Περί βλασφημίας

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

And this evening, allow me to speak about a grave sin, alongside the other talks we have given, each of which has had its proper place.

The sin I wish to speak about this evening, by the grace of God, is called blasphemy. Very few people have kept their tongues clean of this sin, and very few recognize that they are guilty of it and have confessed it.

Sadly, this sin of blasphemy is heard not only in the marketplace, at the harbor, or on the street, but also in the home—even in respectable homes, in prominent homes, in Parliament, and even in the Church.

So allow me to say a few words about this grave and insidious sin, which is a mortal sin, so that each person may examine himself and see whether he too is blaspheming without realizing it.

For there are many people who commit mortal sins, and who have committed mortal sins, without knowing that they truly bear the burden of them.

The word "blasphemy" is a compound word.

It means: I damage someone’s good name.

I damage someone’s good name. I blaspheme God; I attack God’s good name. I blaspheme the precious Cross; I attack the good name of the precious Cross. I blaspheme the Theotokos (God-bearer). I blaspheme the Saints. I slander people. I curse the times. I blaspheme and blaspheme—and in the end, I destroy my own good name.

As though it were possible for a human being, by speaking in this contrary way, to correct realities that are not merely perfect, but supremely perfect.

You have probably never stopped to consider who the first blasphemer was.

In the Old Testament, a person was forbidden to take the name of God upon his lips in vain. I do not mean blaspheming it, but merely invoking it as we do when we say, “By God,” or “By the Most Holy Theotokos.” You were forbidden to take God’s name upon your lips in vain.

The penalty was stoning. It was forbidden to take the name of God upon your lips—not even to speak God’s name, let alone blaspheme it. The first blasphemer, then, was a Hebrew. And I would also like you to know that the Decalogue had made no provision for this sin.

There is no commandment, “You shall not blaspheme.” There is “You shall not steal,” there is “You shall not commit adultery,” there is “You shall not engage in sexual immorality,” and “You shall not bear false witness.” But there is no “You shall not blaspheme.” Well then, why did He not establish a law against blasphemy as well?

Because a lot of people do ask this. What penalty can you give a blasphemer? What does Scripture say? What does the Law say? There's nothing. Well, how can there be nothing? He never expected to be blasphemed by His own children.

That is precisely why He had not established a law or laid down a Canon concerning it.

Listen, then. Once, while Moses was leading the people of Israel through the sea and the wilderness toward the Promised Land, a Hebrew blasphemed the name of God.

The others who heard him were astonished and went to Moses. Yet they did not say, “He blasphemed God,” but used the expression, “He blessed God.”

“This man blessed God,” they told him. Moses was utterly stunned when he heard that a human being had blasphemed God. He stood speechless. Then the others asked, “What are we to do with this man? What law do we have for him? What has God said concerning such cases?”

“He has said nothing. So what are we to do? Shall we simply let him go?” “No. Let us ask God.” And Moses asked God what they should do with the man.

And His answer was, “Let him be stoned.” And they stoned him. Has God changed? That is what I want you to tell me.

Have His laws and judgments ceased to apply? Does He stoop to accommodate our wickedness, and will He simply forgive it?

Among us, even in these circumstances, the name of God is blasphemed millions of times a day, without fear and without compunction, as we say. By whom? By His so-called children, by His children down here, out there in the world, those who either say the Our Father or hear it being said. For if you do not agree with the Our Father, you should leave the Church when it is said, because you are declaring, “I do not acknowledge Him.”

“I do not acknowledge God as my Father.” Yet from the moment you say it in your private prayers—or the chanter says it on your behalf—you acknowledge that you have a Father in Heaven.

And consequently, when you blaspheme Him, you will certainly bear the consequences of that blasphemy. The sadistic cruelty and the words with which we blaspheme the sacred Persons are truly appalling. It is terrible even to reflect upon it. There are men who, if you so much as offend their wife—not even offend her, but merely look at her—will pull out a pistol and blow your head off.

And yet they dare to blaspheme the Most Holy Theotokos in the way you know and hear—if this does not happen among you, or did not happen in the past. It is a miracle beyond all miracles that God endures us; that our Lord bears hearing His Virgin Mother, the Most Holy Theotokos, blasphemed in the vilest possible terms, and does not leave the blasphemer speechless with his mouth hanging open, or strike him with a thunderbolt.

People ask for miracles and call blessed those who were in Capernaum, those who were in Cana, and those who were with Him in those days and saw miracles with their own eyes. Do you not see these miracles? These are unmistakable miracles; they are everlasting miracles.

This vile thing takes place, and still He endures us and does not strike us with a thunderbolt; and even the Most Holy Theotokos herself awaits our return and our metanoia—our repentance. Yet no one says a word about it. If the name of the prime minister is insulted, a policeman will immediately seize you by the collar and take you before the public prosecutor.

The same would happen if the president of the republic were insulted, or the king, if there were one, and so forth. But now the King of kings is blasphemed, the Queen is blasphemed, and so forth, and no one says a word. The policeman himself may even be blaspheming.

For unfortunately, blasphemy abounds both in the security forces and in the army—always excepting, of course, those particular individuals who honor their calling, their faith, and their nation.

A supplication is offered for the Christ-loving army, yet the army is blasphemous and, for the most part, devil-loving, from the officer down to the lowest-ranking soldier.

Oh, soldiers, the blasphemy heard in the Greek armed forces is heard nowhere else on the face of the earth. And yet the military is called Christ-loving, when it is in fact devil-loving. There are exceptions, I repeat: some are grieved by this, soldiers and officers alike, both senior and junior. But for the most part, blasphemy prevails in the security forces and throughout the military. How does God still help us? How does He still tolerate us without having wiped us out? I do not know.

Blasphemy! What I know and understand, at any rate, is that very soon we shall pay dearly for it. And God’s patient endurance will one day come to an end. The cup of His long-suffering will overflow, and the wrath of God will be revealed.

And then I do not know what will happen, or whether anyone will have time to do anything. When people hear such blasphemies, some become angry with those who utter them, while others curse them. Suppose, for example, that someone blasphemes the Precious Cross.

"May it take your eyes out," say the Christians. Somebody blasphemes Christ? "May He cut out your tongue." "May He do this to you, may He do that to you." These are not solutions, and they are not beautiful wishes either.

For a person to reach the point of blaspheming Christ, the Theotokos, the Saints, and so forth, he must have become a school of Satan. A human being absolutely cannot do such a thing on his own. He must have allowed the devil to come and enter him, so that the devil then utters blasphemy against God through that person.

It is therefore a sorrowful thing when a person reaches this point. The blasphemer should be approached in a good and constructive way by those who are called Christians—those who, for one reason or another, have succeeded in refraining from blasphemy and instead bless God.

Ignorance is still ignorance. In any case, the person does not realize that he is committing the gravest of sins.

Basil the Great says, “Whoever sins, sins against the law of God.” A man steals: he sins against the law of God, which said, “You shall not steal.” A man commits adultery: he sins against the law of God, which said, “You shall not commit adultery.”

As I'm telling you, the blasphemer sins against divinity itself. He blasphemes God Himself. And it is the most unjust sin. Say something happens — for example, like this. What do you want us to say happened? The car won't start.

And as the man struggles to start it, you hear him blaspheme the Most Holy Theotokos.

The Most Holy Theotokos—your own Theotokos! Why do you blaspheme against her, especially with such language and in such a manner? What does she have to do with your machine? You may not even believe in her, or in her Son, or in the Father of her Son. Why drag her into it when you want to curse your wife, your daughter at that moment, or your father? Why not curse yourself? Where did you find her? Where did you go and bring her into this? What harm has she ever done to you?

When did Christ ever stand in your way and harm you? When did the Most Holy Theotokos harm you? When did the Saints or God ever harm you, that you seized this opportunity to vent your wickedness? I ask you: how would God be unjust if the Most Holy Theotokos appeared before you at that very moment and said, “Where have you ever seen me, my child? When did I ever stand in your way? Why do you speak of me in terms you would not wish to hear used of your own mother, your sister, or your wife?” What answer could he give?

And yet, without the slightest thought, a person blasphemes, dragging sacred Persons into circumstances and events with which they have absolutely nothing to do.

The man is utterly foolish, and we who hear him from the outside wish for his punishment; we do not consider how we might enlighten him, nor do we try to do so.

One day a taxi was taking me from the house near Kaningos Square to Pangrati, where I live. At the turn there, in front of Parliament, another driver cut across him, and my taxi driver blasphemed him in the foulest possible way.

I didn't say anything to him. We drove on a bit, and I was watching the clock to see if there'd be time, and when I ought to say something to him, and whether I'd manage, before we got to my place, to finish saying what was on my mind. We drove on a bit further, and so on; then the moment came, I saw that he'd calmed down and all that, and I spoke to him about it.

So I say to him, “Why did you swear at that man back down there?” “But didn’t you see what he did?” he says to me. “Yes,” I tell him, “I saw. But by swearing at him, what did you put right?” “You know,” he says to me, “I’m not a blasphemous man.” “Yes, I could see that,” I tell him, “you don’t need to tell me.”

“But they provoke you.” When they provoke you, you must be especially careful. God forbid that you should blaspheme even when no one provokes you; then you would need to go to the asylum. “But let me ask you something,” I said, and I began explaining it to him until we reached the house.

When I paid him and was about to get out, he did not leave. “Stay and finish explaining this to me,” he said. “Because I tell you plainly: from today onward, I am giving up blasphemy. I do not know what may happen, but I am stopping this.”

In other words, I enlightened him about the true nature of the matter. And I did so because he had told the other man to go to the devil.

And I take this opportunity to speak about those who, when asked by their spiritual father,

“My child, do you ever blaspheme?” answer, “No. Only now and then I tell someone to go to the one outside”—meaning the devil. So you do not blaspheme, do you? Then who does? “The person who blasphemes Christ, who blasphemes the Most Holy Theotokos. I only send someone to the devil.” And the person imagines that because he sends someone else to the devil—his child, her husband, the neighbor woman, the dog, a tool, or whatever it may be—he is not blaspheming.

Such a person is an agent of the devil.

Of the devil.

When a person dares to send something to the devil—to “the one outside,” as people call him because they will not even let their tongue pronounce his name—he may say, “Father, I only tell him to go to the one outside now and then.” Yes—but what are you actually doing?

You are wishing that the Kingdom of God should lose one person—who may even be your own child or your own wife, or it may be your goat—and that this person or creature should pass into the kingdom of the devil.

“Go to the devil.” Do you feel what that means? Do you understand it? What is such a person? An agent of Satan. He is expressing a wish for the kingdom of Satan, and yet he tells you, “I do not blaspheme.” Indeed—as though you did not blaspheme! Let me help you understand, because this blasphemer said the same thing to me.

"Am I a blasphemer?" he says. "I'm a religious man." "All right," I say, "hold on. Can you tell me why Christ came into the world?"

“Can you tell me why the heart of the Most Holy Theotokos was torn with anguish beneath the Cross?”

“Can you tell me the meaning of Great and Holy Friday? Can you tell me why God descended into Hades and endured humiliation?”

“Can you tell me?” He did not know how to answer, just as many people do not. Christ came to take man away from the devil—the very place to which you are sending him.

He came to destroy the works of Satan.

He came to undo the devil himself. "Since, then, the children have shared in blood and flesh, He also, in like manner, partook of the same things." Paul writes this in his Letter to the Hebrews, chapter two, verse fourteen. Because, he says, human beings were made of flesh and blood.

"And He likewise" — likewise, that is, nearly the same, roughly the same, because He is not born of the will of the flesh; He is of the Holy Spirit and of the Virgin Mary. Yet He too, it says, took on the very same things. And why did He become man? So that through His own death He might destroy, bring to nothing, the one who holds the power of death, that is, the devil.

So He came to destroy the devil and his kingdom. And that is exactly where you send your own child, where you send your wife, your husband, your neighbor, this, that, and everything else. And what do you say now? "What do I care if Christ was crucified to take somebody else back from the devil? Let him go to the devil."

“What do I care about Great and Holy Friday? What do I care about the Most Holy Theotokos? What do I care about any of these things? Let them go to the devil!” Sometimes people use the expression “the one outside here” as a euphemism for the devil. But anyone who sends others to the devil is an agent of the devil.

And he ought to be punished in the gravest way by the spiritual fathers, by the confessors. But not even the spiritual fathers have grasped how great this sin is. Blasphemy shatters everything; it pulls everything down to the ground. No Christ, no Panagia, no Holy Spirit, no Cross, no All-Holy Virgin, the Theotokos.

Great and Holy Friday—you tear it all down, because all these things took place to rescue the human person from the devil. Yet you say, “None of that concerns me. Let him go to the devil!” Do you understand? That is what a person is saying when he claims, “I only say ‘the one outside here’ now and then.”

“The one outside here.” You are wishing, then, that the Kingdom of God be diminished by one person and that the kingdom of the devil be increased. You are therefore an agent of the devil. But people do not understand these things; they do not pay attention to them.

You know, hear, and see every day what happens in this matter. It is a grievous sin, a satanic sin, and it is not limited to this one expression; it takes many forms. How many women, how many mothers, send their children to Satan!

