Protestants who came to Greece after 1821 did, as I told you last time. At first they appeared as philhellenes, philanthropists, and benefactors of society; they opened schools, and so forth. Later, they revealed their poison. One matter that especially deserves attention, my dear friends, because it shows how they seek to win over the Church, is that an Orthodox archimandrite named

Eusebius Papastephanou is currently active in America. He leads a Pentecostal sect called “The Outpouring of the Holy Spirit,” and he even publishes an English-language magazine. Papastephanou may possibly have ties, as is rumored, to the Christian Organization of Peace in Greece and to other Pentecostal circles in Greece, since he visits Greece from time to time. This is what is rumored. Indeed, our Church does not regard this man favorably, and here I have a newspaper clipping with the headline “Extraordinary Convocation of the Hierarchy.” It says that the Hierarchy will investigate and examine the following matters. This is from January 1979.

One of them is the activity here of a clergyman of the Archdiocese of America, Archimandrite Eusebius Papastephanou, who is accused of presenting himself as an exorcist and healer. But he himself does not deny this, as I shall show you from his own magazine. I mention him only because it has been said and rumored—I repeat, rumored—that he may have ties to the Christian Organization of Peace in Greece.

He is also associated with the Christian Organization of Peace in Larissa. I have the magazine here. This is it. Its title is The Logos, that is, The Word (Logos). As you can see, there is a photograph on the front cover. It shows an Orthodox church—certainly an Orthodox one, not just any... It is an Orthodox church, and there are believers inside. There he carries out...

the things this man does. They kneel and raise their hands high. These are the distinctive prayers they offer, and they hold what we might call a gathering inside the church itself, which is in Cleveland, Ohio. There, Orthodox Christians who have been led astray by him gather to pray. He presents himself as Orthodox at every moment, yet he is, in fact, a Pentecostal. Here is a leading article from the beginning of the magazine, from which I will quote a few selections. A complete translation has been made, but we do not have time—the hour is late—for me to read the whole article to you. I will select only a few passages. It says that he was invited to two Pentecostal conferences, at which he was also a speaker. “They gave me a welcome opportunity to assess firsthand the extent to which the Holy Spirit has been poured out”

upon the human race in these last days. But this would require an explanation: the “last days” are not these present days, but those days—the days of Pentecost. “Certainly, no church has remained outside the outpouring of the Holy Spirit.” Who says, sir, that the Holy Spirit also works among heretics? For if no church has remained without receiving the outpouring of the Holy Spirit, that means wherever I go, I will find the Holy Spirit. But that is also what the ecumenists say. And consequently, I simply remain where I am, whether I am Orthodox, Roman Catholic, Protestant, or anything else, since the Holy Spirit is supposedly present everywhere.

Why, then, should I speak of heresies? Why should I leave here and go there? Why? We automatically have—pay attention—the stripping away of the very designation of heresy. Heresies cease to be called heresies, because the Holy Spirit supposedly works everywhere. Another point: “More than two hundred healings.” A conference had been held in Jerusalem, attended by four thousand people. “More than two hundred healings were recorded during the healing appeals led by Kathryn Kuhlman on one day and by Pat Robertson on another.” You see? More than two hundred healings. He also writes: “Theological dialogue is useless.” What does that mean? Why should we sit and argue about dogmas and theological dialogue? Things are very simple. It is the formula proposed between Constantinople and Rome: that we should begin a dialogue of love, not a dialogue about dogma. But can we speak of love without first clarifying the true faith?

Is that right? Is it right? Where are we going? Where do we stand? He continues: “The only regrettable thing about the Jerusalem conference was that the Orthodox Church was the only Church not represented by local senior clergy in Jerusalem. Although the Patriarch of Jerusalem was invited, he did not respond.” That was the only regrettable thing: the Orthodox did not attend the Pentecostal conference in Jerusalem. Thank God they did not go. Thank God. There he met someone named Kostas Beir—the first name is Greek, of course; I do not know how he acquired the rest—a local Greek from Jerusalem, who declared during a forceful message at the Hague conference: “I was Greek Orthodox for so many years.”

“No one ever told me that Jesus Christ died for my sins.” Papastefanou even uses this as the title of his article. “I want to ask this gathering of Pentecostals to pray for the Greek Orthodox Church.” The Pentecostals are to pray for our own Church! Papastefanou then writes: “As a teenager, Kostas Beir used to throw stones at the Pentecostals”—the matter is perfectly clear—“at the Pentecostals who came to Jerusalem to preach the Gospel. Today he has an evangelistic and healing ministry that takes him to many countries throughout the world.” In other words, he became a Pentecostal. The center of his activity in the United States is Lima, New York, and so forth. Every Orthodox Christian could only feel embarrassed by the observation that was made.

“There is something terribly wrong with what we call Orthodoxy. There is something terribly wrong with what we call Orthodoxy.” And again: “Jesus Christ does not come to people through the way the Orthodox Church functions today.” In other words, Christ does not reach people today through the way our Church works and functions. There is much more, but of course the hour is late, and I do not wish to tire you any further. What, my dear friends, is the conclusion? The conclusion is that this man serves in Orthodox churches and presents himself as Orthodox. He was once Orthodox, and he still presents himself as Orthodox, yet he has direct ties with the Pentecostals. He is the man who is trying to win the Church over to the Pentecostal cause. It is a dreadful thing, a dreadful thing. People who have lived in America have told me about it.

They have told me about his activities there, and about what this man does here in Greece as well. More specifically, in Father Theokletos’s Athonite Flowers, there are two articles written against Makrakis, and in them he speaks chiefly about Papastefanou. These were written shortly before 1960. Then two people from America intervened—two of them, mind you—and furiously abused Father Theokletos because he had dared to criticize Makrakis, who was already dead, and Eusebius Papastefanou. Eusebius Papastefanou. One of the two writes: “You dare to insult...” and so forth, “the man who approaches Protestants in order to help them and bring them to Orthodoxy.”

It is now well known—indeed, perfectly obvious, since so many years have passed—that it was he who was led astray by the Protestants. Father Theokletos had specifically warned him: “I would earnestly ask Father Eusebius to beware of the Protestant circles surrounding him.” This was written before he openly broke away. And so we see, my dear friends, that this man works on behalf of the Protestants, and more particularly on behalf of the Pentecostals. I say this in answer to the following question: how can these people try to win over our Church when they insult her? Yes, it is possible, and we can see it clearly when we see them receiving Holy Communion, praying, approaching priests, and going to Holy Confession, solely to create the impression that we are all one and the same.

In reality, they are torpedoes aimed at the foundations of our Church. This, my dear friends, is what I wanted to tell you about the Pentecostals, and especially about the Christian Organization of Peace, which is indeed a Pentecostal heresy, as its teachings demonstrate. Pentecostalism, my dear friends, has a distant ancestor: Montanism. Montanus did the very same thing in the second century. He had been a priest of Cybele from Phrygia. When he accepted Christianity, he confused everything. He imagined that anyone who receives the Holy Spirit continually has Pentecost alive within him. He displayed the same phenomena: a supposed gift of prophecy, ecstasies, dreams, and visions.

Prophets and prophetesses followed him. His heresy spread very rapidly throughout the entire world then known, from Asia Minor to Gibraltar, North Africa, and elsewhere. His heresy spread quickly, but afterward it also fell apart, because the Church condemned Montanism. Tertullian was among the Montanists. I mention this simply for your information. Thus, the Pentecostals have their distant ancestor in Montanism. Our Church, then, condemned Montanism and also condemned Protestantism, as I told you last time. Consequently, whether considered from the side of Montanism or from the side of Protestantism...

the conclusion is simple: the Pentecostals stand condemned by the Church.

All that remains for us is what the Apostle and Evangelist John tells us in his Second Epistle: “Many deceivers have entered into the world.” Someone might ask what importance the presence of deceivers could possibly have. What importance could it have if all these teachings were good? It is of the greatest importance that you be an Orthodox Christian. Do you hear me, please? Do not say, even for a moment, “They all say good things.” Never say that. If that were so, the Word of God would not speak about deception and deceivers. “Many deceivers, therefore, have entered into the world. Watch yourselves”—be careful, the Evangelist John notes and exhorts us—

“that we may not lose what we have worked for, but may receive a full reward.” We must not lose what we have labored for—and this means that we can lose it through heresy—but must receive our full reward. “Everyone who transgresses and does not remain in the teaching of Christ”—that is, in the Orthodox faith—“does not have God.” You should know that, according to Holy Scripture, atheism is not merely what we usually imagine it to be. We tend to call only the person who accepts nothing at all an atheist. But according to Holy Scripture, an atheist is someone who does not fully accept what Christ teaches. The Evangelist states it clearly here: “He who does not remain in the teaching of Christ”—that is, in the Gospel—“does not have God. He who remains in the teaching of Christ has both the Father and the Son.” “If anyone comes to you...”

He comes to you “and does not bring this teaching”—does not bring the Orthodox teaching of the Gospel—“do not receive him into your house,” do not let him into your home, “and do not even greet him.” Do not even say good morning to him. Someone may object, “But it is only a good morning; a good morning belongs to God.” Are you holier than Saint John the Evangelist? Are you a greater theologian than Saint John the Evangelist? Do you possess more love than Saint John the Evangelist, the disciple of love? I do not think so. Therefore, what you are doing is disobedience, and you will pay dearly for that disobedience by being led astray. So, you must not receive a heretic into your home, and you must not greet him. “For he who greets him...”

“shares in his evil deeds.” For whoever greets a heretic becomes a participant in that heretic’s evil deeds. And so, my dear friends, let us always remain children of light and always walk as children of light. The Apostle Paul says: “What fellowship has light with darkness?” What relationship can there be between light and darkness? Let us therefore stay far away from knowledge falsely so called. And when we remain far from false knowledge, far from everything that leads us astray, then we shall truly remain within that place where we have the hope of salvation. I wish you a good summer and many blessings. Let me make a few announcements. With today’s subject, by God’s help, we have completed...

our lessons and subjects for this year. I hope that God has blessed this year as well. He gave us the opportunity to speak about the trial of Christ, the death of Christ, the Cross, and His descent into Hades. The Lord has given us many opportunities, and we truly owe Him our thanks and our glorification. I must likewise commend you, as I have done many times. Today is our final subject, and the heat is excessive, yet despite this, such a great crowd of people is gathered here, many standing, following the talks all the way to the final one. This is very encouraging, because it means that the Word of God finds a response within your souls.

During the summer, as every year, if God wills, is pleased, and blesses us, we shall have one talk each month. We shall always meet on a Tuesday: July 31—July, the seventh month, not June, July—July 31, August 28, and September 18. The schedule will be posted; indeed, it has already been posted outside on the door of Saint Achillios. Each Tuesday the talk will be from eight to nine in the evening. On those same dates, God willing, I shall also be at Saint Stylianos for Holy Confession, from eight in the morning until noon. Then, at eight in the evening, we shall have the talk here.

Likewise, throughout the summer—in fact, throughout the entire year—a talk is given at Stomio every Wednesday. We are changing the time beginning next Wednesday. Since the time will change next Wednesday and there would otherwise be no way for you to know, I am making this announcement now. The bus, the coach, will depart from Tachydromeiou Square at six in the evening, and the talk at Stomio will begin at seven. Please keep that in mind. The Wednesday talk at Saint Nicholas in Stomio is held every Wednesday throughout the year. I was also asked to tell you something about Saint Charalambos. Saint Charalambos is a new church, a newly built house of worship.

Glory to God, several new churches in our city have been built very quickly, with very great blessing from God. They were completed remarkably quickly, and Saint Charalambos is one of them. We rejoice in it. It truly is a very beautiful church. As is only to be expected, funds always run out during such major projects. I was therefore asked to appeal to you: if you wish, you may contribute to the collection for Saint Charalambos, so that they can complete another part of the work. A gentleman is here to receive anything that someone may wish to offer, outside at the entrance. If anyone has nothing with them now, they can go to Saint Charalambos and give something toward the continuation of the building work. My dear friends, summer has arrived, and summer has its dangers.

May God help you. Do not forget that summer is dangerous, because although we may stop working, the devil does not. Do not forget that many fires break out in summer—not only in the forests, but also in souls. The devil sets these fires. There is all manner of flammable material: immodest exposure of the body, and so forth, and so forth—highly flammable material. Let us therefore be careful. Let us guard our eyes, guard our ears, and take care about the places we visit. Better a thousand times to roast inside our homes in the heat of Larissa than to burn eternally in the fire of Hell or in the fire of one of the passions. My dear friends, that is infinitely preferable.

You know that if you are planning to go somewhere to cool off—at the seaside or anywhere else—and there will be much sin there, then you must not go at all. If you go somewhere without knowing that sin is present, and then realize that it is, leave at once—quickly, quickly, quickly. Do not leave your wife or your children there either, so that we may not be corrupted by the spirit of deception and of Satan. And when we are watchful, then even in those things where we could not have been careful, God will come to our aid. May He help us truly attain love, holiness, virtue, and union with our Lord Jesus. From the depths of my heart, I wish you a blessed summer.

