Cornelius the Centurion

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

And this evening, by the grace of God and through the prayers of the Holy Fathers, I would like to say something that may give even good people cause for reflection. You know, especially in our day, so-called good people have taken the place of Christians. It is one thing to be a good person and another to be a Christian. We must pay attention to this. It is not that a Christian is not, or should not also be, a good person. But very often a so-called good person is not a Christian at all.

Hell is full of good people. Who does not go to Hell? Christians. You will not find Christians in Hell—not Christians on paper, not Christians on identity cards, not Christians who merely observe outward forms, but true Christians, who both bear the name and live the reality, as Saint Ignatius the God-bearer says: “I do not want merely to be called a Christian, but also to be found to be one.” And so our age today, in order to avoid the Church, to avoid the Mysteries, and to avoid all the “do nots” and “thou shalt nots” proclaimed by the Gospel...

Good people do exist—I admit that there are very good people in the world—but they may not be Christians at all. Christ did not come into the world to make good people. He came to make Christians; and conscious, committed Christians are naturally also good people. A good person does not steal. A good person does not lie, for example, or do other such things. But may a Christian do them? Should he do them? The moment he becomes a Christian, he can no longer steal. He may know where valuables have been left lying about, and perhaps once his eye would have fallen on them and he would quickly have looked for an opportunity to take them; but now, when he sees them exposed, he fears God.

So this is the sickness of our day. When we begin speaking to many people about the Gospel, about the moral values of the Church, or about the purpose of the Church, they answer: “No—you do not know what I do in secret. Never mind that I do not go to church; I have my own close relationship with the Nazarene.” In other words, “I am all right.” He issues himself a certificate of good standing. He insists that he does many good things but does not care to speak of them or to go to Church. He keeps his distance and still believes that all is well with him, although he does not live according to the law of the Gospel.

And some of these things, unfortunately, are also done by us so-called Christians. Then others say, “What I do is not even done by the so-called Christian—the one who goes to church and receives Holy Communion—yet I do it.” For we become the reason, as Isaiah says, that the name of the Lord is blasphemed among the nations. Yet one matter is one thing, and the other is another. To confirm what I have said and support this position, I shall draw upon an incident from the New Testament. It presents the matter very vividly and is especially helpful here. By coincidence, it concerns a person whom our Church commemorated the day before yesterday, on Sunday. But because of the other events commemorated that Sunday, the Sunday before the Exaltation...

and the other commemorations observed by the Church, this person was not discussed at all. He is a figure from the days of the Holy Apostles and is mentioned in the Acts of the Apostles. Those of you who read Scripture and wish to find the passage will find it in the tenth chapter of Acts. Listen to what it says. This is the text I have brought with me this evening: “There was a certain man in Caesarea named Cornelius.” A man in Caesarea, it says, whose name was Cornelius. “A centurion of what was called the Italian Cohort.” He was clearly a military officer, and he was in command of one hundred soldiers.

That is precisely what he was.

“A devout man who feared God with all his household, who gave many alms to the people and prayed to God continually, saw clearly in a vision, about the ninth hour of the day, an angel of God coming in to him and speaking to him.” Here was a man of the Italian Cohort named Cornelius, who was devout and feared God—he was a God-fearing man. And not only he, but his whole household: “with all his household.” He was a man of almsgiving and a man of prayer, one who “prayed continually.” Thank you.

At three in the afternoon, the ninth hour, he saw an angel of the Lord in his house, and the angel said certain things to him. We shall see what he told him a little later. But I would like to pause at this point. Cornelius possesses a fourfold set of virtues: devotion, fear of God, almsgiving, fasting, and prayer—five, in fact. Yet this is a man who still has no relationship with Christ, an unbaptized man, a man who has not yet received grace and is still a stranger to all these things. We cannot dispute the truth of the account. Since the Holy Spirit, through Luke, the author of Acts, says that Cornelius was devout, we cannot claim that he was irreverent.

When Holy Scripture calls him God-fearing, can we say that he was an atheist? When it says that his whole family was united with him, that they all feared and revered God, we cannot say that this was untrue. If it says that he fasted, we cannot say that he did not fast; and if it says that he prayed and was a man of prayer, we cannot say that he was not. We cannot say such things, because what is written here, I want you to understand, was written through the Holy Spirit. Human hands, pens, paper, and ink were indeed employed, but the One who moved the hand to write was not man, but the Holy Spirit Himself. The testimony is true. I would therefore like to ask myself, and I ask each of you to ask yourselves: we who are now baptized, we who have received grace—do we bear any resemblance to this man?

He is God-fearing; he is devout. The first thing the text says of him is that he was “devout.” Do we have devotion and reverence? If not toward God, do we at least show reverence toward those who are older than we are?

Do we show reverence toward our parents? Do we respect anything today, in this age in which we live? Does the student respect the teacher? Do we respect our clergy? Do we respect our elders? Irreverence has gone through the roof. People say, “He is false, and I have no reason to show him respect.” And Cornelius was not devout by himself. He had evidently passed this devotion on to his family as well: “with all his household.” Do we have devout families? Many times we are ashamed to say, “This is my son,” or, “This is my daughter,” or, “This is my wife,” or, “This is my husband.” Many times we are ashamed to say it.

Only the authorities seem able to summon us, reprimand us, and call us back to order. The reverence that ought to exist today is gone—this ordered reverence within the hierarchy of life: reverence toward Heaven and proper reverence here among ourselves. Do children respect their parents and their teachers? The commandment teaches this, and the Church also prays for parents, teachers, and others. One gave the child physical life; another helped give him spiritual life. Honour the teacher! The father brought the child into natural birth, while the spiritual luminary, the clergyman, raised him toward spiritual life. His mother gave birth to him according to the image of earthly life, while the priest brings him to rebirth for Paradise. A human being has two births.

There is birth according to the flesh and birth through divine Baptism. What did Nicodemus hear in his conversation with Christ that night, as we read in John? “Nicodemus, unless you are born from above, you cannot see the Kingdom of Heaven.” You will not be born again from your mother, but you must be born of the Spirit and of water. And who performs this ministry? Another spiritual father, one called a clergyman, a priest. Is there reverence toward priests today? People have reached such a point of spiritual delusion—and it truly is demonic—that they regard meeting a priest as a bad omen. A bad omen! But where is the human being in all this? The priestly hand carries a mighty ministry, however sinful the man himself may be. He too is human; he goes to Holy Confession and practices metanoia—repentance—and...

Nevertheless, this respect no longer exists. Are there people today who honour their parents and treat them with reverence? Where are the parents today? Are they in their children’s homes, cared for in their old age? Do children think about their parents? I am not speaking about what you do here, but down where we live in the capital, we have cast our parents aside. You may give the elderly father and mother golden spoons and every comfort, yet this will not satisfy them; their complaint and even their curse may still rest upon you. Pay as much as you like—neither doctors nor professional care will satisfy them. The old father wants his dear son to caress him; he wants to see his child and delight in his daughter-in-law. He will live only a little while longer, and he does not care if he has nothing to eat.

You all understand this perfectly well. Here we see a man who, we might say, did not yet belong to Christ; he did not know Christ and had not yet received grace. He did not possess the strength that comes through grace, and yet he performed deeds that should put us so-called Christians to shame today. He was, then, “devout and God-fearing.” Are there God-fearing people today? We fear germs, but we do not fear God. We fear infection connected with an abortion, but we do not fear the abortion itself. Is what I am saying true or not? We fear punishment, but not theft. We fear sorrow, but not the sin that causes it. We fear other people: “What will people say?” We do not have fear of God; we have fear of man. We are no longer God-fearing people. This is what we have become today!

We constantly commit sin beneath the gaze of God. For the eye of God ranges throughout the whole world, seeking those who belong to Him. Just as He sought and found Lot, and just as He sought Adam, so He seeks His own; and He also knows those who are not His. Fear God, revere God, take God into account, reckon with God. Who fears God? Who reveres Him? Who takes Him into account? Man has taken everything upon himself. He thinks that he governs everything, that he will rule, act, and arrange all things—leaving God entirely out. Paul says beautifully, in the passage we hear during Holy Matrimony, “And let the wife see that she respects her husband.” Yet the wife rushes to step on her husband’s foot so that she may keep him beneath her foot throughout their life together. Are you not ashamed?

Are you not ashamed—you who do it, the mother-in-law who advises it, the maid of honour who suggests it, and the sister standing nearby? You came so that this Mystery might be blessed, and yet the question is who will step on whom! Where does Saint Paul say such a thing? He says, “And let the wife see that she respects her husband”—that she honours him, takes him seriously, and gives him due regard. How can a household function otherwise? The wife is called to offer her own help and to supply what may be lacking beside her husband. She completes what is needed. For woman came from man, not man from woman. That is what Paul says in First Corinthians. Is it not so? Was Eve not made from Adam? Was Adam made from Eve? Was it not Eve who brought disorder into things? Was it not Eve who marred them?

If societies suffer today, they suffer because woman has been placed where she was not meant to be. A woman’s kingdom is not Parliament, the airplane, the marketplace, or the swimming pool; it is her home. There the woman is queen, guarding the place God has entrusted to her. That is true queenship. The names of such women endure into eternity, as the names of the mothers of the Saints have endured. Today mothers no longer take pride in bearing children or in raising them so that they may offer them to God. Instead, our attention has risen—or rather fallen—to many other worldly levels. This brings decline. There is no respect. We have become harsh and unyielding toward parents, bishops, and priests. We fear nothing and imagine that everything belongs to us. Yet everything depends upon God, and glory, honour, and worship must be offered to Him.

Cornelius stands out in this regard. I do not know whether you noticed the phrase I mentioned earlier: “with all his household.” He succeeded in establishing this spirit throughout his home. Today our children have slipped away from us. They do not take us seriously. Do they respect the priest or the teacher? No. Children take no one seriously. There is no respect. Today there is no Christian family—apart from certain exceptions, of course. Every rule has its exceptions, as you know, but the exception cannot define the rule. The rule today is that the family no longer truly exists. The Church in the home no longer exists. The father has ceased to represent Christ in the home. The mother has ceased to reflect the Most Holy Theotokos, and the children have ceased to resemble the Saints. Today the home has become merely a place where people come and go.

The father comes home whenever he pleases, the mother comes home whenever she pleases, and the children come home whenever they please. The house has become a place people merely pass through. Naturally, there is no fear of God. Once we had it. The family does not pray together. They do not sit down at the table together and raise their hands in prayer. They do not go to Holy Confession together, attend Church together, or receive Holy Communion together. There is no family unity, no harmony, no mutual understanding. Even among you, in the large cities, foreign customs have crept in through sons-in-law and daughters-in-law. With all this modern bustle, which can carry us across half the seas in a fraction of a second, Christianity and the beautiful tradition of Hellenism and Orthodoxy have become confused, and we have lost our bearings. That family life no longer exists. Mothers no longer labor for it either. The child leaves for school, and the mother goes to the telephone to chat with another woman, or goes out to the marketplace to talk with someone else.

Has anyone knelt down? Has any mother remained there at prayer until her knees became calloused like a goat’s? Has she prayed the Paraklesis to the Most Holy Theotokos, imploring mercy for her burdened husband and for the treasures entrusted to her—her sons and daughters—and praying for the child she has brought into the world? These things are no longer done. Consequently, when the mother is not the pillar of the Church within the family, it is only natural for the family to be shipwrecked and for the fear of God to disappear. The child will come and dictate what is to be eaten at midday. The mother will have no say over what the family meal is to be. You will ask the pampered boy what he wants; you will ask the young lady what she wants to eat, so that she can hurry back outside. Yes, there is no fear of God. Why? Because beneath all the noisy slogans of progress, as they call it...

...the family’s catechetical formation has been buried. It is difficult to provide it today under the conditions in which we live, because one person builds within the home while those outside tear everything down. Yet if these spiritual safeguards are present, we cannot fail to see good results. The young woman and the young man may wander for a time, because youth is like influenza: it must run its course. As the doctor tells us, “It is the flu; it will last for so many days, and nothing can stop it.” But the young person will return. In former times, people knew how to nurture a child. The grandmother of Saint Nektarios of Aegina would sit with him on her knees and teach him the things of the Church. Today a mother puts the child in front of the television. “Sit and watch television so that you will not cry,” she says, while the lady does her nails so that no one will outshine her.

Abroad, these things are carefully organized to place children in front of such programs—even programs that present Satan himself—so that the children remain occupied and their mothers are free to pursue the rest of their social, domestic, or worldly concerns. Indeed, while I was a guest in one home, I saw Satan appearing in a children’s program and called out to the mother. She treated it as something entirely harmless. You have not paid attention to these things; none of us has. She leaves the child there for one hour, two hours, three hours, and the child is instructed by Judaism and by alien teachings. Such a family can never—never—be God-fearing. One day it will shut Christ outside, and as a consequence, one day the whole family will find itself shut outside Christ. But this man, Cornelius, Scripture says, was devout “with all his household.” He is a man we ought to envy.

