Remembrance of Death

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

This Homily on the Memory of Death was given at the Holy Monastery of Philotheou.

As we know, the demons who make up the aerial toll-houses examine with mathematical precision every soul that seeks to rise upward and slip past them. Saint Anthony the Great was held back for a whole hour.

He had nothing like a sin, nothing like a fault, to be charged against him there before the demons. And yet they went digging through the old things, the failings from before his monastic tonsure, from before he received the schema. After the demons made their halt to detain the soul of Anthony,

Then the angels take up the matter and say to the demons, “Why are you meddling with those things? What are you investigating? Everything before he received the monastic habit has been forgiven. Do you have anything to present from after he received the habit? ” They look through their records, but they had written nothing down. And so in the end the soul of Saint Anthony the Great ascended freely, unhindered, up to God.

All of us—every one of us, every one, every one, every one. Every one of us will walk this same road.

Fearful is the mystery of death. The soul has a great struggle when that moment comes, the moment of departure, when the soul is parted from the body. In a certain age before Christ, down in Egypt, people were terribly afraid, not only of death itself, but even of the word death.

The king of that age, in that kingdom, had forbidden on pain of death anyone who would so much as utter the word death. Death. Of course, the death of Christ changed this whole state of things.

Christ spoke to us about the other world. He revealed to us the truth that with death there is another life, the real one, the true one. Life close to God is a life full of joy, a blessed life.

Whoever attains to this life ought to count himself blessed that he was ever made a human being. That he was made a human being and is to enjoy God eternally, God who is joy itself, this is Paradise, this is the source of all happiness. And so the person who has been born ought to count himself blessed.

But the opposite, something altogether different, befalls the person who fails in his purpose and loses this eternal joy, and who inherits, according to his works, eternal misery. This failure is not simply misery. It is not simply that he will live through some tribulation and nothing more, but, according to Holy Scripture, a terrible Hell awaits that person,

the one who has failed: a life that does not finish, that does not end, that never sets, eternity itself. Once a conference of philosophers gathered together to study the matter and to reach some conclusion about how to interpret eternity. The philosophers held many opinions. They arrived at this conclusion.

They said, let us suppose there is a mountain, very high, thousands of meters, and the mountain is made of granite. And every thousand years a little bird comes and perches on the summit of this mountain and rubs its beak against the top of it, and when the mountain

has been leveled and become a plain from the rubbing of that beak, when it has been worn down to a flat plain, then we may suppose something about eternity.

After reaching this conclusion, the philosophers scattered, weary and deep in thought.

They must also have reflected that, when they compared this present, passing life to a dream, they saw that our life here truly is a shadow—nothing, a mere zero. And if we, who know the will of God and His divine revelation, and who have been richly blessed

with knowledge about the life to come, spend this brief earthly life in carelessness and spiritual sloth, then consider what misery we shall come to. We shall be called to account by God according

to our knowledge and awareness. So deeply did this memory absorb him. There was also another father who, after an episode of death, returned to life and never again spoke, never again smiled. He thought continually about what he had seen

when his soul left this life and went to the other, and God in His providence brought him back. Tradition tells us likewise about Lazarus of the four days, that after Christ raised him he was very pensive and always watched over himself with great care, and, by the illumination of God, he chose to say nothing of what he

had seen down there where he went. Elder Efstratios will soon meet God; he will meet the judgment that awaits him, and the Lord will demand an account of his deeds.

This is why it must be a constant petition of our prayer, that we beg and entreat, if possible with tears, that the end of our life may be Christian, painless, and blameless, and that we may give a good defense before the fearful judgment seat of God. For no one will escape; there is no other way for a person to go.

There is only one path: through death, we come to that meeting. Now, while we still have time—not tomorrow, but today—let us make a beginning. Let us lay everything before us and consider seriously

that we will die, and that our life is very brief, like a thread that is easily broken. And that from that moment we depart for eternity; we depart for the life that has no end. Either with the angels or with the demons. There is no middle way: either in Paradise or in Hell.

Do we have enough awareness to confess our sins and our faults sincerely? Let our life be sincere before God, for the unmoving eye of God sees all things. God is, as it were, a single eye. Within this eye of God, unmoving, unerring, keen-sighted, we find ourselves; we live and move

within this lens, we walk, and so He watches over us. Death comes without warning to alert us; it seizes us suddenly.

We depart within moments. What can we do?

Will we say to God, 'Stop, my God, do not take me, for I am not ready, I have not set my soul in order'? We will get the answer: 'But all this time, all these years, what did you do? Did you not know that life comes to an end? Did you not know that many a person departs, just as you now do? What will you say? You were aware; I knew it. Then why were you negligent,

and why did you not try to be ready?'

When the day was dawning, and when the sun stood at its height, what were you doing? Now that the sun has come to set, have you remembered your soul? It is too late now. The verdict has been handed down. It came out.

