The Revelation of John 10

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Remember, beloved, from last time we had begun the analysis of the letter of the Lord to the Church of Ephesus, to the Angel, the Bishop of Ephesus. He praises the Angel of Ephesus, he tells him that he knows his works and his labor and his patient endurance, but in spite of this, he has one complaint.

But I have something against you, that you have abandoned your first love. First of all we will notice throughout the whole pattern of the letters this pedagogical method, which we call in plain Greek one strike on the hammer, one on the nail, and one on the horseshoe.

As you know, when we shoe a horse, of course sometimes the nail, I am not sure how, may end up hurting the horse. That is why we strike the horseshoe, which does not cause pain, and there we land one on the nail, which can hurt.

And then we return again to the horseshoe. Indeed this has even become a proverb among our people, one on the nail and one on the horseshoe. One sweet, one bitter. This is exactly what Christ employs, my beloved, when he pedagogically guides his Church.

He praises the Angel of Ephesus, the Bishop; he praises him for his toil, his care, his patient endurance, against the heretics. But he has one complaint, he will come to a deficiency and will say this very important thing, and it appears to be exceedingly important, because further on he threatens a very serious punishment, and he says.

But I have something against you, but I have something against you, that you have abandoned your first love. That old love which you had, that fervor which you had, you have left it behind. What happened? Something which happens to all of us.

For this reason, moreover, these letters, which constitute facets of the one Church and therefore the virtues and shortcomings of the faithful, both clergy and laity, we find ourselves within all of this.

That is, the Bishop of Ephesus threw the weight of his Church, as we are saying, upon the point that Christ himself notes, that you cannot bear evil men, and you have borne them for my name's sake, and you have not grown weary. That is, you were not able to endure the evil ones, and especially the heretics, and you held fast to my name, and you did not grow faint; you did not grow faint while holding fast to my name.

That is to say, the weight of the concern of the Church of Ephesus fell upon the matter of the heretics, that is, upon the anti-heretical struggle, and love toward the Lord Jesus was neglected. Have you noticed, beloved, that this happens very often in our Church? Take a little look around you and you will see this point, namely, that we throw our struggle into our effort against the heretics, much struggle, but we have neglected certain other things.

For this reason you will often see faithful people who struggle very much against the heretics. Their own life, however, is neglected. And I fear that here among us too there may be people who struggle against evil, against heresy, against false belief, but nevertheless we ourselves do not have a carefully tended life. I have noticed this in very many of our faithful, very many, I tell you sincerely, and indeed let us take our precautions, especially ourselves.

You come to report to me your struggle against those who hold false teaching, but your own moral life is not very carefully tended. There is a certain superficiality. We must understand that the love the Lord speaks of, the love that has been abandoned, when He says you no longer have your first love, is not exhausted in Orthodoxy alone, but also in Orthopraxis, in right practice.

We must not say only, I will hunt down the heretics. We must also ask how I myself am living. Here is where that which was missing from the Bishop and his Church in Ephesus must be present, that particular loving ascent of the heart toward God.

This is why we often see people of great activity who do not have these spiritual ascents. And conversely, people who have a spiritual ascent of the heart who have no activity.

The Lord rebukes both the one and the other. We will see in another letter that He rebukes precisely because heretics were tolerated. Both are needed. We must not throw all our weight into one area only; we must look at every area of the spiritual life. And we must say, I will labor against the heretics, but I will not neglect my own spiritual formation.

I cannot reassure myself by saying that, since I am fighting the heretics, this is a sign that I am doing well. Who told you, my beloved, that this is a sign we are doing well? Who told you? Do you think that simply by confessing Orthodoxy this means salvation as well? And where does Orthopraxis stand?

That phrase, but I have something against you, which the Lord speaks, but I have something against you, reveals the complaint of Jesus. What then is this leaving behind, this abandonment of the first love? What is it? It is the enthusiasm, the burning of the heart, the devotion, the worship of Jesus Christ, that usually marks the one who has newly come to the faith.

Have you seen a person who is newly coming to the faith, who has just come to know Christ? He is all fire, he is all enthusiasm, all worship toward Christ; you speak to him about Christ and he sheds tears, he weeps. These are the tears of the one coming for the first time to Holy Confession. How many times have we lived this and have genuinely been moved and loved people whom you see weeping in Holy Confession when they show real repentance, real metanoia.

These are great words, this spirit of total sacrifice that reigns in the soul. But when some time has passed and we have grown old in the faith, then, then, a sheer collapse in love. And then we have the following result, a dry formalism, a worship of mere outward forms; then our life enters into a mold of routine. There is nothing more terrible than what we call routine in the spiritual life. Believe me, the death, the death of the spiritual life is routine.

And if routine exists in other things in our life, where it should not exist, it should not, neither in our profession, nor in our relationships with other people, nowhere, even if these things are repeated in a scheduled way, every day the same things, every day the same faces, the same motions, the same way of life, every day.

We have the obligation to find, with even a small shift in our approach, the obligation to find a way to fight routine always. Once routine has entered our life, this means that death has been declared in our vitality.

So how can we find a way that routine never takes hold in our lives? This is something that is taught, but it is also discovered by each of us personally. When someone is always finding deep interest in what he does, then he does not suffer routine, the affliction, the sickness of routine.

A small example, I will not tell it to you in full, comes from a foreign psychiatrist. It is about a stonecutter who says he feels very well, because he feels every stone that he strikes in order to shape it. In a quarry, he felt that every stone took on a distinct form.

And he said that this resembles people, where each one has his own type, has his own face, has his own characteristics. So if someone sees that he can always find something in the other person, in his work he always finds something new.

It is a matter of searching it out and finding it; it is a matter of seeing this newness. Then, believe me, routine has already died. And when routine dies, our life flourishes. This is something great in life.

But it is a matter of the utmost importance when it concerns the spiritual life. To say, every day I will go to church, every day I will have the Divine Liturgy, every day I will have Vespers, every day I will have my prayer.

I will have the same thing, the study of Holy Scripture. I will greet the same people and ask how they are doing, and so on. If I always find a way toward this something new, then routine will not come and settle into my life.

Be very careful of the danger of routine. When it sets in, we fall into what I spoke to you about a moment ago, into empty formalism. But woe to us, woe to us, if we should let go of this first love of ours, which is life, which is communion, which is genuine care, which is, which is, which is everything that the word 'life' means, everything that the word 'life' means.

If we let these things go, if we lose this, woe to us, both as persons and as a nation we must confess, my beloved, that as a nation we have fallen to deeply alarming degrees into empty formalism. One can see it in the life of our faithful, one sees this, the spirit has departed, the spirit has been lost, it has been extinguished, contrary to the commandment of the Word of God, Quench not the Spirit, do not extinguish the Spirit, and you see this in our faithful: church attendance happens without understanding and without interest, fasting for very many has lost its meaning; they think they must keep it with a kind of scrupulosity in order to receive Holy Communion, because if it happens that it is not three days that you have kept off the oil, but two and a half or two, then you are lost. They have lost the meaning

of the fasts, they have lost it, they do not know it, they do not understand it. Even Holy Confession, this so great Mystery, which truly renews us, has been transformed into a kind of duty. Very often we even hear the phrase, you went, and indeed I do not like this phrase, the way people say it, you went to wash your dish, an ugly expression, you did your duties, that is, you see, routine, because duty is always a routine.

My beloved, the word duty you will not find even once in Holy Scripture, and what is more, not even in patristic literature, in the patristic writings, the word duty you will not find even once. On the contrary, you will find it in abundance in the philosophical ethics, indeed in that of Kant, in the philosophical ethics from which we also get the textbooks of the gymnasium, of the school, of the old gymnasium it says, of the lyceum, where we have ethics and we have the so-called duties and rights. My beloved, such things are unknown to the Word of God, and the very fact that we will speak of duty signifies something that comes to be imposed, something that we have to push ourselves to do. There is no such matter. There must not be such a matter.

Even Holy Communion, for many, at first they feel very good, but afterwards Holy Communion has lapsed into nothing more than a habit. And even the entire spiritual life has been left without the Holy Spirit.

We have truly abandoned our first love. And the letter continues, and the Lord says: Remember therefore from where you have fallen, and repent, and do the first works; otherwise I am coming to you quickly, and I will remove your lampstand from its place, unless you repent. You see that this love toward Jesus Christ appears to be a very great matter. Great, only great; it is our very life.

For Him to threaten so heavy a punishment, that He will move the lampstand, and we shall see what this means; this, my beloved, means that it is a fearful thing. Let us pay attention; at this very moment we need to make a self-examination, a most important self-examination. When the Lord says, Remember therefore from where you have fallen, and repent, that is, remember from where you have fallen, this means that the Lord is issuing us a summons to self-examination, which means that we, unfortunately, did not find ourselves under the necessity to make this self-examination, and then He Himself comes with that letter to threaten us; but also today, through the hearing of the same letter. For what do you think? Did the Angel, the Bishop of Ephesus, hear the voice of Christ?

Did only John hear the voice of Christ? The Bishop of Ephesus read word for word what we too are reading today. But many times the Lord comes to remind us of this with a little slap, with a whip, with something that shakes us.

To remind us from where we have fallen, from where we fell, which means we were at some height and we fell. And here we have the need to reconsider, to see what we were at first, what we are today, that is, to make a self-examination.

The only road of salvation, as the Lord stresses here, is our return; it is repentance (metanoia). For He says, and repent; and the proof of repentance is our return to the first works. And He says, repent and do the first works. Do the first works. Those that will indeed be first.

This condition of fallenness, I must tell you, if it becomes chronic, is very dangerous, because a spiritual insensibility sets in, from which, depending on its degree, a person recovers only with great difficulty.

Here I would say to you something; I ask myself, when I was writing these things, when I was reading them, and now as I am telling them to you, do I have spiritual insensibility? We cannot easily see this, just as if we were to say to someone to whom we had given a local anaesthetic in order to perform a surgical operation, and we prick him there and we poke him and we say to him, do you feel anything? And he says to us, no; well, of course, because he has been numbed there by the anaesthetic.

We ourselves brought on that insensibility in order to perform the operation. He understands nothing. Well, how can I know whether I have insensibility? If you read a discourse of Saint John Climacus, who speaks concerning insensibility, you will be terrified by that single discourse.

I say it to you with reverence: at this very moment all of us, all of us, are in a condition of varying degree, but all of us, in a condition of spiritual insensibility. I am sorry to say it, but it is the truth. And then the punishment comes.

If not, I am coming to you quickly; otherwise I will come to you swiftly and remove your lampstand from its place. Remember that those seven lampstands were set in a certain arrangement, and there in their midst was Jesus the glorified. The Jesus who is beyond history, the historical and at the same time the supra-historical Jesus, moves among the lampstands.

Suppose the lampstands are, as I was telling you, candle-stands with tapers burning, and the Lord moves among them. When He says I will move, He means I will take the candle-stand and set it elsewhere. That is what He means by I will move your lampstand.

But what does the moving of the lampstand mean? It means, as Saint Andrew of Crete says, the stripping away of divine grace, being laid bare of the grace of God. I do not know, my beloved, whether I have been stripped of the grace of God; others see it, the person himself cannot easily see it sometimes, sometimes not at all.

But what does it mean to be stripped of the grace of God? It is terrible, terrible, may God never permit it. Perhaps you have seen other people, clergy and laity, being stripped of the grace of God. God lifts His grace, He no longer keeps His grace upon that person.