My family today lives under grace, and yet it should envy this man. Where do you set something aside to give to others? For if we read the sixteenth chapter of First Corinthians, we find Paul saying to the Church at Corinth: “Throughout the week, set something aside. Put it away somewhere—as we might say, in the cupboard, in the kitchen, inside a cup...”

...a few drachmas. Suppose your husband leaves you two hundred, three hundred, or five hundred drachmas for today’s shopping. Spend twenty or thirty drachmas less. No one will go hungry, and no one will suffer for it. Put that amount aside, and by Sunday you will see that you have two or three hundred drachmas ready for almsgiving. When you go to Church, if you do not personally know anyone who is poor, there is the collection box of the charitable society. Its committee can take the money and provide even a bottle of milk for people in need. Who does this? Go and open the charitable society’s box in the evening. What will you find? You cannot imagine. Often there is nothing; at other times there are a few tiny coins—five, ten, or twenty drachmas. There is no organized charity, no regular almsgiving. A person today receives ten thousand drachmas...

...and should say, “I will give ten percent.” Shall I become like a Jew or a Pharisee and tithe? Then let me give at least ten percent, if not twenty or thirty. He does not understand that by doing this he brings a blessing upon what remains. God may preserve him from sickness, from damage to his machinery, or from some other misfortune. He does not consider this. He does not realize that God is waiting for a response from man. God gives him money and expects him to return something from what he has received. Man does not understand that mercy shown to others draws down the mercy of God. There is no organized charity. If there is no almsgiving in the home, do not expect mercy from God. Christ has said, “I desire mercy, and not sacrifice.” Do you bear this in mind? Here is a man who possessed these virtues even though he was not yet a Christian. Yet you have no relationship with the law of the Gospel and no connection with spiritual theology.

Early in the morning a person can spend thirty-five drachmas on cigarettes, more on coffee, sweets, ice cream, and one thing after another; but for charity, not even a small coin. To show your love, your concern, and your compassion, read the Apostle and see how he expresses it: “To the weak I became as weak.” And there are many weak and needy people. Sadly, young people have even dared to tell me, “I do not know anyone poor.” Do not tell me that. Ask your neighbor. Ask the Church, which knows.

Today there are special sections in supermarkets for food for dogs and cats, while there are human beings who do not have a glass of milk. There are people who cannot afford an aspirin to bring down their fever. There are families unable to keep a roof over their children’s heads because landlords will not accept them when they have many children, and they often find themselves cast out. Yes, even in the fullness of the twentieth century, such things exist. How many examples do we need? And beyond our own country there is foreign missionary work among Africans, Asians, and other peoples. Is money not needed in order to preach Christ? Almsgiving is not only material; it is also spiritual. Have you ever contributed anything to missionary work?

Have you ever given a thousand drachmas to help send a priest there so that Africans might become Christians? Have you ever sent a thousand drachmas so that an African there might receive Baptism? Have you done so? Where is this charity? For this reason, Cornelius will judge us one day. He was a man of the Old Testament, yet he will stand as a witness for the prosecution against us who live under the New Testament, under the Gospel. In any event, let us continue: “And he prayed to God continually.” He was a man of prayer. Who taught him this prayer? Who gave it to him? Man was created by God, and the human soul is directed toward God and continually seeks Him. Man ought to be like that flower called the sunflower—I do not know whether you are familiar with it.

It resembles the sun. At night it bows its head and sleeps. As soon as it sees the sun, it raises its head and follows throughout the day the sun that gives it light. Then, of course, it lowers its head again. This is how man ought to be. If trees, plants, and flowers acknowledge their God and turn toward Him, does man not know that something higher exists? Does he not need to pray, to thank God for everything God provides before he can ask, and to implore Him for whatever lies beyond his own power? And yet he does not do it. As I told you on the first evening, prayer has no place in the schedule of modern European man. It simply is not there. Why? He knows when he will get up, how long he will spend dressing, when he will return, how long he will spend shaving, and how much time he will spend with his wife, his child, his home, and everything else. But he does not know how much time he will give to prayer.

“I will pray now,” he says. He makes some caricature of the sign of the Cross from a distance, his wife crosses herself, and that is all. But Cornelius “prayed continually.” And so he saw the vision of which I am speaking. In the vision he saw the angel, who came and said to him, “Cornelius.”

“Your prayers and your alms have ascended as a memorial before God.” Do you hear these words? The angel informs him that his prayers and alms have reached the presence of God. He now has assurance that his prayers have arrived there. We do not possess such assurance—whether our prayers have reached God, whether we have ever truly given alms, or whether those alms have reached Him—because our prayers and almsgiving are mixed with foreign motives. We pray when we are in need. When we need nothing, we do not pray. We make a single sign of the Cross for everything. And then God could say to us, “Ah, now that you need Me, you remember Me!”

What an ugly state of affairs! Consequently, such prayers are not accepted. True prayers are those offered to God at all times, in good times and bad, while leaving Him to arrange the outcome according to what is truly beneficial for man. Here we have an answer from the heavenly record: “Your prayers and your almsgiving have reached here.” Our own alms often do not reach there because they come from stolen money, from wealth acquired through injustice. Whether we give in order to be seen or to place someone under obligation, our offering does not come from our honest surplus or from honorable labor. Much of what we give—even to the Church, for holy icons, charitable works, and similar things—is not recorded in Heaven. It does not reach Heaven and cannot withstand the justice of God. It is counterfeit, mixed with foreign matter...

This is why assurance is needed. The angel came and told him, “Your alms and your prayer have reached Heaven.” Someone might then say, “Blessed Cornelius! Since they have reached Heaven, that settles it. You are destined for Paradise. Since your works, your goodness, and your whole manner of life have been esteemed by Heaven, sail peacefully into Paradise.” But as you will see, Cornelius is not yet ready for Paradise. Indeed, Cornelius is not yet ready for Paradise. Listen to what the angel tells him: “They have ascended as a memorial before God. And now send men to Joppa and summon Simon, who is called Peter. He is lodging with a certain Simon, a tanner, whose house is...”

“...by the sea.” What does this mean? The angel tells him, “Send two of your men to Joppa and ask for a man named Simon, who is called Peter. He is staying with a tanner by the sea. Have him come and tell you what you must do to be saved.” Your almsgiving and prayers are good, but salvation is not contained in them by themselves. As we sometimes say, there is no such thing as a work that saves in itself. Where Christ is, there is salvation. I will give you a definition—and I will repeat it many times so that you may fix it firmly in your minds: a person’s works secure him a place in Paradise.

A place in Paradise. Do you understand what I mean? Imagine that you have a six-room penthouse waiting for you in Paradise, yet you have no key to enter it and must sit outside at the gate. Do you understand this great matter? This is the position of good people who have performed many good works in their lives but do not have Christ. Christ is the key. “I am the door. If anyone enters through Me, he will go in and out.” Man cannot enter by himself. Therefore, together with the good works we perform, we must take Christ seriously. We must take seriously His Church, His people, and the Mysteries...

...for these are what give eternal value to the rest of our good conduct. Thus, I repeat: a person’s good works secure him a place, but not entrance. Christ is the entrance through which you go in to find the place corresponding to your works. If there were young people here—or, sadly, even certain older people—we could ask them about this. We know that racetracks and stadiums have numbered seats. People pay very dearly for them, yet sometimes they remain outside. Perhaps they did not enter in time, perhaps they did not arrive at the proper hour, or perhaps the crowd was too great. They cannot use the numbered ticket for which they paid on the black market. Someone else may be sitting in their seat while they...

...were expected inside but remained outside. That is how it is. Christ is the One who opens the road to the Kingdom of Heaven. He wants a person to possess a good soul, but first of all to belong to Christ: first a brother of Christ, first a child of God, first a kinsman of the Father. To enter the Kingdom of Heaven, notice the word used in these texts: “inherit.” The Kingdom of Heaven is not payment for services rendered; it is not a man’s daily wage. I cannot give away a pair of slippers that do not fit me and exchange them for Paradise. I cannot give away some food that would have spoiled by tomorrow and exchange it for Paradise.

You are called to inherit. Who receives an inheritance? Laborers, slaves, hired servants? No. Brothers, children, and relatives. You must therefore become a kinsman of Christ, because the Kingdom belongs to the Father. “Come, inherit the Kingdom of My Father, prepared from the foundation of the world.” For me to inherit the Kingdom, I must be related to God. You hear people say that all human beings are children of God. No, that is mistaken! Human beings are not automatically children of God. What are they? His creatures, His handiwork, those whom He has made—but not yet His children. How do they become children of God? “As many as received Him”—whom? Christ—“to them He gave the authority to become children of God.”

A person may have no relationship with Christ at all. He may blaspheme Christ, have no regard for His Gospel, never go to His Church, show no respect for His clergy, and make no use of the Mysteries. How, then, can he be a brother of Christ and a child of God? To say, “Our Father, who art in heaven,” you must be a brother of Christ. “As many of you as were baptized into Christ have put on Christ”; “He who eats My flesh and drinks My blood abides in Me, and I in him”; and, “Inasmuch as you did it to one of the least of these My brethren.” I must be a brother of Christ in order to be a child of God. Some people should not even say the Our Father; and when it is said in the Church, they ought to go outside, because they do not believe it at all and have no relationship with Christ. The Kingdom of Heaven, then, is inherited—and it truly is a kingdom. When a king dies, do ordinary people receive his kingdom? No, the princes inherit it. That is why Christians are royal children.

And when does someone become a royal child? When our Adamic blood is changed and the blood of Christ is placed within us. This is why Holy Communion is necessary and must be received continually: so that our blood may be changed, so that we may become royal children and thus children of God. Christ is the Son and heir by nature. We are His brothers by grace and, consequently, children of God by grace. He is “the only-begotten Son of God.” This is why we need the Church, why we need the Holy Chalice, why we need Holy Communion, why we need a spiritual father, and why all these things are necessary. God seeks to make us royal children through the transfusion of the blood of that King. Otherwise, how could we have a claim to the Kingdom tomorrow? The Kingdom is not a wage or reward earned by merit; it is an inheritance. It is like a man dying in America and...

leaving an estate of one hundred thousand dollars. The newspapers announce that the heirs of a certain man are being sought, and people come forward from this village and that city, saying, “Here we are; we are his relatives.” A person produces the documents proving his kinship, goes there, and receives the inheritance left to him. This is how matters stand with the Kingdom of Heaven. Our works determine the place prepared for us, so that we do not travel into eternity third class or economy class, but in luxury—even the greatest luxury! Yet we need Christ, who can present those works and say, “I did this, and you did that,” and so forth. The blood of Jesus Christ is what presents us before God the Father and before the justice of God. This is what this man’s story teaches us. Yet the angel says to him, “Cornelius...”

“Send word for that man to come and tell you what you must do.” The next day, two of Cornelius’s servants and one soldier—three men in all—rose and set out for Joppa. That place still exists today and is in Catholic hands. I have even photographed it on slides, for I was counted worthy to go there. It lies beside the Mediterranean Sea, where this event took place. “The next day, as they went on their journey and drew near the city,” as the soldiers and the others were approaching the city, “Peter went up on the housetop to pray, about the sixth hour.”

Peter went up to the housetop at about twelve noon to pray. “Then he became very hungry and wanted to eat.” He was hungry, but the meal was not yet ready. “While they were preparing” the food, Peter went up to pray. This is another great lesson! The saints never left an hour unused. We would pick up the newspaper, cross one short leg over the other, and wait for the meal to be ready. Or we would turn on the television and let it instruct us with all its clever talk, or do something else—I do not know what. But Peter did not. He prayed during that time. And what happened? You see, when a person prays, he gives God the opportunity to speak to him. And what did God show him at that moment?

“A trance fell upon him, and he saw heaven opened.” Heaven opened, and something like a great sheet descended toward him, held by its four corners. Inside that sheet were all kinds of beasts, reptiles, and animals, both clean and unclean, according to the distinctions of the Mosaic Law: “all kinds of four-footed animals of the earth, wild beasts, creeping things, and birds of the air.” Then a voice came to him and said, “Rise, Peter; kill and eat.” When he saw animals of every kind, some of them were unclean and forbidden by the Mosaic Law. He took courage and said, “By no means, Lord!” Impossible—I will not do this. “For I have never eaten anything common or unclean.” I will never eat such things.

The voice answered him again: “What God has cleansed, you must not call common.” In other words, “Do not call unclean what I have cleansed.” God was teaching him a lesson. The men coming from Cornelius were Gentiles, and Peter was about to go among Gentiles. Peter still held the prejudice that Christ had come only for the Jews, the circumcised, while everyone else remained outside. So God instructed him: “Take heed: I cleanse those people too.” This was how He prepared Peter beforehand. In any event, the vision was shown to him three times, and then the sheet was taken up and disappeared. “Now while Peter wondered within himself what this vision which he had seen might mean”—what, then, was this thing I saw?