The day before yesterday the newspaper wrote about two bishops, well known of course. One of them, after eating a paschal meal during Bright Week in the home of friends, went to sleep and told the household to wake him at half past five, because he had a meeting with someone.

The man went to wake him at half past five and found him dead.

On Palm Sunday, another bishop was on his way to church to serve the Liturgy, and in the middle of the road his life ended, from heart failure and shock. This is our life. The heart beats with its beats. God gave the command, the beats stopped, and there the person remained, wherever he happened to be. How little our life is worth—how changeable, how fleeting, how deceptive.

All these things should weigh upon us; we must keep them in mind, for this is the truth. Let us not go through life carelessly. Let us not despise our conscience or wound it. Before long, it will become our accuser and condemn us before God. Then it will speak freely, and we will no longer be able to silence it or stifle its voice.

We fear death, and I first of all, the most sinful and the most accountable of us.

A person fears death by nature, because death itself gives rise to fear. That is how it was fashioned by God. This is the natural kind of fear. But there is another fear that comes from the conscience. When the conscience is not at peace within a person, then he is afraid to depart from this life.

The reproach of his conscience grips him with a fear. What, then, is to become of him?

There is also a fearlessness before death. One person does not fear death out of ignorance, out of hardness, out of having no conscience. And another does not fear it when the conscience does not reproach him, because it does not tell him that, as he leaves this life, mere pleasures are what await him. Rather, he is assured that the angels await him, that God awaits him.

He departs from the toil of this life and moves on toward rest, eternal rest.

He regards it as slavery that his soul still remains within the body.

When Saint Andrew the Fool-for-Christ was about to depart, he spoke of this to his spiritual child Epiphanios, for the two of them were at prayer together. Epiphanios, dwelling on the loss of his teacher, his spiritual father, began to weep. "Why, my child, do you weep," he said, "because I told you that I am going to depart?

What good is it for me to remain here? There light awaits us, there joy awaits us. For here we are mingled among the demons, and the demons have drawn many away and led them down to Hell." That is why we should not desire to remain in this life; as soon as possible, one should depart for the next world. Here we see a fearlessness, because his conscience assured him that he was about to go to the blessedness of God.

We have a more recent example in your grandfather, my own elder, who so greatly longed to leave this life that he went in search of death. If something happened to him, he would leap for joy, thinking that perhaps through some such occasion of pain and the like he would be brought to death, and from there to the other world. In the first days of 1959, when he felt the difficulty of breathing,

the shortness of breath, I saw him rejoice and say to Elder Arsenios: "Arsenios, it seems to me that something is about to happen now. This breathing that troubles us, perhaps from here we shall depart," he says. "To depart" — and he was celebrating. And as the months went on and his condition grew worse, one day he says to me: My child, he said, once we cross the bridge of death,

from then on everything is settled with God.

As death drew near, he wept because God was slow to take him. I have never seen a more valiant man face, with such courage, the very thing that any person dreads. Thank you very much. He crossed the bridge just as he had expected, and now he is up above, close to God, among the angels,

and he watches over us, he sees us, he provides for us, and he takes constant care that we do not fail. He awaits us; he departed to prepare a place for us. Thank you very much. All these reflections upon these truths are exceedingly profitable, and we ought to meditate on them continually.

Let us gather ourselves inwardly, and let us take stock again and again of where we stand. What spiritual wealth do we have? We have a duty to strive, to labor, and to render it up.

Lest the one entrusted with authority come suddenly and call us to account.

Each one of us will give his own separate account for his debt. No one will hand over something of his own to another to shore him up. Each one will depart from this life alone. Thank you. It is a personal matter. Let us not forget our purpose; we do not know the hour or the moment. Let the devil not deceive us. Let us not pass our life

carelessly and with negligence, or we will repent bitterly in the end. The devil is a great craftsman; he deceives us right before our very eyes. Thank you. Let us strike at sin with all the strength of the soul. We do not say that we will attain apatheia, freedom from the passions—though of course we desire it, because apatheia gives rise to great hope.

But may death find us still struggling: striving toward apatheia, striving to become better, striving in metanoia, in repentance. Repentance is a great virtue; without repentance, no one is saved. However many sins we may have, repentance corrects them all. When we repent, when we entreat God in our prayer with much pain, when we beseech him with tears to forgive us,

it is not possible for him to turn away his face; it is not possible for him not to forgive. He who told the Apostle Peter to forgive seventy times seven is able to forgive ten thousand times seven, when a person, repentant and in tears, beseeches him to

forgive his sins.

The holy John Chrysostom also says that “May we not see His gladsome face turned away, no longer able to bear looking upon us. ”, as though he could not bear to look upon us. God is our Father, and a father never turns away from his child.