And you see that person moving about without the grace of God. Shall I describe it for you? How can I describe it? Impossible. I will tell you only one thing, that it is a condition worthy of many, many tears.

And Saint Andrew of Crete goes on, and he says that such a soul comes under the power of the spirits of wickedness and of the evil people who serve those spirits. When the grace of God departs, when a person is stripped of the grace of God, then the demons rush in, and along with them their instruments, the wicked people, and together they create a chaotic, erratic state within that person, or within a whole group of people.

In our own time we certainly have, we have remarkable people, both clergy and laity, very remarkable, truly holy people we have. But we also have situations among clergy and laity that are worthy of many tears and lamentations, and these people form whole groups.

And one might ask, what is going on with these people? The demons and the evil men enter in and dance, they truly dance. To see the demons dancing within the lives of people who have been stripped of the grace of God.

My beloved, I say these things first to myself, and then to you; I say them to you so that we may take care not to come to this ruin, for it truly is a ruin.

But further, the moving of the lampstand, at least as history has shown, is the disappearance of the local church, as sadly happened, my beloved, after 1900 years; it sadly happened to these seven historic churches of Asia Minor, that they were uprooted definitively, until the end of this present age, definitively uprooted from their own region, in 1922, when these seven churches of Asia Minor vanished and no longer exist.

Where is the Church of Smyrna? Where is the Church of Ephesus, of Thyatira? Where are those beautiful Churches that flourished when they were first founded? Not one remains. This threat, take note, 'otherwise I will remove your lampstand,' has already been carried out. Besides, everything the Lord says here moves through all the ages of the Church. And the time of the Church, please remember this, the time of the Church is the period between the two comings of Christ, the first and the Second Coming.

This time of the Church is the thousand years of the Apocalypse, the thousand-year Kingdom of Christ; it is, I say again, the time between the two comings of Christ. Why a thousand? In passing, we will not reach that point for a long while yet, the number one thousand is a number that does not wish to give precise information, because the Second Coming of Christ is hidden.

We do not know when Christ will come. And so, by this symbolic number a thousand, which points to a long stretch of time without betraying, so to speak, when Christ will come the second time, the time of the Church is signified.

Just as there are ten virgins. You see the ten, the thousand, you see the ten, ten, thousand. Ten virgins, five foolish, five wise. So that we don't work out percentages, so that we don't say how many the sensible Christians are and how many the foolish ones are, he sets down five plus five, ten, precisely so that we won't draw conclusions, so that you won't ask, well, is it this much, that much, seventy percent, eighty percent, ten percent, how much? He tells you five and five equals ten, precisely so that you draw no conclusions.

This is a matter of convention. The Millenarians, the Chiliasts, are another matter now: they take the number one thousand and take it literally, and so they arrive at the well-known heresy. But we will come to this point when the time comes for it; for now, only this: that these things are fulfilled within this age of the Church.

Well then, after 1900 years, in 1922, these seven historical churches of Asia Minor were uprooted. There is also a third removal of the lampstand, which means that this church, without losing its place, while remaining in its place, nevertheless loses its Orthodoxy and its Orthopraxis.

And this, I must tell you, has happened historically. Can you tell me, where are the flourishing churches of North Africa? Where are they? Not one remains, the flourishing churches of North Africa, for whose sake Mark wrote his Gospel, the Apostle Peter, for Mark, his Gospel, where are they, those churches that once flourished? The whirlwind of Mohammedanism came, with the hordes of the Arabs, and these churches were swept away; locally, they were not removed to go somewhere else, but they lost what they had; it was finished.

And aren't there also Orthodox Churches that have lost their Orthodoxy? Look, we have the Coptic Church, the Armenian Church, which lost their Orthodoxy. And in the West, what does the Church have? What about the Protestants? What are the Roman Catholics? To stay in your own place and yet lose your Orthodoxy and your right practice, your orthopraxy, this, I think, is one of those three ways the lampstand is moved that I mentioned to you, and I think it is the worst kind of removal.

And I must tell you one more thing, regarding this last point, however terrible it may seem; do not think otherwise, since things can happen and we have historical precedents to show, or at least they indicate, it is not impossible that one day even the lampstand of the Greek Church, that is, of the local Orthodox Church called the Greek Church, it is not impossible that one day it too may be removed.

And when we say removed, we mean that it loses its Orthodoxy and its Orthopraxis. For I must tell you that all of us have set ourselves to altering the character of our Orthodox Church. Clergy and laity. Of course, when we say all, Glory to God, there are people, clergy and laity, who fight tooth and nail to preserve the identity of Orthodoxy and Orthopraxis, that is, of Orthodox spirituality. This is Orthopraxis. Orthodox spirituality is no small thing, my beloved.

When someone says, what is fasting anyway, it may even come to pass that black missionaries from central Africa come to preach as Orthodox missionaries to Orthodox Greece. I fear very greatly what God said, forgive me, what Saint John the Baptist said to the Hebrews: God is able to raise up children even from the stones.

And do not say, we are the children of Abraham, for He can reject you and from the stones raise up children for Abraham. In other words, let us not sit back and say, we are the ones for whom the Gospel was written in Greek, here is where the Apostles preached, here this happened, here that happened, great churches were founded, or all the churches that were founded were Greek, in Asia Minor, in mainland Greece and so on, Greek cities, Antioch, Ephesus, Smyrna, Thessalonica, Corinth. Do not think this way. God is able to raise up Orthodox Christians and missionaries from among the Africans, and they may come here to preach Orthodoxy and Orthopraxis to us.

All of this signifies for me the word of the Lord: take heed, if you do not repent, I will remove your lampstand. And you see that Christ's reckoning of time moves freely, because He is the eternal God; He moves freely throughout the ages.

But this you have, that you hate the works of the Nicolaitans, which I also hate. You see, up to this point that I have just described to you, Christ spoke harshly through the Bishop of Ephesus. But now, so that the Bishop of Ephesus does not fall into discouragement and lose heart and say, I am lost, the Lord comes to help him a little, to support him. But this you have, you do have this good thing. Yet this good thing I am about to mention does not cancel out the evil you have; rather, simply, in justice and as a pedagogical measure, I tell you that you also have this good thing. But see that you correct what I told you, because what I said, I said: I will remove your lampstand. So, you have one good thing, that you hate the works of the Nicolaitans, which I also hate. But who were the Nicolaitans? What does it mean that you hate the works of the Nicolaitans?

The Nikolaitans, my dear ones, of whom we will speak again further on in coming sessions, God willing, were heretics with a Gnostic tendency. We do not know many things about them, but what we do know is that they were heretics inclining toward Gnosticism. That is, the Gnostics were those who had appeared from the third century before Christ down to the third century after Christ; yet Gnosticism did not die, it did not die.

It exists, and it will go on existing until history itself comes to an end. And it is nothing other than the jumbling together of every idea in a kind of dissolving of them all. That is, a little philosophy, a little Christianity, a little from here, a little from there, a little idolatry, a little of everything. In other words, a distortion of Christianity to the highest possible degree.

That is why they were called heretics, because they also had a Christian coloring. In every other respect, the distortion of the Gospel was terrifying. And this terrifying distortion of the Gospel we encounter even today.

Freemasonry is a revival of gnosticism; I have told you this very many times. And the Church has, in the face of gnosticism in its various forms, its greatest enemy. Its greatest enemy.

The Church has fought no heresy as much as the gnostics. Gnosticism is so terrible because, quite simply, the gnostics present many things that come to enchant the faithful and to drag them down into the abyss of perdition. It is not simply a heresy, something merely different where we say, we do not accept this or we do not accept that; it is something else, and this something else is not visible at first glance, because the gnostic says to you, I too am a Christian, I will embrace everything, I will accept everything, while in fact he rejects almost everything. So, what were these people? Gnosticizing heretics, the Nicolaitans, and they are also considered antinomians.

Now pay close attention to this, because none of these things are matters that simply existed once upon a time.

From one perspective, in history we see phenomena repeating themselves. Don't forget this. There is nothing new under the sun, Solomon says; nothing new exists. Things are constantly repeating themselves, with new names, with new forms, but the essence always remains the same.

Now these people, as antinomians, had the following: they held a very lax view concerning idolatry and concerning sins of the flesh.

That is, they could accept idolatrous elements with great ease, and likewise regarding the commandments of God concerning, let us put it this way, the ethics of the spiritual life, and especially regarding sins of the flesh.

They had a terribly lax view, saying that the things which the law of God teaches are in reality not practicable. Specifically, the matter of continence. Pay attention, very specifically the matter of sexual conduct.

That is, the faithful person is called by the law of God to be continent; the young man and the young woman are to be continent until marriage, and within marriage there must truly be monogamy. You cannot, that is, get married and then go around with this one and that one, with this woman and that woman; you cannot. Adultery is forbidden to you; adultery is a sin. These people said: we cannot achieve this, it is too difficult, and therefore we must now do something else.

What is the purpose for which we must keep the commandments of God? The purpose, they said, is to destroy the flesh in order to save the spirit. A great error. Does the purpose of the law of God want us to destroy the flesh?

When it tells you to fast, to be continent, and whatever else, even to keep vigil through the night, when it tells you these things, it does not tell you them in order that you destroy the flesh. These are not body-killing elements; they are simply passion-killing elements. I do not fast in order to destroy the flesh as something evil; that is gnostic, it is dualistic, it belongs to the gnostic heresies.

But these people misinterpret and say: since I must destroy the flesh in order to save the spirit, and I cannot remain continent, because they believed that through continence the body is destroyed. This is what they believed, or that they were obliged to destroy the body. Plato also said this, and Plato was a dualist. All philosophical systems up to today, all philosophical systems are dualistic; they accept good and evil in a perpetual struggle between them.

So, in order for me now to destroy the flesh, and since I cannot do so through continence, I follow the other path, not of the law but of antinomy, and we are called antinomians; that is, I will indulge, I will eat, I will drink to the point of bursting, I will fornicate to the point of bursting, and I will destroy the flesh.

Their guiding principle was this: "Misuse the flesh." That is what they would say, misuse it, let there be misuse, that is, abuse. The flesh must be misused. They held that through abusing the flesh I will find happiness, and the spirit will be set free. You will say to me, ah, these are dreadful things. And yet, my beloved, they are being repeated in our own day. What is the hippie movement? Look at how the young people of today carry on with drugs. It is exactly this: we chase after pleasures through drugs, chasing false paradises, chasing our own happiness. We cannot find our happiness along the path of God's law, because that path is hard, and so we look for our happiness, we look for Paradise, in another way, by an antinomian way, contrary to the law of God.

That's exactly how it is with drugs, the same kind of case. The person says, I find my happiness this way, and I'm ruining my flesh, it doesn't matter, as long as I find my happiness. The Nicolaitans existed, they still exist, and they will always exist. It was no accident that they were placed within the Word of God. The Nicolaitans became a symbol, they became a current, they became an idea.

That is why Nicolaitanism exists and will always exist. In our times, Nicolaitanism is unfortunately at its peak. We see our youth, in reality we see our youth living under the preaching of Nicolaitanism.

You may say to me, I have told you the history. These are things many people are completely unaware of. I have told you the history, I have told you how the Word of God speaks. But this is the history. We shall return to the Nicolaitans.

We will come back to them, because this is something very weighty and important. Under another name, the Balaamites, Christ will speak in another of His letters about this same matter, and there we will see a few things again. But here, let us simply notice one thing now.