The men sent by Cornelius had asked where Simon’s house was and now stood at the gate. After asking here and there, they arrived outside the courtyard gate and called out, inquiring, “Is a man named Peter staying here?” At that very moment, the Holy Spirit spoke to Peter and said, “Behold, three men are seeking you outside the door. Arise, go down, and go with them, doubting nothing.” Peter might have said, “I will not go. They are Gentiles, while we are Jews, and Christ belongs to us.” But the Holy Spirit allowed no such objection: “I have sent them.” Here, for those who read and are troubled by the theories of those who diminish the Holy Spirit...

who claim that the Holy Spirit is not God, we see Him here speaking personally and with divine authority in the Church: “I sent them.” You may use this passage as an answer. Peter went downstairs, came to the door, and said to the men, “Behold, I am he whom you seek. For what reason have you come?” They replied, “Cornelius the centurion, a righteous man who fears God and is well spoken of by the whole Jewish nation, was divinely instructed by a holy angel to summon you to his house and to hear words from you.” In other words, Cornelius the centurion had received a command to send for Peter.

He had been commanded to send for Peter and invite him. Peter said, “Come in.” He brought them inside, they ate together, and they stayed there that night, since they evidently had no time to return to Caesarea, or were too weary for the journey. They set out the following day. The next morning, some of the brethren learned that Peter was going to Caesarea, where the people were Gentiles and strangers to the Jewish religion. Thinking that a trap might have been laid for him and that he might come to harm, they decided to accompany him. “On the next day Peter went away with them, and some brethren from Joppa accompanied him. And the following day they entered Caesarea.” Meanwhile, since Cornelius had sent the men two days earlier, he made preparations and notified many of his relatives and others who shared his way of thinking...

and he waited with them to see who this man was whom God wished to bring to him and what new message he would give them. “Cornelius was waiting for them, and had called together his relatives and close friends.” “As Peter was coming in, Cornelius met him, fell down at his feet, and worshiped him. But Peter lifted him up, saying, ‘Stand up; I myself am also a man.’” As Peter talked with him, they went inside, where all the others were waiting to hear the message God wished to give them. Peter said to them, “You know how unlawful it is for a Jewish man to associate with or visit anyone of another nation.” You know, he said, that we Jews do not maintain such fellowship with people of other nations.

But God has shown me that I should call no man common or unclean. That is why, when I was summoned, I came without objection. So now, tell me why you have called me here. Cornelius then began to speak: “Four days ago, at this very hour, I was fasting; and at the ninth hour I prayed in my house.” Four days of fasting—do you hear?—and at the ninth hour he was praying in his home.

“A man stood before me in bright clothing and said, ‘Cornelius, your prayer has been heard, and your alms have been remembered before God. Send, therefore, to Joppa and summon Simon, who is called Peter. He is staying in the house of Simon, a tanner, whose house is by the sea. When he comes, he will speak to you.’” He will come and tell you what you must do to be saved. Everything you have done is good and blessed, but it does not by itself give you the Kingdom of God. You will not see Paradise through these works alone. They create the conditions for God to have mercy on you. But if you yourself are unwilling to receive His mercy, they will remain powerless, like blackened, dead coals.

“Therefore I sent to you immediately. You have done well to come. Now, then, we are all present before God”—not merely before you—“to hear all the things commanded you by God.” When you encounter a godly man, it is as though you encounter God, for now God will speak to us through him. And Peter opened his mouth and spoke to them: “For God so loved the world that He gave His only-begotten Son.” He told them what the prophets had proclaimed: that Christ had come, that He had suffered at the hands of the Jews, that they crucified Him, that He died, was buried, rose again, and now proclaims metanoia—repentance—to the people, and through Him the world is saved. You may be good and devout, but to be saved you need that essential key called Christ. I do not know how many of you are Christians.

How many of you are good people? I want to believe that this describes most of my listeners, both those here tonight and those who will hear the recording I am making, which you will carry to the ends of the earth. But how many of you have a relationship with Christ, who gives true value to all your goodness? So, in conclusion, let me say this: never rest complacently in your good works. Isaiah says something dreadful, and I would not mention it if you had not already heard it in the prayer of Holy Unction. At one point, he says to God, seeking His mercy, “All our righteousnesses are like filthy rags.” Do you know what that means? It means that all the good things we do...

without Christ are like a filthy cloth soaked in blood. That is what he says. People often perform good works for their own glory. Most do them to satisfy their ego. If their pride and ambition are not gratified, if they receive no applause, and if they do not also wish to quiet the conscience that rebukes them, they will not perform those good works. Once, it is said, a bishop in Alexandria, Egypt, asked the Greek community to contribute toward building a Greek school where Greek children could learn their language and letters. There were millionaires there, yet he collected only a very small amount—about five thousand dollars—and he was deeply disappointed.

He had informed them of the project and explained why he needed their contributions. Then he tried something else. He said, “Whoever gives to this work will have his name written on a large plaque according to the amount he contributes, in descending order. If I give one thousand pounds and you give five hundred, my name will appear first, yours second, and the others below.” What happened? Within ten days, he collected enough money to build three schools. In any event, the school was built, and a day was appointed for its inauguration, the blessing of water, and the unveiling of the plaque. All those people were invited...

who had sent enormous sums so that their names would occupy the highest places on the plaque. The square outside filled with limousines. The blessing of water took place, the bishop said what he needed to say, and he had a child pull aside the curtain. Everyone craned forward to see where his name appeared and who had contributed the most. It was all out of vainglory. But there were no names on the plaque. Instead, the bishop had written: “This school was founded, built, and completed, and from this day begins its work, through the vainglory of the Greek community of this city.” They were crushed. Their love had not built the school; their vainglory had. They lowered their heads and went away.

There are people like that. They establish great institutions, but Christ is absent from their minds. I know people—I will not name them because they are well known—who support entire secondary schools. These schools serve children and benefit society, and it is good that they do so. But those benefactors have no relationship with Christ or with the Church: no Holy Confession, no metanoia—repentance—and no Holy Communion. Their works fall into emptiness. Once, at lunchtime, a wealthy merchant treated a friend to a meal at a restaurant. After they had eaten, he said, “Come with me. I want to show you something that will make you happy.” He took him in his car, and they drove outside the city.

Directly opposite them was a beautiful little hill, and on it an impressive large building was under construction. They stopped. The man showing it to his friend was a factory owner. He said, “I am building that.” “What is it, and why are you building it?” “It will have one hundred beds.” “But what is it?” “I am making it into a sanatorium,” he replied. “Why?” “So that workers who become ill can come here and receive treatment.” His friend answered, “You scoundrel! Why do you not give this money to your workers as proper wages? You steal their wages and then build them a sanatorium!”

Give them better food and milk to drink.

You have taken it into your head to make them consumptives, so that afterward you can heal them through your charity. Do you understand? There are many such cases, and God sees a great deal. So take heed. I do not know which category you belong to. I want you to be good people, but I also want you to become Christians. If you want God to make use of all your goodness, and if you want it to bear a signature and seal that will stand in the Kingdom of Heaven, then become Christians as well. Return to the Church, repent, and confess the multitude of your sins—not merely the most obvious ones, saying, “I have neither killed nor stolen.” There are many sins. I wrote a little book containing six hundred sins—six hundred! And I have barely scratched the surface. Cleanse yourselves of them, and then you will have a place in the Kingdom of Heaven. I hope in God that

He will grant us another evening to speak further, so that we may give a true account of how a person must think if he wishes to be with Christ beyond the grave. That is all for this evening.

Και απόψε το βράδυ, με τη χάρη του Θεού και με τις ευχές των Αγίων Πατέρων, να έλεγα κάτι που θα μπορούσε ακόμη να προβληματίσει τους καλούς ανθρώπους. Ξέρετε, τόσο κατ’ εξοχήν στις ημέρες μας, οι καλοί λεγόμενοι άνθρωποι έχουν αντικαταστήσει τους χριστιανούς. Άλλο καλός άνθρωπος, άλλο χριστιανός. Και πρέπει να προσεχθεί. Όχι ότι ο χριστιανός δεν είναι καλός άνθρωπος ή δεν πρέπει να είναι και καλός άνθρωπος. Αλλά ένας καλός λεγόμενος άνθρωπος πολλές φορές δεν είναι καθόλου χριστιανός.

Η κόλαση είναι γεμάτη από καλούς ανθρώπους. Ποιοι δεν πάνε στην κόλαση; Οι χριστιανοί. Χριστιανούς δεν θα βρείτε στην κόλαση· όχι των χαρτιών χριστιανούς, όχι των ταυτοτήτων χριστιανούς, όχι των τύπων χριστιανούς· πραγματικούς χριστιανούς, που λέγονται και είναι, όπως λέγει ο Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος. «Δεν θέλω», λέει, «να λέγομαι μόνο, αλλά και να βρεθώ χριστιανός». Σήμερα, λοιπόν, η εποχή μας, για να αποφύγει την Εκκλησία, να αποφύγει τα μυστήρια, να αποφύγει τα μη και τα ου που λέει το Ευαγγέλιο...

Καλοί άνθρωποι και υπάρχουν, ομολογώ, πολύ καλοί άνθρωποι στον κόσμο, αλλά καθόλου χριστιανοί. Ο Χριστός δεν ήρθε στον κόσμο να φτιάξει καλούς ανθρώπους. Ήρθε να φτιάξει χριστιανούς, που οι χριστιανοί, οι συνειδητοί, αυτομάτως είναι και καλοί άνθρωποι. Καλός άνθρωπος δεν κλέβει. Καλός άνθρωπος δεν ψεύδεται, παραδείγματος χάριν. Δεν κάνει άλλα πράγματα. Όμως ο χριστιανός μπορεί να τα κάνει και πρέπει να τα κάνει; Στη στιγμή που θα γίνει χριστιανός δεν μπορεί να κλέβει. Και τα ξέρει τα κάτω σκόρπια, φοβάται μάλιστα, ξέρει να του λείψουν ή το μάτι που τα κρέμασε επάνω μου. Τόσο γρηγορότερα θα κοίταζε να βρει ευκαιρία να τα ξαφρίσει· τώρα φοβάται που τα βλέπει εκτεθειμένα.

Λοιπόν, ότι... Η αρρώστια των ημερών μας είναι αυτή. Για πολλούς, όταν θα φτάσουμε στο σημείο να μιλήσουμε κάτι για το Ευαγγέλιο, κάτι για τις ηθικές αξίες της Εκκλησίας, κάτι για τον προορισμό της Εκκλησίας, «Όχι», λέει, «ξέρεις εγώ τι κάνω στα κρυφά. Δεν κοιτάς που δεν εκκλησιάζομαι, ας πούμε, έχω σχέσεις πολλές με τον Ναζωραίο». Λέω, «Είμαι εντάξει». Βγάζει ένα πιστοποιητικό. Αυτός διατηρεί μια βεβαίωση και άλλοι πάλι πολλές φορές. Αυτός πολλά πράγματα κάνει, πίστευε· δεν είναι ευχαριστημένος αυτός να τα λέει ούτε να πηγαίνει στην Εκκλησία. Υπάρχει ο άνθρωπος από μακριά και έχει τη γνώμη ότι είναι εντάξει, παρότι δεν χρησιμοποιεί τον νόμο μόνο,

τα οποία πολλές φορές αυτά τα μερικά... εφαρμόζουμε και εμείς οι λεγόμενοι χριστιανοί. Και δείχνουμε, λαλούντες, ότι αυτό που κάνω εγώ δεν το κάνει ο λεγόμενος χριστιανός, αυτός που εκκλησιάζεται, αυτός που κοινωνεί, που το κάνω εγώ. Διότι εμείς γινόμαστε αιτία να βλασφημείται, όπως λέγει ο Ησαΐας, το όνομα του Κυρίου εις τα έθνη. Άλλο το ένα όμως, άλλο το άλλο. Εις επίρρωσιν των λόγων μου αυτών και της θέσεως αυτής, θα δανειστώ ένα περιστατικό από την Καινή Διαθήκη, το οποίο είναι πολύ ανάγλυφο και πολύ βοηθάει στην περίπτωση αυτή. Μάλιστα, κατά συγκυρία, πρόκειται περί ενός προσώπου που η Εκκλησία μας το εόρτασε προχθές, την Κυριακή. Αλλά τα γεγονότα της Κυριακής, Πρώτης Υψώσεως...

τα άλλα περιστατικά που είχε η Εκκλησία, δεν έγινε καν συζήτηση για το πρόσωπο αυτό. Το πρόσωπο των ημερών των Αγίων Αποστόλων αναφέρεται εις τας Πράξεις των Αποστόλων. Για αυτούς που διαβάζουν, θα μπορούσα να σας πω, αν θέλουν να το βρούνε, θα το βρούνε στο δέκατο κεφάλαιο των Πράξεων των Αποστόλων. Ακούσετε τι λέει εκεί. Είναι το κείμενο αυτό που κρατώ απόψε μαζί μου: «Ἀνὴρ δέ τις ἐν Καισαρείᾳ ὀνόματι Κορνήλιος». Ένας άντρας, λέει, από την Καισάρεια, που τον λέγανε Κορνήλιο. «Ἑκατοντάρχης ἐκ σπείρης τῆς καλουμένης Ἰταλικῆς». Ήταν στρατιωτικός, προφανώς, και ήταν προϊστάμενος εκατό στρατιωτών.

Συγκεκριμένα.