Να αναφέρουμε ότι εφόσον ο Λούθηρος, ο οποίος είναι και ο ιδρυτής του Προτεσταντισμού, εισηγείτο την υποκειμενική ερμηνεία της Αγίας Γραφής, ήταν επόμενο να υπάρχουν ποικίλες ερμηνείες της Αγίας Γραφής. Τόσες ερμηνείες όσοι οι αναγνώστες της Αγίας Γραφής. Τούτο βεβαίως, εφόσον υπήρχαν ποικίλες ερμηνείες της Αγίας Γραφής, είχε σαν αποτέλεσμα τη διάσπαση των Προτεσταντών και μάλιστα έφερε, ζώντος ακόμη του Λουθήρου, από τον 16ο αιώνα. Και συνεχίστηκε αυτή η κατάτμηση σε εκατοντάδες ομολογιών, όλες φυσικά προτεσταντικής αποχρώσεως.

Από αυτές, οι κυριότερες και οι πλέον γνωστές, για να πάρετε μία εικόνα, είναι οι Πρεσβυτεριανοί, Αναβαπτιστές, Κογκρεγκασιοναλιστές, Μεθοδιστές, Κουάκεροι, Ουνιτάριοι, Σοκινιανοί, Αρμινιανοί, Μιλλεριστές, Μορμόνοι, Αγγλικανοί, Αντβεντιστές, Γιανσενιστές, Ευαγγελικοί Ελευθέρας Ευαγγελικής Ομολογίας, του Στρατού της Σωτηρίας, Πλυμουθιστές, Ιρβιγκιανοί, Χερνχούτοι, Σβεντενμποργκιανοί, Νεοϊσραηλίτες, Συνδικαλιστές, Επισκοπιανοί, Νέων Αποστόλων, Βαπτιστές, Πεντηκοστιανοί, Αδελφοί Μοραβοί, Αποστολικοί, Πλατείς Αδελφοί, Στενοί Αδελφοί κ.λπ., κ.λπ., κ.λπ. Εκατοντάδες, παρακαλώ, κατατμήσεις έχει υποστεί

ο Προτεσταντισμός. Αλληλοαναιρούνται αυτές όμως η μία με την άλλη, γι’ αυτό και έχουν καταλήξει οι δύο μεταξύ τους, βεβαίως, στα πιο διαφορετικά. Προσθέτουν, αφαιρούν, δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά αυτή τη δουλειά. Προσθέτουν και αφαιρούν ό,τι νομίζει η κάθε ομάδα. Από όλες αυτές τις ομάδες όμως, ειδικότερα μας ενδιαφέρει η ομάδα των Πεντηκοστιανών. Ανάληψη. Και θα μείνουμε εμείς στους Πεντηκοστιανούς, διότι παρουσιάζουν αφενός μια έξαρτη δράση στην Ελλάδα τον τελευταίο καιρό, αφετέρου διότι οι επί μέρους ομολογίες των Πεντηκοστιανών, οι οποίες πρέπει να σας πω ότι μέχρι το 1967 ήσαν κανονικά 61 ομάδες, μόνον οι Πεντηκοστιανοί, με ποικίλα ονόματα, όπως θα δείτε, στην Ελλάδα παρακάτω υπάρχουν μερικές τέτοιες ομάδες.

Επειδή μερικές ομάδες από αυτές των Πεντηκοστιανών προσπαθούν να πλησιάσουν την Ορθόδοξον Εκκλησίαν κατά έναν τρόπο ύπουλον και θολερόν, γι’ αυτούς τους δύο λόγους θα μείνουμε και στο σημερινό μας θέμα ειδικά στους Πεντηκοστιανούς. Στο αρχείο μου μάλιστα έχω μια εφημερίδα «Μακεδονία», της 29 Απριλίου, που έχει δύο αγγελίες. Λέγει η μία: «Πρώτη Εκκλησία της Πεντηκοστής». Να λοιπόν αμέσως ονομαστή ομάδα. Δευτέρα: «Εκκλησία του Χριστού της Πεντηκοστής». Μάλιστα σας διαβάζω μία από αυτές.

Στις 11 προ μεσημβρίας, στην Εκκλησία του Χριστού της Πεντηκοστής, Καμβουνίων 5, πλατεία Δικαστηρίων, θα κηρύξει από το Ευαγγέλιο ιεροκήρυκας και επιστήμων, κύριος Κυριάκος Σιδηρόπουλος, και στις 7 μετά μεσημβρία το πρόγραμμα της εκκλησίας, τα λόγια του Μωυσέως, και τον επόμενο με ομιλητή τον ίδιο. Στο τέλος της λατρείας θα γίνει προσευχή για αρρώστους και για εσένα που έχεις προβλήματα. Είσοδος ελεύθερη για όλους. Κάπως τέτοια είναι και η άλλη μικρή αγγελία της Εκκλησίας της Πεντηκοστής. Όπως βλέπετε, επειδή ακριβώς υπάρχουν αυτοί οι εξαντλητικοί και κάνουν τις αναγγελίες τους αυτοί διαρκώς,

...και πηγαίνουν ανύποπτοι άνθρωποι να τους ακούσουν και νομίζουν πως κάτι καλό έχουν να πουν οι άνθρωποι αυτοί και δίδεται ένας παραπάνω λόγος να επιμείνουμε ειδικότερα εις την πλάνη αυτών, των Πεντηκοστιανών.

Οι Πεντηκοστιανοί, όπως αναφέραμε και την περασμένη φορά και πρόλογός μου, είναι ομάδα προτεσταντική. Το όνομά τους το έχουν λάβει από το γεγονός της Πεντηκοστής, δηλαδή της ημέρας εκείνης κατά την οποία οι Απόστολοι εδέχθησαν το Πνεύμα το Άγιον εν είδει πυρίνων γλωσσών. Ιδρυτής τώρα της ομάδας των Πεντηκοστιανών είναι ο Αμερικανός Αμβρόσιος Τόμλινσον. Αυτός το 1907 συνέστησε στο Κλίβελαντ, του Οχάιο, την πρώτη του εκκλησία. Οι Πεντηκοστιανοί στην Ελλάδα εμφανίζονται το 1927 με την επωνυμία «Εκκλησία του Θεού της Πεντηκοστής». Κατόπιν ιδρύθηκε δευτέρα ομάδα Πεντηκοστιανών με την επωνυμία «Αποστολική Εκκλησία της Πεντηκοστής» και ιδρύθηκε το 1938. Ευθύς ιδρύθηκε τρίτη Εκκλησία Πεντηκοστιανών στην Ελλάδα το 1967, με την επωνυμία «Ελευθέρα Αποστολική Εκκλησία της Πεντηκοστής». Τελευταία έχουμε και μια ακόμη ομάδα, χωρίς να γνωρίζω αν υπάρχουν περισσότερες των τεσσάρων. Αφού θα αναφέρω αυτή την τελευταία, μπορεί να υπάρχουν και δέκα, αγαπητοί μου, και να τις αγνοώ. Διότι κάθε λίγο και λιγάκι ξεφυτρώνουν. Έχουν την ικανότητα να πολλαπλασιάζονται όπως τα κύτταρα που διαιρούνται και γίνονται περισσότερα. Διά της διαιρέσεως, θα λέγαμε, γίνονται περισσότερα. Αυτή η δουλειά γίνεται συνεχώς, ούτε μπορούμε να προλάβουμε

ποιος είναι ο πραγματικός αριθμός αυτών όλων των ομάδων. Ακόμη και σε επίσημα δελτία που ανέτρεξα, και εκεί λέγουν: «Έως αυτή τη στιγμή έχουμε αυτά τα δεδομένα». Ύστερα από λίγο, δεν ξέρουμε, έχουμε αυτήν τη διαρκή υποδιαίρεση. Μια λοιπόν τετάρτη ομάδα, η οποία ενεφανίσθη τουλάχιστον στην πόλη μας προ ετών, είναι η ΧΟΕ. Είναι η Χριστιανική Οργάνωσις Ειρήνης. Αυτή η τελευταία, όπως σας είπα, εξεδηλώθη στην πόλη μας, στη Λάρισα. Και φαίνεται ως ιδρυτής της —δεν μπορώ να σας πω αν είναι πραγματικά αυτός ο ιδρυτής, τουλάχιστον αυτός φαίνεται ως ιδρυτής της ΧΟΕ— στην Αθήνα κάποιος Στυλιανός Γενετάκης. Και στη Θεσσαλονίκη δρα ο γαμβρός του, Νικόλαος

Μουτσάκης, στην Άνω Πόλη της Θεσσαλονίκης. Σήμερα στην Ελλάδα έχουμε 20 κλιμάκια, κατά την ομολογία των ιδίων, ένα εκ των οποίων κλιμακίων είναι και το κλιμάκιον της Λαρίσης. Ποια είναι η διδασκαλία γενικά των Πεντηκοστιανών και ειδικότερα της ΧΟΕ; Προσέξτε: γενικά των Πεντηκοστιανών και ειδικότερα της ΧΟΕ. Βασικά, η διδασκαλία είναι προτεσταντική, εφόσον από εκεί ορμώνται οι Πεντηκοστιανοί. Έχουν όμως μερικά ιδιάζοντα χαρακτηριστικά. Μάλιστα, ένα μικρό έντυπο της Αποστολικής Διακονίας που καταφέρεται εναντίον των Πεντηκοστιανών λέγει ότι οι Πεντηκοστιανοί και μερικές ακόμη ομάδες μαζί με αυτούς

χαρακτηρίζονται από τους Προτεστάντες αιρετικοί. Εάν λοιπόν οι Προτεστάντες τους θεωρούν αυτούς αιρετικούς, εμείς που θεωρούμε και τους Προτεστάντες αιρετικούς, πόσο περισσότερο λοιπόν αυτή η Πεντηκοστιανή, δηλαδή, είναι αιρετική. Η ονομασία τους, Πεντηκοστιανοί, όπως σας είπα, εντοπίζεται στο γεγονός της Πεντηκοστής, από το οποίο εξάγουν και τον πυρήνα της διδασκαλίας των. Ισχυρίζονται οι Πεντηκοστιανοί ότι αναβαπτίζονται εις το πυρ της Πεντηκοστής, όπως ακριβώς τότε οι Απόστολοι, με τα αυτά αποτελέσματα: με το φαινόμενο δηλαδή της γλωσσολαλίας, το προφητικό χάρισμα, την έκσταση και τα οράματα και τα όνειρα, που στηρίζονται για να λέγουν ότι αναβαπτίζονται μέσα εις το πυρ της Πεντηκοστής.

Φυσικά ο καθένας μπορεί να λέει ό,τι θέλει. Το θέμα δεν είναι πώς το αισθάνεσαι εσύ, αλλά πώς είναι στην πραγματικότητα. Διότι το γεγονός της Πεντηκοστής, στην εποχή των Αποστόλων, δεν ήταν υποκειμενικό. Ήτο αντικειμενικό, ήτο εξ αντικειμένου. Και ήτο εξ αντικειμένου σε δύο διαστάσεις. Ήταν αφενός μεν για εκείνους οι οποίοι βρίσκονται μέσα εις το υπερώον, υπό τη μορφή πυρίνων γλωσσών. Ήτο κάτι που το έβλεπαν όλοι. Εμφανίζεται μέσα στο υπερώον ένα πυρ στον αέρα. Αυτό μοιράζεται και επικάθεται επί των κεφαλών των παρευρισκομένων. Αυτό, επαναλαμβάνω, δεν είναι υποκειμενικό φαινόμενο. Είναι αντικειμενικό. Αλλά είναι και στην όλη του διάσταση αντικειμενικό, για να μην πει κανένας ότι

ήταν ένα φαινόμενο υποβολής, γιατί μπορούσε να υποστηριχθεί και αυτό. Ταυτοχρόνως, έξω από την οικία, του υπερώου εις το οποίον ευρίσκοντο οι μαθηταί, βοή σαν ανέμου δυνατού, χωρίς να πνέει άνεμος, έκανε ολόκληρη την πόλη να αναρωτηθεί: «Τι συμβαίνει; Τι συμβαίνει;» Και εντόπισαν ότι αυτή η βοή ήρθε σε ένα σπίτι της πόλεως. Και τότε βγήκαν οι Απόστολοι και ομίλησαν, και τα γνωστά αυτά παρακάτω της Πεντηκοστής. Συνεπώς, το γεγονός της Πεντηκοστής είναι εξ αντικειμένου με αυτές τις δύο διαστάσεις: και για τους εντός της οικίας και για τους εκτός της οικίας. Δεν δύναται, επαναλαμβάνω, να θεωρηθεί υποκειμενικό γεγονός.