And I do not know whether they have ever confessed it—or whether they have confessed sending their spouse, their neighbor, or anyone else to Satan. They think it is nothing. “I do not blaspheme Christ or the Most Holy Theotokos. I only say ‘the one outside here’ now and then.”

Do you understand? There was once a mother who had a little child, three years old, a lovely little thing, and he was playing out there in the yard. She was sitting and knitting, and he was playing. And then all of a sudden he started screaming, he fell to the ground, and he began to foam at the mouth.

The child had become possessed by a demon. The mother was terrified. “Most Holy Theotokos, help us!” she cried. “Run, neighbors! Fetch the priest to read the prayers!” Then the demon inside the little child said, “Go on—struggle and make all the commotion you like.”

"Priests? Bishops? What are they to me? The child," it says, "is mine."

“You gave it to me when it was only four months old in your womb. Did you not send it to the devil? You sent it to me that day when you had a craving and vomited. Did you not send it to the devil?

And did you not say, ‘May the devil enter you, and even if every priest in the diocese comes to read all four Gospels, only then may he come out’? Do you think I will come out?” The woman froze, because that was exactly what she had done. She had sent her child to the devil while it was still in her womb. “The child is mine,” the demon said.

“And now I have taken it into my head to come and take the child.” And Satan enters and remains inside that little child for three months.

This was because they could not assemble the full number of priests. The matter reached the bishop, who also felt compassion and gave an order that all the clergy of his diocese should gather and read the Tetraevangelion because of the way she had cursed the child.

This was so that Satan might come out. But one priest would be ill one day, and another the next. It was difficult to gather all one hundred and eighty or one hundred and ninety priests who served there. Three months passed before they could all assemble.

And when the whole Four Gospels had been read and they said the "Amen," then Satan came out and left the child. But no matter what you tell people, they answer, "Am I blaspheming? No, I'm not."

When you say to your child, “May an evil time befall you,” what are you doing to that child?

What is this “evil time,” and what is the good time? Tell me. You say, “May an evil time befall you,” whether to your child, your neighbor, or anyone else. Have you ever confessed it? What does “May an evil time befall you” mean? You are sending that person to the devil.

The good time is under Christ, while the evil time comes from the devil and lies under his power.

Or are the things I am saying not true? They are true. Unfortunately, we do not pay attention to them. If you knew how the Holy Fathers speak about these matters, you would be afraid even to go to sleep.

But we do not grasp these things as we should. “Go to the crows!” Where have you sent that person?

You have sent him to the devil. The raven represents the devil; the dove represents Christ and the Holy Spirit. So when you sent him to the raven, you sent him to the devil. Have you ever confessed this? You have never confessed it.

Do you not blaspheme, even though you have received Holy Communion I do not know how many times? Then there is that other expression: “Go to hell—get out of here.” There are countless ways this is expressed. What is it? It is blasphemy. You are consigning someone to destruction, wishing them to vanish from the face of the earth and fall into the hands of the devil.

If a person examines how many times he expresses himself in this way, he will discover that he is sinful. This is a very serious matter, because blasphemy is not limited to those few explicit obscenities against Christ, the Most Holy Theotokos, or God, as though every other expression were blessed and carried no responsibility.

There are also people who try to justify themselves. Why did he blaspheme? He says, “I did it in a moment of anger.”

What, then? Did God give us a kind of anger that was somehow a mistake, and because of that anger you blaspheme? Many people raise this argument because they want to justify themselves and the blasphemy they commit.

But they are wrong. A person who gives way to anger becomes demonically inflamed; and when someone becomes angry, he neither sees nor hears, nor shows respect, nor feels shame—nothing. He becomes dazed and loses his senses. When someone wants to start a fight in a café or strike another person, for example,

he takes a chair in his hand, and the first thing he does is smash the lamp so that everything goes dark. Then, in the darkness, come the blows with clubs, the knife wounds, and all the damage. This is exactly what happens within a person who becomes angry.

There is blasphemy, there is anger, and behind them stands egotism—pride. Without egotism there is neither anger nor blasphemy. Blasphemy is the grandchild of pride, of egotism. Its father is anger, and anger’s father is egotism.

No humble-minded person becomes angry, and no humble person blasphemes. When you see someone raging, cursing, blaspheming, and so forth, he is an egotist of the purest kind. It is Satan who enters through egotism, bewilders the person, and leaves him unable to see what he is doing.

And his answer is, “I did it in a moment of anger.” That is no excuse. God gave you anger so that you might turn it against yourself, against sin and wickedness—not against other people. You have made a grave mistake.

You have taken this good faculty called anger and turned it against others in order to satisfy your ego or serve your own interests. Listen to a few reflections on what I am telling you.

Isaiah, in chapter 28, verse 1, says: “They are wrathful and blasphemous, drunk without wine.” Just as a drunken man does not know what he is doing or what he is saying, so it is with every angry man and every blasphemer. “Anger is a drunkenness of the soul, making it senseless, just as wine does.”

It drives the soul outside itself and makes it lose its reason, just as wine does. When a person drinks wine, he knows neither what he says nor what he does. In exactly the same way, a person who becomes enraged will say things he should not say and perform actions and gestures that are unbecoming, dishonorable, and wrong.

John Chrysostom, speaking on the same subject, says: “The angry man, when overcome by the passion, is no longer master of himself.” Whoever becomes angry is not master of himself. He no longer knows himself; he is beside himself and does not recognize those who are present.

They may be priests, bishops, respected people, women, or young women. Yet he opens his mouth and makes such gestures that he would not behave that way even if he were alone in the wilderness.

“He does not recognize,” the Saint says, “those who are present, as though fighting in the dark,” like someone at night who cannot tell who stands before him. That is exactly how it is. “He lays hold of everything, attacks everyone, and speaks without restraint.” He has no storehouse of restraint; once he opens his mouth, he does not know what he is saying.

“He cannot be restrained; he reviles, strikes, swears repeatedly, shouts, and nearly bursts with rage.” Flee from this drunkenness, from this rage and anger, which is rooted, of course, in egotism. Keep far away from people in such a state.

And do not forget: when you hear someone pounding and pounding on a door, he is acting like one possessed. Christ does not pound on doors, strike out with His hand, shout, or become savage—and neither should anyone else.

And if there were some way to take a photograph of him at that moment and then show him his own face, he would be afraid to look at it — that moment when Satan gets inside a man and stirs him up into a rage, and he starts saying things that are indecent and foul. John of Damascus, for his part, says this: "Let your wrath be" — let your anger be, he says — "against the serpent alone": only against Satan, he means, "through whom you fell" — against him and no one else.

And tell me, who has ever become angry with Satan? Can anyone name a man who has ever reviled the devil? Some people say that a man who sends someone to the devil is cursing the devil. No, he is not reviling the devil; he is wishing him well and sending him customers.

For when you send someone to the devil, you are not reviling the devil as you revile Christ. Why do you say, “Go to the devil,” but never, “Go to Christ”? Why do you not say it that way?

We must be cleansed of anger, for God warns us that the Holy Spirit does not dwell where anger is present. Once you become angry and fierce, the Holy Spirit flies away. He is a dove. He will not remain at your feet by force to illumine you, comfort you, cleanse you, give you good thoughts, and all the rest.

If you have become fierce—if you have become fierce—calm, stillness, and peace are needed. Therefore, a man who becomes angry, whether from ego, envy, self-interest, or some other cause, does nothing but stir up the surface of his soul.

Go to a large lake and look at it when the wind is blowing. You see the surface of the lake rippling, and you cannot see what lies beneath, down in the depths. But when, as they say, the water is calm, the surface becomes still, and you can see below the milk cartons, the wreaths, and whatever else has been thrown in.

In exactly the same way, if you want to see the bottom of your soul and discover the filthy things within it that must be brought out and cleansed, take care not to become angry. Remove your ego from the way, and do not be angry with anyone.

For the Holy Spirit does not remain with a man who gives way to anger.

My dear friends, a man may possess many virtues. He may be as self-controlled as the angels; he may be, how shall I put it, a man of prayer, a man who has every virtue—he may have everything. Yet he becomes angry. Do you know what the divine John Chrysostom says?

Such a man, he says, is like a boat loaded with every good thing, but the devil is its captain, the devil is at the helm. Do you hear that? But let me give it to you in his own words, so that they keep their own grace. "Do not accept self-control that is utterly divorced from meekness." If a man is not meek, if he is not calm — "for whoever abstains from food and drink" — he doesn't eat, he doesn't drink, he fasts, he's a saint and so on — "but is stirred to anger without reason" — then look at him, he says, as a boat sailing along with a demon for a captain, with the devil at the helm. That's how it is.

Anger or wrath rooted in ego will certainly cast you over the precipice one day. And bear in mind that blasphemy is also a grave sin, as I told you earlier. A man who blasphemes is like someone who takes a stone and throws it high into the air.

It will come back down and strike him on the head. No man can escape the sufferings and consequences of blasphemy. The wise Sirach says in chapter 27, verse 26: “He who throws a stone upward throws it upon his own head.” So it is with the blasphemer.

Whoever throws a stone up in the air, it comes back down on their own head. So too, whoever hurls a blasphemy upward — against God and so on, against Christ, against our Panagia, the All-Holy Theotokos, against the Saints and against holy things — it will come back down on their own head. It is impossible for such a person to escape it.

Blasphemy must disappear completely from a person’s mouth. He has no right even to revile Satan himself, to tell him to go to Tartarus, or so much as to speak abusively of him.

This is mentioned—you will have read it, but I too shall read it—in the Epistle of Jude. It is an epistle found in our New Testament just before the Apocalypse. It has only one chapter. When Moses died, Satan went to enter the body of Moses and raise him again, so that he might come forth and preach the opposite of what Moses had preached.

Then the Archangel came and confronted him, saying, “The Lord rebuke you.” He did not say, “You most wicked and cunning creature,” or, “Go to Tartarus,” or any of the expressions we commonly use. No. He said, “The Lord rebuke you.” Listen to the words of Scripture: “Yet Michael the Archangel, when contending with the devil and disputing about the body of Moses, did not dare to bring a reviling accusation against him, but said, ‘The Lord rebuke you.’” We also bear responsibility when people shamelessly blaspheme in front of us—in the marketplace and elsewhere. After saying a brief prayer, we have a duty to say something to such a person.

Of course, there are times when these blasphemers are also angry and are like rabid dogs at that moment. What can you teach a rabid dog? What can you say to it? The man must first grow calm and quiet; his head must clear from the wine he has drunk or from whatever else has affected him. Only then can you speak to him.

Still, the matter must concern us; we must not pass by with complete indifference. Sometimes we may even resort to physical force. The divine John Chrysostom says that if you happen to be in the marketplace, in some narrow street, or elsewhere, and hear a man blaspheming God and sacred things, you must speak to him.

And if he resists, answers you back, and you cannot prevail upon him, you should strike him on the mouth. If they seize you and take you to court, he says, go along willingly. And when the judge asks, “Why did you do this?” you will say, “Because he blasphemed the King.”

Not one of the earthly, passing kings of this world, but the King of those who reign. And if matters go so far, he says, that they put you in prison or even kill you, accept even death; you will receive a martyr’s crown.

If only we ourselves took some steps about this... The late Metaxas, God rest him, had passed a law: we could report someone anonymously, and it carried seven months in prison, and I don't know how many thousands of drachmas he had to pay back then. And that made him stop his blasphemy, whether he liked it or not.

At least it was not heard in public, regardless of whether the man himself believed anything. That law is still in force today. Yet not even the authorities charged with preserving public order and security, morality, our religion, and the state enforce it.

For, as I said earlier, many of them are themselves blasphemers. And you understand what wrath from God will fall upon our heads if the wrath of God finally overflows. Listen to the exact words of John Chrysostom in his homily.

And if you hear someone blaspheming God in a back street or in the middle of the marketplace, go up to them.

“Admonish him or rebuke him. If necessary, strike him; and even if you yourself are going to be struck, do not hold back. Slap him across the face; crush his mouth—the mouth that blasphemed God. Sanctify your hand by that blow. And if someone accuses you, if he files a complaint against you, if they seize you and drag you into court, follow them. Go without resisting. And when the judge on the bench demands an account and asks, ‘Why did you do this? You will be punished,’”

Say it boldly: this man has blasphemed the King of all. "Even if you must die for it" — even if things turn out that way and it costs you your life.

“do not shrink back from correcting your brother and benefiting your fellow man. Do not avoid it, for this will be martyrdom for you.” Those are the words of John Chrysostom. What I am telling you is not my own teaching. I did not say that we should go down into the marketplace or around the neighborhood and start throwing punches. But neither should we remain unmoved. We must not listen day and night to blasphemy from upstairs, next door, from a colleague at work, or wherever else, and simply remain indifferent. We must find a way. We should say a prayer and beseech Christ: “Illumine me, so that I may say a few words that will bring understanding.” Once, twice, three times, five times—and in the end I will say:

“Be careful. Forgive me, but I will file a complaint against you.” He fears nothing else, but when he hears of a formal complaint and the consequences, he becomes afraid. And I believe that this prison sentence cannot be converted into a fine. We will achieve something. But because we do not want to lose his friendship or suffer some other loss, we say, “Am I going to be the one who pulls the snake out of its hole?” So we let things go on as they do.