«Εὐσεβὴς καὶ φοβούμενος τὸν Θεὸν σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, ποιῶν τε ἐλεημοσύνας πολλὰς τῷ λαῷ καὶ δεόμενος τοῦ Θεοῦ διὰ παντός, εἶδεν ἐν ὁράματι φανερῶς ὡσεὶ ὥραν ἐνάτην τῆς ἡμέρας ἄγγελον τοῦ Θεοῦ εἰσελθόντα πρὸς αὐτὸν καὶ εἰπόντα αὐτῷ». Ένας, λέγει, από τη σπείρα την Ιταλική, Κορνήλιος το όνομά του, ο οποίος ήταν ευσεβής, ο οποίος ήταν φοβούμενος τον Θεό, θεοφοβούμενος· όχι μόνο αυτός, και όλο το σπίτι. «Σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ». Άνθρωπος ελεημοσύνης, άνθρωπος προσευχής, «δεόμενος διὰ παντός». Ευχαριστώ.

Τρεις το απόγευμα, την ενάτη ώρα, στο σπίτι του, έναν άγγελο Κυρίου και του είπε ορισμένα πράγματα. Τι του είπε, θα το δούμε πιο κάτω. Όμως θα ήθελα να σταθώ στο σημείο αυτό. Αυτός έχει ένα τετράπτυχο: ευσέβεια, θεοφοβία, ελεημοσύνη, νηστεία, προσευχή. Πέντε. Άνθρωπος δεν έχει σχέση ακόμα με τον Χριστό, άνθρωπος μη βαφτισμένος, άνθρωπος μη της χάριτος, άνθρωπος ξένος προς όλα αυτά τα πράγματα. Δεν μπορούμε να αμφισβητήσουμε την αλήθεια του πράγματος. Δεν μπορούμε, καθ’ ην στιγμήν το Πνεύμα το Άγιον, διά του συγγραφέως των Πράξεων, του Λουκά, λέει ότι είναι ευσεβής, να πούμε εμείς ότι είναι ασεβής.

Μπορούμε να πούμε εμείς, καθ’ ην στιγμήν τον λέει θεοφοβούμενο, να πούμε εμείς ότι ήταν άθεος; Δεν μπορεί, καθ’ ην στιγμήν λέει ότι η οικογένειά του όλοι ήταν μαζί του και φοβούνταν όλοι τον Θεό, εσέβοντο τον Θεό, να πούμε εμείς ότι δεν συνέβαινε αυτό. Δεν μπορούμε να πούμε ότι αυτός ήταν νηστεύων και να λέμε ότι δεν ήταν νηστεύων, ή ήταν δεόμενος, άνθρωπος προσευχής, και να μην ήτανε. Δεν μπορούμε να τα πούμε, διότι αυτά που είναι γραμμένα, θέλω να ξέρετε, είναι γραμμένα διά Πνεύματος Αγίου. Ναι μεν χρησιμοποιήθησαν χέρια ανθρώπινα, μολύβια, χαρτιά, μελάνια, αλλά αυτοί που εκίνησαν πίσω το χέρι αυτό να γράψει δεν ήσαν άνθρωποι, αλλά ήταν αυτό το Πνεύμα το Άγιο, η πληροφορία αληθής. Θα ήθελα, λοιπόν, εγώ να ρωτήσω τον εαυτό μου και εσείς τον εαυτό σας: εμείς οι βαφτισμένοι τώρα, της χάριτος άνθρωποι, έχουμε καμία ομοιότητα με τον άνθρωπο αυτόν;

Δηλαδή, είναι θεοσεβής, είναι ευσεβής. Πρώτον λέει «ευσεβής» ή μετά «ευσεβής» και μία. Έχουμε εμείς ευσέβεια; Αν όχι προς τον Θεό, προς τον μεγαλύτερό μας έχουμε ευσέβεια;

Τους γονείς μας έχουμε ευσέβεια; Σεβόμεθα εμείς τίποτα σήμερα, σε αυτόν τον αιώνα που ζούμε; Ποιος θέλει; Σέβεται ο μαθητής τον διδάσκαλο; Σεβόμεθα εμείς τους κληρικούς μας; Σεβόμεθα τους μεγαλυτέρους μας; Η ασέβεια έχει περάσει, πάει να πω, τα κεραμίδια. «Αυτός είναι ψευδισμός και δεν έχω κανένα λόγο να του το ανταποδώσω». Και δεν είναι μόνον αυτός ευσεβής. Έχει μεταδώσει, προφανώς, την ευσέβεια και στους δικούς του. «Σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ». Έχουμε εμείς οικογένεια με ευσέβεια; Ντρεπόμαστε πολλές φορές να πούμε ότι αυτό είναι παιδί δικό μας, να πούμε ότι αυτό είναι κορίτσι δικό μας, ότι αυτή είναι η γυναίκα δικιά μας, ότι αυτός είναι άντρας δικός μας. Ντρεπόμαστε πολλές φορές να το πούμε.

Αυτή η αστυνομία μπορεί ποτέ να μας καλέσει, να μας πει λόγια, να μας ανακαλέσει στην τάξη. Δεν υπάρχει σήμερα η ευσέβεια που έπρεπε να υπάρχει. Η ιεραρχική αυτή ευσέβεια. Πάρε στον ουρανό την ευσέβεια. Πάρε εδώ τη δική μας την ευσέβεια. Τα παιδιά σέβονται τους γονείς; Αυτή μου δασκάλα. Πάρε από την εντολή και η Εκκλησία δέεται και υπέρ των γονέων, υπέρ των διδασκάλων κλπ. Διότι ο μεν ένας του έδωσε την υλική ζωή, ο άλλος του έδωσε την πνευματική ζωή. Μπράβο σου, το πω, ο διδάσκαλος! Ο μεν ένας πατέρας τούς έφερε στη φυσική γενεά. Ο δε πνευματικός φωστήρ, ο κληρικός, ανέβασε στο πνευματικό. Η μητέρα τον εγέννησε για την εικόνα της. Τον εγέννησε και αναγέννησε για τον Παράδεισο. Ο άνθρωπος έχει δύο γεννήσεις.

Και τη σαρκική και τη θεοβαπτική. Τι άκουσε ο Νικόδημος στη συζήτηση που έκανε με τον Χριστό μας το βράδυ εκείνο που διαβάζουμε στον Ιωάννη; «Νικόδημε, αν δεν γεννηθείς άνωθεν, δεν μπορείς να ιδείς Βασιλεία Ουρανών». «Δεν θα γεννηθείς από τη μητέρα σου, αλλά θα γεννηθείς και διά Πνεύματος και ύδατος». Και αυτή την εργασία ποιος την κάνει; Ένας άλλος πνευματικός πατήρ, που λέγεται κληρικός, που λέγεται ιερεύς. Υπάρχει ευσέβεια σ’ αυτούς σήμερα; Τώρα μάλιστα έχουν φτάσει στο σημείο αυτό του δαιμονισμού, γιατί πρόκειται περί δαιμονισμού, να θέλουν ευδαιμονία στη συνάντηση του ιερέως. Ευδαιμονία. Και πού είναι ο άνθρωπος; Ένα παντοδύναμο χέρι, οσοδήποτε και αμαρτωλό αν είναι· άνθρωπος είναι κι αυτός, εξομολογείται και μετανοεί και...

Εν τούτοις δεν υπάρχει αυτός ο σεβασμός. Υπάρχουν... Υπάρχουν σήμερα ευσεβείς προς τους γονείς, να σέβονται τους γονείς τους; Πού είναι οι γονείς σήμερα; Είναι στα σπίτια; Είναι θεοί που σε ευγηρίαν. Σκέφτεστε τους γονείς τους; Δεν λέω τι κάνετε εσείς εδώ, αλλά εμείς κάτω εκεί στην πρωτεύουσα έχουμε πετάξει τους γονείς. Χρυσά κουτάλια βάλτε του γέροντα και της γριάς εκεί. Της Θεοτόκου, δεν ικανοποίησε, και πάντοτε το παράπονό του και η κατάρα η δικιά του πάνε επάνω. Πλήρωνε όσα θέλεις· δεν πρόκειται να τον ικανοποιήσουν ούτε οι γιατροί ούτε οι περιποιήσεις. Θέλει το γιονάκι του να χαϊδέψει, θέλει το παιδί του να δει, θέλει τη νύφη του να καμαρώσει. Λίγο καιρό ακόμη θα ζήσει κι ας μην φάει τίποτα.

Όλοι θυμάστε εντελώς. Υπάρχει. Εδώ δεν βλέπουμε έναν άνθρωπο... Χριστού θα λέγαμε· τον Χριστό δεν τον εγνώριζε. Τη χάρη δεν την είχε ακόμα. Δεν είχε δύναμη για να κάνει έργα τέτοια που να τα ντρεπόμαστε σήμερα οι λεγόμενοι χριστιανοί. «Εὐσεβὴς», λοιπόν, «καὶ φοβούμενος τὸν Θεόν». Φοβούμενος τον Θεό. Υπάρχουν σήμερα θεοφοβούμενοι άνθρωποι; Φοβούμεθα τα μικρόβια, τον Θεό δεν τον φοβούμεθα. Φοβούμεθα τη μόλυνση από την έκτρωση. Την έκτρωση στον χρόνο δεν τη φοβούμεθα. Είναι αλήθεια αυτά που λέω εγώ ή δεν είναι; Φοβούμεθα το ξύλο. Την κλοπή δεν τη φοβούμεθα. Φοβούμεθα τη λύπη. Την κλοπή δεν τη φοβούμεθα. Φοβούμεθα τους ανθρώπους. Τι θα πούνε οι άνθρωποι; Δεν έχουμε θεοφοβία, έχουμε ανθρωποφοβία. Δεν έχουμε θεοφοβούμενους. Είμαστε άνθρωποι σήμερα!

Τον κάνουμε πάντα επίσης αμαρτία με το όνομα του Θεού. Διότι το μάτι του Θεού περιέρχεται όλο τον κόσμο για να μπορεί ποιος του είναι δικός. Όπως ανέτρεξε και βρήκε τον Λωτ, όπως ανέτρεξε και βρήκε τον Αδάμ, έτσι ανατρέχει να βρει τους δικούς του και ξέρει και τους άλλους ποιοι δεν είναι δικοί του. Φοβού τον Θεό, σέβου τον Θεό, λογάριασε τον Θεό, υπολόγισε τον Θεό. Ποιος τον φοβάται τον Θεό, ποιος τον σέβεται, ποιος τον λογαριάζει; Όλα τα έχει μεταφέρει επάνω. Αυτός νομίζει ότι τα διοικεί, αυτός θα εξουσιάζει, αυτός θα κάνει, αυτός θα κανονίζει· μόνο τον Θεό. Λέγει ωραιότατα ο Παύλος, και το ακούμε την ημέρα του γάμου, «Ἡ δὲ γυνὴ ἵνα φοβῆται τὸν ἄνδρα». Και σπεύδει η γυνή να πατήσει τον άντρα, για να τον έχει πατημένο πάντοτε σε όλη τη ζωή. Μα δεν ντρέπεσαι;

Δεν ντρέπεσαι; Και εσύ που το κάνεις, και εσύ η πεθερά που το υποδεικνύεις, και εσύ η κουμπάρα που το προτείνεις, και εσύ η αδελφή που είσαι γύρω-γύρω, που ήρθες να ευλογηθεί το μυστήριο αυτό, που έχει, λέει, να πατήσει; Ποιος για εκεί του λέγει; «Ἡ δὲ γυνὴ ἵνα φοβῆται τὸν ἄνδρα», να σέβεται τον άντρα, να λογαριάζει τον άντρα, να υπολογίζει τον άντρα. Πώς να δράσει, αν είναι ο άντρας πάντοτε; Είναι η πόλη γυναίκα εκεί, στο ο Πρεσβύτερος. Είναι υποχρεωμένη να προσθέτει αυτή τη βοήθειά της, για να ισοσκελίσει εκείνο που λείπει δίπλα από τον άνδρα. Αυτό θα αναπληρώσει. Διότι η γυναίκα από τον άνδρα, δεν ο άνδρας από τη γυναίκα. Έτσι λέει ο Παύλος στον πρώτο προς Κορινθίους. Τι, δεν είναι έτσι; Η Εύα δεν έγινε απ’ τον Αδάμ; Ο Αδάμ έγινε από την Εύα; Η Εύα δεν τα ανακάτωσε; Η Εύα δεν τα μουτζούρωσε; Ευχαριστώ που παρακολουθήσατε.