Two points. The first is that Christ distinguishes the works of the Nicolaitans from the Nicolaitans themselves, and the second is that Christ hates not the Nicolaitans but the works of the Nicolaitans. So here we have a distinction and a stance. He distinguishes the works from the Nicolaitans, and He takes the position of hatred not against the Nicolaitans, but against the works of the Nicolaitans. Do you know what this means, beloved? It is something very great and very important.

This is something we often fail to manage. To put it in plain terms, it is this. A person is sick, he has a microbe inside him and he is sick, and we call the doctor. The doctor cannot fail to distinguish between the microbe and the sick man.

The microbe is one thing, and the sick man is another. They are two different things. The doctor will fight the microbe, but he will save the sick man, the human being. If he were to say that the man and the microbe are identical, that they are the same thing, and he failed to make the distinction, then he wouldn't kill the microbe, he would kill the sick man.

This may seem strange to you. Even the worst doctor, my beloved, would not do this. He would not do it. Because there is a distinction between the illness and the sick person. And yet, it is the very same thing with us: we do not distinguish the sin from the sinner, and when we see sin in another person, we condemn the sinner. I'm not striking at the sin, I'm striking at the sinner. That's the mistake we make. So very clearly here, Christ said, I hate the works of the Nicolaitans. Why? Because He wills that all be saved and come to the knowledge of the truth.

If I see a young drug addict smoking hashish, what shall I say? Oh, leave the poor wretch, he's a burden on society, let him die so we can have some peace? What he does is one thing, and what he himself is, as a person, is another thing. I must save him, I must help him.

So you see, here the Lord makes this distinction, which we too must make, but there is something more as well. Christ said, I hate the works of the Nicolaitans. If we take this little phrase, where are those who speak in the name of a certain freedom? Ah, I forgot to mention to you, it slipped my mind, that the Nicolaitans act as they act in the name of a certain freedom. And in no other age more than in our own has the meaning of freedom been so misunderstood. In no other age. In fact, on this very point, I would say the following: the Apostle Paul, in his own day, and I return now to the subject, forgive me for an omission, I must tell you a few things,

In his own time, he had observed that the Nicolaitans were hatching out. The Apostle Peter devotes his entire Second Epistle, and Jude, the brother of the Lord, his entire epistle, to the subject of the Nicolaitans. When you have read the Second Epistle of the Apostle Peter, did you ever suspect that he means the Nicolaitans?

He does not, of course, mention the name Nicolaitan, but he does describe the manner in which they lived. And I will mention to you a few things, just a small gleaning. The Apostle Paul, in his First Epistle to the Corinthians, says the following.

"All things are lawful for me, but not all things are beneficial; all things are lawful for me, but I will not be brought under the power of anything." All things are permitted to me, but not all things benefit me; all things are permitted to me, but I must not be brought under the power of anything. Which means, he has the Nikolaitans in mind, the ones who used to say, all things are permitted to me. I remembered this so I could tell you about it, because a young man in a shop, and I said, there's something I don't know, the conversation opened up and he says, why, he says, as though you were taking away his rights, as though you were destroying the idol of his freedom, and he says, because I am free to do whatever I want. And I tell him, the truth is that you are free to do whatever you want, but it does not benefit you to do whatever you want.

I am free, my dear friend, to take drugs; does it benefit me? Does it benefit me? Yes, does it benefit me? And I take this matter of drugs because it is also very striking, and we still have at least a little health within us to perceive that it is a terrible evil, a terrible evil. I say this because, like certain peoples, if they had audiences at this moment, I do not know in which nation, let me not name it.

And if one were speaking about drugs, I do not know whether they would listen to me with horror, as you yourselves could listen to me at this moment. So then, all things are indeed permitted us, we are free for all things, but do all things benefit us? And the matter is raised concerning the meaning of freedom, what exactly freedom is. Well, as rights, always. It does not benefit. What then is freedom? What is freedom? This question is so acute among the young, I do not know where one is to look.

Up on that minaret over there, the one here at the museum, or somewhere, I don't know, on some high spot in Larissa. And let each person cry out over his city: young people, listen, think it through, the meaning of freedom is not what you take it to be.

And as you make an idol of it. But who will listen? Who will listen? So fearful is the worship of freedom, that even if you say something that would somehow restrict the matter of freedom, they immediately make you an enemy.

But behold the fruits, behold the results. All things are lawful for me, truly, holy Paul of God, all things are lawful for me, you had said, but not all things are profitable. Everything is permitted me, but not everything benefits me. I can do whatever I want, freedom in the flesh; does it benefit me?

"All things are lawful for me," he continues, "but I will not be mastered by anything." I will not be brought under the power of anything. I will be master of myself. And here, further on, he is speaking about the sins of the flesh; so quite clearly he is alluding here to the Nicolaitans.

But also the Apostle Peter, of whom I spoke, I glean from his Second Epistle the following. He says there, speaking swollen words of vanity, they say things that are swollen, things that are vain, they speak them with great words, inflated words, uttering them, they entice through the lusts of the flesh, through licentiousness, those who had just escaped from those living in error. Those who wished to live a pure life, they come and speak to them great words, in order to open for them the road to the big life, to the great life.

These are the things we are living through so intensely in our own time. 'Promising them freedom,' he says, they promise these people freedom. What kind of freedom? Freedom in fleshly matters. Do whatever you want, eat whatever you want, make whatever you want. 'While they themselves are slaves of corruption.' These very ones who promise this freedom, these very ones are themselves slaves of corruption.

So, my beloved, the matter of the Nicolaitans is not only ancient; it is also new, and it will always be new. But let us pay attention to one more thing here, so that I may close this subject, regarding how we ought to feel toward sinners, toward our contemporary young people. We ought to feel a hatred for these conditions, not for the sinners, but for the sin.

Christ said, 'I too hate the works of the Nicolaitans.' If we take this little phrase and say it to the people who claim Christ spoke only of love, well, remember, my beloved, the Hippie movement, who would speak to people in the street and say, 'Do you love Christ?'

Do you love Christ? In America, do you love Christ? Christ has something to say about you. And they were living in those communes, those utterly wretched, wretched communes in Epirus, in the sense that they were taking drugs, they had sexual relationships, and many other things, and many other things. Just like the children of God; the child of God comes and tells you, the movement, the children of God, do you love Christ? And they live in communes of great corruption. These things are proven; I am not the one saying them. You see, you see, we will pity these people, we will pity them, but we will hate these works.

and if we say, 'I hate these conditions,' others will call us a person of hatred. And yet Christ said, 'I hate the works of the Nicolaitans. He who has an ear, let him hear what the Spirit says to the churches.' He who has an ear, let him hear what the Holy Spirit is saying to the churches. For He says 'to the churches,' and not 'to the church of Ephesus,' which shows, my beloved, that these epistles indeed have a personal character; they are addressed to the historical churches, but at the same time, my beloved, they contain elements that concern the entire Church, that is to say, all the local churches.

And he draws our attention, so that here, what is he saying? Let them pay attention to what the Spirit says, that is, what the Holy Spirit says, the Spirit who opens the spiritual ears. Saint Andrew of Caesarea says this: "Every man has fleshly ears, but only the spiritual man has spiritual ears." We all have fleshly ears, but only spiritual people have spiritual ears.

And God came, my beloved, to grant us, to grant that we might acquire these spiritual ears. And from the moment we begin to acquire these spiritual ears, then we will be able to touch upon all the currents and the things and the conditions of our age, to discern them and to say, 'This is dangerous; that one falls into such and such a category.' And by holding to this spirit of discernment, which is one of the greatest gifts of the Holy Spirit, we will be able to stand firm in our age. So great is the need to stand firm in this corrupting age.

But my beloved, we will continue, God willing, next Sunday.

Thank you.

Ενθυμίστε, αγαπητοί, από την περασμένη φορά, είχαμε ξεκινήσει την ανάλυση της επιστολής του Κυρίου προς την Εκκλησία της Εφέσου, προς τον Άγγελο, τον Επίσκοπο της Εφέσου. Τον επαινεί τον Άγγελο της Εφέσου, του λέγει ότι γνωρίζει τα έργα του και τον κόπο του και την υπομονή του, αλλά παρά ταύτα, έχει ένα παράπονο.

αλλα εχω κατα σου, οτι την αγαπην σου την πρωτην αφηκας. Καταρχάς θα παρατηρήσουμε σε όλο το διάγραμμα των επιστολών να υπάρχει αυτή η παιδαγωγική μέθοδος, που τη λέμε απλοελληνικά μια στο σφυρί και μια στο καρφί και μια στο πέταλο.

Όπως τα ξέρετε, όταν πεταλώνουμε ένα άλογο, βεβαίως καμιά φορά το καρφί, δεν ξέρω πώς, μπορεί να πάει να πονέσει το άλογο. Γι' αυτό χτυπούμε το πέταλο που δεν πονά και εκεί δίνουμε μια στο καρφί που μπορεί να πονέσει.

Και πάλι ξαναγυρίζουμε εις το πέταλο. Μάλιστα έχει γίνει και παροιμία του λαού μας αυτό, το μια στο καρφί και μια στο πέταλο. Μια γλυκά, μια πικρά. Αυτό ακριβώς μεταχειρίζεται, αγαπητοί μου, ο Χριστός όταν παιδαγωγεί την Εκκλησία του.

Επαινεί τον Άγγελο της Εφέσου, τον Επίσκοπο, τον επαινεί δια τον κόπο του, τη φροντίδα του, την υπομονή του, εναντίον των αιρετικών. Αλλά έχει ένα παράπονο, θα έλθει εις μιαν έλλειψη και θα πει αυτό το πολύ σημαντικό, και φαίνεται ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό, διότι παρακάτω απειλεί πολύ σοβαρή τιμωρία και λέγει.

Αλλά έχω κατά σου, αλλά κάτι έχω αντίον σου οτι την αγαπην σου την πρωτην αφηκας. Ότι την παλιά σου εκείνη αγάπη που είχες, εκείνη τη θέρμη που είχες, την άφησες. Τι συνέβη; Κάτι το οποίο μας συμβαίνει σε όλους.

Γι' αυτό και εξάλλου οι επιστολές αυτές, που αποτελούν πτυχές της μιας εκκλησίας και συνεπώς προτερήματα και ελαττώματα των πιστών και του κλήρου και του λαού, βρίσκουμε τον εαυτό μας μέσα σε όλα αυτά.

Δηλαδή, ο Επίσκοπος της Εφέσου έριξε το βάρος της Εκκλησίας του, που λέτε, εις το σημείο που σημειώνει ο ίδιος ο Χριστός, ότι ου δύνη βαστάσαι κακούς και εβάστασας δια το όνομά μου και ου κεκοπίακας. Δηλαδή, δεν μπόρεσες να αντέξεις τους κακούς και ιδιαιτέρως τους αιρετικούς και εκράτησες το όνομά μου και δεν απόκαμες, δεν απόκαμες κρατώντας το όνομά μου.

Δηλαδή, το βάρος του ενδιαφέροντος της Εκκλησίας της Εφέσου έπεσε επάνω ή στο θέμα των αιρετικών, δηλαδή στον αγώνα τον αντιαιρετικό, και παρημελήθη η αγάπη προς τον Κύριον Ιησού. Έχετε προσέξει, αγαπητοί, ότι πάρα πολλές φορές συμβαίνει στην Εκκλησία μας αυτό; Λίγο να ρίξετε μια ματιά γύρω σας, θα το δείτε αυτό το σημείο, ότι δηλαδή ρίχνουμε τον αγώνα μας στην προσπάθειά μας εναντίον των αιρετικών, πολύ αγώνα, αλλά έχουμε αμελήσει κάποια άλλα πράγματα.