In short, my dear friends, we are thoughtless. If each person reflected on what he says—especially in matters concerning Satan and his kingdom—he would shudder. He would truly shudder. A man sends his own tool to the devil.

He sends his car to the devil, although he needs it. He sends his donkey to the devil, though that little donkey has done all his work. I do not know what he does not send to the devil. But why send anything to the devil?

God gave you these things, and you need them. Why, then, do you send them to the devil? And yet man—the supposedly sensible man—commits these follies. I do not know which of us is completely free from this.

Among other things, my dear friends, Christ is like a physician. When a physician comes to a house and examines the sick person, he says, “Bring me a spoon.” He takes the spoon, disinfects it, opens the patient’s mouth, and presses down the tongue so that he can examine it.

From the tongue and the condition in which he finds it, the physician draws conclusions that are very useful for his whole diagnosis. Christ will do the same.

There is scarcely anyone, young or old, whose tongue would not prove blasphemous if Christ were to place that spoon upon it.

Is this not considered blasphemy? And tell me: which mother, father, or older person has corrected these children, who today are no longer even called by their own names?

Out in the street you hear them speaking: “Hey, idiot! Hey, idiot! Hey, idiot!” Children today have no names; they have no names. But explain to the child what he is saying to the other person. By what right does he address him that way, call him sick-minded, and refuse to use his name?

Who has shown any concern about putting this matter right? No one at all. Everything is changing; everything is being handed over into the devil’s hands, and everything is being overturned.

Pay attention to these things, and you will see how many sins flow past us every day. Listen to the girls. Go to the secondary schools and among the female students, and hear their manner of speech and the words they use. Then you see them come to you to receive Holy Communion.

Fifteen-year-olds who even have a little gold tooth. They think they have no need of a confessor, because they believe they have said nothing wrong. But if the physician’s spoon were placed upon their tongues, I tell you, I do not know what it would bring to light. Think carefully about what I am telling you.

Ninety percent of the people who will hear this talk, or who are listening now, are guilty of these mortal sins of blasphemy. And blasphemy, I repeat, is not limited to what we usually think. You call another person a fool, over and over again: “Fool, fool, fool, fool.” I mean this seriously.

Do you know whom you blaspheme? Christ. Christ Himself. You call someone a fool because his mind does not work quickly. Does yours? Does mine? Where did you get your intelligence? Did your father buy the very best, while mine bought something second-rate?

Who are you blaspheming? You're blaspheming the Creator, the One who gave me a mind that doesn't turn as quickly. You're obliged to put up with me. I am a person, God's own person; I bear the image of God, I have a soul, I have a spirit.

So if you call me a fool, you blaspheme Christ, who made me. Do you understand? You call a woman, “You fool! You fool!”—to put it no more harshly than that. Who told you that God gave her little intelligence and gave all of it to you?

But you believe that if your own mind runs a couple of turns faster than someone else's, that this is some achievement of yours. It isn't so, because if he had made you all clever, you wouldn't be worth a paper bag. Just look at your fingers, look at your hand, and see how he has made them: each one a different shape, each one a different size.

A different shape and a different size; a different shape and a different size—each one is different. Why did God make them unlike one another? Did you make them, or did your mother form them in her womb? God ordained that they should be made this way. Why does God make human beings different from one another? So that each may complete what is lacking in the other.

Look at what the hand can form; look—it makes a bud-like shape. If you made all the fingers the same length, they would poke your eyes out; you would not be able to do anything.

Make all your toes the same length, and then try to walk.

There is wisdom in all these things. So you cannot call another person a fool, nor can you call a woman “fool”. You cannot. Have you never read the law? It says, “liable to the council” and “liable to judgment,” if you address another person contemptuously, or call him such names.

Read these things in the law of the Gospel and see for yourselves. Have you ever confessed these mortal sins? One day you will give an account to God. If you are ignorant, you are still obliged to learn. Here on earth, if you cause some harm on the road that is punishable by law, you are brought to trial.

It's no use saying to the judge, "Your Honour, I didn't know." Ignorance of the law, it says, is no excuse. You're a citizen; you're obliged to learn the laws and the regulations. And a human being is a citizen of heaven as well.

He became a citizen of Heaven on the day he was baptized. Only one small event remains, which is called death: he leaves the shell below, and the little bird—the soul—flies upward. Yet he does not know when this will happen.

He is therefore obliged to learn the things of the Kingdom of Heaven—to learn its law and what will be required of him when he arrives there.

Why do you insult another person and call him accursed instead of blessed? Say, “Bless you, I was waiting for you.” Why send him to the devil because he arrived late? Say, “There you are, blessed man! I have been waiting for you since morning.”

Say, “Go with God’s blessing; go with the blessing of the Most Holy Theotokos. Leave me now; do not torment me—go with the blessing of the Most Holy Theotokos.” Why do you say, “Damn you,” “Go to the crows,” or “May wrath take you”? Why? Whom are you serving? Whom are you invoking? Who stands behind such words?

It is the devil. And he invented it for his own kingdom. And then you say to me, "I don't say anything." With God's help. Or there are others, as I told you earlier: "What did I do? I only say, 'Get out of here.'" I don't know, my dear ones, perhaps what I've said has fallen flat.

Perhaps everything I have told you this evening has fallen on deaf ears. Yet I believe, from the little experience I have gained in these matters over the last thirty years, during which God has granted me the grace to carry out this small ministry, that we live in ignorance. If we are willing, we can discover the harm we have done to ourselves. For when you curse another person, it is as though you were uttering a prayer against him. God does not listen to you. Even when you are in the right, do not resort to curses or anger—though you may be entirely in the right.

I say this especially for certain parents who cursed their children, and their children were punished both in this world and in the next. Do you think this pleases God? It does not. “But he did not honor me; he did not keep the commandment.” Agreed. Leave him to the Lord. From this day forward, do not curse him: “May everything you touch turn from gold into dirt.”

And then you see it: the man can't earn a penny, he can't get a foothold anywhere. So you got your revenge on him, did you? But God is going to call you to account for it. You'll go up there, and He'll say to you: 'This happened because of you. He listened to you — there, look at him.'

Read the account of the Prophet Elijah. The Prophet Elijah bound the hands of God. The clergy can also do such a thing: a priest or a bishop can bind the hands of God. God will not simply disregard it.

Such authority exists; that is how great it is. Yet afterward, God’s whole manner of dealing with Elijah was entirely different. I do not know whether you heard me one evening when I spoke again outside, after someone asked me something about the Prophet Elijah.

I recounted those incidents which showed that, although God did hear Elijah, He did not agree with him. And by countless means God compelled him to lift that sentence. God does not want this. God says, “Bless those who persecute you; bless and do not curse.”

Do not let a curse leave your mouth, because your mouth brings forth what is in your heart; that is what you are within. Those who say, “You do not know what I have inside me,” are greatly mistaken and deeply deceived. I see what comes out of the chimney, and I understand what you have inside.

When you open your mouth, it is like a chimney. And when I see it sending up smoke, great clouds of it, filth, and so on, you cannot tell me that down below there is an electric stove rather than coal. What comes out reveals what is inside.

For Christ said, “By your words you will be judged.” I will judge you by the things you say, because that is what you have within you. The mouth always speaks from the abundance of the heart. Whatever is in your basket is what comes out.

You cannot have one thing within you and show something else outwardly. Can you gather figs from thorns, He says, or thorns from a fig tree? From a fig tree you will gather figs, from thorns you will gather thorns, and from a vine you will gather grapes.

So, insofar as you are capable of saying these things and bringing them out, insofar as you can curse, become angry, or pronounce an anathema on your children—or on anyone else—that is what you truly are in practice.

Where did it come from at that particular moment, if it was not already inside you? It is inside you.

And these things are within me as well. Satan rejoices because he keeps you trapped there. There is a book called The Spiritual Mirror. I do not know whether the young man outside had it; he had several books. In it, a person discovers many things about himself.

There is also a book called The Mystery of Death, concerning the twenty-four toll houses of Saint Theodora. There everything is thoroughly exposed, and a person discovers many things about himself. If Christ grants us more time, He gives it to us so that we may cleanse the vessel, so that we may cleanse the soul.

Not so that we can lay bricks one on top of another, not so that we can pour lime and cement and then say that they put up apartment buildings and skyscrapers. Not so that we can plant a flag on the moon. Where Christ rejoices is when a person turns inward, examines themselves, finds what is there, and cleanses their immortal soul, which is about twenty-two centimeters.

It is here, in his head. Man has landed on the moon, but he has not yet come down to earth.

He does not know what is happening inside him. And when Christ showed us the hand of the Pharisee—excuse me, of the Publican—it did not strike here.

It struck here.

It struck here, because this is where the wasps’ nest is. Here is something like a sponge full of cells: the soul is here, close to the heart, and within it are all the sins. Every cell has a devil inside it. Just as a wasps’ nest—you will have seen one—has a wasp in each cell, so it is here.

So take hold of this wasps’ nest and squeeze it out, one cell at a time, not in vague generalities. Do not say, “I have done everything, Father; the only thing I have not done is murder.” Leave that aside. Sit down and write out what you remember.

Sit down and speak plainly about what you have done. Cleanse these cells in your soul one by one, and drive the devil out of the way, so that the grace of the Holy Spirit may return. For unless you cleanse your heart, whoever you may be, even if you were given all the knowledge—not merely of Solomon or Moses, but of all the wise men of antiquity and of the New Testament—you would still be lost. Christ does not dwell in the spiritual intellects of men, but in their hearts.

For if it were simply a matter of intellect, everyone has an intellect.

If he drags it out, Father, and so on. Come on, tell me about the filthy things you did from your earliest years. Tell me about your sins of the flesh. Tell me about the wrongs you have committed. Tell me. Go home, call everyone together, and say: “Everything that was stolen—the belongings, the books, the tools, the money, the plots of land, and everything else—must go. They must be returned to their rightful owners.” And you will see: you will be left stark naked. Nothing will remain yours. What are you telling me? That your mother-in-law upset you, or your neighbor upset you? These are the sins you need to clear away—the sins that remain unconfessed in so many people.

God waits for a person to return, yet man does not make use of God’s patient endurance. Joy to mankind and glory to the name of God, who has left us this Mystery called metanoia—repentance—and confession.

Και απόψε το βράδυ, να μου επιτρέψετε να κάνω μια ομιλία που να έχει σχέση με μια μεγάλη αμαρτία, παράλληλα στις άλλες ομιλίες που έχουμε κάμει, που κι αυτές είχαν τη θέση τους.

Για την αμαρτία που θέλω να μιλήσω απόψε το βράδυ με την χάρη του Θεού ακούει στο όνομα βλασφημία. Είναι πολύ λίγοι οι άνθρωποι αυτοί που έχουν καθαρή τη γλώσσα τους από την αμαρτία αυτή, και είναι πολύ λίγοι επίσης οι άνθρωποι αυτοί που αναγνωρίζουν την αμαρτία τους αυτή και την έχουν εξομολογηθεί.

Δυστυχώς, η αμαρτία αυτή της βλασφημίας δεν ακούγεται μόνο στην αγορά, δεν βρίσκεται μόνο στο λιμάνι, δεν υπάρχει μόνο στο πεζοδρόμιο, αλλά και στο σπίτι. Και σε σοβαρά σπίτια, και σε μεγάλα σπίτια, και στη Βουλή, και στην Εκκλησία ακόμα, αυτή που ακούει στο όνομα βλασφημία.

Θα ήθελα, λοιπόν, να μου επιτρέψετε να πω λίγα λόγια γύρω από αυτή τη μεγάλη, την ύπουλον αμαρτία, η οποία είναι θανάσιμη, ώστε να αναζητήσει κανείς τον εαυτό του, μήπως κι αυτός είναι βλάσφημος εξ αγνοίας.

Γιατί υπάρχουν άνθρωποι, πολλοί, οι οποίοι διαπράττουν θανάσιμα αμαρτήματα. Και έχουν διαπράξει θανάσιμα αμαρτήματα. Και δεν ήξεραν ότι πράγματι ευρίσκονται κάτω από το βάρος τούτων των αμαρτημάτων.

Η βλασφημία είναι σύνθετη λέξη.

Βλάπτω την θύμη.

Βλάπτω την θύμη. Βλασφημώ το Θεό. Βλάπτω τη φήμη του Θεού. Βλασφημώ τον Τίμιο Σταυρό. Βλάπτω τη φήμη του Τιμίου Σταυρού. Βλασφημώ τη Θεοτόκο. Βλασφημώ τους Αγίους. Βλασφημώ τους ανθρώπους. Βλασφημώ τους καιρούς. Βλασφημώ, βλασφημώ. Βλάπτω τη φήμη μου.

Και αν είναι δυνατόν ο άνθρωπος να θέλει να διορθώσει με τον αντίθετο τρόπο αυτά τα οποία είναι όχι απλώς τέλεια, αλλά υπερτέλεια.

Ασφαλώς δεν σας έχει απασχολήσει ποιος είναι ο πρώτος βλάσφημος.