Αν υποφέρουν σήμερα οι κοινωνίες, υποφέρουν γιατί βάλαν τη γυναίκα εκεί που δεν έπρεπε. Το βασίλειο της γυναικός δεν είναι ούτε στη Βουλή, δεν είναι ούτε στο αεροπλάνο, δεν είναι στην αγορά, δεν είναι στο πισίνι· είναι στο σπίτι της. Βασίλισσα θα είναι η γυναίκα όταν εισπηδήσει κάποιος από το διάστημα του Θεού. Αυτή είναι η βασίλισσα. Αυτών μόνο τα ονόματα θα έρθουν μέχρι την αιωνιότητα, όπως έμειναν τώρα από τον Άγιο η μητέρα. Σήμερα δεν έχουν περηφάνια οι μητέρες να κάνουν τα παιδιά, δεν έχουν να αναθρέψουν τα παιδιά για να δώσουν για τον Θεό, και το χώμα μας ανέβη σε άλλα, πολλά άλλα, κοσμικά επίπεδα. Αυτό δίνει την παρακμή. Δεν υπάρχει σεβασμός, διότι προς τον γονιό και προς τον δεσπότη και προς τον ιερέα είμαστε αφιλόκοβοι. Δεν φοβούμαστε τίποτα, όλα τα θεωρούμε ότι είναι δικά μας. Πάντων εξαρτάται εγώ από τον Θεό και η δόξα και η τιμή και η προσκύνηση σ’ Αυτόν πρέπει να αναπροσαρμοστούν.

Στέκεται μόνος αυτός σε αυτή την περίπτωση. Δεν ξέρω αν την προσέξατε. Έχει βάλει εκείνο που είπα και γρηγορότερα: «σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ». Κατόρθωσε να επιβληθεί! Σήμερα μας έχουν φύγει τα παιδιά. Όχι εμάς δεν λογαριάζουν. Έχει παπά, έχει δάσκαλο; Όχι, παιδιά. Κανένα δεν λογαριάζει. Δεν υπάρχει σεβασμός. Δεν υπάρχει οικογένεια χριστιανική σήμερα. Αυτό, ορισμένων εξαιρέσεων, που όλοι οι νόμοι, όπως ξέρετε, έχουν τις εξαιρέσεις των, αλλά η εξαίρεση δεν μπορεί να διδάξει τον κανόνα. Ο κανόνας είναι ότι δεν υπάρχει οικογένεια σήμερα. Δεν υπάρχει σήμερα η κατ’ οίκον εκκλησία. Έπαυσε να είναι ο πατέρας ο Χριστός στο σπίτι. Έπαυσε η μητέρα να είναι η Παναγιά. Και έπαυσαν τα παιδιά να είναι οι Άγιοι. Σήμερα έχουμε κέντρο διερχομένων.

Ό,τι ώρα θέλει έρχεται ο πατέρας, ό,τι ώρα θέλει έρχεται η μάνα, ό,τι ώρα θέλει έρχονται τα παιδιά. Κέντρο διερχομένων. Δεν υπάρχει φόβος, εννοείται. Το είχαμε. Ομαδική προσευχή δεν γίνεται. Στο τραπέζι δεν κάθονται μαζί και δεν σηκώνουν τα χέρια επάνω. Δεν εξομολογούνται, δεν εκκλησιάζονται μαζί, δεν κοινωνούν μαζί, δεν υπάρχει οικογένεια, σύμπνοια, νόηση. Έχουν μάλιστα και σε σας, πόλεις μεγάλες, παρεισφρήσει ήθη, είτε γαμπροί είτε νυφάδες. Αυτό ο Σαν Φασέλ που έχει γίνει τώρα, που σε κλάσμα δευτερολέπτου βρισκόμαστε θάλασσες μισές, και έχει μπλεχτεί ο Χριστιανισμός και η ωραία παράδοση του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας, και έχουμε χάσει τους πολιτικούς. Δεν υπάρχει αυτή. Δεν κουράζουν και οι μάνες τους. Έφυγε το παιδί για το σχολείο και η μάνα πήγε στο τηλέφωνο για να συζητήσει με την άλλη ή βγήκε στην αγορά να συζητήσει με την άλλη.

Έχει γονατίσει κάποιος; Έχει έργα της εδώ και τα γόνατά του δεν έγιναν σαν της κατσίκας. Να κάνει την Παράκληση στην Παναγία, να εξιλεωθεί για τον σύζυγο τον βεβαρημένο και για τους θησαυρούς που έχει, και στους πνευματικούς και στους θηλυκούς, να προσευχηθεί διάφορα για το ρίξιμο που έφτιαξε. Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα και, κατά συνέπεια, όταν η μητέρα δεν είναι ο στύλος της Εκκλησίας, της οικογενείας, είναι φυσικό να ναυαγήσει η οικογένεια, να μην υπάρχει φόβος του Θεού. Θα έρχεται να διατάσσει το τέκνο τι θα φάει το μεσημέρι. Δεν θα έχει αυτή τιμή, αν αυτό είναι το φαγητό του μεσημεριού. Θα ρωτάτε ο κανακάρης τι θέλει, θα ρωτάτε η δεσποινίς τι θέλει να φάει και γρήγορα να πεταχθεί έξω. Ναι, δεν υπάρχει φόβος του Θεού. Γιατί; Διότι κάτω από τα γεωνοφάσκια της εξάρσεως, λένε,

ο κατηχούμενος καταρτισμός της οικογένειας. Είναι δύσκολο σήμερα να γίνει. Στις συνθήκες που ζούμε, διότι ένας φτιάχνει στο σπίτι και καταχαλάνε απ’ έξω. Όμως, αν υπάρχουν τα εμβόλια αυτά, δεν μπορεί παρά να έχουμε αγαθά αποτελέσματα. Θα κάνει η νεαρά, θα κάνει ο νεαρός τους τροχιά τους, διότι τα νιάτα είναι σαν τη γρίπη που κάνουν τον τροχό τους. Όπως μας λέει ο γιατρός, γρίπη είναι, θα κάνει τις ημέρες της, δεν πιάνεται με τίποτα. Αλλά θα γυρίσει πίσω. Ξέραμε κάθε σήμερα να νταντέψει το παιδί, όπως καθότανε η γιαγιά του Αγίου Νεκταρίου, στα γόνατά της να το έχει και να του μάθει τα εκκλησιαστικά πράγματα. Σήμερα τα βάζει μπροστά στο TV, μπροστά στην τηλεόραση τα βάζει. Κάθισε στην τηλεόραση να μην κλαίει κλπ., για να φτιάξει τα νύχια της η κυρία, μην την περάσουν.

Στο εξωτερικό έχουν οργανωμένα αυτά τα πράγματα, για να τα στήνουν τα παιδιά μπροστά τους, δηλαδή, και αυτόν τον σατανά ακόμη να παρουσιάζουν τα... Παιδικά αυτά προγράμματα, τα οποία απασχολούν τα παιδιά, για να είναι οι μητέρες ελεύθερες να κάνουν την υπόλοιπο διαφωνία τους ή της αρχικής τους ή την κοσμική τους. Και μάλιστα, σε ένα σπίτι που φιλοξενώνουν, βλέπουν το σατανά να υπάρχει αυτό το πρόγραμμα μέσα και φωνάζουν στη μητέρα. Λέω ότι συγχωρείται πάρα πολύ. Αυτά δεν έχεις προσέξει, δεν έχουμε προσέξει. Το αφήνει εκεί και μία ώρα, και δύο ώρες, και τρεις ώρες. Και διδάσκεται από τον εμβραϊσμό του και από τη διαφορά. Η οικογένεια δεν μπορεί ποτέ, μα ποτέ, να είναι θεοφοβουμένη. Θα το κλείσει το Χριστό έξω μία ημέρα και, ως συνεχιστικό, θα κλειστεί και η οικογένεια έξω από το Χριστό μία ημέρα. Αυτό εδώ. Αυτός λοιπόν ο άνθρωπος εδώ, λέγει, «συμπαντί τω οίκω αυτού», που πρέπει να τον ζηλεύει.

Οικογένειά μου σήμερα της Χάριτος, αυτόν τον άνθρωπο που... Της Θεοτόκου, Δευτέρα Παρουσία, Διάδοχος Φωτικής, Ανάσταση, Αποκάλυψη, Ανάσταση, Ανάσταση. Πού έβεσαι ή πού έβαλες την άκρη για να δώσεις; Διότι, αν διαβάσουμε το 16ο κεφάλαιο της Πρώτης Κορινθίους, θα βρούμε ότι ο Παύλος λέγει προς την Εκκλησία της Κορίνθου: «Όλη την εβδομάδα», λέγει, «να αποταμιεύετε. Να βάζετε σε μια άκρη, όπως λέμε, εκεί στην πιατοθήκη, εκεί στην κουζίνα, σ' ένα μέσα φλιτζάνι...»

δραχμές. Σου άφησε, παραδείγματι, σήμερα ο σύζυγος 200 δραχμές, 300-500 δραχμές να ψωνίσεις. Από αυτά, ψώνισε 20-30 δραχμές λιγότερες. Δεν πρόκειται κανένας να πεινάσει, κανένας να σκοτεινεί. Και θα βάλω τα εκεί πέρα μέσα σου. Και θα δεις ότι την Κυριακή θα έχεις 2-3 κατοστάρες που θα είναι έτοιμες για ελεημοσύνη. Και που θα πας στην εκκλησία, αν δεν ξέρεις εσύ πτωχό, βρίσκεται με το κουτί εκεί πέρα του φιλοπτώχου, ώστε να τα πάρει η επιτροπή αυτά, να μπορέσει να δώσει από ένα μπουκάλι γάλα στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Ποιος το κάνει αυτό; Το βράδυ πηγαίνετε να ανοίξετε του φιλοπτώχου το κουτί. Τι θα βρείτε; Δεν θα ξέρετε. Πολλές φορές τίποτα, κι άλλες φορές δύο δεκάρες, μια δεκάρα, πέντε δραχμές, δέκα δραχμές, είκοσι δραχμές. Δεν υπάρχει οργανωμένη φιλανθρωπία, δεν υπάρχει οργανωμένη ελεημοσύνη. Στα σημερινά παίρνει ο άνθρωπος, πήρα δέκα χιλιάδες.

Δώσω τις φίλες μου, αυτός ο δέκα της εκατό. Θα γίνω Εβραίος, θα γίνω Φαρισαίος, να αποδεκατίσω, να μην δώσω είκοσι, να μην δώσω τριάντα, δέκα της εκατό. Δεν γνωρίζει ότι, γίνοντας αυτό, ευλογεί τα υπόλοιπα. Θα τον φυλάξει ο Θεός από μια αρρώστια, θα τον φυλάξει από μια ζημιά στο μηχάνημά του, θα τον φυλάξει από κάτι τι άλλο. Δεν το σκέφτεται αυτό. Αυτό. Δεν λογαριάζει ότι ο Θεός περιμένει τον άνθρωπο. Του δίνει λεφτά και περιμένει από εκείνα που του δίνει να ξανά του δώσει. Δεν ξέρει ο άνθρωπος, ο έλεος το χωγανίζει η Θεό. Δεν υπάρχει οργανωμένη φιλανθρωπία. Εφόσον δεν υπάρχει ελεημοσύνη στο σπίτι, μην περιμένεις έλεος από τον Θεό. Και ο Χριστός έχει πει: «Έλεος θέλω και ου θυσίαν». Τα έχεις υπόψη σου; Αρετές αυτός, μη χριστιανός. Δεν κάνεις σχέση με τον Ευαγγελικό νόμο. Δεν έχεις σχέση με την ψυχική θεολογία.

Μπορεί πρωί-πρωί τριάντα πέντε δραχμές για τσιγάρα, τόσο για καφέ, τόσο για γλυκά, τόσο για παγωτά, τόσο για αυτό και άλλο, δεκάρα για αυτό και άλλο, δεκάρα για αυτό και άλλο, δεκάρα για άλλο, αυτό και δεκάρα αυτό για και άλλο, δεκάρα άλλο, αυτό για δεκάρα και για αυτό και άλλο, δεκάρα άλλο, αυτό αυτό για για δεκάρα και και άλλο, δεκάρα άλλο, αυτό για και δεκάρα για αυτό και άλλο, δεκάρα για αυτό και άλλο, δεκάρα για αυτό με χειμώνα. Για να δείξετε την αγάπη σας, να δείξετε το ενδιαφέρον σας, να δείξετε το κυκλικό σας, διαβάστε τον Υιό, να δείτε πώς εκφράζεται: «Τοις ασθενούσιν ὡς ασθενής», και υπάρχουν πολλοί. Δυστυχώς, οι νέοι τιμωρισμένοι να μου πουν: «Δεν ξέρω κανέναν φτωχό». Το βαράνταλε σε εγώ. Να ρωτήσεις τον αγαπητό σου. Να ρωτήσεις την Εκκλησία που ξέρει.