Γι' αυτό πολλές φορές θα δείτε πιστούς ανθρώπους οι οποίοι αγωνίζονται πάρα πολύ εναντίον των αιρετικών. Η δική τους όμως η ζωή είναι αμελημένη. Και φοβάμαι μήπως και εδώ ανάμεσά μας βρισκόμεθα άνθρωποι που αγωνιζόμεθα εναντίον του κακού, εναντίον της αιρέσεως, εναντίον της κακοδοξίας, παρά ταύτα όμως δεν έχουμε εμείς επιμελημένη ζωή. Εγώ το έχω προσέξει σε πάρα πολλούς πιστούς μας, πάρα πολλούς, σας το λέω ειλικρινά, και μάλιστα ας λάβουμε τα μέτρα μας ιδιαιτέρως.

Έρχεστε να μου αναγγείλετε μια προσπάθειά σας εναντίον των κακοδόξων, αλλά η ιδία ηθική σας ζωή δεν είναι πολύ προσεγμένη. Υπάρχει μια επιπολαιότητα. Δηλαδή πρέπει να καταλάβουμε ότι η αγάπη, για την οποία ο Κύριος ομιλεί ότι εγκατελείφθη, δεν έχεις την αγάπη σου την πρώτη, λέγει, δεν νοείται ως εξαντλουμένη εις την Ορθοδοξία, αλλά και εις την Ορθοπραξία.

Δεν πρέπει να λέμε μόνο θα κυνηγάω τους αιρετικούς, αλλά πώς εγώ ιδιαιτέρως ζω. Εδώ δηλαδή πρέπει να υπάρχει αυτό που έλειπε από τον Επίσκοπο και την Εκκλησία του στην Έφεσο, αυτή η ιδιαιτέρα αγαπητική ανάβασις της καρδίας προς τον Θεό.

Γι' αυτό πολλές φορές παρατηρείται άνθρωποι μιας δραστηριότητος να μην έχουν αυτές τις πνευματικές αναβάσεις. Και αντιστρόφως, άνθρωποι που έχουν μια πνευματική ανάβαση της καρδίας να μην έχουν μια δραστηριότητα.

Ο Κύριος το ελέγχει και το ένα και το άλλο. Θα δούμε σ' άλλη επιστολή να ελέγχει ακριβώς γιατί αφέθηκαν αιρετικοί. Πρέπει και το ένα και το άλλο. Δεν θα πρέπει να ρίξουμε σε ένα τομέα μόνον το βάρος, αλλά θα πρέπει να δούμε όλους τους τομείς της πνευματικής ζωής. Και να πούμε, θα δουλέψω εναντίον των αιρετικών, δεν θα αμελήσω όμως τη δική μου, τον δικό μου πνευματικό καταρτισμό.

Δεν μπορώ να εξασφαλιστώ και να λέγω ότι αφού πολεμάω τους αιρετικούς αυτό είναι ένα δείγμα ότι πηγαίνω καλά. Ποιος σας το είπε αγαπητοί μου ότι είναι δείγμα ότι πηγαίνουμε καλά, ποιος σας το είπε; Νομίζετε με το να ομολογούμε ορθοδοξίαν αυτό σημαίνει και σωτηρία; Και η ορθοπραξία που πηγαίνει;

Εκείνο το αλλά έχω κατά σου που λέει ο Κύριος, αλλά έχω κάτι εναντίον σου, δείχνει το παράπονο του Ιησού. Δηλαδή, ποιο είναι το άφημα, η παραίτηση της πρώτης αγάπης; Τι είναι; Είναι ο ενθουσιασμός, η πύρωση της καρδιάς, η αφοσίωση, η λατρεία του Ιησού Χριστού, που συμβαίνουν συνήθως εις τον νεοπροσερχόμενον εις την πίστη.

Έχετε δει άνθρωπον που νεοπροσέρχεται εις την πίστη, γνωρίζει τον Χριστό; Είναι όλος φωτιά, είναι όλος ενθουσιασμός, όλος λατρεία προς τον Χριστό, του μιλάς για τον Χριστό και δακρύει και κλαίει. Είναι αυτά τα δάκρυα του πρωτοερχομένου στην εξομολόγηση, πόσες φορές έχουμε ζήσει και έχουμε ειλικρινά πονέσει και αγαπήσει ανθρώπους που τους βλέπετε να κλαίουν στην εξομολόγηση όταν δείχνουν μια πραγματική μετάνοια.

Είναι μεγάλα λόγια αυτό το πνεύμα της ολοκληρωτικής θυσίας που επικρατεί στην ψυχή. Όταν όμως περάσει κάποιος καιρός και χρονίσομε στην πίστη, τότε, τότε, κατακόρυφος πτώσις εις την αγάπη. Και τότε έχουμε το εξής αποτέλεσμα, μία ξηρά τυπολατρεία, τότε η ζωή μας μπήκε σε ένα καλούπι ρουτίνας. Δεν υπάρχει πιο φοβερό πράγμα από αυτό που λέμε ρουτίνα στην πνευματική ζωή, πιστέψτε, ο θάνατος, ο θάνατος της πνευματικής ζωής είναι η ρουτίνα.

Και αν μεν η ρουτίνα υπάρχει σε άλλα πράγματα στη ζωή μας, που δεν θα έπρεπε να υπάρχει, δεν θα έπρεπε, ούτε στο επάγγελμα, ούτε σε σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους, ούτε τίποτα, έστω και αν αυτά επαναλαμβάνονται με ένα προγραμματισμένο τρόπο, κάθε μέρα τα ίδια, κάθε μέρα τα ίδια πρόσωπα, τις ίδιες κινήσεις, τον ίδιο τρόπο ζωής, κάθε μέρα.

Έχουμε την υποχρέωση να βρίσκουμε, κάτω από μια μικρή μετάθεση στο θέμα μου, την υποχρέωση να βρίσκουμε τον τρόπο να πολεμούμε πάντοτε την ρουτίνα. Μπήκε η ρουτίνα στη ζωή μας, αυτό σημαίνει δηλώθηκε ο θάνατος στη ζωτικότητά μας.

Πώς τώρα μπορεί να βρίσκουμε τον τρόπο να μην πιάνει ποτέ η ρουτίνα στη ζωή μας; Αυτό είναι ένα θέμα που και διδάσκεται, αλλά και βρίσκεται και από τον καθέναν προσωπικά. Όταν βρίσκεται κανείς πάντα ενδιαφέρον σε βάθος, σε εκείνο που κάνει, τότε δεν παθαίνει τη ρουτίνα, το πάθημα, την αρρώστια της ρουτίνας.

Ένα μικρό παράδειγμα, δεν θα σας το πω ολόκληρο, είναι ενός ξένου ψυχιάτρου, ένας λιθοξόος που λέγει ότι αισθάνεται πολύ καλά γιατί αισθάνεται την κάθε πέτρα που χτυπάει για να τη λαξέψει. Σε ένα λατομείο, αισθανόταν ότι κάθε πέτρα έπαιρνε μια ξεχωριστή μορφή.

Και έλεγε ότι αυτό μοιάζει με τους ανθρώπους που ο καθένας έχει τον τύπο του, έχει το πρόσωπό του, έχει τα χαρακτηριστικά του. Αν λοιπόν κανείς βλέπει ότι μπορεί πάντα να βρίσκει κάτι στον άλλο, στη δουλειά του βρίσκει πάντα κάτι καινούριο.

Είναι θέμα να το ψάξουμε να το βρούμε, είναι θέμα να το βλέπουμε αυτό το καινούριο. Τότε πιστέψτε με ότι η ρουτίνα πια έχει πεθάνει. Πεθαίνοντας η ρουτίνα, θάλλει η ζωή μας. Αυτό είναι σπουδαίο στη ζωή.

Αλλά είναι θέμα μέγιστο όταν υπάρχει στην πνευματική ζωή. Το να πω κάθε μέρα θα πηγαίνω στην εκκλησία, κάθε μέρα θα έχω τη λειτουργία, Κάθε μέρα θα έχω τον εσπερινό, κάθε μέρα θα έχω την προσευχή μου.

Θα έχω το ίδιο πράγμα, την μελέτη της Αγίας Γραφής. Τα ίδια πρόσωπα θα τα καλημερίσω και θα πω τι κάνουν και τα λοιπά. Αν βρίσκω πάντα τον τρόπο για αυτό το κάτι καινούριο, τότε δεν θα έρθει να εγκατασταθεί μέσα στη ζωή μου η ρουτίνα.

Προσέξτε πολύ τον κίνδυνο της ρουτίνας. Όταν μπει αυτή, πέφτουμε σε αυτό που σας είπα προηγουμένως, στην τυπολατρεία. Αλλήμων όμως, όμως, αν υποτεθεί ότι αφήσαμε αυτήν την πρώτη μας αγάπη, η οποία είναι η ζωή, είναι επικοινωνία, είναι ενδιαφέρον, είναι, είναι, είναι, ό,τι, ό,τι λέει η λέξη η ζωή, ό,τι λέει η λέξη η ζωή.

Αν τα αφήσουμε, αυτό το χάσουμε, αλλίμονό μας, και σαν πρόσωπα και σαν έθνος πρέπει να το ομολογήσουμε, αγαπητοί μου, ότι σαν έθνος έχουμε πέσει εις βαθμούς πολύ ανησυχητικούς εις την τυπολατρεία. Το βλέπει κανείς στη ζωή των πιστών μας, το βλέπει αυτό, εξέλιπε το πνεύμα, το πνεύμα χάθηκε, έχει σβήσει, παρά την εντολήν του Λόγου του Θεού, το Πνεύμα μη σβέννυται, το Πνεύμα να μην το σβήνετε, και αυτό βλέπετε στους πιστούς μας, ο εκκλησιασμός να γίνεται χωρίς κατανόηση και ενδιαφέρον, η νηστεία στους πάρα πολλούς έχει χάσει το νόημά της, νομίζουν ότι πρέπει να κρατήσουν μετά μιας σχολαστικότητας για να κοινωνήσουν, γιατί αν συμβεί να μην είναι τρεις μέρες να κρατήσεις το λάδι, αλλά είναι δυόμισι ή δύο, τότε χάθηκες, έχασαν το νόημα

από τις νηστείες, το χάσανε, δεν το ξέρουν, δεν το καταλαβαίνουν, ακόμα η ιερά εξομολόγηση, αυτό το τόσο σπουδαίο μυστήριο, το οποίο μας ανανεώνει πραγματικά, μετεβλήθη σαν ένα καθήκον, πάρα πολλές φορές ακούμε ακόμα και τη φράση, επήγες, μάλιστα δεν μ' αρέσει αυτή η φράση, πως τη λέγουν οι άνθρωποι, επήγες να πλύνεις το πιάτο σου, άσχημη, έκανες τα καθήκοντά σου, δηλαδή βλέπετε, ρουτίνα, διότι το καθήκον είναι πάντα μια ρουτίνα.