This should give us courage and fill our soul with the hope that, if I repent and if he forgives me, my road upward will be unhindered.

Suppose we were standing before an executioner, and one by one we were to pass under his sword. Whoever would beseech him fervently and pour out tears before him, he would not take his life, he would not strike off his head. We would all fall at his feet, implore him, and shed even more fervent tears. And for what? Simply so that we would not lose this present,

temporary, earthly life. But here, what is at stake is eternal life. May we not go to Hell or be condemned there with others; may God preserve us.

How much we must beseech, and how many tears we must pour out, to escape this great evil, which the mind of men cannot grasp. It is inconceivable. Life in Hell without end. The working of the mind comes to a stop. ... the mind cannot grasp it. Compared with that life,

our life here is nothing—absolutely nothing. And yet, if we are not watchful, this nothing will do us such great harm. My fathers, let us struggle. The struggle is between life and death—one or the other. Let us beseech the Mother of God to help us, to grant us unceasing

nepsis—unceasing watchfulness—and unceasing prayer, and to count us worthy. May he count us worthy to cleanse our soul and our body from the movements of the passions.

May he count us worthy of purity, so that at the hour of death, apart from the natural fear, hope may refresh us, humanly speaking, from that point on. Just as Abba Agathon said: the fathers said to him, "Abba, will you not put your trust in your work, in your struggles, in your grace,

in your sanctification?"

He answered, “I have done what I could. ” It was as though he were saying, “My conscience does not accuse me of anything. But what do I know? I do not know whether this work of mine, this struggle of mine, was pleasing to God. I have not seen Him; I have not stood before the judgment seat; I have not heard the verdict. And so I can say nothing about myself. This is how the discerning

Fathers safeguarded themselves. May my blessed elder, who is now above and prays for us, help us through his intercessions. And we too shall strive in the same way, close to him, keeping at least a little of his own vigil—even if only twice. May He grant discernment and a good conscience to us as well,

and may we depart from this life painlessly and in peace. You have always been this way, and now, tomorrow, I am leaving. I will pray for you, as the duty of love requires and as my own duty requires; I will pray for you as your spiritual father, responsible before God.

And so I ask you too, pray for me, the sinner, the weak man. May God keep you from every evil, and here you must guard your duties, your monastic duties, the counsels, the instructions, the supplications

that we say here, so that the grace of God may guard you. Live carefully, have love among yourselves, have peace, do not contradict one another, Do not quarrel. Do not lose your love for one another or grow cold toward each other.

Strive in the spiritual life, and come down to church wholeheartedly. When the wooden semantron sounds, run to the temple of God, so that our prayers may be joined together and rise to God. Be conscientious in your obediences, and do not disregard your conscience, for you are working for God, are you not? Your work will be rewarded;

the more one labors for God, the greater the spiritual reward one will receive. “Cursed,” Scripture says, “is everyone who does the works of God negligently. ” Let us devote the appointed working hours to labor for God and for the monastery of the Mother of God. Rest as much as you need, both in soul and in body. There is no compulsion here.

During Great Lent, we practiced a certain discipline, a certain restraint. But not anymore. During these appointed hours, we will work. The rest of the time will be devoted to spiritual matters and rest. Many people come into contact with you. Take care that your conduct is worthy of our monastic habit.

Above all, let us have brotherly love, let us love one another, let us give one another rest, and whatever we can, let us offer to our brother; and God, who sees the love and the labor, will send His blessing as well. Let us do the little that we can, and God, by His will, will make us anew.

Ομιλία Περιμνήμης Θανάτου έγινε στην Ιερά Μονή Φιλοθέου

έφυγε για τον άλλον κόσμο. Τώρα περνάει τα εναέρια τελώνια, βαδίζει προς τα πάνω, προχωρεί προσυνάντηση του δικαίου κριτού.

Όπως γνωρίζουμε οι δαίμονες οι οποίοι αποτελούν τα εναέρια τελώνια με μαθηματική ακρίβεια εξετάζουν την κάθε ψυχή που θέλει να ανέβει προς τα πάνω και να τους ξεφύγει. Ο Μέγας Αντώνιος καθυστέρησε μία ώρα.

Δεν είχε τίποτε σαν αμάρτημα, σαν σφάλμα να προσκρούσει εκεί με τους δαίμονες. Ωστόσο όμως αυτοί ανασκάλευαν τα παλαιά, τα πρώτο σχήματα εσφαλμένα. Οι άγγελοι μετά από το σταματά που κάνανε οι δαίμονες για να σταματήσουν την ψυχή του Αντωνίου,

παίρνουν το λόγο και λένε στους δαίμονες «Με τι ανακατεύεστε, τι εξετάζετε, τα πρώτου σχήματος, αυτά έχουν συγχωρηθεί. Έχετε να παρουσιάσετε τίποτε μετά το σχήμα, κοιτάζουν τα χαρτιά τους, δεν είχαν γράψει τίποτε». και έτσι ακόλυτα έγινε τελικά η άνοδος της ψυχής του Μεγάλου Αντωνίου προς τον Θεό.