Ειδήσεις, παρότι υπάρχουνε χρόνοι σήμερα εμπειρικοθόαιων, που υπάρχουνε ειδικές πτέρυγες για τροφές των σκύλων και των γάτων στα σούπερ μάρκετ και υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν ένα ποτήρι γάλα. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν να πάρουν μια ασπιρίνη να τους πέσει ο πυρετός. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να κρατήσουν τα παιδιά τους μέσα, διότι δεν τους βάζουν οι μεγάλοι, διότι έχουν πολλά παιδιά και βρίσκονται πολλές φορές εξορισμένοι έξω. Σίγουρα, εν πλήρει 20ώ αιώνι, υπάρχουν αυτά τα πράγματα. Πόσο να θέλουμε το παράδειγμα. Αυτό που είναι εκεί είναι περισσότερο εξωτερικό, δεν ξέρουν οι άνθρωποι ποιος το δεχτείς από τα αριστερός. Είπατε ότι υπάρχει η ιεραποστολή στο εξωτερικό, μέσα στους μαύρους, στους κίτρινους, στους άλλους. Δεν έχουμε ανάγκη από χρήματα για να διδάξει το Χριστό; Γιατί η ελεημοσύνη δεν είναι μόνο υλική, είναι και πνευματική. Έχετε λοιπόν ποτέ κίνητρα μέσα στην ιεραποστολή;

Χίλιες δραχμές του παπά να τους μεταστήκει εκεί για να γίνουν οι μαύροι χριστιανοί; Έστειλες ποτέ χίλιες δραχμές για να βαφτιστεί ένα μαύρο από εκεί πέρα; Έκανε; Πού είναι; Γι' αυτό θα μας ελέγχει αυτός μια μέρα. Είναι άνθρωπος της Παλαιάς Διαθήκης και θα είναι μάρτυς κατηγορίας, όπως σας είπα, εις την Καινήν Διαθήκην. Ευαγγελική. Εν πάση περιπτώσει, προχωρώ. «Και δεόμενος του Θεού δια παντός». Δεόμενος. Τα αναφέρει δε και πιο κάτω αυτός, πώς ακριβώς έγιναν αυτά τα πράγματα. Άνθρωπος της προσευχής. Ποιος δεν έμαθε την προσευχή εσένα; Ποιος δεν έδινε αυτή την προσευχή εσένα; Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος από το Θεό. Και η ψυχή του ανθρώπου είναι έτοιμη προς το Θεό. Και ζητάει πάντως το Θεό. Ο άνθρωπος πρέπει να είναι... Είναι σαν εκείνο το δέντρο, το άνθος που λέγεται ήλιος, δεν ξέρω αν ξέρετε.

Πράγμα σαν τον ήλιο, το οποίο το βράδυ γέρνει το κεφάλι του κάτω και κοιμάται. Και φαίνεται, μόλις δει ήλιο, σηκώνει και αρχίζει να παρακολουθεί όλη την ημέρα τον ήλιο που έχει φωτίσει. Βέβαια, ξανακατεβάζει το κεφάλι του. Αυτός πρέπει να είναι ο άνθρωπος. Κι αν τα δέντρα, κι αν τα φυτά, κι αν τα άνθη λογαριάζουν το Θεό τους και βλέπουν προς τα εκεί, ο άνθρωπος δεν ξέρει ότι κάτι υπάρχει παραπάνω; Δεν τον έχει ανάγκη να προσευχηθεί, να τον ευχαριστήσει για ό,τι τον προλαβαίνει και να τον παρακαλέσει για ό,τι δεν μπορεί αυτός να προλάβει; Ε, και όμως δεν το κάνει. Δεν υπάρχει σήμερα, όπως σας έλεγα το πρώτο βράδυ, στο πρόγραμμα του Ευρωπαίου συγχρόνου ανθρώπου προσευχή. Δεν υπάρχει σήμερα. Γιατί; Ξέρει πόσο θα σκοφεί, ξέρει πόσο θα κάνει για μεκτογραφία, πότε θα γυρίσει, πόσο θα ξυριστεί, πόσο θα παίξει με τη γυναίκα του, με το παιδί του, με τον κονάκι και λοιπά. Και ως ευχή δεν ξέρει.

«Βάλω τώρα προσευχή». Κάνει ένα σταυρό απ' έξω, μια καρικατούρα. Το σταυρό έχει η γυναίκα και αυτό είναι όλο. «Δεόμενος δια παντός». Και έτσι είδε αυτό το όραμα, το οποίο σας λέγω. Είδε λοιπόν εν οράματι τον άγγελον αυτόν, ο οποίος ήρθε και του είπε: «Κορνήλιε».

Οι προσευχές του και οι ελεημοσύνες του ανέβησαν εις μνημόσυνον ενώπιον του Θεού. Ακούτε λόγια; Τον πληροφορεί ότι οι προσευχές του και οι ελεημοσύνες του έφτασαν ενώπιον του Θεού. Βεβαιώθηκε πλέον ότι έφτασαν οι προσευχές. Εμείς δεν έχουμε την πληροφορία αυτή, αν οι προσευχές μας έφτασαν και αν ποτέ κάναμε ελεημοσύνη ή έφτασαν, διότι οι δικές μας οι προσευχές και οι ελεημοσύνες είναι με ξένες ύλες μέσα. Προσευχόμαστε εμείς όταν έχουμε ανάγκη. Δεν έχουμε ανάγκη, δεν προσευχόμαστε. Ένα σταυρό για αυτόν όλους. Και τότε δώσε λογαριά του. Α, τώρα που με έχεις ανάγκη, ε!

Άσχημη κατάσταση, έτσι, ο Παναγιάς, ε! Κατά συνέπεια, δεν γίνονται δεκτές αυτές οι προσευχές. Οι προσευχές γίνονται αυτές που και στον καλό καιρό και στον άσχημο καιρό πάντοτε γίνονται προς το Θεό. Και μένει το υπόλοιπο να το ρυθμίζει αυτός, στην κατανολογία του συμφέροντος του ανθρώπου. Εδώ έχουμε απάντηση από το ουράνιο αρχείο ότι οι προσευχές σου και η ελεημοσύνη σου έφτασαν εδώ. Οι εταιρικές μας ελεημοσύνες πολλές φορές δεν ήταν, γιατί είναι από κλεμμένα. Είναι από αδικημένα. Είτε δίδουμε, είτε λέμε για να υποχρεώσουμε, δεν είναι από περίσσευμα, δεν είναι από τίμιο ιδρώτα. Πολλά που κάνουμε εμείς και που δίνουμε και στην εκκλησία και που γίνονται και εικόνες για μας, πολύ έλεοι πράγματα και λοιπά, δεν γράφονται στον ουρανό, δεν φτάνουν στον ουρανό, δεν αντέχουν στην δικαιοσύνη του Θεού, είναι κάλπικα, έχουν ξένες ύλες μέσα...

Γι' αυτό χρειάζεται μια βεβαιότητα. Ήρθε ο άγγελος, του λέει: «Έφτασαν οι ελεημοσύνες σου και η προσευχή σου στον ουρανό». Πάλι λοιπόν κανείς: «Μακάριος ο Κορνήλιος, εφόσον έφτασαν, πάει. Είσαι για την ομόνοια του Παραδείσου. Εφόσον φτάσαν τα έργα σου, τα αγαθά σου και η συμπεριφορά σου όλη, εξετιμήθη από τον Ουρανό, πλώει ήσυχα τον Παράδεισο». Και αν δείτε, ο Κορνήλιος δεν είναι για τον Παράδεισο. Και εν τούτοις ο Κορνήλιος δεν είναι για τον Παράδεισο. Ακούστε τι του λέγει: «Ἔφτασαν λοιπόν εις μνημόσυνον ενώπιον του Θεού. Και νυν πέμψον εις Ιόππην άνδρας και μετάπεμψαι Σίμωνα, τον επικαλούμενον Πέτρον. Οὗτος ξενίζεται παρά τινι Σίμωνι βυρσεῖ, οὗ ἐστιν...»

παρὰ θάλασσαν. Τι λέει; Του λέει: «Στην Ιόππη δύο ανθρώπους δικούς και παρακάλεσε να έρθει ένας που λέγεται Σίμων, που ερμηνεύεται Πέτρος, ο οποίος φιλοξενείται σε ένα βυρσοδέψη, στη θάλασσα, να έρθει να σου πει τι να κάνεις για να σωθείς». Η ελεημοσύνη σου και οι προσευχές σου καλές, αλλά μέσα δεν είναι. Εγώ είμαι εκείνο που λέμε με καμιά φορά, ότι έργο σωτηρίας δεν υπάρχει. Χριστός, σωτηρία υπάρχει. Θα σας δώσω έναν ορισμό, και ας το πω πολλές φορές, να μπορέσετε να το βάλετε μέσα στα κεφάλια σας: Τα έργα του ανθρώπου εξασφαλίζουν θέσην εις τον Παράδεισο.

Στον Παράδεισο. Ξέρεις τι είπα να πει; Να έχεις ένα ρετιρέ με έξι δωμάτια, να είναι Παράδεισος. Μένει μέσα και να μην έχεις κλειδί να μπεις μέσα και να κάθεσαι έξω στην αυλόπορτα. Ξέρεις τι είπα να πει αυτό; Το μεγάλο πράγμα αυτό. Σ' αυτή τη θέση είναι οι άνθρωποι οι καλοί, οι οποίοι έχουν πολλά καλά έργα στη ζωή τους, αλλά δεν έχουν το Χριστό. Χριστός είναι το κλειδί. «Εγώ είμαι η θύρα. Όποιος περάσει από μένα θα εισέλθει και θα εξέλθει». Μόνος του άνθρωπος δεν μπορεί να πάει. Γι' αυτό χρειάζεται απαραίτητα, μαζί με τα καλά μας έργα που θα κάνουμε, να λάβουμε σοβαρώς υπόψη μας τον Χριστό. Να λάβουμε σοβαρώς υπόψη μας την Εκκλησία Του, το Λαό Του, τα μυστήρια.

τα οποία είναι εκείνα που αξιοποιούν όλη την υπόλοιπο καλή διαγωγή μας. Έτσι ώστε τα καλά έργα του ανθρώπου, επαναλαμβάνω, του εξασφαλίζουν θέση, ουχί είσοδο. Χριστός είναι η είσοδος που θα πας να βρεις τη θέση κατά αναλογία των έργων σου. Αν είχαμε εδώ πέρα νεαρούς ή και ορισμένους από τους μεγάλους, δυστυχώς, θα τους ρωτούσαμε. Ξέρουμε ότι υπάρχουν αριθμημένες θέσεις στους ιπποδρόμους, στα γήπεδα. Υπάρχουν αριθμημένες θέσεις και τις πληρώνουν πολύ ακριβά και πολλές φορές μένουν έξω. Μην είναι άμα ή να μπούμε, ή δεν πήγαν κανονική ώρα, ή έπεσε πολύς κόσμος. Το αριθμημένο αυτό εισιτήριο, το οποίο πλήρωσαν σε μαύρη αγορά, δεν μπορούν να το χρησιμοποιήσουν. Στη θέση τους ίσως κάθεται άλλος μέσα και εμείς...

Τους περιμένει και αυτοί μείναν έξω. Αυτό είναι. Ο Χριστός είναι εκείνος ο οποίος ανοίγει τον δρόμο προς τη Βασιλεία των Ουρανών και θέλει τον άνθρωπο, τον θέλει τον άνθρωπο τότε να είναι, ξέρετε, αγαθή ψυχή. Είμαι ζαγάρι εδώ κάτω από την παγή, πρέπει ψάσα και φωτίς απ' τέλει, ξέρωση μην και συνηγάει, ξέρετε, ξέρετε, ξέρετε. Εγώ πρώτα Χριστό μου, πρώτα αδελφός του Χριστού, πρώτα παιδί του Θεού, πρώτα συγγενής του Πατέρα, πρώτα αδελφός του Χριστού. Για να γίνεις Βασιλεία των Ουρανών, δεν ξέρω αν έχετε προσέξει αυτά τα κείμενα, «κληρονομήσατε». Δεν είναι αξιομισθία η Βασιλεία των Ουρανών, όχι τα μεροκάματα του ανθρώπου. Έδωσα μερικές παντούφλες που δεν μου πηγαίνανε και θα τις ανταλλάξω με Παράδεισο. Έδωσα μερικό φαγητό που θα ξίνιζε για αύριο και θα το ανταλλάξω με Παράδεισο.

Να κληρονομήσετε. Ποιοι κληρονομούν; Οι εργάτες, οι δούλοι, οι μισθωτοί; Όχι. Οι αδελφοί, τα τέκνα, οι συγγενείς. Θα γίνεις λοιπόν συγγενής του Χριστού, γιατί η Βασιλεία είναι του Πατέρα. «Ελάτε να κληρονομήσετε τη Βασιλεία του Πατέρα μου, την οποία είναι ητοιμασμένη από καταβολής κόσμου». Για να γίνω εγώ κληρονόμος της Βασιλείας, πρέπει να έχω συγγένεια με τον Θεό. Ακούτε τον κόσμο που λένε ότι είναι οι άνθρωποι παιδιά του Θεού; Όχι, είναι λάθος! Οι άνθρωποι δεν είναι καθόλου παιδιά του Θεού. Τι είναι; Κτίσματά του, πλάσματά του, δημιουργήματά του. Όσο δεν είναι παιδιά του Θεού. Πώς είναι παιδιά του Θεού; «Ὅσοι ἔλαβον αὐτόν». Ποιον; Τον Χριστό. «Ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι».