Στην Παλιά Διαθήκη απαγορεύεται ο άνθρωπος να πιάσει το όνομα του Θεού στο στόμα του. Όχι να το βλασφημήσει· να το μιλήσει, όπως λέμε εμείς «μα το Θεό», «μα την Παναγία». Να πιάσεις το όνομα του Θεού επί ματαίω στο στόμα σου.

Είχε λιθοβολισμό. Απαγορεύεται να πιάσεις το όνομα του Θεού στο στόμα. Όχι να το βλασφημήσεις, το όνομα του Θεού. Ο πρώτος, λοιπόν, βλάσφημος ήταν ένας Εβραίος. Θα ήθελα ακόμη να ξέρετε ότι δεν την είχε προβλέψει ο Δεκάλογος αυτή την αμαρτία.

«Ου βλασφημήσεις» δεν υπάρχει. «Ου κλέψεις» υπάρχει, «ου μοιχεύσεις» υπάρχει, «ου πορνεύσεις», «ου ψευδομαρτυρήσεις»· «ου βλασφημήσεις» δεν υπάρχει. Καλά, πώς δεν έφτιαξε ένα νόμο και για τη βλασφημία;

Γιατί πολλοί το ρωτούν αυτό. Τι ποινή μπορεί να βάλεις σε έναν βλάσφημο; Τι λέει η Γραφή; Τι λέει ο νόμος; Δεν έχει. Καλά, πώς δεν έχει; Δεν περίμενε ποτέ να βλασφημηθεί από τα παιδιά Του.

Γι' αυτό ακριβώς δεν έχει φτιάξει, δεν έχει βάλει κανόνα.

Κάποτε λοιπόν, ακούστε, όταν ο Μωσής οδηγούσε τον Ισραηλιτικό λαό διαμέσου της θαλάσσης και της ερήμου στη γη της Επαγγελίας, επίσης ένας Εβραίος βλαστήμησε το όνομα του Θεού.

Εξεπλάγησαν οι άλλοι που τον άκουσαν και κατέφυγαν στον Μωσή και του λένε, όχι «βλαστήμησε τον Θεό», «ευλόγησε τον Θεό».

Ούτος, του λένε, ευλόγησε τον Θεό. Έπεσε από τα σύννεφα ο Μωσής όταν άκουσε ότι βλαστήμησε τον Θεό άνθρωπος. Στάθηκε ενεός. Είπαν οι άλλοι: «Τι να τον κάνουμε αυτόν; Τι νόμο έχουμε γι' αυτόν; Τι έχει πει ο Θεός γι' αυτές τις περιπτώσεις;

Δεν έχει πει τίποτα. Τι θα γίνει; Θα τον αφήσουμε έτσι;» «Όχι, να ρωτήσουμε τον Θεό». Και ρώτησε ο Μωσής τον Θεόν τι να τον κάνουν αυτόν.

Και η απάντησή του: «Να τον λιθοβολήσουν». Και τον λιθοβόλησαν. Άλλαξε ο Θεός, θέλω να μου πείτε;

Έπαψαν οι νόμοι του και οι γνώμες του; Συγκαταβαίνει στην κακία τη δικιά μας και θα μας τη χαρίσει εμάς;

Εις εμάς και εν τούτοις, χωρίς φόβο και χωρίς πάθος, όπως λέμε, βλασφημείται το όνομα του Θεού εκατομμύρια φορές την ημέρα. Από ποιους; Από τους λεγόμενους παιδάς του, από τα παιδιά του κάτω, έξω εκεί. Αυτά τα οποία ή λένε το Πάτερ ημών ή ακούνε το Πάτερ ημών. Διότι, αν δεν συμφωνείς με το Πάτερ ημών, πρέπει να βγαίνεις από την εκκλησία έξω, όταν θα λεχθεί το Πάτερ ημών, διότι εγώ δεν τον αναφέρω.

«Εγώ δεν τον αναγνωρίζω Πατέρα τον Θεό». Από τη στιγμή λοιπόν, είτε το λες εσύ στις προσευχές σου τις ιδιωτικές, είτε το λέει ο ψάλτης για λογαριασμό δικό σου, αναγνωρίζεις ότι έχεις Πατέρα στον Ουρανό.

Και κατά συνέπεια τον βλασφημείς και έχεις ασφαλώς τα επίχειρα αυτής της βλασφημίας. Είναι τρομερό δε, με αυτόν τον σαδισμό και με αυτές τις λέξεις που βλασφημούμε εμείς τα Άγια Πρόσωπα. Είναι τρομερόν να καθίσει ο άνθρωπος να φιλοσοφήσει. Άνθρωποι οι οποίοι, όχι να τους πειράξεις τη γυναίκα, όχι απλώς να την κοιτάξεις τη γυναίκα, θα βγάλουν το πιστόλι και θα σου αδειάσουν το κεφάλι.

Και έχουν την τόλμη να βλασφημήσουν την Παναγία κατά τον τρόπο που ξέρετε και με τον τρόπο που ακούτε, αν δεν συμβαίνει σε εσάς ή αν δεν συνέβαινε παλαιότερα. Είναι θαύμα θαυμάτων πώς μας ανέχεται αυτός ο Θεός, πώς ανέχεται ο Κύριός μας να ακούγεται να βλασφημείται η Παναγία, Παρθένος Μητέρα Του, καπηλικότατα κατά αυτήν την έννοια, και να μην τον αφήνει με τη γλώσσα ανοιγμένη, να μην τον αφήνει με το στόμα ανοιγμένο, να μην τον κεραυνοβολεί.

Ζητούνε θαύματα οι άνθρωποι και μακαρίζουν τους ανθρώπους που ευρέθησαν στην Καπερναούμ, που ευρέθησαν στην Κανά, που ευρέθησαν τότε μαζί Του και είδαν θαύματα από κοντά. Αυτά τα θαύματα δεν τα βλέπεις; Αυτά είναι κλασικά θαύματα, είναι αιώνια θαύματα.

Το ότι να γίνεται αυτό το αισχρό πράγμα και να μας ανέχεται, να μη μας κεραυνοβολεί, και Αυτή η ίδια ακόμη να περιμένει την επιστροφή μας και τη μετάνοιά μας. Και εντούτοις, δεν γίνεται καμιά συζήτηση. Εάν βλασφημηθεί το όνομα του Προέδρου της Κυβερνήσεως, θα σε αρπάξει από τον γιακά αμέσως ο χωροφύλακας και θα σε πάει στον εισαγγελέα.

Το ίδιο του Προέδρου της Δημοκρατίας, του Βασιλέως, ξέρω εγώ, αν ήτανε κ.λπ. Τώρα που βλασφημείται ο Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων, βλασφημείται η Βασίλισσα κ.λπ., ουδεμία συζήτησις γίνεται. Και πιθανόν και ο ίδιος αυτός να βλασφημεί.

Διότι, δυστυχώς, και στα σώματα ασφαλείας και εις τον στρατόν πλεονάζει η βλασφημία, εκτός πάντοτε ορισμένων προσώπων που τιμούν και την αποστολή τους και την πίστη τους και το έθνος τους.

Γίνεται δέησις υπέρ του φιλοχρίστου στρατού και ο στρατός είναι βλάσφημος, είναι φιλοδιάβολος ως επί το πλείστον, από αξιωματικό μέχρι τελευταίο φαντάρο.

Ω, φαντάροι, η βλασφημία που γίνεται στον ελληνικό στρατό δεν γίνεται πουθενά σε ολόκληρη την υδρόγειο. Και λέγεται φιλόχριστος, εφόσον είναι φιλοδιάβολος. Εκτός, επαναλαμβάνω πάλιν, ορισμένων, οι οποίοι και θλίβονται, και στρατιώται, και αξιωματικοί, και ανώτεροι και κατώτεροι. Ως επί το πλείστον, όμως, και στα σώματα ασφαλείας και στα άλλα, στο στρατό, στο στράτευμα, υπάρχει η βλασφημία. Πώς μας βοηθάει αυτός ο Θεός; Πώς μας ανέχεται ακόμη και δεν μας ισοπέδωσε; Δεν ξέρω.

Βλασιμία Πάντως, εκείνο που ξέρω και αντιλαμβάνομαι είναι ότι πολύ γρήγορα θα τις φάμε. Και ακόμη, ότι και αυτή η μακροθυμία του Θεού θα έχει τέλος κάποτε. Θα ξεχειλίσει το ποτήρι της μακροθυμίας και θα παρουσιαστεί η οργή του Θεού.

Και τότε δεν ξέρω τι θα γίνει και ποιος θα προλάβει κάτι να κάνει. Ακούγοντας οι άνθρωποι αυτά τα πράγματα, άλλοι θυμώνουν εναντίον αυτών που βλασφημούν, άλλοι τους καταρώνται. Βλασφημεί τον Τίμιο Σταυρό, παραδείγματι, κάποιος.

«Να σου βγάλει τα μάτια», λένε οι Χριστιανοί. Βλασφημεί κάποιος τον Χριστό; «Να σου κόψει τη γλώσσα». «Να σου κάνει το Α, να σου κάνει το Β». Αυτές ούτε λύσεις είναι ούτε ευχές όμορφες είναι.

Για να φτάσει ο άνθρωπος να βλασφημήσει τον Χριστό, την Θεοτόκον, τους Αγίους κ.λπ. Αυτός πρέπει να είναι κατηχητήριον σατανά. Αφ' εαυτού ο άνθρωπος 100% δεν μπορεί να το κάνει αυτό το πράγμα. Πρέπει να έχει επιτρέψει στον διάβολο να έρθει, να μπει μέσα του, και αυτός πλέον να ξεστομίζει διαμέσου του προσώπου αυτού, κατά αυτή την έννοια, τη βλασφημία κατά του Θεού.

Είναι λυπηρό, λοιπόν, όταν ο άνθρωπος φτάνει στο σημείο αυτό, και αυτός που βλασφημεί πρέπει να τύχει αγαθής εκμεταλλεύσεως εκ μέρους των άλλων, των λεγομένων Χριστιανών, οι οποίοι, για τον α ή β λόγο, έχουν κατορθώσει να μην βλασφημούν, αλλά να ευλογούν τον Θεό.

Η άγνοια είναι πάντοτε άγνοια. Πάντως δεν γνωρίζει ο άνθρωπος ότι διαπράττει τη μεγαλύτερη αμαρτία.

Ο Μέγας Βασίλειος λέγει: «Όστις αμαρτάνει, αμαρτάνει στον νόμο του Θεού». Κλέβει. Αμαρτάνει στον νόμο του Θεού που είπε «οὐ κλέψεις». Αμαρτάνει, μοιχεύει. Αμαρτάνει στον νόμο του Θεού που είπε «μη μοιχεύσεις».

Όπως σας λέω, ο βλάσφημος αμαρτάνει στην ίδια τη θεότητα. Βλασφημεί αυτόν τον Θεό. Και είναι η πιο άδικη αμαρτία. Συνέβη κάτι, παραδείγματι, έτσι. Τι θέλεις να πούμε ότι συνέβη; Το αυτοκίνητο δεν παίρνει εμπρός.

Έτσι Και ακούς, στην προσπάθεια επάνω να βάλει εμπρός, την Παναγία σου.

Παναγία σου. Και γιατί τη βλαστημείς την Παναγία, και μάλιστα με αυτή τη γλώσσα και με αυτόν τον τρόπο; Τι δουλειά έχει στο μηχάνημα το δικό σου, που πιθανόν να μην την πιστεύεις καν, ούτε αυτή, ούτε το γιο της, ούτε τον πατέρα του γιου της; Τι την φέρνεις στη μέση για να βλαστημήσεις τη γυναίκα σου, για να βλαστημήσεις την κόρη σου εκείνη τη στιγμή, για να βλαστημήσεις τον πατέρα σου; Γιατί δεν βλαστημάς τον εαυτό σου; Πού την βρήκες, πού πήγες και την έβγαλες; Τι σου έκανε κακό;

Πότε σου μπήκε μπροστά και σου έκανε κακό ο Χριστός; Πότε σου έκανε η Παναγία; Πότε σου έκαναν οι Άγιοι, ο Θεός; Πότε σου έκαναν, που βρήκες μια ευκαιρία να εκδηλώσεις την κακία σου; Ερωτώ, πώς είναι άδικος, αν παρουσιαστεί η Παναγία μας μπροστά εκείνη την ώρα και πει: «Πού με είδες, παιδί μου, ποτέ; Πού σου μπήκα ποτέ εμπρός σου; Γιατί ομιλείς κατά αυτήν την έννοια, που δεν θα ήθελα να ακούς αυτή τη λέξη ούτε για τη μητέρα σου, ούτε για την αδελφή σου, ούτε για τη γυναίκα σου;» Γιατί, τι θα έχει να πει;

Και εν τούτοις, τελείως ασυλλόγιστα, ο άνθρωπος βλασφημεί και κατεβάζει πρόσωπα και επιστρατεύει πρόσωπα σε περιστάσεις και σε γεγονότα που είναι τελείως ξένα προς αυτά.