Όλοι μας αυτόν τον δρόμο θα βατήσουμε.

Ποβερό το μυστήριο του θανάτου. Έχει πολλή αγώνα η ψυχή όταν έρθει εκείνη η στιγμή της αναχωρήσεως, της

ξεχωρίσεως της ψυχής από το σώμα. Σε

κάποια εποχή πρώτου Χριστού, κάτω στην Αιγυπτό, οι άνθρωποι φοβόντουσαν πάρα πολύ, όχι μόνο τον θάνατο, αλλά και τη λέξη θάνατος. Ο βασιλεύς εκείνης της εποχής σε εκείνο το κράτος είχε απαγορεύσει επί ποινή θανάτου όποιος θα εξέφραζε τη λέξη θάνατος.

Βέβαια, ο θάνατος του Χριστού μας αλλοίωσε την περίπτωση αυτή.

Μας μίλησε ο Χριστός μας για τον άλλον κόσμο. Μας αποκάλυψε την αλήθεια ότι με τα θάνατο υπάρχει άλλη ζωή, η πραγματική, η αληθινή. Η ζωή κοντά στον Θεό είναι πάρα πολύ χαρούμενη, ευλογημένη ζωή. Εκείνος που θα πετύχει αυτή τη ζωή πρέπει να μακαρίζει ότι έγινε άνθρωπος. Ότι έγινε άνθρωπος και πρόκειται αιώνια να απολαμβάνει τον Θεό που είναι η

χαρά, Αυτός είναι ο Παράδεισος, αυτός είναι η πηγή της ευτυχίας και επομένως ο άνθρωπος που γεννήθηκε πρέπει να θεωρεί τον εαυτό του μακάριον

αντίθετα δε διαφορετικά συμβαίνει στον άνθρωπο που θα αποτύχει στο σκοπό και θα χάσει αυτή την αιώνια χαρά και θα κληρονομήσει κατά τα έργα του την αιώνια δυστυχία. Δεν είναι απλώς δυστυχία η αποτυχία. Δεν είναι απλώς ότι θα ζήσει μια θλίψη και μόνον, αλλά κατά την Ιερά Γραφή Κόλασης τρομερά περιμένει τον άνθρωπο, τον Αποτυχημένο,

Ζωή που δεν τελειώνει, που δεν τερματίζει, που δεν βασιλεύει, την αιωνιότητα. Κάποτε ένα συνέδριο φιλοσόφων συνήλθε για να μελετήσει και να βγάλει ένα πόρισμα περί της ερμηνείας της αιωνιότητας. Οι φιλόσοφοι είχαν πολλές γνώμες.

Κατέληξαν στο εξής συμπέρασμα. Είπα να σας υποθέσουμε ότι υπάρχει ένα βουνό πάρα πολύ ψηλό, χιλιάδες μέτρα και η ποιότητα του βουνού να είναι αποχανήτη Και κάθε χίλια χρόνια ένα πουλάκι να κάθεται στην κορυφή αυτού του βουνού και να τρίβει το ράμφος του επάνω στην κορυφή αυτού του βουνού και όταν το βουνό ισοπεδωθεί και γίνει πεδιάδα από την προσπληρή του ράμφους

και θα λιωθεί σε κατάσταση πεδιάδα, τότε θα υποθέσουμε κάτι περί αιωνιότητος.

Μετά από αυτό το συμπέρασμα σκόρπισαν οι φιλόσοφοι πολύ βαριστημένα και σκεπτικά. Επίσης θα σκέφτηκαν ότι κάνοντας μία σύγκριση παρούσε η ζωή της πρόσχερης με την όνειρα και είδαν ότι αυτή η ζωή εδώ είναι πραγματικά μια σκιά είναι ένα τίποτε, ένα μηδέν και όταν αυτό το μηδέν, εμείς που έχουμε επίγνωση του θελήματος του Θεού, της Θείας Αποκαλύψεως Εμείς που δεχθήκαμε

πλούσια την ευλογία της πληροφορίας περί της άλλης ζωής, όταν αυτή την πρόσκαιρη την περάσουμε έτσι με αμέλεια και αραθημία, σκεφτείτε σε ποια δυστυχία θα κατοντήσουμε. Θα μας ζητηθεί λόγος από το Θεό βάσει των γνώσεων και της επιγνώσεως. Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος μέσα στο βιβλίο του, ότι κάποιος ερημίτης από τη μνήμη του θανάτου που είχε σαν συνεχή μελέτη, πολλές φορές τον