Με τον Χριστό δεν έχει σχέση, πόσο τον Χριστό τον βλασφημεί, πόσο το Ευαγγέλιό του το υπολογίζει, πόσο στην Εκκλησία του δεν πηγαίνει, πόσο τον κλήρο του τον λογαριάζει, πόσο τα μυστήρια τα χρησιμοποιεί. Πώς είναι αδελφός του Χριστού και πώς είναι παιδί του Θεού; Για να πεις «Πάτερ ημών, ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς», πρέπει να είσαι αδελφός του Χριστού. «Εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε», «ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ» και «ἐφόσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων». Πρέπει να είμαι αδελφός του Χριστού για να είμαι παιδί του Θεού. Ούτε το Πάτερ ημών δεν πρέπει να λένε ορισμένοι. Και όταν λέγεται το Πάτερ ημών στην Εκκλησία, πρέπει να βγαίνουν έξω. Διότι δεν το πιστεύουν καθόλου, διότι δεν έχουν καμία σχέση με τον Χριστό. Η Βασιλεία των Ουρανών, λοιπόν, κληρονομείται και πρόκειται για βασιλεία. Και την βασιλεία την παίρνουν οι κοινοί άνθρωποι; Θα πεθάνει ένας βασιλέας, παραδείγματος χάριν. Την παίρνουν οι πρίγκιπες. Γι' αυτό οι χριστιανοί είναι πριγκιπόπουλα.

Πότε είναι η πριγκιποπούλα; Όταν αλλάξουν το αίμα τους το αδαμιαίο και βάλουν μέσα αίμα Χριστού. Γι' αυτό η Θεία Κοινωνία, απαραίτητος και συνεχής, για να αλλάξει το αίμα μας, να γίνουμε πριγκιπόπουλα, βασιλόπουλα, κατ' επέκταση να είμαστε παιδιά του Θεού. Φυσικός κληρονόμος είναι ο Χριστός, φυσικό. Εμείς είμαστε κατά χάρη αδελφοί και, κατ' επέκταση, κατά χάρη παιδιά του Θεού. «Θεοῦ τὸν Υἱὸν τὸν μονογενῆ». Γι' αυτό χρειάζεται η Εκκλησία, γι' αυτό χρειάζεται το Άγιο Ποτήριο, γι' αυτό χρειάζεται η Θεία Κοινωνία, γι' αυτό χρειάζεται ο πνευματικός, γι' αυτό χρειάζονται όλα αυτά τα πράγματα. Θα κοιτάξει ο Θεός για να μας κάνει βασιλόπουλα με τη μετάγγιση του αίματός του, αυτού του βασιλιά. Πώς να δικαιούμεθα αύριο από την Βασιλεία; Δεν είναι πολύ αξιομισθία, δεν είναι, είναι κληρονομία. Είναι σαν να πεθάνει ένας στην Αμερική και...

να αφήσει 100.000 δολάρια, μια περιουσία, για να είστε παιδιά, και διαβάζουν στις εφημερίδες ότι ζητούνται, λέει, κληρονόμοι του τάδε και παρουσιάζονται από ένα χωριό, από μια πόλη και τα τέταρτα. «Εδώ είμαστε συγγενείς». Πάει, βγάζει χαρτιά, πηγαίνει και παίρνει την κληρονομία. Δείχνει ότι είναι συγγενής που του διαθέτει. Αυτή είναι η θέση της Βασιλείας των Ουρανών. Γι' αυτό λοιπόν ακριβώς τα έργα του ανθρώπου, μην γίνονται που αξιοποιούν τη θέση, να μην ταξιδεύεις στην αιωνιότητα αν πάρει ούτε τρίτη, ούτε τουριστική, ούτε... Μα πάει λουξ, μα πάει υπερλούξ! Αλλά χρειάζεται το Χριστό που μπορεί να παραδείξει τα έργα και να πει «εγώ έκανα αυτό, έκανες εκείνο» κλπ. Θα πιάσαι μου εκεί. Το αίμα του Ιησού Χριστού είναι εκείνο το οποίο μας παρουσιάζει στον Θεό Πατέρα και στη δικαιοσύνη του Θεού. Γι' αυτό λοιπόν εδώ διδάσκει αυτά τα πράγματα αυτός ο άνθρωπος. Παρ' όλα αυτά, του λέει: «Κορνήλιε...»

Ειδοποίησε εκεί να έρθει αυτός να σου πει τι θα κάνεις. Γέννηση της Θεοτόκου. Δεν πάει σκοπό. Την επομένη, σηκώστηκαν αυτοί, δύο δικοί του και ένας στρατιώτης, τρεις, και ξεκίνησαν για την Ιόππη. Υπάρχει το μέρος αυτό μέχρι σήμερα. Το έχουν καθολικοί. Εγώ μάλιστα το έχω βγάλει σε slides, που αξιώθηκα και πήγα εκεί, στο μέρος αυτό. Είναι η Μεσόγειος θάλασσα, ακουμπάει αυτό το περιστατικό. «Τῇ δὲ ἐπαύριον, ὁδοιπορούντων ἐκείνων καὶ τῇ πόλει ἐγγιζόντων», πλησίαζαν οι στρατιώτες κλπ. να φτάσουν στην πόλη, «ἀνέβη Πέτρος ἐπὶ τὸ δῶμα προσεύξασθαι περὶ ὥραν ἕκτην».

Στο δώμα, στις δώδεκα περίπου το μεσημέρι, να προσευχηθεί ο Πέτρος. «Ἐγένετο δὲ πρόσπεινος καὶ ἤθελε γεύσασθαι». Πεινούσε, αλλά το φαΐ δεν είχε γίνει ακόμα. «Παρασκευαζόντων δὲ ἐκείνων» το φαΐ, ο Πέτρος ανέβη να προσευχηθεί. Άλλο μάθημα αυτό μεγάλο, ε! Δεν άφηναν οι Άγιοι άνθρωποι ώρα ανεκμετάλλευτη. Εμείς θα πάρουμε την εφημερίδα και θα βάλουμε την κοντή ποδάρα πάνω στην άλλη και να περιμένουμε να γίνει το φαγητό. Ή θα ανοίξουμε τηλεόραση να μας διδάξει, να μας πει τις εξυπνάδες του, ή δεν ξέρω τι άλλο μπορεί να κάνουμε. Όχι. Την ώρα αυτή προσεύχεται. Με τι γίνεται; Γιατί, ξέρετε, όταν ο άνθρωπος προσεύχεται, δίνει την ευχέρεια στο Θεό να του μιλήσει. Και τι του δείχνει ο Θεός εκείνη την ώρα;

«Ἐπέπεσεν», λέει, «ἐπ' αὐτὸν ἔκστασις, καὶ θεωρεῖ τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγμένον». Ανοίγει ο ουρανός, λέει, και κατεβαίνει επ' αυτόν σκεῦός τι ὡς ὀθόνη μεγάλη, ένα μεγάλο σεντόνι που το κρατούσανε τέσσερις από τις τέσσερις γωνίες. Μέσα σε αυτό το σεντόνι, την οθόνη αυτή, υπήρχε πάσης φύσεως θηρίο και ερπετό και ζώο καθαρό και ακάθαρτο, όπως τα χώριζαν οι μωσαϊκοί νόμοι. «Πάντα τὰ τετράποδα τῆς γῆς καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ». Και έγινε φωνή προς αυτόν και είπε: «Ἀναστάς, Πέτρε, θῦσον καὶ φάγε». Όταν είδε αυτά τα ζώα πάσης φύσεως, ορισμένα ήσαν ακάθαρτα, που ο νόμος ο Μωσαϊκός τα απαγόρευε. Είδε το θάρρος και είπε: «Μηδαμῶς, Κύριε». Αδύνατο, δεν το κάνω αυτό. «Ὅτι οὐδέποτε ἔφαγον πᾶν κοινὸν ἢ ἀκάθαρτον». Δεν θα φάω ποτέ από αυτά τα πράγματα.

Του απαντά πάλι και του λέει: «Ἃ ὁ Θεὸς ἐκαθάρισε, σὺ μὴ κοίνου». Αυτά που, λέει, καθάρισα εγώ, μη λες ότι είναι ακάθαρτα. Του κάνει μάθημα τώρα. Αυτοί που έρχονται από τον Κορνήλιο είναι ειδωλολάτρες. Θα πάει ο Πέτρος στους ειδωλολάτρες. Ο Πέτρος είχε την πρόληψη ότι ο Χριστός ήρθε μόνο για τους Εβραίους, τους περιτμημένους. Αυτοί είναι έξω. Και του κάνει μάθημα και του λέει: «Πρόσεξε, και εκείνους τους καθαρίζω εγώ». Αυτή την προπαιδεία του κάνει σε αυτή την περίπτωση. Εν πάση περιπτώσει, αυτό του το έδειξε τρεις φορές και σηκώθηκε σαν να 'ταν σεντόνι και έφυγε. «Ὡς δὲ ἐν ἑαυτῷ διηπόρει ὁ Πέτρος τί ἂν εἴη τὸ ὅραμα ὃ εἶδε». Λοιπόν, τι ήταν αυτό που είδα;

Δύο άντρες, οι απεσταλμένοι από του Κορνηλίου, διερωτήσαντες την οικία Σίμωνος, ἐπέστησαν ἐπὶ τὸν πυλῶνα, ρωτώντας εδώ, ρωτώντας εκεί, κάτι και λοιπά, όπου την ώρα ήσαν απ' έξω στην πόρτα, στην αυλόπορτα, και φωνήσαντες ἐπυνθάνοντο, ερωτούσανε: «Ε, υπάρχει ένας Πέτρος εδώ και φιλοξενείται;» Εκείνη την ώρα το Πνεύμα το Άγιο μιλάει στον Πέτρο και του λέει: «Ιδού», του λέει, «ἄνδρες τρεῖς ζητοῦσί σε, έξω στην πόρτα. Ἀναστάς, σήκω. Κατάβηθι καὶ πορεύου σὺν αὐτοῖς, μηδὲν διακρινόμενος». Μπορεί να πεις ότι δεν έρχομαι, ειδωλολάτρες, εμείς είμαστε Εβραίοι, ο Χριστός είναι έτσι. Τίποτα, του λέει. «Ἐγὼ ἀπέσταλκα αὐτούς», λέει το Πνεύμα το Άγιο. Εδώ, για αυτούς που διαβάζουν και πειράζονται από τις θεωρίες των υποβιβαστών...

οποίοι λένε ότι το Πνεύμα του Άγιου δεν είναι Θεό, βλέπουμε εδώ πάνω εγώ, προσωπικούς, Θεός, της Εκκλησίας, εγώ τους έστειλα, εγώ διατάχθηκα. Μπορείτε να το χρησιμοποιείτε αυτό το εράπλιο. Καταβάζεται Πέτρος, βγήκε στην Πόρτα Αγία αν έχει έρθει το θέμα, είπε στους ανθρώπους του Πέτρου «Ηδού εγώ, ημίον ζητείτε, τον που ζητάτε λέει εγώ». Πόκαλο. Τις η αιτία διεμπάρεσθε, για ποιο λόγο ήρθατε εδώ, ιδέηπος. Κορνύλιος εκατοντάρχης, Ανίος Λύκειος, το φοβούμενος των θεών, μαρτυρομένος υπό όλους τους πλευρές των ουρανών και θρηματίζει υπό ο Αγγέλου Αγίου μεταπέμψεσαι εις τον οίκον αυτού και ακούσε ρήματα παρασκού, εισκαλεσάμενος πουν αυτούς εξένες. Γέννησης, εσύ πες λέει έγινε, ο Κορνίδιος του Εκατοντάρχης είδε αυτό.

Πήρε την εντολή να σε στείλει, να σε καλέσει. Ελάτε. Τους παίρνει μέσα, φάγανε μαζί και μείνανε το βράδυ εκείνο μαζί, διότι προφανώς δεν προλάβαιναν να γυρίσουν ή από κόπο προς αυτούς να γυρίσουν στην Καισάρεια, και άφησαν να φύγουν την άλλη μέρα. Την άλλη μέρα το πρωί, στα πόδια τροχάδην, όταν έμαθαν οι εκεί ότι ο Πέτρος γυρίστηκε, γιατί είχε πάει στην Καισάρεια και εκεί είναι ειδωλολάτρες, ξένοι προς την Ιουδαϊκή θρησκεία, σκέφτηκαν να τον συνοδέψουν, επειδή του έχουν στήσει καμιά παγίδα και του κάνουν καμιά ζημιά του ανθρώπου. «Τῇ δὲ ἐπαύριον ἀναστὰς ἐξῆλθε σὺν αὐτοῖς, καί τινες τῶν ἀδελφῶν τῶν ἀπὸ Ἰόππης συνῆλθον αὐτῷ, καὶ τῇ ἐπαύριον εἰσῆλθον εἰς τὴν Καισάρειαν». Ο Κορνήλιος εδώ, εν τω μεταξύ, επειδή προχθές είχε στείλει ανθρώπους, έκανε πίσω προετοιμασία και ειδοποίησε και πολλούς συγγενείς του και άλλους που είχαν το...