Όμως δεν μας πληροφορεί και δεν μας βεβαιώνει ότι, όταν ισχυρίζονται και λέγουν ότι αναβαπτίζονται στο πυρ της Πεντηκοστής, ότι αναβαπτίζονται. Μπορούσα κι εγώ να λέω αυτή τη στιγμή ότι αναβαπτίζομαι στο πυρ της Πεντηκοστής, χωρίς όμως αυτό να μπορώ και να το βεβαιώσω. Εάν μου πείτε «διά τα αποτελέσματα», θα το δούμε αυτό στη συνέχεια. Πάντως η διδασκαλία των αυτή στηρίζεται σε μία προφητεία του Ιωήλ, την οποία χρησιμοποίησε ο Απόστολος Πέτρος κατά την ομιλία του, την πρώτην, κατά την ημέρα της Πεντηκοστής. Είπε τα εξής ο Απόστολος: «Αλλά τούτο εστί το ειρημένον διά του προφήτου Ιωήλ. Και έσται εν ταις εσχάταις ημέραις, λέγει ο Θεός, εκχεώ από του πνεύματός μου επί πάσαν σάρκα, και προφητεύσουσιν οι υιοί υμών και αι θυγατέρες υμών.

Οι νεανίσκοι υμών οράσεις όψονται και οι πρεσβύτεροι υμών ενύπνια ενυπνιασθήσονται. Και γε επί τους δούλους μου και επί τας δούλας μου εν ταις ημέραις εκείναις εκχεώ από του πνεύματός μου και προφητεύσουσι. Και δώσω τέρατα εν τω ουρανώ άνω και σημεία επί της γης κάτω, αίμα και πυρ και ατμίδα καπνού. Ο ήλιος μεταστραφήσεται εις σκότος και η σελήνη εις αίμα πριν ή ελθείν την ημέραν Κυρίου την μεγάλην και επιφανή. Και έσται πας ος αν επικαλέσηται το όνομα Κυρίου σωθήσεται». Επειδή είναι πάρα πολύ σπουδαία προφητεία, επιτρέψτε μου πολύ γρήγορα και ελεύθερα να σας την αποδώσω. Αλλά αυτό είναι εκείνο που ειπώθηκε από τον προφήτη Ιωήλ: «Και θα είναι τις έσχατες μέρες, λέγει ο Θεός, θα εκχύσω από το πνεύμα μου σε κάθε άνθρωπο.

Θα προφητεύσουν οι υιοί σας, τα παιδιά σας, τα αγόρια σας και οι θυγατέρες σας, και οι νεανίσκοι σας θα δουν οράσεις, οράματα, και οι μεγαλύτεροι θα ιδούν όνειρα. Και στους δούλους μου και στις δούλες μου, τις ημέρες εκείνες, τις έσχατες, θα χύσω από το πνεύμα μου, θα εκχύσω από το πνεύμα μου, και θα προφητεύσουν. Και θα δώσω τέρατα στον ουρανό και σημεία στη γη, στον ουρανό πάνω και στη γη κάτω, αίμα και φωτιά και καπνό. Ο ήλιος θα μεταστραφεί σε σκοτάδι και η σελήνη θα σκουράνει σαν αίμα, πριν έλθει η ημέρα του Κυρίου η μεγάλη και επιφανής. Και τότε όποιος επικαλεστεί το όνομα του Κυρίου θα σωθεί».

Αγαπητοί μου, αυτή είναι η προφητεία. Θα ήθελα όμως να την αναλύσουμε, διότι, εφόσον στηρίζονται πάνω εδώ, να δούμε κατά πόσο έχουν δίκιο ή δεν έχουν δίκιο. Και καταρχάς, οι Πεντηκοστιανοί λέγουν ότι η προφητεία αυτή εκπληρούται εις τας ημέρας μας. Από πού, παρακαλώ, συμπεραίνετε ότι εκπληρούται εις τας ημέρας μας; Από το γεγονός ότι λέγει ότι είναι οι έσχατες ημέρες. «Εν ταις εσχάταις ημέραις», λέγει, «και έσται εν ταις εσχάταις ημέραις» κ.λπ. Ώστε λοιπόν είναι οι έσχατες ημέρες. Και ποιος σας πληροφορεί ότι οι ημέρες που περνάμε είναι οι έσχατες; Κάθε φορά μπορούμε να λέμε ότι είναι οι έσχατες. Αν το θέλετε, αγαπητοί, έσχατες ημέρες λέγονται από τη στιγμή που έχουμε την έκδοση της προφητείας,

την έκδοση της πρώτης πληρώσεως της προφητείας.

Εκείνη τη στιγμή ομιλούμε περί εσχάτων. Ένα παράδειγμα: ο Ευαγγελιστής Ιωάννης λέγει: «Ακούσατε ότι ο Αντίχριστος έρχεται, και τώρα», λέγει, «υπάρχουν πολλοί αντίχριστοι». Πώς έρχεται και υπάρχουν πολλοί αντίχριστοι; Σημαίνει ότι τα έσχατα, διότι ο Αντίχριστος εις τα έσχατα θα έρθει, σημαίνει ότι ξεκίνησαν από τότε που γράφει την προφητεία του. Ο Απόστολος Παύλος γράφει στον Τιμόθεο: «Σε πληροφορώ να μην ξεχάσεις ότι τον έσχατο καιρό οι άνθρωποι θα είναι τέτοιοι και τέτοιοι και τέτοιοι». Πότε αρχίζει ο έσχατος αυτός ο καιρός; Από τη στιγμή που ο Απόστολος Παύλος γράφει την επιστολή του στον Τιμόθεο. Ώστε λοιπόν η έκφρασις «έσχατος» έχει και απόλυτη σημασία, έχει και σχετική. Η απόλυτη, όταν πραγματικά βρισκόμεθα εις τα έσχατα.

Σχετική, διότι διαρκώς πλησιάζουμε προς το τέλος. Όταν πλησιάζει κανείς προς το τέλος, πάντα λιγοστεύει το διάστημα προς το τέλος. Αυτό πάντα λέγεται έσχατον. Θα μπορούσαμε να ξέραμε ότι είναι τα απόλυτα έσχατα εάν ξέραμε πραγματικά πότε θα έρθει ο Χριστός. Το ξέρουμε; Όχι. Αφού λοιπόν δεν ξέρουμε πότε θα έρθει ο Χριστός, δεν μπορούμε να μιλάμε για τα έσχατα εν απολύτω εννοία, παρά μόνο εν σχετική εννοία. Ένα είναι αυτό. Αλλά ποιος σας είπε, κύριοι, ότι τα έσχατα που λέγει ο προφήτης είναι πράγματι τα έσχατα εκείνα που αναφέρονται στην εποχή μας; Διότι λέγει —και η προφητεία είναι ασάλευτη— ότι τις έσχατες μέρες θα εκχύσω από το πνεύμα μου εις τους ανθρώπους. Και συνεπώς αυτοί λέγουν ότι τώρα εμείς είμεθα πνευματοφόροι άνθρωποι και εν Πνεύματι Αγίω κινούμεθα κατά τρόπον έκτακτον.

Μην ξεχνάμε ότι φυσικά το Πνεύμα το Άγιον υπάρχει στην Εκκλησία, δεν τίθεται θέμα. Το Πνεύμα το Άγιον είναι εκείνο το οποίο τελεσιουργεί τα πάντα, όλα τα μυστήρια και τη σωτηρία μας μέσα στην Εκκλησία. Χωρίς το Πνεύμα το Άγιον δεν κάνουμε τίποτε, αγαπητοί μου. Αλλά το εννοούν με την έκτακτη μορφή, δηλαδή ότι θα έχουμε χαρίσματα έκτακτα που θα κάνουν εξαιρετική εντύπωση. Και στηρίζονται αυτοί ότι ήρθε η ώρα για αυτά τα έκτακτα χαρίσματα, όπως τότε την ημέρα της Πεντηκοστής, και εμείς είμεθα οι φυσικοί, οι Πεντηκοστιανοί δηλαδή, οι φυσικοί αποδέκται των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος, μόνον αυτοί. Πού το στηρίζετε λοιπόν, κύριοι; Εις τα έσχατα. Και ποιος σας είπε ότι έχουμε τώρα τα έσχατα; Αλλά εκτός αυτού, για να δούμε τι εννοεί εδώ ο προφήτης όταν λέγει «έσχατα». Όταν, παρακαλώ,

ο Απόστολος Πέτρος χρησιμοποιεί την προφητεία αυτή, θέλει να βεβαιώσει ότι το φαινόμενο που έβλεπαν οι σύγχρονοί του δεν είναι το αποτέλεσμα γλεύκους, αλλά αποτέλεσμα του Αγίου Πνεύματος. Διότι όταν βγήκαν να ομιλούν, φυσικά ο Απόστολος Πέτρος δεν είχε κανέναν ίσως σκοπό να αναφέρει την προφητεία του Ιωήλ, του προφήτου, αλλά παρετήρησε όμως ότι υπήρχαν Εβραίοι που κορόιδευαν και έλεγαν ότι οι άνθρωποι αυτοί είναι «γλεύκους μεμεστωμένοι», δηλαδή μουστώσανε πρωί πρωί, ήπιανε κρασί και μέθυσαν. Και τότε λέγει ο Απόστολος Πέτρος, απολογούμενος: «Αγαπητοί μου, είναι η ώρα εννέα το πρωί και δεν είμαστε μεθυσμένοι.

Είναι εξάλλου η ώρα που μεθούν οι άνθρωποι, τέτοια ώρα πρωί πρωί; Και θα σας εξηγήσω γιατί βλέπετε το φαινόμενο αυτό που βλέπετε. Ε, λοιπόν, λέγει ο προφήτης Ιωήλ ότι τις έσχατες μέρες θα εκχύσω, λέγει ο Θεός, εκ του πνεύματός μου» κ.λπ. Ώστε ο Απόστολος Πέτρος, όταν ερμηνεύει την προφητεία του προφήτου Ιωήλ, «έσχατες ημέρες» δεν εννοεί τις τελευταίες που θα ξανάρθει ο Χριστός ούτε τις ημέρες τις δικές μας, αλλά εννοεί τις ημέρες της Πεντηκοστής. Διότι θέλει να αιτιολογήσει το φαινόμενο της Πεντηκοστής και θέλει να δείξει την πλήρωση της προφητείας του προφήτου Ιωήλ. Συνεπώς, όταν λέγει εδώ «έσχατες ημέρες» ο προφήτης, δεν εννοεί παρά την ημέρα της Πεντηκοστής.

Τότε, εκείνες οι ημέρες. Εξάλλου, στην Παλαιά Διαθήκη, όταν αναφερόμεθα στα έσχατα, πάντοτε τα έσχατα είναι σε σχέση με τους προφήτες. Οι προφήτες λέγουν «τον έσχατο καιρό». Και ποιος είναι αυτός ο έσχατος καιρός; Πάντοτε είναι οι ημέρες του Μεσσίου, δηλαδή η πρώτη παρουσία του Χριστού. Όταν η Καινή Διαθήκη ομιλεί περί εσχάτων, τότε για την Καινή Διαθήκη τα έσχατα είναι η Δευτέρα Παρουσία του Χριστού. Παρακαλώ να το θυμόσαστε αυτό. Αλλά και εκτός αυτού, το εβραϊκό κείμενο, άμα θα ανατρέξουμε, όπως και των Εβδομήκοντα —είναι στον Ιωήλ, τρίτο κεφάλαιο, ένα έως πέντε στίχοι— δεν γράφουν τη φράση «εν εσχάταις ημέραις», αλλά γράφουν τη φράση «και...

έσται μετά ταύτα». Και όχι «εν εσχάταις ημέραις». Τι θα πει «μετά ταύτα»; Δεν έχουμε παρά να πάμε στα προηγούμενα κεφάλαια του προφήτου, να δούμε τι γράφει εκεί. Και εκεί αναφέρεται ο προφήτης στην καταστροφή της Παλαιστίνης από ξηρασία και από ακρίδες, τιμωρία που επιφέρει ο Θεός εις τον λαόν για την αποστασία του. Και έλεγε μετά ο προφήτης ότι «μετά ταύτα», δηλαδή θα σας δώσει ο Θεός τιμωρία. Μετά ταύτα, δηλαδή μετά από την τιμωρία αυτή, θα έλθει το και το και το και το, εκείνο το οποίο είπαμε στην προφητεία μου. Ώστε λοιπόν, διά των προφητών υπάρχουν τα εξής, που είναι κάτι εξαιρετικά σημαντικό όταν μελετάμε τους προφήτες, αγαπητοί μου, στην Παλαιά Διαθήκη.