βρίσκανε ανέστητο. Τόσο πολύ τον απορροφούσε αυτή η μνήμη. Επίσης, ένα άλλος πατέρα, μετά από μια, από ένα επεισόδιο θανάτου, επέστρεψε στη ζωή και ποτέ του δεν μίλησε, ποτέ του δεν χαμογέλαζε, συνεχώς σκεφτότανε το τι είδε όταν έφυγε η ψυχή του από τη ζωή και πήγε προς την άλλη και ο Θεός με την πρόνοια του τον έφερε πίσω. Όπως

επίσης μας μιλάει η παράδοση για τον Βεντραήνερο Λάζαρο ότι μετά από την έγερση που του έκανε ο Χριστός μας ήταν πάρα πολύ σκεπτικός και

πάντα πρόσεχε με πολλή ακρίβεια τον εαυτό και δεν θέλησε βέβαια με τη φώτιση του Θεού να πει τίποτε το τι είδε κάτω εκεί που πήγε Ο

Γέρονας Ευστράπιος σε λίγο θα συναντήσει το Θεό, θα συναντήσει το δικαστήριο που του περιμένει και θα ζητήσει ο Κύριος Λόγων πάνω στις πράξεις Του.

Γι' αυτό πρέπει να είναι ένα συνεχές αίτημα της προσευχής μας στο να παρακαλούμε και να διώμεθα ή δυνατόν με τα δακρύων τα τέλη της ζωής μας να είναι χριστιανικά, ανώδυνα, ανεπέσχυντα και καλήν απολογία να δώσουμε στο φοβερό βήμα του Θεού. Διότι κανείς δεν θα ξεφύγει, δεν

υπάρχει τρόπος να βαδίσει διαφορετικά ο άνθρωπος, ένας είναι ο δρόμος, διά του θανάτου η συνάντησης, τώρα

που έχουμε καιρό, όχι αύριο, σήμερα, να βάλουμε αρχή, να βάλουμε τα πράγματα κάτω, να σκεφτούμε σοβαρά, Είμαι θα και η ζωή μας είναι ελάχιστη, είναι μία κλωστή που κόβεται εύκολα. Και ότι μετά από τη στιγμή αυτή φεύγουμε για την αιωνιότητα, φεύγουμε

για τη ζωή που δεν έχει τέλος. Είμαι τους αγγέλους, είμαι τους δαίμονες. Μέσ' η λύση δεν υπάρχει. Ή στον Παράδεισο ή στην Κορυφή.

Έχουμε τόση επίγνωση να εξομολογούμεθα τα μαρτύματά μας, τα σφάλματά μας, ειλικρινά. Η ζωή μας να είναι ειλικρινής απέναντι του Θεού, διότι το ακίνητο μάτι του Θεού τα βλέπει όλα. Τόσο ο Θεός είναι ένα μάτι. Μέσα σε αυτό το μάτι του Θεού, το ακίνητο, το αλάθαρτο, το οξυδελκές βρισκόμεθα, Ζούμε, κινούμεθα μέσα σε αυτόν τον φακό, βαδίζουμε και επομένως μας παρακολουθεί. Ο θάνατος έρχεται απληροφόρητα να

μας υπροειδοποιήσει, μας

συλλαμβάνει εξάφνου.

Πεύγουμε μέσα στις στιγμές. Τι μπορούμε να κάνουμε?

Θα πούμε του Θεού σταμάτα Θεέ μου, μην με πέφτεις, διότι δεν έχω ετοιμαστεί, δεν έχω τακτοποιήσει τα ψυχικά μου. Θα πάρουμε την απάντηση, μα τόσο καιρό, τόσα χρόνια, τι έκανες, δεν ήξερες ότι η ζωή τελειώνει, δεν γνώριζες ότι πολλές φορές ο άνθρωπος φεύγει όπως κι εσύ τώρα, τι θα πεις συνείδησες, το ήξερα, τότε γιατί αμελούσες και δεν προσπάθησες να είσαι έτοιμος.

Όταν επέφωσκε η νερά και όταν ο ήλιος ήταν με σούρατα, εσύ τι έκανατε που ο ήλιος έφτασε να βασιλεύσει, εσύ ενθυμήθηκες τη ψυχή σου, είναι αργά πλέον. Η απόφαση βγήκε.

Προχθές την εφημερίδα έγραφε για δύο επισκόπους, γνωστούς βέβαια, ότι ο ένας πασχαλινό τραπέζι στην διακινησί μου, αφού έφαγε μέσα σε ένα φιλικό σπίτι, μετά πήγε να κοιμηθεί και είπε εκεί στο σπίτι, στο σπιτικός, να τον ξυπνήσουν στις 5.30 η ώρα, διότι είχε μία συνάντηση με κάποιον.

Πήγε ο άνθρωπος να τον ψυπνήσει στις πεντέμις, τον βρήκε πεσταμένο.