ίδιο μυαλό, να πούμε, και τα λοιπά και τα λοιπά, και περίμενε να ιδούν τι είναι αυτός που ο Θεός θέλει να τον φέρουν, τι νέο θα τους πει αυτός ο άνθρωπος. «Ἦν προσδοκῶν αὐτούς, συγκαλεσάμενος τοὺς συγγενεῖς αὐτοῦ καὶ τοὺς ἀναγκαίους φίλους». «Ὡς δὲ ἐγένετο τοῦ εἰσελθεῖν τὸν Πέτρον», όταν έφτασε και ερχόταν, «συναντήσας αὐτῷ ὁ Κορνήλιος, πεσὼν ἐπὶ τοὺς πόδας προσεκύνησεν». «Ὁ δὲ Πέτρος αὐτὸν ἤγειρε λέγων: Ἀνάστηθι», σήκω, του λέει, «καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἄνθρωπός εἰμι». Δεν θα μας απαντούν όμως, θα πρέπει να είμαι δεύτερος. «Καὶ συνομιλῶν αὐτῷ» μπήκανε τώρα μέσα. Ο άλλος κόσμος τώρα περιμένουν να γίνει το συνοποστήρα που θέλει ο Θεός. «Καὶ πρὸς αὐτοὺς ἔφη». Εμείς, λέει ο Πέτρος, εσείς ξέρετε, λέει, «ὑμεῖς ἐπίστασθε ὡς ἀθέμιτόν ἐστιν ἀνδρὶ Ἰουδαίῳ κολλᾶσθαι ἢ προσέρχεσθαι ἀλλοφύλῳ». Ξέρετε, λέει, ότι εμείς οι Ιουδαίοι δεν έχουμε καμιά σχέση φιλική με κανέναν άλλον.

εκεί το κλασικό ουσιχρόντι βιβλία της Σαμαρίδης, όμως εμείς ο Θεός έδειξε μηδένα κοινώνια κάτω από τον Λέγιν άνθρωπο, όμως λέει αυτό όταν είσαι για μένα τώρα, γιατί ο Θεός μου δείξε ότι δεν υπάρχουν ακάθαρτοι άνθρωποι γι' αυτό, διότι ανατηρείτος ήρθε ο Μεταπευθύνσης, γι' αυτό και ακριβώς ήρθα εφόσον με καλέσταζε, την θάνομαι ου στήνη λόγων μετά της ασθένης Τώρα όμως, ναι, κάτσε με να ακούσω, να μου πείτε για ποιο λόγο με καλέσατε εδώ Παίρνει λοιπόν το λόγο ο Κορνήλιος τώρα και λέει Από τετάρτης ημέρας, από τέσσερις ημέρες, που σε δεκαλεκτάδες δεκόμαστε εμείς Από τετάρτης ημέρας μέχρι τάσπους της ώρας ήμουν νηστέρος Τέσσερις ημέρες νηστεία, ακούτε και την ενάπτυν όρα προσευχόμενο σε το οίκο μου.

Ανήρ έστη ενώπιόν μου εν εσθήτι λαμπρά και φησί και μου λέγει: «Κορνήλιε, εισακούστηκε η προσευχή σου και η ελεημοσύνη σου εμνημονεύθη ενώπιον του Θεού. Πέμψον ουν, στείλε λοιπόν, εις Ιόππην και μετακάλεσε Σίμωνα, ος επικαλείται Πέτρος. Ούτος ξενίζεται, φιλοξενείται εν οικία Σίμωνος βυρσέως, σε ένα βυρσοδέψη, σπίτι παραθαλάσσιο. Ος παραγενόμενος λαλήσει σοι». Αυτός θα έρθει να σου πει τι να κάνεις να σωθείς. Όλα αυτά που έκανες, καλά και ευλογημένα, αλλά Βασιλεία του Θεού δεν υπάρχει. Παράδεισο δεν βλέπεις με αυτά. Δημιουργούν προϋποθέσεις να σε ελεήσει ο Θεός. Αν όμως δεν θελήσεις συ να ελεηθείς, θα μείνουν αυτά ανενέργητα και μαύρα κάρβουνα.

Εξαυτής ουν έπεμψα προς εσέ. Αυτή ήταν η αιτία μου. Συ τε καλώς παρεγένου. Εσύ έκαμες πολύ καλά που ήρθες. Νυν ουν πάντες ημείς, τώρα όλοι εμείς εδώ που σε βλέπουμε και σ’ ακούμε, ενώπιον του Θεού πάρεσμεν, όχι μπροστά σε σένα. Στους ανθρώπους τους θείους, όπως τον Θεό τους συναντάς. Αυτό θα μας πεις, θα μας μιλήσει ο Θεός τώρα. Εμείς, λέει, ενώπιον του Θεού πάρεσμεν, ακούσαι πάντα τα προστεταγμένα σοι υπό του Θεού. Και παίρνει ο Πέτρος, άνοιξε και τους μίλησε: «Ούτως γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε έδωκε τον Υιόν αυτού τον μονογενή». Έτσι, έτσι, έτσι. Αυτά είπαν οι προφήτες, αυτός ήρθε, αυτά υπέστη από τους Εβραίους, τον σταυρώσανε, αυτός απέθανε, ετάφη, ανέστη και κηρύττει σήμερα μετάνοια στο λαό και σώζεται ο κόσμος. Καλός και άγιος είσαι, αλλά για να σωθείς χρειάζεται αυτό το κουμπί που λέγεται Χριστός. Δεν ξέρω πόσοι από εμάς είστε χριστιανοί.

Πόσοι είσαστε καλοί άνθρωποι; Θέλω να πιστεύω το μεγαλύτερο ποσοστό των ακροατών, και των αποψινών και αυτών που θα ακούσουν την κασέτα, την οποία γράφω, και θα τη φέρετε στα πέρατα της οικουμένης. Πόσοι έχετε σχέση με τον Χριστό, που αξιοποιεί όλη σας την καλή ιδιότητα; Πάμε λοιπόν, εν κατακλείδι, να πω: μην επαναπαύεστε ποτέ στα καλά σας έργα. Ο Ησαΐας λέγει ένα τρομερό, δεν θα σας το έλεγα εάν δεν το έχετε ακούσει στην ευχή του Ευχελαίου. Λέγει σε ένα μέρος στον Θεό, για να τον εξιλεώσει, ότι «πάσα η δικαιοσύνη ημών ως ράκος αποκαθημένης». Ξέρετε τι πάει να πει αυτό; Όλα τα καλά που κάνουμε εμείς, λέγει,

χωρίς το Χριστό, είναι σαν ένα πανί βρώμικο, με αίματα ποτισμένο. Έτσι λέει. Όλα αυτά τα καλά έργα που κάνουν, διότι, όπως ξέρετε, τα καλά έργα τα κάνουν οι άνθρωποι για τη δόξα τους. Τα κάνουν για τον εγωισμό τους οι περισσότεροι. Εάν δεν ικανοποιείται ο εγωισμός, η φιλοδοξία τους και τα χειροκροτήματα, και αν δεν δώσουν και μια απάντηση στη συνείδηση που τους ελέγχει, δεν θα κάνουν τα καλά έργα. Μόνο κάποτε στην Αίγυπτο, στην Αλεξάνδρεια, λέγεται, ένας επίσκοπος ζήτησε από τους ομογενείς να προσφέρουν να κάνουν ένα σχολείο ελληνικό, να διδάσκονται τα Ελληνόπουλα τα ελληνικά γράμματα. Είναι εκατομμυριούχοι εκεί πέρα. Δεν μάζεψε παρά 5.000 δολάρια, 50 λίρες μάλιστα, εμάς, και βράχηκε.

Ό,τι είχε ειδοποιήσει και είχε αναπτύξει το πρόγραμμα, για ποιο λόγο ήθελε αυτές τις δεκάρες. Έπειτα κάνει κάτι τι άλλο και λέει: «Όποιος προσφέρει για το έργο αυτό, κατά αναλογία των χρημάτων που θα προσφέρει, θα γραφτεί το όνομά του σε έναν πίνακα μεγάλο και θα έχει αύξοντα αριθμό. Προσφέρω εγώ χίλιες λίρες και εσύ πεντακόσιες. Θα μπει πρώτο το όνομα το δικό μου και δεύτερο το δικό σου, το άλλο πιο παρακάτω και λοιπά». Και τι γίνεται; Μέσα σε 10 μέρες μάζεψε τόσο χρήμα που μπορούσε να φτιάξει τρία σχολεία. Εν πάση περιπτώσει, το έφτιαξε το σχολείο και προσδιορίστηκε η ημέρα των εγκαινίων, του αγιασμού και της αποκαλύψεως της πλακός. Εκλήθησαν όλοι αυτοί

οι οποίοι είχαν στείλει κολοσσιαία ποσά για να έχουν την πρώτη θέση στην πλάκα. Γέμισε απ’ έξω η πλατεία από λιμουζίνες. Έγινε ο αγιασμός, είπε εκείνα που έπρεπε να πει ο Δεσπότης και έβαλε ένα μικρό να τραβήξει τον μπερντέ. Κρεμασμένοι όλοι να δουν τα ονόματά τους, ποια θέση έχουν, ποιος έβαλε τα περισσότερα. Από κενοδοξία. Δεν υπήρχαν ονόματα, υπήρχε το εξής που έγραψε ο Δεσπότης: «Το σχολείο αυτό εθεμελιώθη, εκτίσθη και αποπερατώθηκε και από σήμερα δίδεται εις λειτουργίαν τη κενοδοξία των ομογενών της πόλεως». Σκάσανε. Δεν το έφτιαξε η αγάπη τους, το έφτιαξε η κενοδοξία τους. Ωχ, βάλανε τα κεφάλια τους κάτω και έφυγαν.

Τέτοιοι υπάρχουν. Κορυφαία ιδρύματα, το Χριστό δεν έχουν στα μυαλά τους. Γνωρίζω ανθρώπους, να μην πω ονόματα γιατί είναι γνωστά, ολόκληρα γυμνάσια διατηρούν, ωραία, εξυπηρετούν παιδιά και λοιπά, για να ευεργετήσουν την κοινωνία, και καλώς κάνουν, αλλά με το Χριστό δεν έχουν καμία σχέση, με την Εκκλησία δεν έχουν καμία σχέση, ούτε εξομολόγηση, ούτε μετάνοια, ούτε Θεία Κοινωνία. Τα έργα τους απέστησαν στο κενό. Κάποτε ένας πλούσιος έμπορος έκανε το τραπέζι σ’ ένα του φίλο, ένα μεσημέρι, στο εστιατόριο. Κι έπειτα, όταν φάγανε, του λέει: «Έλα μαζί μου, κάτι να σου δείξω που θα χαρείς». Και τον παίρνει στο αυτοκίνητό του και βγαίνουν έξω της πόλεως.

Απέναντι ακριβώς, ένας λοφίσκος πολύ θαυμάσιος και εκτίζετο επάνω ένα ωραιότατο μεγάλο οίκημα. Σταθήκανε. Αυτός που πήρε τον άλλον για να του δείξει αυτό ήταν εργοστασιάρχης. Αυτός του λέγει: «Το χτίζω εγώ». «Τι είναι αυτό; Γιατί το χτίζεις αυτό;» «Αυτό», λέει, «θα έχει 100 κρεβάτια». «Ρε, τι είναι;» «Το κάνω», λέει, «σανατόριο». «Για ποιο λόγο;» Λέγει: «Οι ασθενείς, οι εργάτες που αρρωσταίνουν, να μπορούν να έρθουν εδώ να θεραπεύονται». «Βρε εγκληματία», του λέει, «γιατί τα λεφτά αυτά δεν τα δίνεις μεροκάματο στους ανθρώπους και τους κλέβεις το μεροκάματο και τους φτιάχνεις σανατόριο;»

Τους δίνεις να φάνε καλύτερα και να πίνουν γάλα.

Σου βάλες το κεφάλι σου μέσα να τους κάνεις φυματικούς, για να τους θεραπεύσεις εσύ με αγαθοεργία. Καταλαβαίνετε; Τέτοια υπάρχουν πολλά και βλέπει πολλά ο Θεός. Προσέξτε λοιπόν, δεν ξέρω σε ποια κατηγορία είστε. Εγώ θέλω να είστε καλοί άνθρωποι, αλλά να γίνετε και χριστιανοί. Αν θέλετε όλη σας την καλή ιδιότητα ο Θεός να την αξιοποιήσει και να έχει υπογραφή και σφραγίδα που να αντέξει στη Βασιλεία των Ουρανών, γίνετε και χριστιανοί, επιστρέψετε στην Εκκλησία, μετανοήστε, εξομολογηθείτε για το πλήθος των αμαρτιών που έχετε. Όχι τις χοντρές-χοντρές: «δεν σκότωσα και δεν έκλεψα». Πολλές αμαρτίες. Εγώ έγραψα ένα βιβλιαράκι που έχει 600 αμαρτήματα μέσα. 600! Και δεν έχω πιάσει τίποτα. Απλώς. Καθαρίστε τα και τότε θα έχετε σχέση με τη Βασιλεία των Ουρανών. Ελπίζω στο Θεό να

μας επιτρέψει κι άλλο βράδυ να μιλήσουμε κάτι παραπέρα, ώστε να δώσουμε έναν πραγματικό ορισμό πώς πρέπει να σκέφτεται ο άνθρωπος, αν θέλει να βρεθεί και πέραν του τάφου μαζί με το Χριστό. Και αυτά και για απόψε.