Τα εξής πράγματα, προσέξτε εδώ να δείτε. Μέσα σε μία εικόνα ο προφήτης βάζει τις εξής περιόδους της ιστορίας, μέσα σε πελώρια άλματα. Παίρνει αφετηρία την εποχή του και την ύπαρξή του, εκείνη τη στιγμή, τη χρονική στιγμή που γράφει την προφητεία. Κάνει ένα άλμα και λέει: «Ο Θεός θα καταστρέψει την Παλαιστίνη». Ακόμη δεν ήρθε αυτό. Μετά από την καταστροφή αυτή θα έρθει η εποχή του Μεσσίου, «μετά ταύτα», που εκεί ο Θεός θα δώσει πλούσιο το Πνεύμα Του το Άγιον. Από εκεί κάνει ένα άλλο άλμα και πάει στη Δευτέρα του Χριστού Παρουσία. Και τι λέγει; «Και τότε ο ήλιος θα σκοτιστεί και η σελήνη» κ.λπ.

Κάνει λοιπόν αυτά τα τρία μεγάλα άλματα. Αλλά εκτός αυτού υπάρχει και το εξής: εάν υποτεθεί ότι ο προφήτης, ο Απόστολος Πέτρος, αναφέρει τον προφήτη και τον αναφέρει, παρακαλώ, ως δικαιολογία, ως πλήρωση της προφητείας, ότι έλαβαν το χάρισμα του Αγίου Πνεύματος την Πεντηκοστή, θα μπορούσε κάποιος να βρεθεί ακροατής και να πει: «Καλά μας τα λες, αλλά εδώ μας λες και κάτι άλλο. Μας λες ότι ο ήλιος θα σκοτεινιάσει, το ίδιο και η σελήνη, και θα πέσει επάνω στη γη φοβερή συμφορά. Αυτά πού είναι; Πού είναι αυτά;» Απλώς, αγαπητοί μου, η

προφητεία επληρούνται στις ημέρες του προφήτου. Αποστόλων, επληρούτο κατά το ήμισυ. Η μισή προφητεία, διότι υπελείπετο η υπόλοιπη μισή. Και συνεπώς δεν μας το λέει αυτό εκεί στην ομιλία του ο Απόστολος Πέτρος, αλλά αυτό βγαίνει από την ανάγνωση. Είναι πολύ απλούν ότι δεν πληρούται ολόκληρη η προφητεία. Έτσι, παρακαλώ, βλέπουμε εδώ ότι έχουμε δύο περιόδους. Είναι οι δύο περίοδοι παρουσίας του Χριστού. Κατά την πρώτη περίοδο της παρουσίας του Χριστού έχουμε έκχυση του Αγίου Πνεύματος. Είναι η Πεντηκοστή. Κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού δεν έχουμε έκχυση του Αγίου Πνεύματος. Αλλά τι έχουμε; Έχουμε συμφορές πάνω στη γη. Ώστε λοιπόν, αν εκλάβουμε

Τα έσχατα που περνάμε τώρα και που φυσικά είναι μετά την Πεντηκοστή, κατά τον προφήτη Ιωήλ και κατά την ερμηνεία που κάνει ο Απόστολος Πέτρος και κατά τα γεγονότα που έχουμε της Πεντηκοστής ως πλήρωση, θα πρέπει τώρα να μην περιμένουμε έκχυση του Αγίου Πνεύματος, αλλά να περιμένουμε συμφορές. Είναι τόσο φανερόν. Από αυτό βλέπει κανένας ότι υπάρχει σύγχυση, αγαπητοί μου, εις τους ανθρώπους αυτούς. Μεγάλη σύγχυση. Και εφόσον λέγουν ότι αναβαπτίζονται στο Πνεύμα το Άγιο κατά τον ίδιο τρόπο, δηλαδή των εκτάκτων τρόπων της ημέρας της Πεντηκοστής, βρίσκονται σε πλάνη. Μπορούμε να πούμε ότι όλα εκείνα τα οποία αυτοί παρουσιάζουν, μόνο καρποί του Αγίου Πνεύματος δεν είναι. Τι είναι;

Δεν ξέρω. Ξέρω μόνο ότι καρποί του Αγίου Πνεύματος δεν είναι, όπως θα δείτε και στη συνέχεια. Αλλά πρέπει ακόμη να επιμείνω λίγο. Προ των εσχάτων, ο Κύριός μας ειδοποιεί ότι δεν θα έχουμε Πεντηκοστή. Προσέξτε τι είπε ο Χριστός: «Μη φύγετε από τα Ιεροσόλυμα, διότι μετ' ου πολλάς ημέρας», όχι ύστερα από πολλές ημέρες, «θα λάβετε δύναμη εξ ύψους». Και αυτές οι όχι πολλές μέρες, θέλετε πόσες είναι; Μόνο δέκα. Από την ημέρα της Αναλήψεως μέχρι την ημέρα της Πεντηκοστής. Θα πάρετε δύναμη εξ ύψους και έχουμε το φαινόμενο της Πεντηκοστής. Αντιθέτως, κατά τη Δευτέρα του Χριστού Παρουσία έχουμε άλλα φαινόμενα.

Κατά τη μαρτυρία του Χριστού και όπως ακριβώς συμφωνεί και ο προφήτης Ιωήλ κατά το δεύτερο μέρος. Διότι στο πρώτο μέρος της προφητείας του αναφέρεται στο Πνεύμα το Άγιον. Στο δεύτερο μέρος της προφητείας του αναφέρεται στη μεγάλη καταστροφή επί της γης. Οπότε τι λέει ο Χριστός; Ότι προ των εσχάτων θα κινηθούν ψευδοπροφήται και ψευδομεσσίαι. «Ειπέ ημίν», είπαν οι μαθητές του Χριστού, «πότε ταύτα έσται και τι το σημείον της σης παρουσίας και της συντελείας του αιώνος;» Της δικής σου παρουσίας και της συντελείας του αιώνος. Δηλαδή, δηλαδή, δηλαδή, τι; Δηλαδή τα έσχατα. Συντελείας του αιώνος, πραγματικά της συντελείας. Δηλαδή τα έσχατα. Ακούστε τι απαντάει ο Χριστός.

«Αποκριθείς ο Ιησούς είπεν», Ματθαίος 24, 3-11, «είπεν αυτοίς· βλέπετε μη τις υμάς πλανήση». Προσέξτε, λέει, μη σας πλανήσει κανείς. «Πολλοί γαρ ελεύσονται επί τω ονόματί μου λέγοντες· εγώ ειμι ο Χριστός, και πολλούς πλανήσουσιν. Και πολλοί ψευδοπροφήται εγερθήσονται και πλανήσουσι πολλούς». Πολλοί ψευδοπροφήται. Αν λοιπόν αυτοί οι άνθρωποι λέγουν ότι έχουν πνεύμα προφητείας, στην πραγματικότητα, κατά την ειδοποίηση του Κυρίου μας, είναι ψευδοπροφήται. Το ακούσατε; Ο Χριστός δεν λέει ότι θα έρθει Πνεύμα Άγιο πλούσιο τις έσχατες μέρες, αλλά θα έρθουν ψευδοπροφήται, κύριοι Πεντηκοστιανοί. Ακόμη μας λέει ο Κύριος ότι θα πληθυνθεί η ανομία και, συνεπώς, και η αγάπη θα παγώσει των πιστών. Ματθαίος 24, 12.

«Δια το πληθυνθήναι την ανομίαν, ψυγήσεται η αγάπη των πολλών». Ακόμη μας λέει ο Κύριος ότι τις έσχατες ημέρες η πίστη θα περιοριστεί σε έναν μικρό αριθμό πιστών και, κατά τον Απόστολο Παύλο, θα είναι αυτό το λείμμα που και θα σωθεί. Και λέει: «Πλην», Λουκάς 18, 8, «πλην ο Υιός του ανθρώπου ελθών, άρα ευρήσει την πίστιν επί της γης;» Άραγε θα βρει την πίστη επάνω εις τη γη; Και ρωτούμε: Εάν λοιπόν κυκλοφορούν ψευδοπροφήτες, κατά τον λόγο του Κυρίου, στα έσχατα, και κυκλοφορούν ψευδοπροφήτες όσο ποτέ άλλοτε στην εποχή μας, εάν λοιπόν κυκλοφορούν ψευδοπροφήτες, εάν η αγάπη έχει παγώσει, εάν η πίστη

περιοριστεί, πώς μπορούμε να μιλάμε για ιδιαίτερα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος; Τι σημαίνει αυτό; Έχουμε, αντιθέτως, προς τα έσχατα φοβερά σημεία. Και ποια είναι τα φοβερά σημεία; Όπως λέγει ο προφήτης Ιωήλ, πυρ και ατμίς κλπ., πολέμους δηλαδή φονικότατους επί της γης και στον ουρανό φυσικά φαινόμενα τρομακτικά, όπως είναι ο σκοτασμός της σελήνης και του ηλίου. Ο Χριστός είπε για τα έσχατα: «Ελεύσονται ημέραι», Λουκάς 17, 22, «ότε επιθυμήσετε μίαν των ημερών του Υιού του ανθρώπου ιδείν και ουκ όψεσθε». Θα επιθυμήσετε να δείτε μία ημέρα του Υιού του ανθρώπου, δόξας δικής μου, και δεν θα δείτε. «Και ερούσιν υμίν», δηλαδή θα υπάρχει μία περίοδος που δεν θα υπάρχει κάτι που να πούμε: «Θεέ μου, πού είσαι;» Ακούσατε τι είπε ο Χριστός; Θα επιθυμήσετε να δείτε μια δοξασμένη δική μου μέρα και δεν θα δείτε. Και τότε, εκεί, θα βρει ο διάβολος την ευκαιρία. Όπως όταν ο Χριστός πείνασε στην έρημο, τότε πήγε να τον πειράξει ο διάβολος. Και τώρα που οι άνθρωποι δεν θα βλέπουν την παρουσία του Χριστού... Μάλιστα οι Πεντηκοστιανοί λένε ότι η Εκκλησία μας έχει ξοφλήσει. Θα τα πούμε λίγο πιο κάτω. Ότι η Εκκλησία μας πάει, πάει. Εχρεοκόπησε η Εκκλησία μας. Σ' αυτές ακριβώς τις καταστάσεις εκμεταλλεύεται ο διάβολος. Κι ακούστε τι λέει ο Χριστός: «Και ερούσιν υμίν». Πότε «ερούσιν υμίν»; Όταν

δεν θα βλέπετε κάτι ζωντανό μέσα στην πνευματική σας ζωή, τότε θα σας πουν. Ποιοι; «Ιδού ώδε, ιδού εκεί· μη απέλθητε μηδέ διώξητε». Να ο Χριστός, να ο Χριστός. Να, εκεί είναι το Πνεύμα το Άγιον. Να, εκεί είναι το Πνεύμα το Άγιο. Μη πάτε, μην επιδιώξετε, μη βρεθείτε εκεί. Μας ειδοποιεί ο Χριστός, παρακαλώ. Το ακούσατε; Σας ασφαλίζει, όπως λέγει ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων. Σας ασφαλίζει. Και προσέξτε, παρακαλώ, πάρα πολύ. Συμπέρασμα: ό,τι επικαλούνται οι Πεντηκοστιανοί είναι άκρα πλάνη. Εξάλλου, μια ματιά, αγαπητοί μου, στις προφητείες που λένε, εάν ρίξουμε, στην εσχατολογία τους που λένε, εάν κοιτάξουμε, θα αντιληφθούμε την πλάνη τους. Θα την αντιληφθούμε από πολύ μακριά. Διότι, εάν ήσαν

αληθή όσα προφητεύουν και επαγγέλλονται, τότε θα ήσαν αυτά που λέγουν και σύμφωνα με την Αγία Γραφή. Και τι λέγουν για τα έσχατα; Τι λέγουν για τα έσχατα; Ακούστε τι λέγουν. Ο Χριστός καταλάβατε τι είπε. Τον ακούσατε τι είπε. Πόλεμοι φοβεροί, καταστάσεις δυσάρεστες κλπ. και λοιπά. Και μάλιστα τα ξέρετε όλοι, να μην τα επαναλαμβάνουμε τώρα. Νομίζω ότι τόσα χρόνια Λόγο Θεού γνωρίζετε και την εσχατολογία μας, τη χριστιανική τη γνωρίζετε. Ακούστε λοιπόν τι λέγουν τώρα οι Χιλιαστές, συγγνώμη, οι Πεντηκοστιανοί. Ο Ιησούς Χριστός θα έρθει δια δευτέραν φοράν επάνω εις τη γη για να εγκαθιδρύσει τη χιλιετή του βασιλεία. Θα μου πείτε, αυτό το λέγουν οι Χιλιαστές. Αγαπητοί μου, προσέξτε. Οι Χιλιαστές, όπως σας είπα, ξεκίνησαν από προτεσταντική αίρεση των Μεθοδιστών,

κατέληξαν να γίνουν αυτό που έγιναν, το μη χειρότερα. Και οι Πεντηκοστιανοί υποστηρίζουν χιλιαστική αντίληψη. Και αυτοί δια τα έσχατα έχουν χιλιαστική αντίληψη. Δηλαδή ότι ο Χριστός θα έρθει και θα βασιλεύσει επί της γης χίλια χρόνια. Το ακούσατε, παρακαλώ; Και πότε θα έλθει ο Χριστός; Αν θέλετε, μάλιστα, ανοίξτε και τη Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαιδεία, στο λήμμα «Πεντηκοστιανοί», θα τα βρείτε αυτά μια χαρά εκεί πέρα. Διότι και εγώ από εκεί χρησιμοποίησα, και από αυτά που λέγουν εδώ οι ίδιοι οι της ΧΟΕ χρησιμοποιώ, κατατεθειμένα πράγματα. Δεν είναι κάτι που τα λέμε εμείς, τα λέγουν αυτοί. Λοιπόν, και πότε θα έλθει ο Χριστός, ερωτούμε. Μας απαντούν: Θα έλθει το 2000 μετά Χριστόν. Ενώ μας λέγει σαφώς ο Χριστός ότι κανείς δεν ξέρει πότε θα έλθει.