Την ημέρα των Βαΐων, άνωσε επίσκοπος, προχωρούσε για την εκκλησία για να λειτουργήσει, στα μέσα του δρόμου τελείωσε η ζωή, από συγκροπή καρδίας και εντύπωσης. Αυτή είναι η ζωή μας. Η καρδιά χτυπάει με τους χτύπους της. Διέταξε ο Θεός, σταμάτησαν οι χτύποι και όπου βρέθηκε ο άνθρωπος. Πόσο φτυκή είναι η ζωή μας, τόσο αλλοιωτή, τόσο πρόσκαιρη, τόσο ψεύτικη. Τα όλα πρέπει να μας συνέχουν, να τα μνημονεύουμε είναι μια αλήθεια.

Να μην περνάμε τη ζωή μας λαζαρά, να μην καταφρονούμε τη σύνειδησή μας, να μην την τραυματίζουμε. Μες αύριο θα μας γίνει καταπέλτης, θα μας καταδικάσει ενώπιον του Θεού, Θα μας μιλήσει ελεύθερα πλέον, χωρίς εμείς να μπορούμε να την αποστομώσουμε ή να της κλείσουμε τη φωνή.

Φοβούμεθα το θάνατο και πρώτος εγώ, ο πιο αμαρτωλός και ο πιο υπεύθυνος.

Τον φοβάται ο άνθρωπος τον θάνατο από φυσική περίπτωση γιατί δημιουργεί φόβο ο θάνατος. Έτσι είναι από το Θεό φτιαγμένο Είναι η φυσική περίπτωσης του φόβου Υπάρχει κι ένας άλλος φόβος που προέρχεται από την συνείδηση Τότε δεν είναι αναπαυμένη με τον άνθρωπο Και ο άνθρωπος φοβάται να φύγει από τη ζωή Ο έλεγχος της ειρήσεως τον συνέχει με έναν φόβο Τι μέλη γενέστε το

Υπάρχει και αφοβία θανάτων Δεν

φοβάται κανείς το θάνατο από

αγνωσία, από σκληρότητα, από ασυνειδησία. Δεν τον φοβάται επίσης και όταν η συνείδηση δεν τον ελέγχει. Δεν τον πληροφορεί ότι φεύγονται από τη ζωή των περιμένουν οι απόλαυσες. Πληροφορείται ότι τον περιμένουν οι άγγελοι ο Θεός. Φεύγει από τον κόπον της ζωής και προχωρεί προς την ανάπαυση, την αιώνια

Σκλαβιά θεωρεί το ότι παραμένει ακόμη η ψυχή του μέσα στο σώμα

Όταν ο Άγιος Ανδρέας ο Διαχριστών Σαλός επρόκειτο να αναχωρήσει Το ανέφερε αυτό στο πνευματικό του παιδί των επιφάνειων που ήταν και οι δυο τους προσευχόμενοι Ο επιφάνειος συλλογιζόμενος την στέρηση του διδασκάλου του, του πνευματικού του, άρχισε να κλαίει. Γιατί λέει παιδί μου κλαις, γιατί σου είπα πως θα αναχωρήσω, τι το όφελος να παραμείνω εδώ, εκεί

μας περιμένει φως, εκεί μας περιμένει η χαρά. Διότι ανανεμειχμένοι μετά των δαιμόνων, λέει, πολλούς, λέει, δαίμονες παρέσθεραν και οδήγησαν στην κόλαση. Γι' αυτό πρέπει να θέλουμε να παραμείνουμε σε αυτή τη ζωή όσο το δυνατό γρηγορότερα να φεύγει κανείς για τον άλλον κόσμο. Εδώ βλέπουμε μία αφουβία, διότι η συνείδηση τον πληροφορούσε ότι επρόκειτο να πάει στην ευτυχία του Θεού. Μια σύγχρονη περίπτωση έχουμε με τον

παππού σας, τον γεροντά μου, ο οποίος τόσο πολύ ποδούσε να φύγει από τη θάνατα, κυνηγούσε να βρει τον θάνατο. Αν κάτι συνέβαινε, σκυρτούσε από χαρά. Μήπως από αυτή την περίπτωση ενός πόνου και λοιπά θα οδηγηθεί στο θάνατο και από εκεί για τον άλλον κόσμο. Τις πρώτες ημέρες του 1959, όταν αισθάνθηκε την δυσκολία της αναπνοής, την δύσπνια, τον είδα να χαίρεται και να λέει στον Γέροντα Αρσένιο «Αρσένιε, μου φαίνεται ότι κάτι θα γίνει τώρα. Αυτή η αναπνοή που δυσκολεύουμε, ίσως από εδώ να φύγουμε», λέει.