Αγαπητοί μου, τη λέξη καθήκον δεν θα τη βρείτε ούτε μία φορά στην Αγία Γραφή, θέλετε ακόμα, ούτε στην πατερική φιλολογία, στα πατερικά συγγράμματα, τη λέξη καθήκον δεν θα τη βρείτε ούτε μία φορά, αντιθέτως θα τη βρείτε κατά πλησμονή στις φιλοσοφικές ηθικές, μάλιστα του Καντίου, τη φιλοσοφική ηθική, από όπου και έχουμε τα εγχειρίδια του γυμνασίου, του σχολείου, του παλαιού γυμνασίου λέει, του λυκείου, που έχουμε την ηθική και έχουμε τα λεγόμενα καθήκοντα και δικαιώματα. Αγαπητοί μου, τέτοια πράγματα είναι άγνωστα εις τον Λόγο του Θεού και μόνο γιατί θα μιλήσουμε για το καθήκον σημαίνει κάτι που έρχεται να επιβληθεί, κάτι που πρέπει να το σπρώχνουμε. Δεν υπάρχει τέτοιο θέμα. Δεν πρέπει να υπάρχει τέτοιο θέμα.

Ακόμα η Θεία Κοινωνία στους πολλούς, στην αρχή αισθάνονται πολύ καλά, μετά όμως η Θεία Κοινωνία έχει μεταπέσει απλώς σε μία συνήθεια. Και αυτή ακόμη η ολόκληρη πνευματική ζωή έμεινε χωρίς Πνεύμα Άγιον.

Πραγματικά την αγάπη μας την πρώτη αφήκαμε. Και συνεχίζει η επιστολή και λέγει, λέγει ο Κύριος· Μνημόνευε οὖν πόθεν πέπτωκας καὶ μετανόησον καὶ τὰ πρῶτα ἔργα ποίησον· εἰ δὲ μή, ἔρχομαί σοι ταχὺ καὶ κινήσω τὴν λυχνίαν σου ἐκ τοῦ τόπου αὐτῆς, ἐὰν μὴ μετανοήσῃς. Βλέπετε ότι φαίνεται ότι είναι πάρα πολύ σπουδαίο πράγμα αυτή η αγάπη προς τον Ιησού Χριστό. Σπουδαίο, μόνο σπουδαίο, είναι η ζωή μας.

Για να απειλεί τόσο βαριά τιμωρία, ότι θα μετακινήσει τη λυχνία, και θα δούμε τι σημαίνει αυτό, αυτό αγαπητοί μου σημαίνει ότι είναι φοβερόν, ας προσέξουμε, αυτή τη στιγμή είναι ανάγκη να κάνουμε μία αυτοκριτική, είναι σπουδαιοτάτη αυτοκριτική, όταν λέγει ο Κύριος μνημόνευε οὖν πόθεν πέπτωκας καὶ μετανόησον, θυμίσου λοιπόν από πού έχεις πέσει, αυτό σημαίνει ότι μας κάνει ο Κύριος ένα προσκλητήριο αυτοκριτικής, που σημαίνει ότι εμείς δεν βρεθήκαμε στην ανάγκη, δυστυχώς, να κάνουμε αυτή την αυτοκριτική και έρχεται ο ίδιος τότε με εκείνη την επιστολή να απειλήσει, αλλά και σήμερα με την ακρόαση της ιδίας επιστολής, γιατί τι νομίζετε, ο Άγγελος, ο Επίσκοπος της Εφέσου άκουσε την φωνή του Χριστού;

Την φωνή του Χριστού τη νά άκουσε μόνο ο Ιωάννης; Ο Επίσκοπος της Εφέσου εδιάβασε αυτό που διαβάζουμε σήμερα κατά λέξη και εμείς. Αλλά πολλάκις ο Κύριος έρχεται να μας το υπενθυμίσει αυτό και με ένα χαστουκάκι, με ένα μαστίγιο, με ένα πράγμα το οποίο μας συγκλονίζει.

Να μας θυμίσει πόθεν πεπτώκαμεν, από πού πέσαμε, που σημαίνει είμαστε σε κάποιο ύψος και πέσαμε. Και έχουμε εδώ την ανάγκη να αναθεωρήσουμε, να δούμε τι είμαστε πρώτα, τι είμαστε σήμερα, δηλαδή να κάνουμε αυτοκριτική.

Η μόνη οδός σωτηρίας, όπως τονίζει εδώ ο Κύριος, είναι η επιστροφή μας, είναι η μετάνοια. Γιατί λέγει καὶ μετανόησον, απόδειξις δε της μετανοίας είναι η επαναφορά μας εις τα πρώτα έργα. Και λέγει καὶ μετανόησον καὶ τὰ πρῶτα ἔργα ποίησον. Να κάνεις τα πρώτα έργα. Αυτά που θα είναι και πρώτα.

Αυτή η κατάσταση της πτώσεως πρέπει να σας πω ότι εάν χρονίσει είναι πάρα πολύ επικίνδυνη, διότι επέρχεται μία πνευματική αναισθησία, από την οποία αναλόγως του βαθμού της δύσκολα συνέρχεται ο άνθρωπος.

Εδώ θα σας έλεγα κάτι, ερωτώ τον εαυτό μου, όταν τα έγραφα, όταν τα διάβαζα και τώρα που σας τα λέγω αυτά, έχω πνευματική αναισθησία; Δεν μπορούμε εύκολα να το δούμε αυτό, όπως σαν να λέμε σε έναν που έχει, του κάναμε μία τοπική αναισθησία, για να του κάνουμε μία επέμβαση χειρουργική, και τον τσιμπάμε εκεί και τον τσιγκλάμε και του λέμε έχει αίσθηση και μας λέει, όχι, μα αφού ναρκώθηκε εκεί με την αναισθησία.

Να επιφέραμε εμείς την αναισθησία αυτή για να κάνουμε την εγχείρηση. Δεν καταλαβαίνει τίποτα. Ε, πως μπορώ εγώ να ξέρω αν έχω αναισθησία; Αν διαβάσετε έναν λόγο του Αγίου Ιωάννου της Κλίμακος, που ομιλεί περί της αναισθησίας, θα τρομάξετε από έναν λόγο.

Σας το λέγω σεμνώς, αυτή τη στιγμή όλοι μας, όλοι μας, είμεθα σε μία κατάσταση ποικίλου βαθμού, όλοι μας όμως, σε μία κατάσταση πνευματικής αναισθησίας. Λυπούμαι που το λέγω, είναι αλήθεια όμως. Και τότε έρχεται η τιμωρία.

Ιδεμή έρχομαι σε ταχύ, έρχομαι σε σένα γρήγορα διαφορετικά και κινήσω την λιχνία σου εκ του τόπου αυτής. Ενθυμίστε ότι εκείνες οι επτά λιχνίες σε κάποια τοποθέτηση ήσαν και εκείνη το ο Ιησούς ο Δεδοξασμένος. Ο πέραν της ιστορίας Ιησούς, ο ιστορικός και ταυτοχρόνως ο υπεριστορικός Ιησούς κυρίται μεταξύ των λιχνιών.

Υποθέσατε ότι οι λυχνίες είναι, σας έλεγα, κηροπήγια με λαμπάδες και καίουν και κινείται ανάμεσα σε αυτές ο Κύριος. Όταν λέει κινήσω θα πει θα πάρω το κηροπήγιον και το πάω πιο πέρα. Αυτό θα πει θα μετακινήσω την λυχνία σου.

Τι σημαίνει όμως μετακίνησις της λυχνίας; Σημαίνει, όπως λέγει ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης, η της Θείας Χάριτος γύμνωσις, με το να απογυμνωθείς από τη Χάρη του Θεού. Δεν ξέρω αγαπητοί μου αν έχω απογυμνωθεί από τη Χάρη του Θεού, το βλέπουν οι άλλοι άνθρωποι, ο ίδιος άνθρωπος εύκολα δεν μπορεί κάποτε να το δει, κάποτε όχι.

Αλλά τι θα πει, απογυμνώνομαι από τη Χάρη του Θεού, είναι φοβερό, φοβερό, να μην το δώσει ποτέ ο Θεός. Αν έχετε δει άλλους ανθρώπους, κληρικούς και λαϊκούς, να απογυμνώνονται από την χάρη του Θεού. Ο Θεός να αίρει τη χάρη του, να μην την έχει πια τη χάρη του στον άνθρωπο αυτόν.

Και να βλέπετε ο άνθρωπος αυτός να κινείται χωρίς χάρη Θεού. Να σας κάνω την περιγραφή, πώς να την κάνω την περιγραφή; Αδύνατον, ένα μόνο σας λέω, ότι είναι μια πια κατάσταση πολλών πολλών δακρύων αξία.

Και συνεχίζει ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης και λαγεί δι' εις αν σ' άλλο και κλείδων η υπό των της πονηρίας πνευμάτων και των υπουργούντων αυτής πονηρών ανθρώπων καθίσταται. Όταν φύγει χάρης του Θεού, απογυμνοθεί ο άνθρωπος από τη χάρη του Θεού, τότε ισορμούν οι δαίμονες και τα όργανα των οι πονηροί άνθρωποι και τότε δημιουργούν μια αλλοπρόσαλη κατάσταση μέσα εις αυτόν τον άνθρωπο ή εις τον σύντολο ανθρώπων.

Στην εποχή μας έχουμε βεβαίως, έχουμε σπουδαίους ανθρώπους και κληρικούς και λαϊκούς, πολύ σπουδαίους, αληθινά αγίους έχουμε ανθρώπους. Έχουμε όμως και καταστάσεις λαϊκών και κληρικών που να είναι πολλών δακρύων και θρήνων και να αποτελούν ομάδες οι άνθρωποι αυτοί.

και να λέει κανείς τι γίνεται εις αυτούς τους ανθρώπους, μπαίνουν οι δαίμονες και οι πονηροί άνθρωποι και χορεύουν, χορεύουν πραγματικά, το να βλέπεις τους δαίμονες να χορεύουν μέσα στη ζωή ανθρώπων που απεγυμνώθησαν από την χάρη του Θεού.

Αγαπητοί, αυτά σας τα λέγω, πρώτα στον εαυτό μου τα λέω, μετά σε εσάς, σας τα λέγω για να φροντίζουμε μη φτάσουμε εις αυτό το κατάντημα, γιατί πρόκειται περί καταντήματος.

Αλλά ακόμη, μετακίνησις της λιχνίας, όσον τουλάχιστον ιστορικώς απεδείχθη, είναι η εξαφάνισις της τοπικής εκκλησίας, όπως συνέβη δυστυχώς, ύστερα από 1900 χρόνια, αγαπητοί μου, συνέβη δυστυχώς, εις τας επτά αυτάς ιστορικάς εκκλησίας της Μικράς Ασίας να ξεριζωθούν οριστικά έως τέρματος αιώνος, παρόντος αιώνος, οριστικά από το χώρο το δικό τους, το 1922, όταν αυτές οι επτά της Μικράς Ασίας εκκλησίες εξαφανίστηκαν πλέον και δεν υπάρχουν.

Πού είναι η Εκκλησία της Σμύρνης; Πού είναι η Εκκλησία της Εφέσου, των Θυατείρων; Πού είναι αυτές οι ωραίες Εκκλησίες που ανθούσαν τότε που ιδρύθησαν; Δεν υπάρχει καμία. Αυτή η απειλή, πρόσεξε, αλλιώτικα θα σου μετακινήσω την λυχνίαν, ήδη μετεκινήθηκε. Εξάλλου, αυτά όλα που λέει εδώ ο Κύριος, κινούνται μέσα σ' όλων των χρόνων της Εκκλησίας, Και ο χρόνος της Εκκλησίας είναι ο μεταξύ, θα το θυμόσαστε αυτό παρακαλώ, ο χρόνος της Εκκλησίας, ο μεταξύ των δύο παρουσιών του Χριστού, της πρώτης και της δευτέρας παρουσίας.