Υπάρχει σαφέστερο πράγμα από αυτό, ότι κανείς δεν γνωρίζει; Το γνωρίζουν όμως και οι Χιλιαστές, το γνωρίζουν όμως τώρα και οι Πεντηκοστιανοί, ότι θα έρθει ο Χριστός το 2000. Αλλά μέχρι τότε τι θα γίνει; Μέχρι τότε τα μέλη της ΧΟΕ, δηλαδή οι Πεντηκοστιανοί, θα επιζήσουν δεχόμενοι την αφθαρσία, δηλαδή δεν θα υποστούν φθοράν. Δηλαδή δεν θα πεθάνουν, αλλά θα συμβασιλεύσουν μαζί με τον Χριστό χίλια χρόνια. Γι' αυτόν τον λόγο υπάρχει και η εξής περίπτωση, ότι θα σωθούν μόνο όσοι γραφτούν στη ΧΟΕ. Μέσα στην εγκυκλοπαιδεία θα δείτε να λέγει μία από τις πλάνες τους, ότι δέχονται μόνο τη δική τους εκκλησία αληθή και τίποτε άλλο.

Θα σωθούν λοιπόν μόνον, όπως το λέγουν και οι Χιλιαστές για τον εαυτό τους, θα σωθούν μόνο τα μέλη της ΧΟΕ και αυτοί θα φτάσουν τον αριθμό 144.000, αυτόν που αναφέρεται από το βιβλίο της Αποκαλύψεως. Αλλά εδώ θα ήθελα απλώς να ερωτήσω: Εάν διεκδικούν οι Χιλιαστές δι' εαυτούς τις 144.000, τις διεκδικούν και οι Πεντηκοστιανοί. Ποιανού θα πέσει η λοταρία, δεν μπορώ να ξέρω. Αγαπητοί μου, δεν πρόκειται περί του αριθμού 144.000. Πρώτα-πρώτα, το βιβλίο της Αποκαλύψεως αναφέρει τον αριθμόν αυτόν δύο φορές. Δύο φορές αναφέρει τον αριθμόν αυτόν, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις. Και πρόκειται περί συμβολικού αριθμού. Και είναι το 12 επί το 12.000.

Σημαίνει πλήθος πολύ. Εξάλλου, το λέγει εκεί ο Ευαγγελιστής, ευθύς μετά τον αριθμό που καταθέτει: «Ότι και είδα τόσον αριθμόν, τέτοιο πλήθος αριθμών, που κανείς δεν μπορούσε να τον αριθμήσει». Τον αριθμό, να βρει το πλήθος, δεν μπορούσε. Πώς, Άγιε Προφήτα, από τη μια μας λέγεις πως είναι 144.000, μετρημένα πράγματα, μετρημένα κουκιά, και από την άλλη μεριά μας λέγεις ότι είναι αναρίθμητον πλήθος, που δεν μπορεί κανείς να αριθμήσει; Απλούστατα, πρόκειται περί συμβολικού αριθμού. Όπως ακριβώς ο Χριστός είπε την παραβολή των εκατό προβάτων. Κάποιος, λέγει, είχε εκατό πρόβατα. Ποιος είναι εκείνος; Είναι ο Ιησούς Χριστός, που έχει τα εκατό πρόβατα. Και χάθηκε τώρα και βγήκε να το βρει. Αν θα θέλαμε, αγαπητοί μου, να κάνουμε παρομοία εφαρμογή και εδώ, εδώ θα πρέπει να πούμε ότι ο Χριστός ήρθε να σώσει μόνο 100 ανθρώπους.

Ήρθε να σώσει 100 ανθρώπους, γιατί μας είπε στην παραβολή του ότι έχει 100 πρόβατα. Στέκει αυτό; Από εδώ καταλαβαίνετε πόσο πλανεμένες αντιλήψεις έχουν γύρω στη Γραφή. Αλλά η βασιλεία του Χριστού θα είναι επίγειος και θα πραγματοποιηθεί εις το ανατολικό ημισφαίριον της γης, διότι στο δυτικό ημισφαίριο θα υπάρχει ο Αντίχριστος. Θα γίνει κάποιος πόλεμος, θα συνθηκολογήσουν τελικά και τότε θα πουν: «Γιατί να μαλώνουμε; Κάτσε εσύ από εκεί και εμείς από εδώ». Συνεπώς, θα βασιλεύσει ο Χριστός εις το ανατολικό ημισφαίριο και εις το δυτικό ημισφαίριο, συμπεριλαμβανομένης και της Γερμανίας, εκεί θα είναι ο...

ο Αντίχριστος. Θα φύγουν οι Πεντηκοστιανοί και οι άνθρωποι αυτοί οι δικοί τους, θα πάνε στο ανατολικό ημισφαίριο, και εκείνοι που δεν θα έχουν πιστεύσει θα πάνε στο δυτικό ημισφαίριο και θα υπάρχει ένα είδος συνυπάρξεως μόνο στη γη. Θα μου πείτε, μύθοι. Θα μου πείτε, είναι άξια γέλωτος. Τη στιγμή που παρασύρουν πιστούς, δεν είναι, αγαπητοί μου, άξια γέλωτος, αλλά άξια θρήνων πολλών. Όπως γνωρίζετε, μας λέγει το βιβλίο της Αποκαλύψεως ότι προ της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας θα έλθουν οι δύο προφήται, 11 κεφάλαιο, 10 στίχος. Και γνωρίζουμε από τους Πατέρες της Εκκλησίας μας ότι αυτοί οι δύο προφήται είναι ο προφήτης Ηλίας και ο Ενώχ. Μας το λέγει αυτό και ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός στη Δογματική του. Κατ' αυτούς τους Πεντηκοστιανούς, ποιοι θα είναι αυτοί οι δύο προφήτες οι

οποίοι θα έρθουν, παρακαλώ, να προαναγγείλουν μέχρι το 2000 τον Αντίχριστον, γιατί μετά θα έρθει ο Χριστός και θα βασιλεύσουν με τον Χριστό; Ακούστε, ακούστε. Οι δύο προφήτες είναι ο Γενετάκης στην Αθήνα και ο Μουτσάκης στη Θεσσαλονίκη. Άλλο τώρα θέμα, με άλλες ομάδες Προτεσταντών, άλλες ομάδες Πεντηκοστιανών, τι μπορεί να γίνει, που κάθε ομάδα θα βάζει τους δικούς της ιδρυτές ως μέλλοντες προφήτες να προαναγγείλουν τον Αντίχριστον. Αυτή, αγαπητοί μου, είναι η εσχατολογία των. Εάν λοιπόν αυτή είναι η εσχατολογία των, όπως την προφητεύουν, δεν συμφωνεί με την Αγία Γραφή. Και αφού δεν συμφωνεί με την Αγία Γραφή, είναι ψευδοπροφήται, περί των οποίων ο Κύριός μας είπε να κουμπωνόμαστε, να φυλαγόμαστε και να κλείνουμε την πόρτα μας.

Είμαι πολύ σαφής και κατανοητός; Τι άλλα διδάσκουν; Δέχονται μίαν εξελισσομένη Πεντηκοστή. Αυτό βέβαια δεν είναι καινούργιο. Είναι παλαιά πλάνη, την οποία κατεδίκασε η Εκκλησία μας. Τι θα πει δέχονται εξελισσομένη Πεντηκοστή; Λέγουν ότι οι Απόστολοι πρέπει να είχαν, αφού είναι εξελισσομένη Πεντηκοστή... Προσέξατε, εξελισσομένη, δηλαδή ξεκινάει από την ημέρα της Πεντηκοστής η παρουσία του Αγίου Πνεύματος και εξελίσσεται η Αποκάλυψη μέσα στην ιστορία. Συνεπώς, αφού εξελίσσεται η Αποκάλυψη, κάθε μέρα που προστίθεται στην ιστορία έχουμε πιο μεγαλύτερη Αποκάλυψη από ό,τι είχαμε χθες και προχθές. Συνεπώς, οι Απόστολοι

να είχαν λιγότερον Άγιον Πνεύμα από ό,τι έχουν σήμερα τα μέλη της ΧΟΕ. Και δυστυχώς, προς μεγάλη μου έκπληξη, το άκουσα αυτό το πράγμα. Το υποστηρίζουν. Ότι εμείς καταλαβαίνουμε καλύτερα από τους Αποστόλους εκείνα τα οποία έχουν γράψει, παρά εκείνοι. Καταλαβαίνετε καλύτερα από τον Απόστολο Πέτρο και τον Απόστολο Παύλο; Εσείς καταλαβαίνετε καλύτερα; Λέει: «Ναι, καταλαβαίνουμε καλύτερα». Θεωρείτε να σας πω ότι πρόκειται περί φοβερής πλάνης και φοβερού εγωισμού; Αλλά για να το δούμε, πού στηρίζονται και τι σημαίνει αυτό. Ότι οι Απόστολοι κατενόησαν λιγότερο την Αγία Γραφή παρά αυτοί. Διότι, όταν τους λέμε: «Και πού ξέρετε ότι θα έρθει το 2000;», θα σας έρθουν να δείτε πώς αιτιολογούν τα πράγματα. «Πώς ξέρετε ότι θα έρθει ο Χριστός το 2000, αφού η Αγία Γραφή δεν μας το πληροφορεί αυτό;»

Απαντούν: «Σωστό». «Δεν μας το πληροφορεί η Αγία Γραφή, διότι δεν απεκαλύφθη στους Αποστόλους. Απεκαλύφθη όμως σήμερα». Και τούτο διότι έχουμε την εξελισσομένη Πεντηκοστή. Αλλά πού στηρίζονται; Ακούστε πού στηρίζονται. Ιωάννης 14, 25-26: «Ο δε Παράκλητος», που είπε ο Χριστός λίγο προ του πάθους, «το Πνεύμα το Άγιον, ο πέμψει ο Πατήρ εν τω ονόματί μου, εκείνος υμάς διδάξει πάντα και υπομνήσει υμάς πάντα α είπον υμίν». Αυτός ο Παράκλητος θα σας τα διδάξει όλα. Και το άλλο, Ιωάννης 16, 12-13: «Έτι πολλά έχω λέγειν υμίν, αλλ' ου δύνασθε βαστάζειν άρτι». Έχω πολλά να σας πω, αλλά δεν μπορείτε να τα σηκώσετε. «Όταν δε έλθη εκείνος, ο Παράκλητος, το Πνεύμα της αληθείας, οδηγήσει υμάς εις πάσαν την αλήθειαν». Τότε θα σας οδηγήσει σε ολόκληρη την αλήθεια. Και λέγουν λοιπόν: «Ορίστε».

Οι μαθητές δεν πήραν ολόκληρη την αλήθεια. Ναι, αλλά αυτά τα είπε ο Χριστός σε σχέση με εκείνη τη στιγμή. Αλλά θα είχαν την πληρότητα της αληθείας την ημέρα της Πεντηκοστής. Και επειδή το θέμα αυτό, αγαπητοί μου, σας είπα, δεν είναι καινούργιο, η Εκκλησία το αντιμετώπισε και το κατεδίκασε. Απαντάει ως εξής ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Αφού αναφέρει τα χωρία αυτά, αναφέρει και ένα τρίτο, αλλά για λόγους συντομίας δεν θα σας διαβάσω τα χωρία που αναφέρει. Σας λέγω το συμπέρασμά του: «Νυν ουν επληρώθη η επαγγελία και κατήλθε το Πνεύμα το Άγιον, παρά του Πατρός και Υιού πεμφθέν τε και δοθέν, και τους Αγίους Μαθητάς περιλάμψαν και όλους λαμπάδας ανάψαν θείως, μάλλον δε φωστήρας αναδείξαν υπερκοσμίους και παγκοσμίους».