Είναι πολύ άμυαλος ο άνθρωπος, και εμείς που τον ακούμε απ' έξω ευχόμεθα την τιμωρία του· δεν κοιτάζουμε, δεν προσπαθούμε για τη διαφώτισή του.

Με πήγαινε μία μέρα ένα ταξί από το σπίτι, κάτω από την Κάνιγγος, στο Παγκράτι που μένω. Στη στροφή εκεί, μπροστά στη Βουλή, κάποιος άλλος πέρασε και τον εβλαστήμησε αυτός ο δικός μου που πήγαινα. Και τον εβλαστήμησε καπηλικότατα.

Δεν του είπα τίποτα. Προχωρήσαμε πιο πάνω, μέτραγα τον χρόνο να δω αν θα προλάβω, πότε πρέπει να του πω, και αν θα προλάβω, μέχρι να πάω σπίτι, να του ολοκληρώσω τις σκέψεις μου. Προχωρήσαμε παρακάτω και λοιπά· ήρθαν τα πράγματα έτσι, είδα ότι κατευνάστηκε και τα τοιαύτα, και του μίλησα επάνω στο θέμα αυτό.

Του λέγω: «Γιατί τον βλαστήμησες εκείνον εκεί κάτω;» «Μα δεν είδες;» μου λέγει. «Ναι», του λέω, «είδα. Με το να τον βλαστήμησες, τι διόρθωσες;» «Ξέρεις», μου λέγει, «δεν είμαι βλάσφημος». «Ναι, το είδα», του λέω, «δεν είναι να μου το πεις».

Αλλά σε αναγκάζουνε. Όταν σε αναγκάζουνε, θα πρέπει να προσέξεις. Αλλοίμονο αν βλαστημείς και όταν δεν σε αναγκάζουνε· τότε πρέπει να πας στο τρελοκομείο. Αλλά σε ρωτώ, και άρχισα να του αναπτύσσω μέχρι εκεί που πήγαμε στο σπίτι.

Και όταν κατέβαινα, τον πλήρωσα να κατεβώ, δεν έφευγε. Κάθισε, μου λέει, να μου ολοκληρώσεις αυτό. Διότι σου δηλώνω, δεν ξέρω αν ξέρας σε εδώ Σου δηλώνω από τη από σήμερα την κόβω τη βλαστίνια Δεν ξέρω τι θα γίνει, το σταματάω, μου λέει, αυτό το πράγμα.

Δηλαδή, του διαφώτισα πώς έχει το θέμα. Και τον διαφώτισα, διότι τον έστειλε στον διάβολο.

Και δράττομαι της ευκαιρίας να πω για αυτούς που, αν ερωτηθούν από τον πνευματικό:

μήπως βλαστιμείς παιδί μου, όχι καμιά φορά τον έχεις από εδώ λέω Δεν βλαστημείς λοιπόν εσύ, ε; Ποιος βλαστημεί τότε; Αυτός που βλαστημεί τον Χριστό, που βλαστιμεί την Παναγία, που βλαστιμεί εγώ το διάβολο στέλνω Και έχει τη γνώμη ο άνθρωπος ότι, διότι στέλνει τον άλλον στον διάβολο, το παιδί του, τον άντρα της, τη γειτόνισσα, το σκύλο, το εργαλείο, δεν ξέρω τι, ότι αυτός δεν βλαστημεί.

Αυτός είναι πράκτωρ του διαβόλου.

Του διαβόλου.

Όταν ο άνθρωπος τολμήσει να στείλει κάτι στον διάβολο, τον εξαποδώ — δεν τον λέει ούτε η γλώσσα — τον έξαποδό λέει ο Κανιάφορα Πάτερ. Ναι. Τι κάνεις δηλαδή;

Εύχεσαι να μειωθεί η Βασιλεία του Θεού κατά ένα πρόσωπο, που μπορεί να είναι και το παιδί σου, μπορεί να είναι και η γυναίκα σου, μπορεί να είναι και η κατσίκα σου, και να περάσει στου διαβόλου τη βασιλεία.

Πήγαινε στον διάβολο. Το νιώθετε; Το πιάνετε; Τι είναι αυτός; Είναι πράκτωρ του σατανά. Εύχεται για τη Βασιλεία του σατανά. Και σου λέει ότι εγώ δεν βλαστημώ. Όσο εσύ δεν βλαστημείς. Σε βοηθήσω εγώ Γιατί έτσι μου είπε κι αυτός ο βλάστημος.

«Είμαι βλάστημος εγώ;» λέει. «Είμαι θρήσκος». «Καλά», του λέω, «κάτσε. Μπορείς να μου πεις γιατί ήρθε ο Χριστός στον κόσμο;»

Μπορείς να μου πεις γιατί εσκίστηκαν εκείνα τα σπλάχνα της Παναγίας από κάτω απ' το σταυρό;

Μπορείς να μου πεις προς τι η Μεγάλη Παρασκευή; Μπορείς να μου πεις γιατί επήγε ο Θεός στον Άδη και εξευτελίστηκε;

Μπορείς να μου πεις; Δεν ήξερε να μου απαντήσει, όπως οι πολλοί δεν ξέρουν να το απαντήσουν. Για να πάρει τον άνθρωπο από το διάβολο. Εκεί που εσύ τον στέλνεις.

Ήρθε να καταλύσει τα έργα του Σατανά.

Ήρθε να λύσει το διάβολο. Επεί ουν τα παιδία κεκοινώνηκεν αίματος και σαρκός, και αυτός παραπλησίως μετέσχεν των αυτών. Γράφει ο Παύλος στην προς Εβραίους, Β΄ 14. Διότι, λέει, οι άνθρωποι ήσαν από σάρκα και από αίμα.

Και αυτός παραπλησίως, περίπου, γιατί δεν είναι από θέλημα σαρκός, είναι Πνεύματος Αγίου και Μαρίας Παρθένου, πήρε, λέει, τα ίδια. Γιατί έγινε αυτός άνθρωπος; Για να καταργήσει, διά του θανάτου του, τον το κράτος έχοντα του θανάτου, τουτέστι τον διάβολο.

Ήρθε λοιπόν να καταργήσει το διάβολο και τη βασιλεία του. Εκεί που στέλνεις εσύ το παιδί σου, και που στέλνεις τη γυναίκα σου, τον άντρα, το γείτονα, το πράγμα κλπ. Και τι λες τώρα; Τι με ενδιαφέρει εμένα αν εσταυρώθη ο Χριστός να πάρει τον άλλο από τον διάβολο; Να πάει στον διάβολο.

Τι με ενδιαφέρει εμένα η Μεγάλη Παρασκευή; Τι με ενδιαφέρει η Παναγία; Τι με ενδιαφέρουν αυτά τα πράγματα; Να πάμε στον διάβολο. Εσύ που στέλνεις, έξω από εδώ καμιά φορά λέω, ένας που στέλνει τους άλλους στο διάβολο είναι πράκτορ του διαβόλου.

Και πρέπει να τιμωρηθεί θανασίμως από τους πνευματικούς. Αλλά ούτε οι πνευματικοί έχουν πιάσει αυτή τη μεγάλη αμαρτία. Το βλαστήμι συντρίβει όλα, τα γκρεμίζει όλα κάτω. Ούτε Χριστό, ούτε Παναγιά, ούτε Πνεύμα Άγιο, ούτε Σταυρό, ούτε Παναγία.

Μεγάλη Παρασκευή, όλα τα γκρεμίζεις, γιατί όλα αυτά έγιναν να πάρουν τον άνθρωπο από το διάβολο. Δεν με ενδιαφέρουν εμένα αυτά. Να πάει στο διάβολο. Καταλάβατε; Αυτό λέγει εκείνος που λέγει ότι εγώ καμιά φορά τον έξω από εδώ λέγω.

Τον έξω από εδώ. Εύχεσαι λοιπόν η Βασιλεία του Θεού να μειωθεί κατά ένα πρόσωπο και να αυξηθεί η Βασιλεία του Διαβόλου. Είσαι λοιπόν πράκτωρ του Διαβόλου. Αλλά οι άνθρωποι δεν τα πιάνουν αυτά τα πράγματα, δεν τα προσέχουνε αυτά τα πράγματα οι άνθρωποι.

Και ξέρετε και ακούτε και βλέπετε καθημερινώς τι γίνεται επάνω στην υπόθεση αυτή. Είναι άδικη αμαρτία λοιπόν, είναι σατανική αμαρτία και δεν είναι μόνο εδώ, είναι ποικίλη αμαρτία. Αλλά πόσες γυναίκες, μανάδες, δεν στέλνουν τα παιδιά τους στον Σατανά, πόσες.

Και δεν ξέρω αν θα το έχουν εξομολογηθεί ποτέ. Ή το σύντροφό τους ή το γείτονά τους ή κάποιον άλλον. Ότι αυτό δεν είναι τίποτα. Το Χριστό μην βλαστημείς εσύ, την Παναγία μην βλαστημείς εγώ. Τον έξω από εδώ καμιά φορά.

Το καταλάβατε; Κάποτε μια μάνα είχε ένα παιδάκι τριών χρονών, αχαρητωμένο, και έπαιζε εκεί στην αυλή. Αυτή έπλεκε και αυτό έπαιζε. Σε μια στιγμή λοιπόν άρχισε να κράζει, πέφτει κάτω και άρχισε να βγάνει αφρούς.

Δαιμονίστηκε το παιδί. Τρόμαξε αυτή. Παραγία μου πόθη και λοιπά. Τον παπά, τρέξτε, γειτόνοι, και λοιπά, να διαβάσει ο παπάς. Λέει λοιπόν το δαιμόνιο που ήταν μέσα στο μωρό: και πιέσε λέει και βροντιέσαι.

«Τι παπάδες και δεσποτάδες; Δικό μου», λέει, «το παιδί».

Μου το έχεις δώσει», λέει, «από τεσσάρων μηνών που ήταν μέσα στην κοιλιά σου. Δεν το έστειλες στον διάολο; Το έστειλες σε εμένα, που είχες λιγούρα μια μέρα και έκανες εμετό. Δεν το έστειλες στον διάβολο;

Και δεν είπες να μπει ο διάβολος μέσα σου και να έρθουν όλοι οι παπάδες της Επισκοπής να διαβάσουν το Τετραβάγγελο και τότε να βγω; Θα βγαίνω», λέω εγώ; Κόκαλο η κυρά, γιατί έτσι είχε κάνει. Το είχε στείλει στον διάβολο το παιδί από τον καιρό που το είχε μέσα. «Δικό μου», λέγει.

«Και τώρα εμένα μου κάπνισε, και τώρα έρχομαι να το πάρω». Και μπαίνει μέσα ο Σατανάς και μένει τρεις μήνες μέσα στο παιδάκι αυτό.

Διότι δεν γινόταν απαρτία, που λέμε, των ιερέων. Έφτασε η υπόθεση στον επίσκοπο, λυπήθηκε κι αυτός και δίδει εντολή. Όλοι οι κληρικοί της επαρχίας του να μαζευτούν. Να διαβάσουν το Τετραβάγγελο, όπως είχε αυτή καταραστεί το παιδί.

Προκειμένου να βγει ο σατανάς. Αλλά σήμερα ήταν άρρωστος ο ένας, αύριο ήταν άρρωστος ο άλλος. Ήταν δύσκολο να μαζευτούν 180-190 ιερείς που ήσαν εκεί πέρα. Και περάσανε τρεις μήνες για να μαζευτούν όλοι αυτοί.

Και όταν διαβάστηκε το Τετραβάγγελο και είπαν το «αμήν», τότε ο Σατανάς βγήκε και άφησε το παιδί. Ό,τι κι αν πεις όμως, οι άνθρωποι λένε: «Βλασφημείς; Όχι».

Όταν λες τον κακό στον καιρό του παιδιού τι του κάνεις.

Ποιος είναι ο κακός καιρός και ποιος είναι ο καλός; Πες μου. Που σου του λες τον κακό του το καιρό ή του γείτονα ή του α ή του β. Το έχεις εξομολογηθεί ποτέ σου; Τι πάει να πει «τον κακό σου τον καιρό»; Το στέλνεις στον διάβολο.

Και ο καλός καιρός είναι υπό τον Χριστό. Και ο κακός καιρός είναι από τον Διάβολο. Είναι υπό τον διάβολο.

Ή δεν είναι αλήθειες αυτές που λέγω; Είναι αλήθειες αυτές που λέγω. Δυστυχώς, αυτά δεν τα προσέχουμε εμείς. Αν ξέρετε πώς εκφράζονται οι Άγιοι Πατέρες επάνω στα θέματα αυτά, θα φοβόσαστε να κοιμηθείτε καν.

Αλλά δεν τα πιάνουμε εμείς όσο πρέπει. Κόρακα από εδώ. Πού το έστειλες;

Στον διάβολο το έστειλες. Ο κόρακας είναι ο διάβολος. Περιστερά είναι ο Χριστός, το Πνεύμα το Άγιον. Όταν το έστειλε, λοιπόν, στον κόρακα, το έστειλε στον διάβολο. Το εξομολογήθηκες ποτέ σου; Δεν το εξομολογήθηκες ποτέ σου.