Αυτός ο χρόνος της Εκκλησίας είναι τα χίλια χρόνια της Αποκαλύψεως, η χιλιετής Βασιλεία του Χριστού, είναι ο χρόνος, ξαναλέω, ο μεταξύ των δύο παρουσιών του Χριστού. Γιατί χίλια; Με την ευκαιρία, θα αργήσουμε να φτάσουμε εκεί, του χρόνου, διότι ο αριθμός χίλια είναι αριθμός που δεν θέλει να δώσει ακριβή πληροφορία, επειδή η Δευτέρα του Χριστού Παρουσία είναι μυστική.

Δεν ξέρουμε πότε θα έρθει ο Χριστός. Και έτσι με τον συμβατικόν αυτόν αριθμόν χίλια που δείχνει μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να προδοθεί, ούτως ειπείν, το πότε θα έρθει ο Χριστός τη Δευτέρα φορά, δηλούται ο χρόνος της Εκκλησίας.

Όπως δέκα παρθένοι, βλέπετε δέκα, χίλια, βλέπετε το δέκα, δέκα, χίλια. Δέκα παρθένοι, πέντε μωραί, πέντε φρόνιμοι. Να μην βγάλουμε ποσοστά, να μην πούμε πόσοι είναι οι συνετοί χριστιανοί και πόσοι είναι οι ασύνετοι, βάζει 5 συν 5, 10, για να μην βγάλει συμπεράσματα, να μην πεις άραγε να είναι τόσο, τόσο, 70%, 80%, 10%, πόσο; Σου λέει 5 και 5 ίσον 10, για να μην βγάζει συμπεράσματα.

Είναι συμβατική αρχή. Άλλο τώρα χιλιαστές, παίρνουν τον αριθμό 1000 και τον παίρνουν κατά γράμμα και φτάνουν στη γνωστή αίρεση. Αλλά θα έρθουμε, όταν θα έρθει η ώρα εκείνη, στο σημείο αυτό, τώρα μόνο τούτο, ότι μέσα εις αυτόν τον χρόνον της Εκκλησίας πραγματοποιούνται αυτά.

Ε, λοιπόν, ύστερα από 1900 χρόνια, το 1922, ξεριζώθηκαν οι επτά αυτές ιστορικές εκκλησίες της Μικράς Ασίας. Υπάρχει και μια τρίτη μετακίνησις της λιχνίας, που σημαίνει στην εκκλησία αυτή χωρίς να χάσει τον τόπον της, να παραμείνει στον τόπον της, να χάσει όμως την Ορθοδοξία της και την Ορθοπραξία της.

και αυτό ιστορικώς, πρέπει να σας πω, συνέβη. Μπορείτε να μου πείτε, πού είναι οι ανθούσες εκκλησίες της Βορείου Αφρικής; Πού είναι; Δεν υπάρχει ούτε μία, οι ανθούσες εκκλησίες της Βορείου Αφρικής, χάριν των οποίων έγραψε ο Μάρκος το Ευαγγέλιόν του, ο Απόστολος Πέτρος, για τον Μάρκο, το Ευαγγέλιόν του, πού είναι, που ανθούσαν οι εκκλησίες αυτές; Ήρθε η λαίλαπα του Μωαμεθανισμού, με τις ορδές των Αράβων, εσαρώθησαν οι εκκλησίες αυτές, τοπικώς, δεν μετεκινήθησαν να πάνε κάπου αλλού, έχασαν όμως ό,τι είχαν, τελείωσε.

Δεν υπάρχουν ακόμη οι εκκλησίες Ορθόδοξες που έχασαν την Ορθοδοξότητά τους; Πως έχουμε την Κοπτική Εκκλησία, την Αρμενική Εκκλησία που έχασαν την Ορθοδοξότητά τους. Και στη Δύση, η Εκκλησία, τι έχει, οι Προτεστάντες τι, οι Ρωμαίοι τι είναι; Το να χάνεις, στον τόπο σου να βρίσκεσαι και να χάνεις την ορθοδοξότητά σου και την ορθοπραξία σου, αυτό νομίζω είναι από τις τρεις μετακινήσεις της λυχνίας που σας ανέφερα, νομίζω ότι είναι η χειροτέρα μετακίνησις.

Και θα πρέπει να σας πω και κάτι ακόμη, ως προς το τελευταίο αυτό, όσο και αν φαίνεται φοβερό, μην νομίσετε, όπως τα πράγματα μπορούν και έχουμε ιστορικά προηγούμενα να δείξουν ή τουλάχιστον δείχνουν, δεν αποκλείεται κάποτε και η λιχνία της ελληνικής εκκλησίας, δηλαδή της τοπικής ορθοδόξου εκκλησίας που λέγεται ελληνική εκκλησία, δεν αποκλείεται κάποτε να μετακινηθεί.

Και όταν λέμε να μετακινηθεί, να χάσει την ορθοδοξότητά της και την ορθοπραξία της. Γιατί πρέπει να σας πω ότι βαλθήκαμε όλοι να αλλοιώσουμε τον χαρακτήρα της ορθοδόξου εκκλησίας μας. Κλήρος και λαός. Βέβαια όταν λέμε όλοι, δόξα τω Θεώ, υπάρχουν οι άνθρωποι, κληρικοί και λαϊκοί, οι οποίοι αγωνίζονται με τα δόντια να κρατήσουν την ταυτότητα της ορθοδοξότητας και ορθοπραξίας, δηλαδή της ορθοδόξου πνευματικότητας. Αυτή είναι η ορθοπραξία. Η ορθόδοξος πνευματικότης δεν είναι μικρό πράγμα, αγαπητοί μου.

Όταν ο άλλος λέει και τι είναι η νηστεία, και μάλιστα να έλθουν από την κεντρική Αφρική, μαύροι, να κηρύξουν ως Ιεραπόστολοι Ορθόδοξοι, στην Ελλάδα την Ορθοδοξή. Το φοβούμαι πάρα πολύ, εκείνο που είπε ο Θεός, συγγνώμη ο Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής στους Εβραίους, ο Θεός είναι δυνατός από τις πέτρες να εγείρει παιδιά.

Και μη λέτε είναι τα παιδιά του Αβραάμ, γιατί δύναται εσάς μεν να σας αποδοκιμάσει, από τις πέτρες δε τα εγείρει τέκνα τω Αβραάμ ή στον Αβραάμ. Δηλαδή με άλλα λόγια, μην καθόμεθα και λέμε, εμείς που το Ευαγγέλιο γράφει και ελληνικά, που εδώ κήρυξαν οι Απόστολοι, που εδώ τούτο, εδώ εκείνο, ιδρύθηκαν σπουδαίες εκκλησίες, ή όλες οι εκκλησίες που ιδρύθηκαν, ελληνικές ήσαν, της Μικράς Ασίας, της Ηπειρωτικής Ελλάδος και λοιπά, ελληνικές πόλεις, Αντιόχεια, Έφεσος, Σμύρνη, Θεσσαλονίκη, Κόρινθος, μη νομίσετε, δυνατός ο Θεός να εγείρει Ορθοδόξους και Ιεραποστόλους από τους Αφρικανούς και να έρθουν εδώ να μας κηρύξουν Ορθοδοξία και Ορθοπραξία.

Αυτό όλα κάποιοι μου σημαίνουν, σημαίνουν ο λόγος του Κυρίου, πρόσεξε, εάν δεν μετανοήσεις, θα σου μετακινήσω την λυχνία. Και είδατε ότι η χρονική πίστωση του Χριστού κινείται ανέτως, γιατί είναι ο αιώνιος Θεός, κινείται ανέτως μέσα στους αιώνες.

Ἀλλὰ τοῦτο ἔχεις, ὅτι μισεῖς τὰ ἔργα τῶν Νικολαϊτῶν, ἃ κἀγὼ μισῶ. Βλέπετε, η ιδία μέχρι τώρα που σας είπα προηγουμένως, σκληρά μίλησε ο Χριστός, δια του Επισκόπου της Εφέσου. Αλλά τώρα όμως πρέπει, για να μην προβεί σε αποθάρρυνση και λιποψυχήσει ο Επίσκοπος της Εφέσου και πει, χάθηκα, έρχεται να τον βοηθήσει λίγο, να τον στηρίξει. Αλλά τούτο έχεις, αλλά έχεις όμως αυτό το καλό. Αυτό το καλό που θα σου πω όμως, δεν αναιρεί το κακό που έχεις, αλλά απλώς, κατά δικαιοσύνη, και κατά παιδαγωγία, σου λέγω ότι έχεις και αυτό το καλό. Φρόντισε όμως να διορθώσεις εκείνο που σου είπα, γιατί αυτό που είπα, το είπα. Θα σου μετακινήσω την λυχνία. Λοιπόν, έχεις ένα καλό, ότι μισείς τα έργα των Νικολαϊτών, τα οποία και εγώ μισώ. Αλλά, τι ήσαν οι Νικολαΐτες; Τι σημαίνει ότι μισείς τα έργα των Νικολαϊτών;

Οι Νικολαΐτες, αγαπητοί μου, για τους οποίους θα μιλήσουμε και πάλι πιο κάτω ερχόμενες φορές, πρώτα ο Θεός, ήσαν αιρετικοί γνωστικίζοντες. Πολλά πράγματα από αυτούς δεν ξέρουμε, αλλά αυτά που ξέρουμε, ήσαν αιρετικοί γνωστικίζοντες, δηλαδή οι γνωστικοί ήσαν εκείνοι που είχαν εμφανιστεί τον τρίτον αιώνα π.Χ. μέχρι τον τρίτον αιώνα μετά Χ., αλλά ο γνωστικισμός δεν πέθανε, δεν πέθανε.

Υπάρχει και θα υπάρχει μέχρι που να τελειώσει η ιστορία. Και δεν είναι τίποτε άλλο παρά το ανακάτεμα όλων των ιδεών κατά έναν τρόπον κατάλυσης. Δηλαδή λίγο φιλοσοφία, λίγο χριστιανισμός, λίγο από εκεί, λίγο από εκεί, λίγο ειδωλολατρία, λίγο απ' όλα. Δηλαδή μια παραμόρφωση του χριστιανισμού της υπερθετικών βαθμών.

Γι' αυτό και λέγονταν αιρετικοί επειδή είχαν και χρώμα χριστιανικό. Κατά τα άλλα ήταν τρομακτική η παραμόρφωση του Ευαγγελίου. Μα τρομακτική αυτήν την τρομακτική παραμόρφωση του Ευαγγελίου τη συναντάμε και σήμερα.

Ο Μασονισμός είναι αναβίωση του γνωστικισμού, σας το είπα πάρα πολλές φορές. Και η Εκκλησία έχει εις το πρόσωπο του γνωστικισμού, με τις ποικίλες του μορφές, τον μεγαλύτερο εχθρό. Τον μεγαλύτερο εχθρό.