«Αιωνίου ζωής επέχοντας λόγον, δι' αυτών την οικουμένην πάσαν εφώτισεν». Τώρα λέγει: «Νυν ουν επληρώθη η επαγγελία». Τώρα, λέγει, πραγματοποιήθηκε η επαγγελία. Ποια; Ότι τότε θα σας στείλω τον Παράκλητο να σας διδάξει πάσαν την αλήθεια. Πότε επληρώθη; Την ημέρα της Πεντηκοστής. Συνεπώς, αγαπητοί μου, δεν πρόκειται περί εξελισσομένης Πεντηκοστής. Ό,τι κατετέθη, κατετέθη τότε, ολόκληρη η αλήθεια. Γι' αυτόν τον λόγο, ας προσέξουμε πάρα πολύ, μα πάρα πολύ να προσέξουμε. Η κατανόηση είναι σε εμάς εκ των κατατεθειμένων και όχι κάτι που δεν κατετέθη. Οι Απόστολοι εγνώριζαν πάσαν την αλήθεια. Ό,τι ο Θεός ήθελε να αποκαλύψει, άπαξ το απεκάλυψε στους Αποστόλους την ημέρα της Πεντηκοστής.

Ο Απόστολος Παύλος, επί παραδείγματι, ή ο Πρωτομάρτυς Στέφανος, οι οποίοι είναι μεταγενέστεροι της Πεντηκοστής, ή ακόμη, αν θέλετε, όσοι Άγιοι ποτέ θα ευρίσκονται μετά από την Πεντηκοστή μέχρι που να τελειώσει ο κόσμος. Αυτοί έχουν πάσαν την αλήθεια, διότι, όπως σας είπα, δεν είναι εξελισσομένη αλλά κατατεθειμένη η αλήθεια. Απλώς φτάνουν αυτοί οι θεωμένοι άνθρωποι, φτάνουν σε εκείνο που έφτασαν τότε εκείνοι που δέχτηκαν την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, οι Απόστολοι. Ακόμη, οι Πεντηκοστιανοί δέχονται μόνο την Αγία Γραφή, όπως εξάλλου γενικά όλοι οι Προτεστάντες, και απορρίπτουν την Ιεράν Παράδοση. Αυτό είναι γενικό όλων των προτεσταντικών ομάδων.

Εξάλλου, όλες οι προτεσταντικές ομάδες προτιμούν τη μετάφραση της Βιβλικής Εταιρείας, που έχουμε εδώ, όπως και οι Χιλιαστές ξέρετε τι προτιμούν, λέγοντας ότι οι ερμηνείες οι ορθόδοξες που υπάρχουν, οι γνωστές μας που έχουμε, του Τρεμπέλα, του Κολιτσάρα κτλ., οι γνωστές που κυκλοφορούν, ότι αυτές είναι προσωπικές αντιλήψεις των ερμηνευτών και δεν είναι καλές. Ενώ είναι γνωστό, πασίγνωστο. Αν πάρετε τα υπομνήματα, επί παραδείγματι, του Τρεμπέλα, θα δείτε ότι υπομνηματίζει με βάση την ερμηνεία της Εκκλησίας, την ερμηνεία των Πατέρων. Ακόμη πιστεύουν στον απόλυτο προορισμό. Δηλαδή, αν είναι γραμμένο να σωθείς, θα σωθείς. Αν δεν είναι γραμμένο να σωθείς, δεν θα σωθείς. Αυτό λέγεται, αγαπητοί μου, απόλυτος προορισμός. Και όπως είναι γνωστό, στον απόλυτο προορισμό είναι μόνο η πίστη και δεν είναι τα έργα.

Αυτό ακριβώς. Και το θέμα της ασκήσεως γενικά, που προβάλλει η Εκκλησία, κατά αυτούς είναι αδιανόητο πράγμα. Τι θα πει να νηστέψω; Τι θα πει να εγκρατευτώ; Τι θα πει γενικά, τι θα πει πνευματική άσκηση; Υπάρχουν μόνο τέσσερα μυστήρια, και αυτά κατά σχετικό τρόπο, αφού δεν υπάρχει ιερωσύνη σε αυτούς, με εντελώς σχετικό τρόπο. Είναι το μυστήριο του βαπτίσματος, της Θείας Ευχαριστίας, του γάμου και του ευχελαίου. Γι' αυτό θα δείτε πολύ συχνά οι Πεντηκοστιανοί να ζητούν να κάνουν ευχέλαια. Πολλά ευχέλαια κάνουν οι Πεντηκοστιανοί. Είναι κι αυτό ένα σημάδι ότι πράγματι είναι Πεντηκοστιανοί. Δεν θέλω να πω, βέβαια, ότι αν δείτε κάποιον άνθρωπο να κάνει ευχέλαιο στο σπίτι, ότι είναι Πεντηκοστιανός. Να φυλάξει ο Θεός. Αλλά θέλω απλώς να σας συμπληρώσω ότι ιδιαιτέρως προτιμούν το μυστήριο του ευχελαίου.

Όπως λέγουν, να έχουν επαφή με το Πνεύμα το Άγιο. Θα μου πείτε, πώς το κάνουν το ευχέλαιο; Καλούν ιερέα από την ενορία. Αλλά θα το δούμε λίγο πιο κάτω αυτό. Ακόμη δέχονται τη θεωρία της εξελίξεως. Υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος κατάγεται από τα ζώα και ότι προ του Αδάμ υπήρχαν άνθρωποι με στενόν εγκέφαλον, μη δυνάμενοι να σκεφτούν. Η σκέψις αρχίζει με τον Αδάμ. Πιστεύουν ότι η ανάσταση των νεκρών θα γίνει δια της επιστήμης. Πιστεύουν ακόμη ότι τα πάντα θεραπεύονται δια της προσευχής. Γι' αυτό και καλλιεργούν, δια της χειροθεσίας, το χάρισμα των ιάσεων. Δηλαδή, είναι κάτι που όλως ιδιαιτέρως σε αυτό το προσέχουν. Να δίδουν, και λέγονται και χαρισματούχοι αυτοί, να δίδουν...

Βάζουν τα χέρια τους επάνω σε έναν άρρωστο και, δείτε έτσι, να γίνεται καλά. Θα μου πείτε, γίνονται καλά; Βεβαίως, εκτός του ότι υπάρχει πολλές φορές και μία απάτη, αλλά γενικά υπάρχει και μία αυθυποβολή. Προσθέσατε δε και ενέργεια του διαβόλου, για να βγάλετε συμπεράσματα. Διότι, αν λάβουμε υπόψη ότι ο ο διάβολος θα κάνει θαύματα, τι το εκπληκτικό; Τι το εκπληκτικό, όταν μάλιστα έχουν τη γλωσσολαλία και λέγουν άναρθρα πράγματα, τα οποία ουδείς καταλαβαίνει, και δήθεν ο ίδιος τα ερμηνεύει; Και ποιος εμένα με πληροφορεί ότι εσύ λες πράγματα δήθεν θεόπνευστα και λες ότι επαναλαμβάνεις το φαινόμενο της Πεντηκοστής; Μα το φαινόμενο της Πεντηκοστής είναι ανεπανάληπτο μέσα στην ιστορία. Σε όλους

όλους τους Αγίους της Εκκλησίας μας ουδέποτε επανελήφθη το φαινόμενο της Πεντηκοστής. Σας ευχαριστώ. Αυτό μία φορά, ούτε εις τους Αποστολικούς Πατέρες δεν συνέβη αυτό. Συνέβη μόνον εις τους Αποστόλους και εις εκείνους οι οποίοι ήσαν τότε εις το υπερώον. Ούτε εις τους Αποστολικούς Πατέρες δεν συνέβη η γλωσσολαλία. Ήταν ένα εντελώς έκτακτο φαινόμενο, έκτακτο γεγονός. Και εκτός αυτού η γλωσσολαλία δεν ήταν, παρακαλώ, άναρθρος. Σαφώς μας λέει και εκεί το βιβλίο των Πράξεων: όταν οι Απόστολοι βγήκαν να ομιλήσουν, οι ακροατές των Αποστόλων ήκουαν ο καθένας στη δική του τη γλώσσα το κήρυγμα του Ευαγγελίου. Αλλά εδώ έχουμε άναρθρα πράγματα. Δεν υπάρχει τίποτα που να ελέγξει κανείς και να πει ότι πράγματι έχουμε ξένη γλώσσα, και να είναι μια ξένη γλώσσα η οποία, βεβαίως, να ελεγχθεί ότι εσύ δεν την ξέρεις αυτή την ξένη γλώσσα. Αν λάβετε υπόψη, αγαπητοί μου, ότι και στον πνευματισμό έχουμε το φαινόμενο αυτό. Και είναι γνωστό...

οι υπνωτιζόμενοι, τα μέντιουμ, δύνανται να μιλούν ξένες γλώσσες, πραγματικά ξένες γλώσσες, να γράφουν ξένες γλώσσες, κινέζικα επί παραδείγματι, την οποία κινέζικη δεν γνωρίζει το μέντιουμ και, όταν μάλιστα βγει από την κατάσταση την υπνωτιστική, να αγνοεί τελείως εκείνα τα οποία έλεγε και έγραφε. Και όμως, εκείνα τα οποία είπε και έγραψε να είναι πραγματικά και να δίδουν πληροφορίες εκπληκτικές. Γι' αυτό πάρα πολύ προσοχή, διότι μην ξεχνάμε ότι πλάι στο γνήσιο υπάρχει ο παραχαράκτης διάβολος. Ποτέ δεν πρέπει να το ξεχνάμε ότι πλάι στο γνήσιο υπάρχει, επαναλαμβάνω, ο παραχαράκτης διάβολος.

Ακόμη, ότι η δική των εκκλησία είναι η μοναδική αληθινή. Οτιδήποτε υπάρχει έξω από τους Πεντηκοστιανούς είναι ψεύτικο. Κύρος έχει μόνο ό,τι λέγουν αυτοί. Και για την Ορθόδοξη Εκκλησία λέγουν το εξής, όπως και η Διεθνής Ρωμαιοκαθολική, για την οποία δεν ομιλώ φυσικά αυτή τη στιγμή, ομιλώ για τη Διεθνή Ορθόδοξη Εκκλησία: δέχονται ότι η Εκκλησία μας είναι η Βαβυλώνα, η πόρνη η μεγάλη, η Εκκλησία μας. Και αν ερωτήσετε, ευλόγως ερωτήσετε, τότε γιατί εκκλησιάζονται οι Πεντηκοστιανοί, γιατί κοινωνούν και προσεταιρίζονται Ορθοδόξους κληρικούς; Θα ιδείτε την απάντηση του καθηγητού κυρίου Σάκου της Θεολογίας στη Θεσσαλονίκη, ότι η ΙΧΟΕ, συγκεκριμένα η ΙΧΟΕ, είναι ο

δούρειος ίππος του Προτεσταντισμού, όπως η Ουνία είναι ο δούρειος ίππος του Ρωμαιοκαθολικισμού. Απλώς μετέρχονται τη μέθοδο της καλύψεως, για να προσεταιριστούν και να κάνουν τη δουλειά τους. Και όταν θα αποκτήσουν δύναμη, τότε θα εναντιωθούν, όπως έκαναν και οι Προτεστάντες που ήρθαν στην Ελλάδα μετά το 1821, που σας είχα πει την περασμένη φορά. Στην αρχή φιλέλληνες, φιλάνθρωποι, κοινωνικοί παράγοντες, άνοιξαν σχολεία κ.λπ. Και μετά εξεδήλωσαν το δηλητήριόν των. Εκείνο που ιδιαιτέρως πρέπει να σημειωθεί, αγαπητοί μου, για να δείτε πώς προσεταιρίζονται την Εκκλησία, είναι ότι στην Αμερική αυτή τη στιγμή δρα ένας Ορθόδοξος αρχιμανδρίτης ονόματι

Ευσέβιος Παπαστεφάνου. Αυτός ηγείται μιας αιρέσεως Πεντηκοστιανών με την επωνυμία «Έκχυσις του Αγίου Πνεύματος» και μάλιστα εκδίδει και ένα περιοδικό στην αγγλική γλώσσα. Αυτός ο Παπαστεφάνου πιθανώς έχει σχέση, καθώς φημολογείται, με τη ΧΟΕ της Ελλάδας και με άλλους Πεντηκοστιανούς κύκλους στην Ελλάδα, διότι έρχεται κάπου-κάπου στην Ελλάδα. Αυτό φημολογείται. Μάλιστα, η Εκκλησία μας δεν τον βλέπει καλά αυτόν τον άνθρωπο και εδώ έχω ένα απόκομμα εφημερίδος που λέγει «Έκτακτη σύγκληση της Ιεραρχίας» και λέει ότι θα ερευνήσει, θα εξετάσει τα εξής πράγματα η Ιεραρχία. Αυτή είναι από τον Ιανουάριο του 1979.