Δεν βλασφημάς εσύ και έχεις κοινωνήσει δεν ξέρω πόσες φορές; Το άλλο πάλι που λέγει: «Άι στα ξεκουμπίδια από εδώ». Είναι χίλιες δυο εκδηλώσεις. Τι είναι αυτό; Είναι βλασφημία. Το στέλνεις να καταστραφεί, να χαθεί από προσώπου, να πάει στα χέρια του διαβόλου.

Αν, λοιπόν, βρει ο άνθρωπος πόσες φορές εκδηλώνεται κατά τέτοια έννοια, θα βρει ότι είναι αμαρτωλός. Και ένα θέμα πολύ σοβαρό, διότι δεν στέκεται μόνο στις τέσσερες λέξεις. «Γαμώ το Χριστό, γαμώ την Παναγιά, γαμώ το Θεό», ότι όλα τα άλλα είναι ευλογημένα και εγώ δεν υπέχω ευθύνη μου.

Υπάρχουν επίσης άνθρωποι οι οποίοι δικαιολογούνται. Γιατί βλασφημάει; Να λέει: «Απάνω στο θυμό μου».

Γιατί, υπάρχει θυμός που τον έδωσε ο Θεός και έκαμε λάθος και εξαιτίας αυτού του θυμού εσύ βλασφημείς; Είναι και αυτό ένα θέμα το οποίο το προβάλλουν πολλοί άνθρωποι και θέλουν να δικαιολογήσουν τον εαυτό τους και τη βλασφημία που κάνουν.

Όμως δεν έχουν δίκιο. Ο άνθρωπος ο οποίος θυμώνει δαιμονίζεται και, όταν ο άνθρωπος θυμώσει, ούτε βλέπει, ούτε ακούει, ούτε σέβεται, ούτε ντρέπεται, τίποτα. Ζαλίζεται, ζαλίζεται. Όταν ένας θέλει να δημιουργήσει έναν καυγά σε ένα καφενείο ή να χτυπήσει κάποιον κ.λπ.

Παίρνει μια καρέκλα στο χέρι και το πρώτο που θα κάνει είναι να χτυπήσει τη λάμπα, να γίνει σκοτάδι. Και μέσα στο σκοτάδι πέφτουν οι ξυλιές, πέφτουν οι μαχαιριές και γίνονται οι ζημιές. Αυτό τούτο παθαίνει ο άνθρωπος που θυμώνει.

Είναι βλασφημία, είναι θυμός και πίσω εγωισμός, η περηφάνια. Χωρίς εγωισμό ούτε θυμός ούτε βλασφημία. Η βλασφημία είναι εγγονός της υπερηφανίας, του εγωισμού. Πατέρα έχει το θυμό. Ο θυμός έχει πατέρα τον εγωισμό.

Κανένας ταπεινόφρων δεν θυμώνει και κανένας ταπεινός δεν βλασφημεί. Όταν βλέπετε άνθρωπο και οργίζεται, καταράται, βλασφημεί κ.λπ., είναι εγωιστής 24 καρατίων. Ο Σατανάς είναι αυτός ο οποίος διά του εγωισμού μπαίνει μέσα, τον ζαλίζει τον άνθρωπο, δεν βλέπει τι κάνει.

Και η απάντηση είναι: «Επάνω στο θυμό μου». Δεν είναι δικαιολογία. Τον θυμόν που έδωσε ο Θεός, τον έδωσε να θυμώνεις κατά του εαυτού σου. Κατά της αμαρτίας, κατά της κακίας, όχι κατά των άλλων. Έχεις κάνει μεγάλο λάθος.

Το αγαθό αυτό που λέγεται θυμός, το μετέτρεψες κατά των άλλων, για να ικανοποιήσεις το εγώ σου ή να ικανοποιήσεις το συμφέρον σου. Ακούστε μερικές σκέψεις επάνω σε αυτό που σας λέγω.

Ο Ησαΐας, στο 28ο κεφάλαιο, στίχος 1, λέει: «Οργίλοι και βλάσφημοι εισί μεθύοντες άνευ οίνου». Όπως ένας μεθυσμένος δεν ξέρει τι κάνει, τι λέει, έτσι και κάθε οργισμένος και κάθε βλάσφημος. «Θυμός μέθη εστί ψυχής, έκφρονα αυτήν ποιών ως ο οίνος».

Που την κάνει έξω από τον εαυτό της, που την τρελαίνει, όπως ο οίνος. Όταν ο άνθρωπος πιει κρασί, δεν ξέρει ούτε τι λέγει ούτε τι κάνει. Έτσι ακριβώς ο άνθρωπος που θα οργιστεί θα πει λόγια που δεν πρέπει και θα κάνει πράξεις και σχήματα τα οποία δεν τον κοσμούν, δεν τον τιμούν, δεν πρέπει.

Ποιος λυσόστομος επάνω στην ίδια στέψη λέγει Ενώ ισόν μη τον οργιζόμενον, όπως με θύει στο πάθος, ούκες είναι αυτός εαυτού κύριος Όποιος οργιστεί δεν είναι κύριος του εαυτού του, αγνοεί εαυτόν, είναι εκτός εαυτού, αγνοεί τους παρόντας.

Παπάδες είναι, δεσποτάδες είναι, σοβαροί άνθρωποι είναι, γυναίκες είναι, κοπέλες είναι. Ανοίγει ένα στόμα, κάνει χειρονομίες τέτοιες, που και στην έρημο να ήταν μόνος του, δεν θα έκανε αυτά τα πράγματα.

«Αγνοεί», λέει, «τους παρόντας, ώσπερ εν σκοτομαχία», όπως τη νύχτα που δεν ξέρεις ποιοι είναι μπροστά σου. Έτσι ακριβώς. «Πάντων άπτεται», τα πάντα τα φέρνει μπροστά, «πάσι προσπίπτει, αταμίευτα φθέγγεται». Δεν έχει ταμείο· άνοιξε το στόμα και δεν ξέρει τι λέει ο άνθρωπος αυτός.

«Δυσκάθεκτός εστι, λοιδορεί, τύπτει, διόμνυται, βοά, διαρρήγνυται». Φεύγετε αυτήν τη μέθην, αυτή την οργή, αυτό το θυμό που έχει βέβαια βάση τον εγωισμό. Φεύγει, λέει, μακριά από τους ανθρώπους αυτούς.

Και μην ξεχνάμε: όταν ακούς την πόρτα και χτυπάει και τη χτυπάει, δαιμονισμένος είναι. Ο Χριστός δεν τη χτυπάει την πόρτα, ούτε χέρι κάτω χτυπάει εκεί, και ως έτσι και ο καθένας. Ούτε φωνάζει ούτε αγριεύει.

Και αν υπήρχε ευκαιρία να τον φωτογραφήσεις εκείνη την ώρα και να του δείξεις έπειτα το πρόσωπό του, θα φοβότανε να το ιδεί, όταν μπει μέσα ο Σατανάς και τον οργίσει τον άνθρωπο και αρχίσει να λέει λόγια άπρεπα και αισχρά. Ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός λέγει με τη σειρά του το εξής: «Ο θυμός, έστω σοι», να σου είναι, λέει, ο θυμός, «κατά μόνου του όφεως», εναντίον, λέει, του Σατανά μοναχά, «δι’ ον εξέπεσες», εναντίον αυτού.

Και πείτε μου, ποιος εθύμωσε ποτέ κατά του Σατανά; Ανέφερον, ποιος εβλασφήμησε τον Διάβολο; Γιατί λένε ορισμένοι, μα αυτός που στέλνει στον Διάβολο, αυτός του εύχεται του Διαβόλου, δεν τον βλασφημεί τον Διάβολο, του εύχεται, του στέλνει πελατεία.

Γιατί όταν στέλνεις στον διάβολο, δεν τον βλασφημείς, όπως βλασφημείς τον Χριστό. Γιατί δεν λες «ας τον Χριστό» και λες ας το διάβολο Γιατί δεν το λες έτσι;

καθαρή θυμού ομέν να είμαστε απειλαγμένοι λέει από τον Θεό διότι ούγαρ κατοικεί το πνεύμα του Άγιον εν θα θυμώσει αγρίεψες το πνεύμα του Άγιον πέταξε Είναι περιστερά. Δεν κάθεται με το ζόρι στα πόδια τα δικά σου, να σε φωτίσει, να σε παρηγορήσει, να σε λευκάνει, να σου πω, θέσεις και λοιπά.

Αν αγρίεψες, αν αγρίεψες, θέλει μπουνάτσα, θέλει ησυχία, θέλει ηρεμία. Γι' αυτό και ο άνθρωπος ο οποίος, είτε από εγώ είτε από φθόνο είτε από συμφέρον είτε από άλλες αιτίες, θυμώνει με τον τρόπο του, δεν κάνει τίποτα άλλο, ειμή αγριεύει την επιφάνεια της ψυχής του.

Πηγαίνετε σε μια λίμνη μεγάλη και κοιτάξτε όταν φυσάει αέρας. Βλέπετε, θροΐζει επάνω η λίμνη και δεν μπορείτε να ιδείτε κάτω στο βάθος τι βρίσκεται. Όταν όμως είναι, κατά το λεγόμενο, μπουνάτσα, ηρεμεί η επιφάνεια και βλέπετε κάτω τα γαλακτοκούτια, τα στεφάνια, ό,τι είναι πεταγμένο.

Έτσι ακριβώς, αν θέλεις να ιδείς τον πυθμένα της ψυχής σου, τι ρυπαρά πράγματα έχει, τα οποία πρέπει να βγάλεις και να καθαρίσεις, φρόντισε να μην θυμώνεις. Βγάλε τον εγωισμό από τη μέση, να μην θυμώνεις κατά τινός.

Διότι το Πνεύμα το Άγιον δεν κάθεται με τον άνθρωπο που θυμώνει.

Μπορεί ο άνθρωπος, αγαπητοί μου, να έχει πολλάς αρετάς, να είναι εγκρατής σαν τους Αγγέλους, να είναι, πώς να σας πω, άνθρωπος της προσευχής, άνθρωπος των πάντων, δηλαδή όλα να τα έχει. Όμως θυμώνει. Ξέρετε τι λέει ο θείος Χρυσόστομος;

Είναι, λέει, σαν ένα καΐκι φορτωμένο με όλα τα αγαθά, αλλά έχει κυβερνήτη τον διάβολο στο τιμόνι. Ακούτε; Μα θα σας το πω με τα λόγια τα δικά του, για να έχουν τη χάρη. «Μη αποδέχου εγκράτειαν παντελώς διωγμένην της πραότητος». Εφόσον δεν είναι πράος, δεν είναι ήρεμος, «όστις γαρ βρωμάτων, πομάτων απέχεται» — δεν τρώει, δεν πίνει, νηστεύει, είναι άγιος και λοιπά — «θυμώ δε αλόγως κινείται», να τον βλέπεις, λέει, σαν να πηγαίνει ένα καΐκι και να έχει δαίμονα κυβερνήτη, να έχει τον διάβολο στο τιμόνι. Έτσι είναι.

Οπωσδήποτε ο θυμός ή η οργή, με βάση τον εγωισμό, θα σε ρίξει κάποια μέρα στον γκρεμό. Είναι δε και δικαία να έχετε υπόψη σας, όπως σας είπα γρηγορότερα, αμαρτία. Ο άνθρωπος που βλασφημεί είναι σαν να παίρνει ένα λιθάρι και να το πετάει ψηλά.

Θα του έρθει να τον χτυπήσει στο κεφάλι. Είναι αδύνατο να γλιτώσει από τα δεινά και τα επίχειρα της βλασφημίας ο άνθρωπος. Ο Σοφός Σειράχ, στο 27ο κεφάλαιό του, στίχος 26, λέγει το εξής: «Ὁ βάλλων λίθον εἰς ὕψος ἐπὶ κεφαλὴν αὐτοῦ βάλλει», ούτω ο βλάσφημος.

Όποιος πετάξει λιθάρι επάνω, θα του 'ρθει στο κεφάλι. Ο οποίος λοιπόν ξεστομίσει βλασφημία προς τα επάνω, προς τον Θεό και λοιπά, τον Χριστό, την Παναγία μας, τους Αγίους και τα θεία, θα του έρθει στο κεφάλι. Είναι αδύνατο ο άνθρωπος αυτός να το γλιτώσει.

Η βλασφημία πρέπει να φύγει τελείως από το στόμα του ανθρώπου. Ούτε αυτόν τον σατανά δεν έχει δικαίωμα, όχι να τον βλασφημήσει, να του πει να πάει στα τάρταρα, ούτε να τον κακολογήσει καν.

Αναφέρει —θα το έχετε διαβάσει, αλλά θα το διαβάσω και εγώ— στην επιστολή του Ιούδα. Είναι μια επιστολή που είναι γραμμένη στο Ευαγγέλιό μας προ της Αποκαλύψεως. Ένα κεφάλαιο έχει. Όταν πέθανε ο Μωσής, ο σατανάς πήγε να μπει μέσα στο λείψανο του Μωσέος, να τον ξαναναστήσει, για να βγει να κηρύξει τα αντίθετα από εκείνα που κήρυξε ο Μωσής.