Όσο καμιά αίρεση δεν πολέμησε η Εκκλησία, όσο τους γνωστικούς. Είναι τόσο φοβερή η γνωστική, γιατί απλούστατα παρουσιάζουν πολλά πράγματα τα οποία έρχονται να μαγεύσουν τους πιστούς και να τους παρασύρουν εις άδυσσον απωλείας. Δεν είναι απλώς μια αίρεση, κάτι που να είναι διαφορετικό, δεν δεχόμαστε αυτό ή δεν δεχόμαστε εκείνο, είναι κάτι άλλο και δεν φαίνεται αυτό το κάτι άλλο εκ πρώτης όψεως, γιατί σου λέει είμαι και εγώ Χριστιανός, θα αγκαλιάζω όλα, θα δέχομαι όλα και τα απορρίπτει σχεδόν όλα. Λοιπόν, τι ήσαν αυτοί; Αιρετικοί γνωστικίζοντες, οι Νικολαΐτες, και θεωρούνται αντινομιστές.

Δηλαδή, προσέξτε πολύ αυτό, γιατί αυτά όλα δεν είναι πράγματα τα οποία υπήρξαν κάποτε.

Από μια άποψη, στην ιστορία έχουμε επαναλαμβανόμενα τα φαινόμενα. Μην το ξεχνάτε αυτό. Ουδέν καινόν υπό τον ήλιον, λέει ο Σολομών, τίποτα καινούργιο δεν υπάρχει. Διαρκώς επαναλαμβανόμενα είναι, με νέα ονόματα, με νέες μορφές, η ουσία μένει πάντα ίδια.

Λοιπόν, αυτοί οι άνθρωποι, ως αντινομιστές, είχαν το εξής, είχαν μια πολύ ελαστική αντίληψη περί ειδωλολατρίας και περί σαρκικών αμαρτημάτων.

Δηλαδή, μπορούσαν να δέχονται και ειδωλολατρικά στοιχεία με πολύ άνεση και ως προς τις εντολές του Θεού γύρω από την, ας το πούμε έτσι, ηθικήν των πνευματικών βίων και ειδικότερα ως προς τα σαρκικά αμαρτήματα.

Είχανε τρομερά ελαστικήν αντίληψη λέγοντες ότι εκείνα τα οποία διδάσκει ο νόμος του Θεού στην πραγματικότητα δεν είναι εφαρμοστά. Συγκεκριμένα το θέμα της εγκρατείας. Προσέξτε, εντελώς συγκεκριμένα το θέμα της γενετησίου περιπτώσεως.

Δηλαδή, καλείται ο πιστός από το νόμο του Θεού να είναι εγκρατείς, ο νέος και η νέα να είναι εγκρατείς μέχρι το γάμο και μες στο γάμο να υπάρχει πραγματικά μονογαμία. Δεν μπορείς δηλαδή να παντρευτείς και να γυρίζεις με τον ένα και με τον άλλον, με την μια και με την άλλη, δεν μπορείς, σου απαγορεύεται η μοιχεία, είναι αμαρτία η μοιχεία. Αυτοί είπαν, εμείς δεν μπορούμε να το πετύχουμε αυτό, είναι πολύ δύσκολο, συνεπώς πρέπει τώρα κάτι άλλο να κάνουμε.

Ποιος είναι ο σκοπός που πρέπει να τηρήσουμε τις εντολές του Θεού; Ο σκοπός είναι να καταστρέψουμε την σάρκα για να σώσουμε το πνεύμα. Μεγάλο λάθος. Ο σκοπός του νόμου του Θεού θέλει να καταστρέψουμε την σάρκα;

Όταν σου λέει να νηστέψεις, να εγκρατευθείς και ό,τι άλλο, ακόμα και να ξενυχτήσεις, όταν στα λέγει αυτά, δεν στα λέγει για να καταστρέψεις την σάρκα. Δεν είναι αυτά σωματοκτόνα στοιχεία, είναι απλώς παθοκτόνα στοιχεία. Δεν νηστεύω για να καταστρέψω τη σάρκα σαν κάτι κακό, αυτό είναι γνωστικό, είναι δυαρχικό, είναι των γνωστικών αιρέσεων.

Αλλά αυτοί όμως παρερμηνεύουν και λέγουν, αφού πρέπει εγώ να καταστρέψω τη σάρκα για να σώσω το πνεύμα και δεν μπορώ να μείνω εγκρατής, γιατί πίστευαν ότι με την εγκράτεια καταστρέφεται το σώμα. Αυτό πίστευαν, ή όφειλαν να καταστρέψουν το σώμα. Το έλεγε και ο Πλάτων αυτό, και ο Πλάτων ήτο δυαρχικός. Όλα τα φιλοσοφικά συστήματα μέχρι σήμερα, όλα τα φιλοσοφικά συστήματα είναι δυαρχικά, δέχονται το καλό και το κακό σε μια πάλη ανάμεσά τους αέναη.

Για να καταστρέψω λοιπόν εγώ τώρα την σάρκα και δεν δύναμαι δια της εγκρατείας, ακολουθώ την άλλη οδό, όχι του νόμου, αλλά της αντινομίας και λεγόμεθα αντινομισταί, δηλαδή θα διασκεδάζω, θα τρώω, θα πίνω μέχρι σκασμού, θα πορνεύω μέχρι σκασμού και θα καταστρέψω την σάρκα.

Η αρχή τους ήταν η εξής, παραχρήστε τη σαρκή δι. Έτσι έλεγαν, παραχρήστε, να γίνει παράχρησης, δηλαδή κατάχρησης. Πρέπει το δι, εψιλογιώτα περισπωμένη, πρέπει να γίνει κατάχρησης της σάρκας. Με τον τρόπον αυτόν θα βρω την ευτυχία, θα ελευθερωθεί το πνεύμα. Θα μου πείτε, αχ είναι φοβερά πράγματα. Γιατί αγαπητοί μου, επαναλαμβάνονται στην εποχή μας. Τι είναι ο χυμπισμός. Οι σημερινοί νέοι πως κινούνται με τα ναρκωτικά. Είναι ακριβώς όταν κυνηγάμε τις ειδονές δια των ναρκωτικών, τους παραδείσους, την ευτυχία μας. Δεν μπορούμε να την βρούμε την ευτυχία μας δια της οδού του νόμου του Θεού. είναι δύσκολη η οδός αυτή τη βρίσκουμε την ευτυχία μας τον παράδεισο τον βρίσκουμε με άλλον τρόπο αντινομικά αντίθετα στο νόμο του Θεού

Γι' αυτό είναι, όπως είναι τα ναρκωτικά, ίδιες περιπτώσεις, και σου λέει βρίσκω την ευτυχία μου με τον τρόπον αυτόν και φθείρω τη σάρκα μου, δεν έχει σημασία, αρκεί να βρω την ευτυχία μου. Οι Νικολαΐτες υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντα, δεν μπήκε τυχαία μέσα στον Λόγο του Θεού. Οι Νικολαΐτες έγιναν σύμβολο, έγιναν ρεύμα, έγιναν ιδέα.

Γι' αυτό ο Νικολαϊτισμός υπάρχει και θα υπάρχει πάντοτε. Στην εποχή μας ο Νικολαϊτισμός δυστυχώς είναι στο αποκορύφωμα. Βλέπουμε την νεολαία μας, στην πραγματικότητα βλέπουμε την νεολαία μας κάτω από τα κηρύγματα του Νικολαϊτισμού.

Θα μου πείτε, εγώ σας είπα την ιστορία, ανύποπτα πράγματα αυτά για τους πολλούς. Εγώ σας είπα την ιστορία, σας είπα πώς μιλάει ο Λόγος του Θεού. Αλλά αυτή είναι όμως η ιστορία. Θα επανέλθουμε στους Νικολαΐτες.

Θα επανέλθουμε γιατί είναι κάτι πάρα πολύ σπουδαίο και σημαντικό με άλλο όνομα Φαλαμίτε αλλά θα μιλήσει ο Χριστός σε άλλη επιστολή του για το ίδιο θέμα, εκεί θα δούμε πάλι μερικά Εδώ ας προσέξουμε μόνο κάτι τώρα

Δύο σημεία. Το ένα είναι ότι ο Χριστός διακρίνει τα έργα των Νικολαϊτών από τους Νικολαΐτας, και το δεύτερο ότι ο Χριστός μισεί όχι τους Νικολαΐτας αλλά τα έργα των Νικολαϊτών. Έχουμε λοιπόν εδώ πέρα μία διάκριση και μία τοποθέτηση. Δηλαδή διακρίνει τα έργα από τους Νικολαΐτας και παίρνει τη θέση του μίσους όχι εναντίον των Νικολαϊτών αλλά εναντίον των έργων των Νικολαϊτών. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό αγαπητοί; Είναι πάρα πολύ μεγάλο και πάρα πολύ σπουδαίο.

Αυτό που εμείς δεν το καταφέρνουμε πολλές φορές, είναι δηλαδή, και να το κάνουμε έτσι λιανά, είναι το εξής. Ένας είναι άρρωστος, έχει ένα μικρόβιο μέσα του και είναι άρρωστος και καλούμε τον γιατρό. Ο γιατρός δεν μπορεί να ξεχωρίσει ανάμεσα στο μικρόβιο και τον άρρωστο.

Άλλο πράγμα είναι το μικρόβιο και άλλο πράγμα είναι ο άρρωστος. Είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Θα πολεμήσει το μικρόβιο, αλλά θα σώσει τον άρρωστο, τον άνθρωπο. Αν πει ότι ο άνθρωπος και το μικρόβιο ταυτίζονται, είναι το ίδιο πράγμα, δεν κάνει τη διάκριση, τότε δεν θα σκοτώσει το μικρόβιο, θα σκοτώσει τον άρρωστο.

Σας φαίνεται παράξενο. Και ο πιο κακός γιατρός, αγαπητοί μου, αυτό το πράγμα δεν το έκανε. Δεν θα το έκανε. Γιατί υπάρχει διάκριση μεταξύ της αρρώστιας και του αρρώστου. Εν τούτοις, το ίδιο πράγμα είναι, εμείς δεν διακρίνουμε την αμαρτία από τον αμαρτωλό και όταν δούμε στον άλλον άνθρωπο την αμαρτία, κατηγορούμε τον αμαρτωλό. Δεν πλήττω την αμαρτία, πλήττω τον αμαρτωλό. Αυτό το λάθος κάνει. Σαφέστατα λοιπόν εδώ, ο Χριστός είπε, μισώ τα έργα των Νικολαϊτών. Γιατί; Γιατί πάντας θέλει σωθεί και εις επίγνωσιν αληθείας ελθεί.

Αν δω εγώ να χασισλεί ένας τοξικομανής νέος, τι θα πω; Όχι, καημένε, αυτός είναι φόρτωμα της κοινωνίας, άστε τον να πεθάνει να ησυχάσουμε; Άλλο πράγμα αυτό που κάνει, και άλλο πράγμα αυτό που είναι ο ίδιος, ως πρόσωπο, πρέπει να τον σώσω, πρέπει να τον βοηθήσω.