Ένα είναι η εδώ δράση κληρικού της Αρχιεπισκοπής Αμερικής, του Αρχιμανδρίτου Ευσεβίου Παπαστεφάνου, που κατηγορείται ότι παρουσιάζεται σαν εξορκιστής και θεραπευτής. Αλλά δεν το αρνείται ο ίδιος αυτό, όπως θα σας το δείξω από δικό του περιοδικό. Και δεν αναφέρομαι παρά μόνο διότι έχει ειπωθεί και φημολογείται, ξαναλέγω, ότι πιθανώς έχει σχέση με τη ΧΟΕ Ελλάδος.

Συνταυτίζεται και με τη ΧΟΕ Λαρίσης. Έχω το περιοδικό εδώ. Είναι αυτό εδώ. Ο τίτλος είναι «The Logos», δηλαδή «Ο Λόγος». Όπως βλέπετε, απ' έξω, στο εξώφυλλο, υπάρχει μία φωτογραφία. Είναι μία Ορθόδοξη Εκκλησία. Πάντως Ορθόδοξη. Όχι κάθε... Είναι Ορθόδοξη Εκκλησία. Και υπάρχουν μέσα πιστοί. Εκεί κάνει...

και εκείνα που κάνει αυτός ο άνθρωπος. Γονατίζουν και ανεβάζουν τα χέρια ψηλά. Είναι αυτές οι ιδιαίτερες προσευχές που κάνουν και έχουν μια συνάθροιση, θα λέγαμε, μέσα στην ίδια την Εκκλησία, που είναι στο Κλίβελαντ του Οχάιο, και προσεύχονται εκεί Ορθόδοξοι που έχουν παρασυρθεί από αυτόν, ο οποίος φέρεται ως Ορθόδοξος, ανά πάσα στιγμή, εν τούτοις, είναι, παρακαλώ, Πεντηκοστιανός. Λάβετε ένα κύριο άρθρο, εδώ στην αρχή, από το οποίο σας σταχυολογώ. Έχει γίνει μια ολόκληρη μετάφραση, αλλά δεν έχουμε χρόνο, γιατί πέρασε η ώρα, να σας τη διάβαζα ολόκληρη, ολόκληρο το άρθρο του. Σας σταχυολογώ μερικά μόνο σημεία. Προσεκλήθη, λέγει, σε δύο συνέδρια Πεντηκοστιανών, στα οποία ήταν και ομιλητής. Μου προσέδωκαν μια ευχάριστη ευκαιρία να αναμετρήσω από πρώτο χέρι την έκταση που το Πνεύμα το Άγιον έχει εκχυθεί

στο ανθρώπινο γένος σε αυτές τις έσχατες ημέρες. Αλλά θα θέλαμε ανάλυση ότι οι έσχατες ημέρες δεν είναι αυτές, αλλά είναι τότε, τις ημέρες της Πεντηκοστής. Βεβαίως, δεν έχει μείνει εκκλησία έξω από την έκχυση του Αγίου Πνεύματος. Ποιος το λέει, κύριε, ότι το Πνεύμα το Άγιον δρα και στους αιρετικούς; Διότι, όταν δεν υπάρχει, δεν έχει μείνει εκκλησία που να μην έχει δεχτεί την έκχυση του Αγίου Πνεύματος, σημαίνει ότι όπου και να πάω θα βρω το Πνεύμα το Άγιον. Μα αυτό το λέγουν και οι οικουμενιστές. Και, συνεπώς, αυτομάτως, αυτομάτως μένω στη θέση μου, είτε είμαι Ορθόδοξος είτε είμαι Ρωμαιοκαθολικός είτε είμαι Προτεστάντης είτε είμαι ό,τι είμαι, εφόσον το Πνεύμα το Άγιον υπάρχει παντού.

Για ποιο λόγο να μιλάω για αιρέσεις; Για ποιο λόγο να φύγω από εδώ και να πάω εκεί; Για ποιο λόγο; Αυτομάτως έχουμε, προσέξτε, αποχαρακτηρισμό των αιρέσεων. Αποχαρακτηρισμό των αιρέσεων, ότι δεν υπάρχει αίρεση, διότι παντού ενεργεί το Πνεύμα το Άγιο. Άλλο σημείο. Πάνω από 200 θεραπείες. Είχε γίνει ένα συνέδριο στην Ιερουσαλήμ και είχαν βρεθεί εκεί 4.000 άνθρωποι. Πάνω από 200 θεραπείες σημειώθηκαν στις θεραπευτικές κλήσεις που διευθύνθηκαν από την Κάθριν Κούλμαν τη μια μέρα και από τον Πατ Ρόμπερσον μιαν άλλη ημέρα. Είδατε; Πάνω από 200 θεραπείες. Ακόμη σημειώνει και λέει: ο θεολογικός διάλογος είναι ανωφελής. Τι σημαίνει αυτό; Γιατί να καθόμαστε και να μαλώνουμε περί δογμάτων και θεολογικού διαλόγου; Τα πράγματα είναι πολύ απλά. Εκείνο που έλεγε το πρότυπον μεταξύ Κωνσταντινουπόλεως και Ρώμης, ότι να ανοίξουμε τον διάλογο της αγάπης και όχι τον διάλογο των δογμάτων. Μπορούμε να μιλάμε για αγάπη χωρίς να ξεκαθαρίσουμε την ορθή πίστη;

Ορθόν αυτό; Είναι ορθόν; Πού πάμε; Πού βρισκόμαστε; Ακόμη, το μόνο δυσάρεστο στο συνέδριο της Ιερουσαλήμ ήταν που η Ορθόδοξος Εκκλησία ήταν η μόνη Εκκλησία που δεν αντιπροσωπεύτηκε από τοπικούς ανωτέρους κληρικούς στην Ιερουσαλήμ. Ο Πατριάρχης της Ιερουσαλήμ, αν και προσκλήθηκε, δεν ανταποκρίθηκε. Ήταν το μόνο δυσάρεστο. Δεν πήγαν οι Ορθόδοξοι στο συνέδριο των Πεντηκοστιανών στην Ιερουσαλήμ. Ευτυχώς που δεν πήγαν. Ευτυχώς. Εκεί βρήκε κάποιον ονόματι Κώστας Μπέιρ, το όνομά του ελληνικό φυσικά, τα άλλα δεν ξέρω πώς το πρόσλαβε, ένας Έλληνας ντόπιος της Ιερουσαλήμ, σημείωσε κατά τη διάρκεια ενός δυνατού μηνύματός του στη συνδιάσκεψη της Χάγης: «Ήμουν ένας Έλληνας Ορθόδοξος για τόσα χρόνια».

«Κανείς δεν μου είπε ότι ο Ιησούς Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μου». Αυτό το βάζει και σαν τίτλο, εξάλλου, στο άρθρο που γράφει ο Παπαστεφάνου. «Θέλω να ζητήσω από αυτή τη σύναξη των Πεντηκοστιανών να προσεύχεται για την Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία». Να προσεύχονται οι Πεντηκοστιανοί για τη δική μας Εκκλησία. Και σημειώνει ο Παπαστεφάνου: «Σαν ένας έφηβος, ο Κώστας Μπέιρ συνήθιζε να πετά πέτρες στους Πεντηκοστιανούς», καθαρά τα πράγματα, «στους Πεντηκοστιανούς που ήρχοντο στην Ιερουσαλήμ για να κηρύξουν το Ευαγγέλιο. Σήμερα έχει μια ευαγγελική και θεραπευτική διακονία που τον κάνει να επισκέπτεται πολλές χώρες του κόσμου». Δηλαδή αυτός έγινε Πεντηκοστιανός. Το κέντρο δραστηριότητος στις ΗΠΑ είναι Λίμα, Νιου Γιορκ κ.λπ. Κάθε Ορθόδοξος μόνο που θα μπορούσε να αισθανθεί αμηχανία, την παρατήρηση που έγινε.

Κάτι τρομερά λανθασμένο με ό,τι ονομάζουμε Ορθοδοξία. Κάτι τρομερά λανθασμένο με ό,τι ονομάζουμε Ορθοδοξία. Ακόμη, ο Ιησούς Χριστός δεν έρχεται στους ανθρώπους όπως λειτουργεί σήμερα η Ορθόδοξος Εκκλησία. Δηλαδή ο Χριστός σήμερα δεν πάει στους ανθρώπους όπως σήμερα η Εκκλησία μας εργάζεται και λειτουργεί. Και άλλα πολλά, αλλά φυσικά έχει περάσει η ώρα και δεν θέλω περισσότερο να σας κουράσω. Το συμπέρασμα ποιο είναι, αγαπητοί μου; Το συμπέρασμα είναι ότι αυτός ο άνθρωπος λειτουργεί σε Ορθόδοξες Εκκλησίες, παριστάνει τον Ορθόδοξο, ήτο κάποτε Ορθόδοξος, παριστάνει τον Ορθόδοξο και έχει άμεση σχέση με τους Πεντηκοστιανούς. Είναι ο άνθρωπος που προσπαθεί να προσεταιριστεί την Εκκλησία υπέρ των Πεντηκοστιανών. Είναι φοβερό πράγμα, είναι φοβερό πράγμα. Άνθρωποι που ζήσαν στην Αμερική μου το έχουν πει αυτό το πράγμα.

Από τη δική του τη δράση, αλλά και εδώ στην Ελλάδα, τι αυτός ο άνθρωπος κάνει. Συγκεκριμένα, στα «Αθωνικά Άνθη» του πατρός Θεοκλήτου υπάρχουν δύο άρθρα που αναφέρονται εναντίον του Μακράκη. Και εκεί αναφέρει κυρίως τον Παπαστεφάνου. Αυτά γράφτηκαν λίγο πριν το 1960. Και παρεμβαίνουν, παρακαλώ, δύο παρεμβαίνουν από την Αμερική, τον πατέρα Θεόκλητο, και τον βρίζουν κάποιοι λυσσωδώς, γιατί ετόλμησε να θίξει τον Μακράκη, τον ήδη αποθανόντα, και τον Ευσέβιον Παπαστεφάνου. Ευσέβιον Παπαστεφάνου. Και λέγει εκεί ο ένας εκ των δύο: «Τολμάς να βρίζεις τον...» κ.λπ., «ο οποίος πλησιάζει τους Προτεστάντες για να τους βοηθήσει και να τους φέρει στην Ορθοδοξία».

Γνωστό είναι, όχι, και το ολοφάνερο είναι, από τότε πέρασαν τόσα χρόνια, ότι εκείνος παρεσύρθη από τους Προτεστάντες, διότι του το τονίζει αυτό ο πατήρ Θεόκλητος: «Θα παρακαλούσα πολύ τον πατέρα Ευσέβιο να προσέχει τους κύκλους των Προτεσταντών που τον περιστοιχίζουν». Αυτά γράφονται προτού εξέλθει. Οπότε βλέπουμε, αγαπητοί μου, ότι αυτός ο άνθρωπος εργάζεται υπέρ των Προτεσταντών και ειδικότερα υπέρ των Πεντηκοστιανών. Το λέγω αυτό για να δώσω την εξής απάντηση: πώς είναι δυνατόν να προσεταιρίζονται οι άνθρωποι αυτή την Εκκλησία μας, την οποία υβρίζουν; Ε, είναι δυνατόν και το βλέπουμε αυτό καθαρά, όταν τους βλέπουμε να κοινωνούν, να προσεύχονται, να πλησιάζουν τους ιερείς, να εξομολογούνται, μόνο και μόνο διά να δώσουν την εντύπωση ότι είναι ένα πράγμα.

Στην πραγματικότητα είναι τορπίλες εις τα θεμέλια της Εκκλησίας μας. Αυτά, αγαπητοί μου, ήθελα να σας πω και διά τους Πεντηκοστιανούς και ειδικότερα διά τη ΧΟΕ, που βεβαίως είναι Πεντηκοστιανή αίρεση, σύμφωνα με τις διδασκαλίες που έχουν. Ο Πεντηκοστιανισμός, αγαπητοί μου, έχει ένα μακρινό πρόγονο, τον Μοντανισμό. Ο Μοντανός κατά τον δεύτερον αιώνα το ίδιο πράγμα έκανε. Ήταν ένας ιερεύς της Κυβέλης από τη Φρυγία. Όταν εδέχθη τον Χριστιανισμό, τα μπέρδεψε. Νόμισε ότι αυτός που δέχεται το Πνεύμα το Άγιον, ότι έχει ζωντανή την Πεντηκοστή διαρκώς μέσα του. Παρουσίαζε τα ίδια φαινόμενα, το προφητικό χάρισμα δήθεν και τις εκστάσεις και τα όνειρα και τα οράματα.