Και πήγε ο Αρχάγγελος και τον έπιασε. Και του λέγει «Κύριος επιτιμήσεις συ». Δεν του είπε «παγκάκιστε, παμπόνηρε» και λοιπά, «να πάρεις τα Τάρταρα» και τα συνηθισμένα τα δικά μας. Όχι Του λέει Κύριος Βλασιμίσης Ακούστε πώς λέει: «Ο δε Μιχαήλ ο Αρχάγγελος, Ότε το διαβόλο διελέγεται ο περί του Μωσέως Ούκε τόλμησε προς ενεγκίνη βλασιμίας Αλλά είπε επιτιμήσεσαι Κύριος Διάβολο Έχουμε δε ευθύνη έναντι εκείνων οι οποίοι Ασυστόλος βλασιμούν μπροστά στην αγορά κλπ κλπ Έχουμε υποχρέωση, κατόπιν μιας συντόμου προσευχής, αυτού του ανθρώπου κάτι να του πούμε.

Βέβαια, είναι περιπτώσεις που τυχαίνει αυτοί οι βλάσφημοι να είναι και θυμωμένοι κ.λπ. και είναι σαν λυσσασμένα σκυλιά εκείνη την ώρα. Ένα λυσσασμένο σκυλί τι να του διδάξεις, τι να του πεις; Πρέπει να καταπραϋνθεί, πρέπει να ησυχάσει, πρέπει να ξαστερώσει το κεφάλι του από το κρασί που έχει πιει ή από άλλα, για να μπορέσεις να του μιλήσεις.

Πάντως πρέπει να μας απασχολήσει, όχι τελείως έτσι αδιάφορα να το περάσουμε. Και πολλές φορές μπορούμε και να χειροδικήσουμε ακόμα. Ο θείος Χρυσόστομος λέγει ότι, αν τύχεις στην αγορά, στο στενό κάπου κ.λπ., Ακούσες έναν άνθρωπο και βλασμίσει το Θεό και τα τι αυτά, πρέπει να του μιλήσεις.

Και αν, ξέρω γω, αντισταθεί, σου πει και λοιπά και δεν τα βγάζεις πέρα, πρέπει να τον σπάσεις στο στόμα. Και αν σε πάρουν, λέει, να σε πάνε στο δικαστήριο, να πας κοντά μόνος σου. Και όταν σου πει ο πρόεδρος εκεί «γιατί το έκανες αυτό;», θα πεις ότι βλασφήμησε τον Βασιλέα.

Όχι τον Βασιλέα των τόπιων εδώ των εποχοϊκών, τον Βασιλεία των Βασιλευόντων. Λοιπόν, και αν έρθουν τα πράγματα έτσι, λέει, ώστε να φτάσεις να σε βάλουν φυλακή ή να σε σκοτώσουν ακόμη, να το δεχτείς, λέει, να σε σκοτώσουν· θα έχεις στέφανο μάρτυρος.

Αν εμείς παίρναμε σχετικά μέτρα... Ο συγχωρεμένος ο Μεταξάς είχε βγάλει έναν νόμο: μπορούσαμε να μηνύσουμε ανωνύμως και είχε 7 μήνες φυλακή και δεν ξέρω πόσες χιλιάδες δραχμές πλήρωνε τότε. Και του κόβανε με το ζόρι τη βλασφημία.

Τουλάχιστον δεν ακουγόταν έξω, αδιαφόρως αν δεν πίστευε τίποτα αυτός. Ο νόμος αυτός ισχύει και σήμερα. Και ούτε τα όργανα της τάξεως και της ασφαλείας, των ηθών, της θρησκείας μας και της πολιτείας δεν τον εφαρμόζουν αυτόν τον νόμο.

Διότι, όπως είπα γρηγορότερα, περισσότεροι εξ αυτών είναι και αυτοί βλάσφημοι. Και καταλαβαίνετε τι οργή του Θεού θα είναι στο κεφάλι μας, αν ξεχειλίσει πλέον η οργή του Θεού. Ακούστε πώς το έχει επί λέξει στον λόγο του ο θείος Χρυσόστομος.

Και αν ακούσεις κάποιον να βλασφημεί τον Θεό σε ένα σοκάκι ή στη μέση της αγοράς, πλησίασέ τον.

Λουθέτησον ή επιτίμησον, καταναλωγίαν, στο που κάνεις αλληλά ή επιτίμησον, πληγάς επιθύνε δε, έστω και αν πρόκειται να χτυπηθείς, μη παρετήσεις, ράπισον αυτόν την όψη, δώσ' του μια στο πρόσωπο, σύντριψον αυτού το στόμα, παραϊθάραινα τούβλο και σπάς το στόμα, που βλαστίμισε το Θεό, Αγία Σόν σου τη χήρα, αγιάζεται το χέρι σου λέει εκείνη την ώρα, Δια της πληγής, καν εγκαλέσει την ας, αν σε μηνύσει λέει κάποιος, καν εις δικαστήριον έλκωση, αν σε πάρουν και σε τραβήξουν στο δικαστήριο, ακολούθησον, πήγαινε, μη αντισταθείς, σάξε να βρεις εδώ μάρτυρας, πήγαινε Καν επί του βήματος ευθύνας ο δικαστής απαιτήσει, γιατί το έκανες θα τιμωρωθείς τα συμπάσεις που είπε ο πρόεδρος

Εἰπὲ μετὰ παρρησίας ὅτι τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων ἐβλασφήμησεν· κἂν ἀποθανεῖν δέῃ, κι αν το φέρουν τα πράγματα να πεθάνεις.

Σοφρονίζην τον αδελφόν σου Μη αποκρίσεις προκειμένου να ωφελήσεις τον συνάνθρωπό σου Μην το αποφύγεις αυτό το πράγμα. Μαρτύριον γάρ σοι τοῦτό ἐστι. Του Χρυσοστόμου. Δεν είναι δικό μου αυτό το οποίο σας μεταφέρω. Εγώ δεν είπα να κατεβούμε στην αγορά και να αρχίσουμε τις γροθιές, ούτε στη γειτονιά, αλλά να μην περνάμε και ασυγκίνητοι, να μην ακούμε μέρα νύχτα τη βλασφημία από πάνω και δίπλα κ.λπ. ή τον συνάδελφο στη δουλειά, δεν ξέρω πού, και να μένουμε ασυγκίνητοι. Να βρούμε έναν τρόπο, να κάνουμε μια προσευχή, να παρακαλέσουμε τον Χριστό: «Φώτισέ με να πω δυο λόγια διαφωτιστικά». Μια, δυο, τρεις, πέντε, στο τέλος θα πω:

Πρόσεξε, συγχωρείς πάρα πολύ, θα σε μηνύσω Αυτός δεν φοβάται τίποτα άλλο, όταν ακούσει για μήνυση και λοιπά. Και δεν εξαγοράζεται, νομίζω, αυτή η φυλάκιση. Θα επιτύχουμε. Αλλά εμείς, για να μη χάσουμε τη φιλία του, για να μη χάσουμε, ξέρω εγώ, άλλα, «Εγώ θα πάω να βγάλω το φίδι από την τρύπα;» και τα ποια αυτά, αφήνουμε και γίνονται αυτά που γίνονται.

Είμαι θα εν ολίγης αγαπητοί μου άμυαλη Γιατί, αν σκεφτεί ο καθένας τι λέει, και κατ' εξοχήν σ' αυτό το θέμα του σατανά και της βασιλείας του, Θα φρήξει, θα φρήξει Στέλνει στον διάβολο το εργαλείο του.

Στέλνει στον διάβολο το αυτοκίνητό του, που του χρειάζεται. Στέλνει στον διάβολο το γαϊδούρι του. Το γαϊδουράκι που έχει κάνει τη δουλειά του. Δεν ξέρω τι δεν στέλνει στον διάβολο. Γιατί δεν πρέπει να στέλνεις στον διάβολο.

Ο Θεός σου τα έδωσε και σου χρειάζονται αυτά τα πράγματα. Εσύ γιατί τα στέλνεις στον διάβολο; Και εντούτοις ο άνθρωπος, ο τάχα μυαλωμένος άνθρωπος, κάνει αυτές τις τρέλες. Δεν ξέρω τώρα ποιος από εμάς είναι καθαρός.

Ο Χριστός, αγαπητοί μου, είναι παθολόγος μέσα στα άλλα. Και όπως ο παθολόγος, όταν έρθει στο σπίτι και δει τον άρρωστο, Λέγει φέρτε μου ένα κουτάλι εδώ Και το παίρνει το κουτάλι και, εφόσον το απολυμάνει λίγο, ανοίγει το στόμα και πατάει τη γλώσσα κάτω, για να δει τη γλώσσα του ανθρώπου.

Και από τη γλώσσα που βλέπει, Σε τι κατάσταση είναι του ασθενούς βγάζει συμπεράσματα πολύ ωφέλιμα για την όλη διάγνωσή του. Αυτό θα κάνει και ο Χριστός.

Δεν υπάρχει σχεδόν άνθρωπος, μα ούτε μικρός ούτε μεγάλος, που, αν του βάλει ο Χριστός το κουτάλι στη γλώσσα, η γλώσσα του να μην είναι βλάσφημη.

Δεν θεωρείται βλασφημία; Και πείτε μου, ποια μάνα ή ποιος πατέρας ή ποιος μεγαλύτερος ανακάλεσε αυτά τα παιδιά, τα οποία σήμερα δεν ονομάζονται με το όνομά τους;

ακούτε έξω στον δρόμο όταν μιλάει ας ρε μαλακ, ας ρε μαλακ, ας ρε μαλακ Δεν έχουν όνομα σήμερα τα παιδιά, δεν έχουν όνομα. Α, όμως, διαφώτισε το παιδί τι είναι αυτό που λέει στο άλλο και με ποιο δικαίωμα το προσωνυμεί εκεί πέρα και το λέει άρρωστο και δεν του λέει το όνομά του.

Ποιος ενδιαφέρθηκε να τακτοποιήσει αυτό το θέμα; Κανένας, επιτέλους. Δεν υπάρχει κανένας εξέλιτε, το ΠΑΝ, παρεδότης του διαβόλου τα χέρια, αντακατεστάνεσαι τα πάντα.

Για παρακολουθήστε τα αυτά, να δείτε πόσες αμαρτίες κυλάνε καθημερινώς. Παρακολουθήστε τις κοπέλες. Πηγαίνετε στις γυμνασίες, σε ποιτήτρες και λοιπά Να ακούσετε διάλεκτο και λέξεις και λοιπά. Και έτσι βλέπεις και σου έρχονται και σου κοινωνούν.

Του 15ου που κάνουν χρυσό δοντάκι. Δεν έχουν ανάγκη ούτε εξομολόγου, διότι ούτε είπαν τίποτα. Που εάν, σας λέγω, αυτό το κουτάλι του παθολόγου, δεν ξέρω τι θα βγάλει στην επιφάνεια. Σκεφτείτε τα αυτά που σας λέω.

Το 90% των ανθρώπων που θα ακούσουν αυτή την ομιλία ή αυτοί που ακούνε τώρα είναι αμαρτωλοί στα θανάσιμα αυτά αμαρτήματα της βλασφημίας. Και η βλασφημία, επαναλαμβάνω, δεν είναι αυτή. Λες τον άλλον βλάκα, με πλησμονή, βλάκα και βλάκα και βλάκα και βλάκα. Σοβαρά.

Ξέρεις ποιον βλασφημείς; Τον Χριστό. Τον Χριστό. Βλάκα, που δεν παίρνει στροφές το κεφάλι σου. Το δικό σου παίρνει. Το δικό μου παίρνει. Πού το βρήκες το μυαλό σου; Τα αγόρασε ο πατέρας σου και πήρε από το καλύτερο και ο δικός μου πήρε από το δευτερότερο;

Ποιον βλαστημείς; Βλαστημείς τον Δημιουργό, Αυτόν που μου έδωσε το μυαλό να παίρνει λιγότερες στροφές. Είσαι υποχρεωμένος να με ανέχεσαι. Είμαι πρόσωπο του Θεού, έχω την εικόνα του Θεού, έχω ψυχή, έχω πνεύμα.

Αν με λες λοιπόν βλάκα, βλασφημείς τον Χριστό που με έκανε. Το νιώθετε; Λες την άλλη μωρή, μωρή, είπα να πει μωρή, μείνε σε τη λέξη βλάκιστα, μωρή Ποιος το είπε πως της έδωσε λίγο μυαλό και στο 'δωσε εσένα όλο;

Αλλά εσύ πιστεύεις ότι, αν το δικό σου μυαλό παίρνει δυο στροφές παραπάνω, ότι είναι κατόρθωμά σου. Δεν είναι έτσι, διότι αν σας έκανε όλους έξυπνους, δεν θα ’πιανες χαρτοσακούλα. Για δες τα δάχτυλά σου, το χέρι σου, πώς τα έχει: άλλο σχήμα, άλλο μέγεθος.