Να φύγω, πανηλήριζε Κι όταν προχώρησαν οι μήνες Και η περίπτωση χειροτέρευε Κάποια μέρα μου λέει Παιδί μου λέει Πώς θα έρθναμε το γεφύρι του θανάτου Από εκεί και πέρα Τα πράγματα είναι τακτοποιημένα με τον Θεό Όταν πλησίαζε ο θάνατος Έκλεγε γιατί αρχοπορούσε ο Θεός να τον πάρει Δεν

είδα ποιο λεβέντι άνθρωπο να αντιμετωπίζει με τόση γενναιότητα αυτό που φοβάται κάποιοι άνθρωπος.

Ξεπέρασε το γεφύρι όπως σκεπτότανε και τώρα βρίσκεται επάνω κοντά στο Θεό με τους αγγέλους και μας παρακολουθεί, μας βλέπει, μας προνοεί και προσέχεται συνέχεια να μην αποτύχουμε. Μας περιμένει, αναχώρησε για να μας ετοιμάσει τόπον.

Όλες αυτές οι σκέψεις πάνω σε αυτές τις αλήθειες είναι πάρα πολύ ωφέλιμες και πρέπει συνεχώς να τις μελετούμε.

Να κάνουμε αυτοσυγκέντρωση, να κάνουμε συνεχώς ταμείο που βρισκόμαστε. Τι χρήματα έχουμε πνευματικά. Έχουμε χρέος να προσπαθήσουμε, να δουλέψουμε, να το δώσουμε.

Μήπως έρθει ξαφνικά ο υπητετραμένος και μας ζητήσει λογαριασμό.

Ο κάθε ένας θα δώσει ξεχωριστό λογαριασμό για το χρέος. Κανείς δεν θα δώσει από το δικό του στον άλλον να τον ενισχύσει. Ξεχωριστά ο καθένας θα αναχωρήσει από τη ζωή.

Είναι προσωπικό το θέμα, ας

μην ξεχνούμε το σκοπό μας, δεν ξέρουμε την ώρα και τη στιγμή, ας μη μας ξεγελάει ο διάβολος, ας μην περάσουμε τη ζωή μας έτσι, πλαθερά και με αμέλεια, σκληρά θα μετανοήσουμε στο τέλος. Ο διάβολος είναι μεγάλος τεχνίτης, μας ξεγελάει μπροστά στα μάτια μας

Τυπήσουμε την αμαρτία με όλη τη δύναμη της ψυχής Δεν λένε ότι θα γίνουν απαθείς, όχι, το θέλουμε βέβαια Γιατί η απάθεια θα γεννήσει μεγάλη ελπίδα Αλλά να μας βρει ο θάνατος αγωνιζομένος Στην προσπάθεια προς την απάθεια, προσπάθεια προς την καλυτερεύση, προσπάθεια στη μετάνοια, η μετάνοια, μεγάλη αρετή, χωρίς μετάνοια κανείς δεν σώζεται. Όσα και αμαρτήματα κι αν έχουμε, η μετάνοια τα διορθώνει όλα.

Όταν μετανοούμε, όταν παρακαλούμε το Θεό στην προσευχή μας με πολύ πόνο, Όταν τον παρακαλούμε με δάκρυα να μας συγχωρέσει δεν είναι δυνατόν να αποστρέψει το πρόσωπό του, δεν είναι δυνατόν να μη συγχωρέσει. Αυτός που είπε στον Απόστολο Πέτρο ότι Εβδομικοντάκης Σεπτά να συγχωρεί,

Μυριάκης Σεπτά είναι η στέση να συγχωρέσει όταν ο άνθρωπος μετανοημένα και με δάκρυα τον παρακαλεί να του συγχωρέσει τα μαθήματα.

Λέγε και ο Ιερός Χρυσόστονος, μη είδομε το πρόσωπο αυτού των ηλαρών αποστρεφόμενων, ημάχιστο να μην ανέχεται να μας βλέπει. Ο Θεός είναι ο Πατέρας μας και ένας Πατέρας ποτέ δεν αποστρέφεται το παιδί του. Πρέπει να μας δώσει το θάρρος, να γεμίζει την ψυχή μας με ελπίδα ότι αν μετανοήσω και αν με συγχωρέσει ο δρόμος μου προς τα πάνω θα είναι ανεμπόδιστος

Σκεφτόμασταν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε έναν δήμιο και πρόκειται ένας ένας να περάσουμε από το σπαθί του και όποιος θα τον παρακαλούσε θερμά και θα έγινε δάκρυα μπροστά του, δεν θα το έπαιρνε τη ζωή, δεν θα το αφαιρούσε το κεφάλι. Όλοι μας θα πέφταμε στα πόδια του, θα τον παρακαλούσαμε και θα γίναμε θερμότερα τα δάκρυα. Και τι θα ήταν αυτό, να μην χάσουμε μόνο την παρούσα αυτή την πρόσχερη εντυπωτένια ζωή. Εδώ πρόκειται περί της αιώνιας ζωής.