Ακολουθούσαν προφήτες και προφήτιδες. Και η αίρεσή του ταχύτατα διεδόθη σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο, από τη Μικρά Ασία μέχρι το Γιβραλτάρ, Βόρειο Αφρική κ.λπ. Διεδόθη ταχύτατα η αίρεσή του, αλλά και διελύθη μετά ταύτα, διότι η Εκκλησία κατεδίκασε τον Μοντανισμό. Ένας από τους Μοντανιστάς είναι και ο Τερτυλλιανός. Σας το λέγω για λόγους απλής γνώσεως. Έτσι οι Πεντηκοστιανοί έχουν και τον μακρινό τους πρόγονο, είναι ο Μοντανισμός. Η Εκκλησία μας, λοιπόν, κατεδίκασε και τον Μοντανισμό, κατεδίκασε και τον Προτεσταντισμό, όπως σας έλεγα την περασμένη φορά, και συνεπώς τόσο από πλευράς Μοντανισμού όσο και από πλευράς Προτεσταντισμού

εύκολο. Οι Πεντηκοστιανοί είναι καταδεδικασμένοι από την Εκκλησία.

Μας δεν μένει παρά μόνο εκείνο το οποίο μας λέγει ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ιωάννης στη Δευτέρα του Επιστολή: «Πλάνοι πολλοί εισήλθον εις τον κόσμον». Θα έλεγε κανένας ότι τι σημασία θα είχε η παρουσία των πλάνων ανθρώπων, τι σημασία θα είχε; Εάν τα πράγματα ήσαν όλα πολύ καλά, έχει πάρα πολλή σημασία να είσαι Ορθόδοξος Χριστιανός. Τα ακούτε, παρακαλώ; Μην πείτε ότι μια στιγμή όλοι καλά λόγια λένε. Μην το πείτε ποτέ αυτό. Εάν ήταν έτσι τα πράγματα, δεν θα μιλούσε περί πλάνης και περί πλάνων ανθρώπων ο Λόγος του Θεού. «Πλάνοι, λοιπόν, πολλοί εισήλθον εις τον κόσμον. Βλέπετε εαυτούς», προσέχετε τους εαυτούς σας, σημειώνει και προτρέπει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης,

«να μη απολέσωμεν α εργασάμεθα», «μισθόν πλήρη απολάβωμεν», για να μην χάσωμε, ώστε μπορούμε να χάσουμε στην αίρεση, για να μην χάσωμε εκείνα που δουλέψαμε, αλλά να πάρουμε ολόκληρο το μισθό μας. «Πας ο παραβαίνων και μη μένων εν τη διδαχή του Χριστού», δηλαδή στην Ορθόδοξο πίστη, «Θεόν ουκ έχει». Ξέρετε ότι το θέμα της αθεΐας κατά την Αγία Γραφή δεν είναι όπως το νομίζουμε, λέγοντας ότι ένας άνθρωπος ο οποίος απλώς δεν δέχεται τίποτα, τίποτα, αυτός λέγεται άθεος. Διά την Αγία Γραφή, άθεος είναι εκείνος ο οποίος δεν δέχεται πλήρως εκείνο που λέγει ο Χριστός. Το λέει εδώ σαφώς ο Ευαγγελιστής: «Ο μη μένων εν τη διδαχή του Χριστού», στο Ευαγγέλιο δηλαδή, αυτός «Θεόν ουκ έχει. Ο μένων εν τη διδαχή του Χριστού, ούτος και τον Πατέρα και τον Υιόν έχει». «Εί τις έρχεται προς υμάς».

Έρχεται σε εσάς «και ταύτην την διδαχήν ου φέρει», δεν φέρει τη διδαχή του Ευαγγελίου την Ορθόδοξον, «μη λαμβάνετε αυτόν εις οικίαν», στο σπίτι σας να μην τον βάλετε, «και χαίρειν αυτώ μη λέγετε», και καλημέρα να μην του λέτε. Αν κάποιος πει «μα, μια καλημέρα, η καλημέρα είναι του Θεού», και τι είσαι εσύ, αγιότερος από τον Άγιο Ιωάννη τον Ευαγγελιστή; Και τι είσαι εσύ, θεολογικότερος από τον Άγιο Ιωάννη τον Ευαγγελιστή; Και τι είσαι εσύ, έχεις πιο πολύ αγάπη από τον Άγιο Ιωάννη τον Ευαγγελιστή, τον μαθητή της αγάπης; Δεν το νομίζω. Συνεπώς, αυτό που κάνεις είναι παρακοή και την παρακοή σου αυτή θα την πληρώσεις πολύ ακριβά, με το να παρασυρθείς. Λοιπόν, στο σπίτι σας τον αιρετικό δεν θα τον βάλετε και καλημέρα δεν θα του πείτε. «Ο γαρ λέγων αυτώ χαίρειν»

«κοινωνεί τοις έργοις αυτού τοις πονηροίς». Γιατί εκείνος ο οποίος του λέει καλημέρα, του αιρετικού, αυτός γίνεται κοινωνός των πονηρών αυτού έργων, του αιρετικού. Έτσι, αγαπητοί μου, ας μένωμε πάντοτε σαν τέκνα φωτός και σαν τέκνα φωτός πάντοτε να περιπατούμε. Το λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Τις κοινωνία φωτί προς σκότος;» Τι σχέση υπάρχει ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι; Μακριά, λοιπόν, από τις ψευδωνύμου γνώσεως. Και όταν μένωμε μακριά από την ψευδώνυμο γνώση, μακριά από κάθε τι πλανεμένο, τότε πραγματικά θα είμαι μέσα εις τον χώρον εκείνον που έχουμε την ελπίδα να σωθούμε. Σας εύχομαι καλό καλοκαίρι και πολλή ευλογία. Να σας κάνω μερικές ανακοινώσεις. Με το σημερινό μας θέμα τελειώσαμε, με τη βοήθεια του Θεού,

τα μαθήματά μας, τα θέματά μας αυτής της χρονιάς. Ο Θεός, ελπίζομαι, ότι ευλόγησε και τη χρονιά αυτή. Μας έδωσε την ευκαιρία να μιλήσουμε πάνω εις τη δίκην του Χριστού, εις τον θάνατον του Χριστού, τον Σταυρόν και την εις Άδου κάθοδόν Του. Μας έδωκε πολλές ευκαιρίες ο Κύριος και οφείλουμε πραγματικά να Τον ευχαριστήσουμε και να Τον δοξάσουμε. Όπως ομοίως πρέπει να επαινέσω εσάς, που πολλές φορές σας επαινώ. Διότι πρέπει να σας πω ότι τελευταίο θέμα σήμερα, ζέστη υπερβολική, παρά ταύτα τόσο πλήθος ανθρώπων γύρω, ορθίων, παρακολουθείτε τις ομιλίες μέχρι την τελευταία ομιλία. Αυτό είναι πολύ ελπιδοφόρο, γιατί σημαίνει ότι ο Λόγος του Θεού βρίσκει απήχηση μέσα στις ψυχές σας.

Καλοκαίρι, όπως κάθε χρόνο, εάν ο Θεός θέλει και ευδοκήσει και ευλογήσει, θα έχουμε κατά μήνα μία ομιλία. Τώρα θα επανερχόμεθα πάντοτε ημέρα Τρίτη, πάντα ημέρα Τρίτη: 31 Ιουλίου — Ιουλίου, ο έβδομος μήνας, Ιουλίου, όχι Ιουνίου, Ιουλίου — 31 Ιουλίου, 28 Αυγούστου και 18 Σεπτεμβρίου. Το πρόγραμμα θα αναρτηθεί, ήδη ανηρτήθη έξω στην πόρτα του Αγίου Αχιλλίου. Κάθε Τρίτη θα είναι 8 με 9 το βράδυ. Την ίδια μέρα, δηλαδή τις ίδιες ημερομηνίες, θα βρίσκομαι και στον Άγιο Στυλιανό, πρώτα ο Θεός, για εξομολόγηση, από τις 8 το πρωί έως τις 12 το μεσημέρι. Και μετά, στις 8 το βράδυ, εδώ θα έχουμε την ομιλία.

Ομοίως, όλο το καλοκαίρι, δηλαδή όλο το χρόνο, γίνεται ομιλία εις το Στόμιο, ημέρα Τετάρτη. Αλλάζουμε την ώρα για την προσεχή Τετάρτη. Επειδή μάλιστα θα αλλάξει για την προσεχή Τετάρτη και δεν θα υπήρχε τρόπος να το μάθετε, γι' αυτό γίνεται τώρα και η ανακοίνωση. Το λεωφορείο, το πούλμαν, από την πλατεία Ταχυδρομείου θα αναχωρήσει στις 18.00 το απόγευμα και η ομιλία στο Στόμιο θα είναι στις 19.00. Να το γνωρίζετε αυτό. Η ομιλία, λοιπόν, της Τετάρτης στον Άγιο Νικόλαο του Στομίου είναι κάθε Τετάρτη, όλο το χρόνο. Ομοίως, παρεκλήθην να σας πω και κάτι για τον Άγιο Χαράλαμπο. Επειδή ο Άγιος Χαράλαμπος είναι καινούργιος ναός, καινούργια εκκλησία.

Δόξα τω Θεώ, μερικοί καινούργιοι ναοί εδώ στην πόλη μας έγιναν πολύ γρήγορα, με πολύ, πολύ ευλογία από το Θεό. Έγιναν πάρα πολύ γρήγορα, εκ των οποίων και ο Άγιος Χαράλαμπος. Και τον χαιρόμαστε. Πραγματικά είναι πολύ ωραίος ναός. Όπως είναι επόμενον, πάντα τελειώνουν τα οικονομικά σε τόσο μεγάλα έργα και παρεκλήθην να σας παρακαλέσω ότι, αν θέλατε, μπορείτε να προσφέρετε εις τον έρανο που γίνεται του Αγίου Χαραλάμπους, για να φτιάξουν πάλι κάτι. Κάποιος κύριος βρίσκεται εδώ. Αν κανείς θα είχε εδώ κάτι να προσφέρει, έξω εκεί στην είσοδο. Αν όμως δεν έχει κανείς τώρα μαζί του τίποτε, μπορεί να πάει εκεί στον Άγιο Χαράλαμπο και να δώσει κάτι για τη συνέχιση της ανοικοδομήσεως. Αγαπητοί μου, το καλοκαίρι επήλθε. Υπάρχουν οι κίνδυνοι στο καλοκαίρι.

Να σας βοηθήσει ο Θεός. Μην ξεχνάτε ότι το καλοκαίρι είναι επικίνδυνο, διότι εμείς δεν δουλεύουμε, αλλά δουλεύει ο διάβολος. Μην ξεχνάτε ότι το καλοκαίρι μπαίνουν και πολλές φωτιές, όχι στα δάση μόνο, αλλά και στις ψυχές. Και τις φωτιές αυτές, τις πυρκαγιές, τις βάζει ο διάβολος. Ύλη ποικίλη και εύφλεκτος: ξεγυμνώσεις κτλ., κτλ., κτλ., εύφλεκτος. Ας προσέχουμε, λοιπόν. Ας προσέχουμε τα μάτια μας, ας προσέχουμε τα αυτιά μας, ας προσέχουμε τους τόπους που πηγαίνουμε. Χίλιες φορές να καβουρδιστούμε εις το σπίτι μας, στη ζέστη της Λαρίσης, παρά να καβουρδιζόμεθα αιωνίως εις το πύρ της κολάσεως ή εις το πύρ ενός πάθους. Αγαπητοί μου, μυριάκις προτιμότερο.

Ξέρετε ότι θα πάτε κάπου να δροσιστείτε, στη θάλασσα ή οπουδήποτε, και εκεί θα υπάρξει πολλή αμαρτία, τότε να μην πάτε ποτέ. Εάν πήγατε σε έναν τόπο που δεν ξέρατε ότι υπάρχει αμαρτία και αντιληφθήκατε ότι υπάρχει αμαρτία, να φύγετε γρήγορα, γρήγορα, γρήγορα. Μην αφήσετε εκεί ούτε τη γυναίκα σας ούτε τα παιδιά σας, ακριβώς για να μην αλλοιωθούμε από το πνεύμα της πλάνης και του σατανά. Και όταν είμεθα προσεκτικοί, τότε και εκείνα που δεν θα μπορούσαμε να προσέξουμε, θα έρθει ο Θεός να μας βοηθήσει. Και να μας βοηθήσει για να πετύχουμε πραγματικά την αγάπη, την αγιότητα, την αρετή και την ένωσή μας με τον Κύριό μας Ιησού. Σας εύχομαι από βάθους καρδιάς καλό καλοκαίρι.