Άλλο σχήμα, άλλο μέγεθος, άλλο σχήμα, άλλο μέγεθος, άλλο σχήμα, άλλο μέγεθος, άλλο σχήμα, άλλο μέγεθος Γιατί τα έκαμε ανόμοια ο Θεός; Ή τα 'φτιαξες εσύ ή τα 'φτιαξε η μητέρα σου μες στην κοιλιά της; Ο Θεός έδωσε το ίδιο να γίνει έτσι Γιατί τους έχει ανόμοιους ο Θεός, τους ανθρώπους; Για να συμπληρώνει ο ένας τον άλλον.

Για κοιτάξτε το αυτό τι φτιάχνει, κοιτάξτε το: μπουμπούκι φτιάχνει. Αν τα φτιάξεις ίσα όλα, θα βγάλει τα μάτια σου, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα.

Φτιάξε από τα πόδια σου ίσα τα δάχτυλά σου και τράβα να περπατήσεις.

Έχουν σοφία όλα αυτά. Δεν μπορείς να τον λες τον άλλο βλάκα, λοιπόν, ούτε «μωρή». Δεν μπορείς να τη λες. Ε, διαβάσατε ποτέ τον νόμο, άλλωστε; «Ένοχος στο συνέδριο», λέει, «ένοχος στην κρίση». Αν πεις τον άλλον «μωρέ», αν πεις τον άλλον κλπ.

Θα διαβάσετε αυτά στον Ευαγγελικό Νόμο, να ιδείτε. Εξομολογηθήκατε ποτέ αυτά τα θανάσιμα αμαρτήματα; Δώστε λόγο στο Θεό μια μέρα Εάν έχεις άγνοια, είμαστε υποχρεωμένοι να μάθουμε. Εδώ, στον δρόμο, να κάνεις μια ζημιά που προβλέπει ο νόμος, να δικαστείς και λοιπά.

Ό,τι να λες στον πρόεδρο: «Κύριε πρόεδρε, δεν το ήξερα». Άγνοια νόμου, λέει, δεν συγχωρείται. Είσαι πολίτης, είσαι υποχρεωμένος να μάθεις τους νόμους της διατάξεως. Ο άνθρωπος είναι και ουράνιος πολίτης.

Έχει πολιτογραφηθεί από την ημέρα που εβαπτίστηκε. Ένα μικρό επεισόδιο χρειάζεται, που λέγεται θάνατος. Να αφήσει το τσόφλι κάτω και να φύγει το πουλάκι, η ψυχή, να πάει επάνω. Αυτό δεν το ξέρει πότε θα γίνει.

Υποχρεωμένος, λοιπόν, να μάθει τα της βασιλείας των ουρανών. Να μάθει τον νόμο, τι θα του ζητηθεί εκεί όταν φτάσει.

Γιατί τον βλασφημείς τον άλλον, τον λες κατηραμένον και δεν τον λες ευλογημένον; Βρε βλογημένε, σε περίμενα, γιατί τον στέλνεις στον διάολο που άργησε να έρθει; Μένεις εδώ πέρα, βρε βλογημένε, και σε περιμένα από το πρωί.

Άντε στην ευχή του Θεού, άντε στην ευχή της Παναγίας. Φύγε από μπροστά μου, μη με σταυρώνεις, άντε στην ευχή της Παναγίας. Γιατί του λες, ας τα κομμάτια, γιατί, ας το γκόρακ, ας την όργη Γιατί; Ποιον εξυπηρετείς; Ποιον υπονοείς; Ποιος είναι πίσω από τα λόγια αυτά;

Είναι ο διάβολος. Και το έφτιασε για τη βασιλεία του. Και μου λες έπειτα «εγώ δεν λέω τίποτα». Με τη βοήθεια του Θεού. Ή ορισμένοι άλλοι, όπως σας είπα γρηγορότερα: «Εγώ τι έκανα; “Έξω από εδώ”, λέω». Δεν ξέρω, αγαπητοί μου, μπορεί να έπεσα στο κενό.

Με αυτά που σας είπα απόψε. Αλλά Εγώ πιστεύω. Από μια μικρά πείρα που έχω πάνω στα θέματα αυτά. Τώρα 30 χρόνια. Που επέτρεψα, θέλω να κάνω αυτή τη μικρή διακονία. Ότι ζούμε με αγνία Και αν θελήσουμε να βρούμε τις ζημιές που έχουμε κάνει στον εαυτό μας, διότι όταν τον άλλον τον καταράσαι είναι σαν να τον εύχεσαι. Δεν σε ακούει ο Θεός. Και δίκιο ακόμη αν έχεις, μην κάνεις χρήση κατάρας, μην κάνεις χρήση θυμού, και δίκιο αν έχεις.

Και το λέγω αυτό για μερικούς γονείς, οι οποίοι κατηράσαν τα παιδιά τους και ετιμωρήθησαν τα παιδιά τους και σε αυτόν τον κόσμο και στον άλλον. Έχετε τη γνώμη ότι αυτό τον ευχαριστεί τον Θεό; Δεν τον ευχαριστεί. «Μα δεν με τίμησε, δεν ετίμησε την εντολή». Σύμφωνοι. Άσ' τον Κύριο να κάνει μαζί του. Εσύ μην τον καταράσαι από σήμερα. «Χρυσό να πιάνεις και χώμα να γίνεται».

Και βλέπεις, δεν μπορεί να πιάσει δεκάρα ο άνθρωπος, δεν μπορεί να σταθεί πουθενά ο άνθρωπος. Τον εκδικήθηκες, ε; Ο Θεός θα σου το ζητήσει όμως. Θα πας επάνω και θα σου πει: «Εξαιτίας σου. Αυτός σ’ άκουσε, ορίστε».

Διαβάστε την υπόθεση του προφήτου Ηλίου. Ο προφήτης Ηλίας έδεσε τα χέρια του Θεού. Πράγμα το οποίο μπορεί να κάνει ο κλήρος. Ένας παπάς, ένας δεσπότης, να δέσει τα χέρια του Θεού. Δεν θα το επιτρέψει αυτό.

Έχει τη δύναμη, τέτοια δύναμη έχει. Όμως, εκ των υστέρων, όλη η μεταχείριση του Θεού προς τον Ηλία ήταν τελείως διαφορετική. Δεν ξέρω αν ακούσατε ένα βράδυ που δευτερολόγησα εκεί έξω. Που με ρώτησαν κάτι για τον προφήτη Ηλία.

Που είπα τα περιστατικά που έδειξε ότι ο Θεός ναι μεν τον άκουσε, αλλά δεν συμφωνούσε μαζί του. Και τον εξεβίασε με χίλιους δυο τρόπους να λύσει τον κανόνα αυτόν. Δεν το θέλει ο Θεός. Ο Θεός θέλει: «ευλογειτε τους διωκοντας υμας, ευλογειτε και μη καταρασθε».

Μην φύγει από το στόμα σου, γιατί το στόμα σου βγάζει αυτό που έχει η καρδιά σου· αυτός είσαι μέσα. Είναι πολύ λάθος και μεγάλη πλάνη εκείνοι που λένε: «Δεν ξέρεις εσύ τι έχω εγώ μέσα μου». Βλέπω το φουγάρο τι βγάζει και καταλαβαίνω τι έχεις μέσα.

Όταν ανοίξεις το στόμα σου, είναι ένας καπνοδόχος. Και όταν βλέπω βγάζει καπνό, τουλούπες επάνω, βρωμιά κλπ. Δεν μπορείς να μου πεις κάτω ότι και η ηλεκτρική κουζίνα κάτω έχει κάρβουνο. Γιατί αυτό βγάζει.

Γιατί είπε ο Χριστός: «Εκ των λόγων σου κρίνεσαι». Αυτά που θα πεις, θα σε κρίνω. Διότι αυτό έχεις μέσα σου. Και το στόμα πάντοτε ομιλεί εκ του περισσεύματος της καρδίας Αυτό που έχει το πανέρι σου, αυτό βγάζει.

Δεν μπορεί άλλα να έχεις μέσα κι άλλα απ' έξω. Μπορεί να τρυγήσεις, λέγει, σύκα από τα αγκάθια; Ή αγκάθια απ' τη συκιά; Απ' τη συκιά θα τρυγήσεις σύκα. Κι από τα αγκάθια θα τρυγήσεις αγκάθια. Και από τ' αμπέλι θα τρυγήσεις σταφύλια.

Πόσο λοιπόν έχεις τη δύναμη να πεις αυτά, να εξωτερικεύσεις αυτά, έχεις τη δύναμη να καταραστείς, έχεις τη δύναμη να θυμώσεις, έχεις τη δύναμη να αφορίσεις τα παιδιά σου, δεν ξέρω ποιον και λοιπά, αυτός είσαι στην πράξη.

Πού το βρήκες σε διάφορη περίπτωση, αν δεν το έχεις μέσα σου; Το έχεις μέσα σου.

Και αυτά είναι στα μένα. Και ο σατανάς χαίρεται, διότι σε κρατάει εκεί. Υπάρχει ένα βιβλίο, «Πνευματικός καθρέφτης». Δεν ξέρω εάν το είχε ο μικρός έξω, είχε μερικά. Και εκεί πέρα μέσα βρίσκει ο άνθρωπος πολλά.

Υπάρχει ένα βιβλίο, «Το μυστήριο του θανάτου». Στα 24 τελώνια της Αγίας Θεοδώρας. Εκεί ξετινάζονται τα πράγματα. Και βρίσκει ο άνθρωπος πολλά. Αν μας προσθέτει τον χρόνο ο Χριστός, μας τον προσθέτει να καθαρίσουμε το δοχείο, να καθαρίσουμε την ψυχή.

Ούτε να βάλουμε τούβλα το ένα πάνω στ’ άλλο ούτε να βάλουμε ασβέστη και τσιμέντα. Και να πούμε ότι κάμαν πολυκατοικίες και ουρανοξύστες. Ούτε να βάλουμε σημαία στη σελήνη. Κι όπου χαίρεται ο Χριστός είναι όταν ο άνθρωπος γυρίσει στον εαυτόν του και ελέγξει και βρει και καθαρίσει την αθάνατη ψυχή του, η οποία 22 εκατοστά περίπου είναι.

Είναι από το κεφάλι του, εδώ. Ο άνθρωπος προσεληνώθη, δεν προσγειώθη όμως.

Δεν ξέρει τι γίνεται εδώ μέσα. Και όταν ο Χριστός μάς πήρε το χέρι του Φαρισαίου, συγγνώμη, του Τελώνου, δεν χτύπησε εδώ.

Χτύπησε εδώ.

Χτύπησε εδώ. Διότι εδώ είναι η σφηκοφωλιά. Εδώ είναι ένα σφουγγάρι με κυψέλες, που είναι η ψυχή εδώ, στην καρδιά κοντά, εκεί μέσα, που είναι όλες οι αμαρτίες. Κάθε κυψέλη έχει και ένα διάβολο μέσα. Και όπως μια σφηκοφωλιά, θα τις έχετε δει, έχει μέσα και μια σφήκα, έτσι.

Αυτή λοιπόν τη σφηκοφωλιά πιάστε την και στύψτε την, μια-μια, όχι χοντρικά. «Τα έκαμε όλα, πάτερ, εγώ· ένα φόνο δεν έχω κάνει». Άσ' τα αυτά. Κάτσε κάτω και γράψε αυτά που θυμάσαι.

Κάτσε κάτω και μίλησε τι έκανες. Καθάρισε μια-μια τις κυψέλες αυτές στην ψυχή σου και διώξε τον Διάβολο να φύγει από τη μέση, για να ξαναέρθει η χάρις του Πνεύματος του Αγίου. Διότι, εφόσον δεν καθαρίσεις την καρδιά σου, οποιοσδήποτε κι αν είσαι, όλη τη γνώση, όχι του Σολομώντος, όχι του Μωσέως, όλων των σοφών της αρχαιότητας και της Καινής Διαθήκης να σου δώσουν, θα πας χαμένος, γιατί ο Χριστός δεν κατοικεί στους νόες των ανθρώπων, αλλά εις τας καρδίας των ανθρώπων.

Γιατί, αν ήταν θέμα μυαλού, μυαλό έχουν όλοι.

Αν το σεντώνει, πάτερ μου, και λοιπά. Ρε, πες μου τις βρωμιές από τα μικρά σου χρόνια. Πες μου τα σαρκικά σου αμαρτήματα. Πες μου τις αδικίες σου. Πες μου. Πήγαινε και φώναξε στο σπίτι σου και πες: «Όλα τα κλεμμένα, τα αντικείμενα, τα βιβλία, τα εργαλεία, τα λεφτά, τα οικόπεδα και λοιπά, να φύγουν. Να πάνε στον δικό τους». Και θα δεις, θα μείνεις τσίτσιδη. Τίποτα δεν θα μείνει δικό σου. Τι μου λες; Σε πείραξε η πεθερά και σε πείραξε ο γείτονας; Αμαρτήματα αυτά να βγάλεις από τη μέση, τα οποία μένουν ανεξομολόγητα σε πολλούς ανθρώπους.

Και περιμένει ο Θεός την επιστροφή και ο άνθρωπος δεν κάνει χρήση αυτής της μακροθυμίας του Θεού. Χαρά στους ανθρώπους και δόξα στο όνομα του Θεού, που άφησε αυτό το μυστήριο που λέγεται μετάνοια και εξομολόγηση.