Βλέπετε λοιπόν, ότι εδώ ο Κύριος κάνει αυτήν την διάκριση, την οποία πρέπει να κάνουμε και εμείς, αλλά και κάτι ακόμα. Ο Χριστός είπε, μισώ τα έργα των Νικολαϊτών. Αν πάρουμε αυτή τη φρασούλα, πού είναι εκείνοι που λέγουν, εν ονόματι μιας ελευθερίας; Α, ξέχασα να σας πω, μου διέφυγε, ότι οι Νικολαΐτες, εν ονόματι μιας ελευθερίας, ενεργούν ως ενεργούν. Και όσο σε καμιά άλλη εποχή, στην εποχή μας, έχει παρανοηθεί η έννοια της ελευθερίας. Σε καμιά άλλη εποχή. Μάλιστα, επάνω σε αυτό το σημείο, θα είχα να σας πω τα εξής, ότι ο Απόστολος Παύλος, στην εποχή του, επανέρχομαι στο θέμα, με συγχωρείτε για μία παράλειψη, πρέπει να σας πω μερικά πράγματα,

στην εποχή του είχε παρατηρήσει ότι οι Νικολαΐτες εκολάπτοντο. Ο Απόστολος Πέτρος διαθέτει ολόκληρη τη δευτέρα επιστολή του και ο αδελφόθεος Ιούδας ολόκληρη την επιστολή του στο θέμα Νικολαΐτες. Όταν διαβάσατε ποτέ τη δευτέρα επιστολή του Αποστόλου Πέτρου, υποπτευθήκατε ότι εννοεί τους Νικολαΐτας;

Δεν αναφέρει βέβαια το όνομα Νικολαΐτα, αλλά αναφέρει όμως τον τρόπο με τον οποίο ζούσαν. Και σας αναφέρω μερικά, έτσι εντελώς ένα σταχυολόγημα. Ο Απόστολος Παύλος, στην πρώτη προς Κορινθίους επιστολή του, λέει το εξής.

Πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ' οὐ πάντα συμφέρει, πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ' οὐκ ἐγὼ ἐξουσιασθήσομαι ὑπό τινος, Όλα μου επιτρέπονται, Αλλά όλα δεν με συμφέρουν, Όλα μου επιτρέπονται, Αλλά εγώ δεν πρέπει να εξουσιαστώ από τίποτα, Που σημαίνει, Έχει υπόψη του, Τους Νικολαΐτας, Οι οποίοι έλεγαν, Όλα μου επιτρέπονται, Το θυμήθηκα αυτό να σας το πω, Γιατί κάποιος νέος, σε ένα κατάστημα, Και είπα, Κάτι δεν ξέρω, Η κουβέντα ανοίχθηκε και λέει, γιατί, λέει αυτός, σαν να του έπαιρνες τα δικαιώματά του, σαν να του κατέστρεφες το είδωλο της ελευθερίας του και λέει, γιατί είμαι ελεύθερος να κάνω ό,τι θέλω. Και του λέγω, η αλήθεια είναι ότι είσαι ελεύθερος να κάνεις ό,τι θέλεις, αλλά δεν σε συμφέρει να κάνεις ό,τι θέλεις.

Είμαι ελεύθερος, αγαπητέ μου, να πιω ναρκωτικά, με συμφέρει; Με συμφέρει; Ναι, με συμφέρει; Και παίρνω αυτό το θέμα ναρκωτικά γιατί είναι και πολύ χτυπητό και ακόμη τουλάχιστον έχουμε λίγο υγεία μέσα μας να αντιληφθούμε ότι είναι φοβερά κακό, φοβερό κακό. Το λέω αυτό γιατί σαν τους λαούς, αν είχαν ακροατήρια αυτή τη στιγμή, δεν ξέρω σε ποιο λαό, ας μην ονοματίσω.

Και μιλούσε για τα ναρκωτικά, δεν ξέρω εάν θα με άκουαν με φρίκη, όπως θα μπορούσατε να με ακούσετε εσείς αυτή τη στιγμή. Έτσι, μας επιτρέπονται βεβαίως όλα, είμαστε ελεύθεροι για όλα, αλλά με συμφέρουν όλα; Και τίθεται το θέμα περί της εννοίας της ελευθερίας, τι ακριβώς είναι ελευθερία. Καλά, ως δικαιώματα, πάντα. Δε συμφέρει. Τι είναι λοιπόν ελευθερία; Τι είναι ελευθερία; Το τόσο οξύ αυτό θέμα της νεολαίας, δεν ξέρω πού να δει κανείς.

Σε αυτόν τον μιναρέ εκεί πάνω που είναι εδώ στο μουσείο, δεν ξέρω, σε ένα ψηλό μέρος της Λαρίσης. Και να φωνάξει στην πόλη του ο καθένας, νέοι ακούστε, σκεφθείτε, η έννοια της ελευθερίας δεν είναι όπως την παίρνετε.

Και όπως την ειδωλοποιείτε. Ποιος θα ακούσει όμως; Ποιος θα ακούσει όμως; Είναι τόσο φοβερή η λατρεία της ελευθερίας, ώστε ούτε και να πείτε που θα περιόριζε κάπως το θέμα της ελευθερίας, σας κάνουν αμέσως εχθρόν.

Αλλά να οι καρποί, να τα αποτελέσματα. Πάντα μοι ἔξεστιν, αλήθεια, Άγιε του Θεού Παύλε, πάντα μοι ἔξεστιν, είχες πει, ἀλλ' οὐ πάντα συμφέρει. Όλα μου επιτρέπονται, αλλά όλα δε με συμφέρουν. Μπορώ να κάνω ό,τι θέλω, ελευθερία στη σάρκα, με συμφέρουν;

Πάντα μη έξεστη συνεχίζει, αλλά εγώ δεν θα εξουσιαστώ από τίποτε. Από τίποτα δεν θα εξουσιαστώ. Θα είμαι κύριος που εαυτού. Και αυτής παρακάτω ομιλεί δια τα σαρκικά αμαρτήματα, προφανέστατα λοιπόν εδώ υπενήσεται τους Νικολαίδας.

Αλλά και ο Απόστολος Πέτρος που σας είπα, σταχυολογώ από τη Δευτέρα του Επιστολή, τα εξής. Λέει εκεί, ὑπέρογκα ματαιότητος φθεγγόμενοι, λένε πράγματα ὑπέρογκα, πράγματα μάταια, τα λένε με μεγάλα λόγια, φουσκωμένα λόγια, φθεγγόμενα, ομιλούν, δελεάζουσι ἐν ἐπιθυμίαις σαρκὸς ἀσελγείαις τοὺς ἀποφυγόντας τοὺς ἐν πλάνῃ ἀναστρεφομένους, εκείνοι που θέλησαν να ζήσουν μια αγνή ζωή, έρχονται και τους λένε μεγάλα λόγια, για να τους ανοίξουν τον δρόμο στη μεγάλη ζωή, στη μεγάλη ζωή.

Αυτά που ζούμε στην εποχή μας τόσο έντονα. ἐλευθερίαν αὐτοῖς ἐπαγγελλόμενοι, και υπόσχονται λέει σε αυτούς ελευθερίαν. Τι ελευθερίαν; Επάνω στα σαρκικά πράγματα. Κάνε ό,τι θέλεις, φάε ό,τι θέλεις, φτιάξε ό,τι θέλεις. αὐτοὶ δοῦλοι ὑπάρχοντες τῆς φθορᾶς. Αυτοί οι ίδιοι που υπόσχονται αυτήν την ελευθερία, αυτοί οι ίδιοι είναι δούλοι της φθοράς.

Λοιπόν αγαπητοί μου, ότι το θέμα των Νικολαϊτών δεν είναι μόνο παλιό, είναι και καινούριο και θα είναι πάντοτε καινούριο, αλλά ας προσέξουμε εδώ και κάτι ακόμα, πως πρέπει να αισθανόμεθα, για να κλείσω το θέμα αυτό, με τους αμαρτωλούς, τους συγχρόνους νέους μας, θα πρέπει να αισθανόμεθα ένα μίσος για τις καταστάσεις αυτές, όχι για τους αμαρτωλούς, για την αμαρτία.

Ο Χριστός είπε και εγώ μισώ τα έργα των Νικολαϊτών Αν πάρουμε αυτή τη φρασούλα και την πούμε στους ανθρώπους που λέγουν ο Χριστός μίλησε για την αγάπη. Θυμώστε αγαπητοί μου και το ρεύμα των Χίπηδων που μιλούσαν στον δρόμο και λέγανε, αγαπάς τον Χριστό;

Αγαπάς τον Χριστό; Στην Αμερική, αγαπάς τον Χριστό; Ο Χριστός κάτι έχει να πει για σένα, και ζούσαν σε εκείνα τα κοινόβια, τα πανάθλια πανάθλια κοινόβια στο Ήπειρον, με την έννοια, έπαιρναν και ναρκωτικά, είχαν ερωτικές σχέσεις, και άλλα πολλά, και άλλα πολλά, όπως είναι και τα παιδιά του Θεού, έρχεται και σας λέει το παιδί του Θεού, το ρεύμα, τα παιδιά του Θεού, αγαπάς τον Χριστό, και ζούνε σε κοινόβια πολλής διαφθοράς, αυτά είναι αποδεδειγμένα, δεν τα λέγω εγώ, βλέπετε, βλέπετε, αυτούς θα τους λυπηθούμε, θα τους λυπηθούμε, αλλά θα μισήσουμε αυτά τα έργα, γιατί, διότι υπάρχουν άνθρωποι, Εγώ, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Ανάληψη, Ανάληψη, Ανάληψη, Ανάληψη,

και πει, μισώ τις καταστάσεις αυτές, θα μας αποκαλέσουν οι άλλοι, είσαι άνθρωπος μίσους, και όμως ο Χριστός είπε, μισῶ τὰ ἔργα τῶν Νικολαϊτῶν, ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ Πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις, αυτός που έχει αυτί, ας ακούσει τι λέγει το Πνεῦμα τὸ Ἅγιον στις εκκλησίες, γιατί λέει στις εκκλησίες και δεν λέει στην εκκλησία της Εφέσου, που δείχνει αγαπητοί μου, ότι η Επιστολή οι επιστολές αυτές έχουνε βεβαίως προσωπικό χαρακτήρα, αποτείνονται στις ιστορικές εκκλησίες, αλλά και ταυτοχρόνως αγαπητοί μου αποτελούν στοιχεία που αφορούν εις ολόκληρη την εκκλησία, δηλαδή σε όλες τις τοπικές εκκλησίες.

Και εφιστά την προσοχή, ώστε λοιπόν εδώ τι λέγει, ας προσέξουν τι λέγει το Πνεῦμα, δηλαδή τι λέγει το Πνεῦμα τὸ Ἅγιο, το οποίον ανοίγει τα πνευματικά αυτιά. Λέγει ο Άγιος Ανδρέας, Καισαρείας το εξής «Σαρκικῶν μὲν ὤτων πᾶς ἄνθρωπος, πνευματικῶν δὲ ὁ πνευματικὸς μόνος». Σαρκικά αυτιά έχουμε όλοι, πνευματικά αυτιά μόνο οι πνευματικοί άνθρωποι έχουν.

Και ήρθε ο Θεός αγαπητοί μου να δώσει, να δώσει, να αποκτήσουμε αυτά τα πνευματικά αυτιά, και από τη στιγμή που θα αρχίσουμε να αποκτούμε αυτά τα πνευματικά αυτιά, τότε θα μπορούμε να εγγίζουμε όλα τα ρεύματα και τα πράγματα και τις καταστάσεις της εποχής μας, να τα διακρίνουμε και να λέμε αυτό είναι επικίνδυνο, εκείνο κατατάσσεται σε εκείνη την κατηγορία, και με τον τρόπο να έχονται σε αυτό το πνεύμα της διακρίσεως, που είναι ένα από τα πιο μεγάλα δώρα του Αγίου Πνεύματος, θα μπορούμε να σταθούμε στην εποχή. Είναι τόσο μεγάλη η ανάγκη να σταθούμε στην φθοροποιόν εποχή.

Αλλά αγαπητοί μου, θα συνεχίσουμε, πρῶτα ὁ Θεός, την ερχομένη Κυριακή.

Ευχαριστώ.