Να μην πάμε στην κόλαση, να μην συγκολαστούμε να τους απέσει ο Θεός.

Πόσο πρέπει να παρακαλούμε και πόσα δάκρυα πρέπει να γίνουμε να γλιτώσουμε από αυτό το μεγάλο κακό που δεν συναμβάνεται στη διάνοια των ανθρώπων. Είναι σύλληπτο. Ζωή στην κόλαση χωρίς θέμα. Σταματά η λειτουργία του μυαλού.

Αξιώσει να καθαρίσουμε τη ψυχή μας και το σώμα μας από εμπαθείς κινήσεις.

Να μας αξιώσει της καθαρότητας,

ώστε κατά την ώρα του θανάτου, ξέχωρα από τον φυσικό φόβο, να μας δροσίζει η ελπίδα ανθρωπίνως από εδώ και πέρα. Όπως

ακριβώς είπε και ο Αβάς Ανάτων Του

είπαν οι πατέρες Αβά, δε θα ρίξεις το έργο σου στους αγώνες σου, στη χάρη σου, στον αγιασμό σου

Απάντησε και είπε ότι Εγώ άφησα να κάνω ό,τι μπορούσα Σαν να έλεγε ότι δεν με λέγει η συνείδηση για τίποτε Αλλά τι γνωρίζω εγώ Εάν το έργο μου αυτό, ο αγώνας μου, άρεσε στο Θεό Δεν τον είδα, δεν βρέθηκα μπροστά στο κριτήριο, δεν άκουσα την απόφαση και γι' αυτό δεν μπορώ να πω τίποτε για τον εαυτό μου.

Διαφορία και συνειδήσεις να μας δώσει και εμάς και ανώδυνα και ειρηνικά να φύγουμε από αυτό Είστε

πάνωτε έτσι και τώρα, αύριο αναχωρώ Εγώ θα σας προσεύχομαι κατά το καθήκον της αγάπης και κατά το καθήκον που έχω Θα σας προσεύχομαι σαν πατέρα σας πνευματικός υπεύθυνος ενώπιον

του Θεού του Θεού, έτσι και εσείς παρακαλώ προσεύχεστε για μένα τον Αμαρτωλό, τον αδύναμο άνθρωπο,

ο Θεός από κάθε κακό και εσείς εδώ να φυλάξετε τα καθήκοντά σας, τα καθήκοντά σας τα μοναχικά, τις νοθεσίες, τις παραγγελίες, τις παρακλήσεις που εδώ λέγομαι ώστε

να σας φυλάξει η Χάρις του Θεού. Να ζήσετε προσεκτικά, να έχετε αγάπη μεταξύ σας, να

έχετε ειρήνη, να μην αντιλογείτε, να μην φιλονικείτε, να μην χάνετε την αγάπη, να μην ψυχραίνεστε, να αγωνίζεστε στα πνευματικά, να κατεβαίνετε ολοπρόθυμα στην Εκκλησία. Άμα χτυπάει το ξύλο, να τρέχετε στο Ναό του Θεού, του Θεού, να σμείγουν οι προσευχές μας προς το Θεό.

Στον διακόνημά σας να είστε ειλικρινοί, να μην καταφρονείτε τη συνειδησή σας διότι εργάζεστε στο Θεό, όχι. Το έργο θα ανταμυθεί όσο κοπιάζει κανείς για το Θεό ανάλογα και θα πάρει και την πνευματική αμοιβή.

Επεικατάρατος λέω στις δύο των έργων του Θεού ομιλών. Τις ορισμένες ώρες που είναι Αγία Εργάσιμε, Ου Ενεργάσιμε, ας τις εργαζόμαστε για το Θεό, για το μοναστήρι της Παναγίας. Να ξεκουράζεστε ανάλογα και ψυχικά και σωματικά. Βία δεν υπάρχει.

Είχαμε μια βία, έναν πλέξιμο τη Μεγάλη Σαρακοστή. Τώρα όχι πλέον. Αυτές τις ορισμένες ώρες θα τις ελωθούμε. Τις άλλες, πνευματικά και ξεκούρες. Σας πλησιάζει πολλοίς κόσμος. Προσέξτε η διαγωγή να είναι ανάλογη με το σχήμα μας.

Προπαντός, να έχουμε φιλαδελφία, να αγαπάμε ο ένας τον άλλον, να ξεκουράζουμε ο ένας τον άλλον και ό,τι μπορούμε ας προσφέρουμε στον αδελφό και ο Θεός που βλέπει την αγάπη και τον κόπο θα στείλει και την ευλογία του. Θα

τα ολίγα και ο Θεός θα μας δημιουργήσει και πάλι με το θέλημά Του.