Ἡ Ἀποκάλυψις τοῦ Ἰωάννου 13

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

And to the angel of the church in Smyrna write: These things says the First and the Last, who became dead and lived. I know your works, forgiveness. And to the angel of the church in Pergamon write: These things says He who has the sword, the two-edged, the sharp one. I have seen your works, and where you dwell, where the throne of Satan is. And you hold fast my name, and you have not denied my faith. And in the days of Antipas my faithful witness, who was killed among you, where Satan dwells. But I have a few things against you, that you have there those who hold to the teaching of Balaam, who taught Balak to cast a stumbling block before the sons of Israel, to eat things sacrificed to idols and to commit fornication. So you also have those who hold to the teaching of the Nicolaitans in the same way. Repent, therefore. If not, I am coming to you quickly, and I will war against them with the sword of my mouth.

He who has an ear, let him hear what the Spirit says to the churches. To him who conquers I will give some of the hidden manna, and I will give him a white stone, and on the stone a new name written, which no one knows except the one who receives it.

Remember, my beloved, we had begun the letter of the Lord to the bishop, the angel of the church of Pergamon, and He told him: I am the one who bears the two-edged, sharp sword. I know your works and where you dwell.

It was a place where idolatry was everywhere, in great abundance, and yet you have still not denied my faith, just as in earlier days, in the time of the bishop Antipas, who confessed my faith, held fast to my name, and became my faithful martyr and witness, there in the very place where Satan dwells. And yet, in spite of all this, I do have a few complaints against you, only a few.

That there you have those who keep the teaching of Balaam, who taught Balak to set a stumbling block before the sons of Israel, so that they would eat from the sacrifices offered to idols and commit fornication. In the same way you also have there those who keep the teaching of the Nicolaitans.

Repent, therefore; otherwise I am coming quickly, and I will war against them with the sword of my mouth. Let the one who has an ear hear what the Spirit says to the churches. To the one who conquers I will give some of the hidden manna; I will give him a stone, a small pebble, white, and upon it there will be a new name written, which no one knows except the one who receives the pebble.

I have seen your works and where you dwell, where the throne of Satan is. Truly the Lord knew the kind of environment in which the church of Pergamon found itself, an environment like the one the Apostle Paul encountered in Athens, as the Evangelist Luke records for us in the book of Acts, where his spirit was provoked within him because he saw the city utterly given over to idols, the city of Athens full of idols, and the Apostle feels an indignation and a deep revulsion.

But what lay behind this city of Pergamon so given over to idols? The Lord reveals that there was the throne of Satan, the very place where Satan dwells. Therefore, my beloved, as we see, we have a revelatory testimony from the Lord Himself concerning idolatry of every form and of every age.

For to the question of what exactly idolatry is, we have this revelation, this revelatory testimony about it. If human beings came to the point of worshipping idols, what exactly were they worshipping, and how would they receive it if we were to tell them what it is that they actually worship?

No one could tell us what it means to worship an idol, except Heaven alone. Heaven reveals to me, then, what idolatry is. So we come, my beloved, to see this relationship that exists between idolatry and Satan. It is the most direct relationship. There, says the Lord, is the throne of Satan; there Satan dwells.

But let us see, my beloved, what exactly idolatry is. And I would ask you, whatever we say, do not think these things belong to some bygone age, that idolatry is a matter which today no longer exists.

The Evangelist John closes his first and most theological epistle by saying, "Little children, keep yourselves from idols" — that is how it ends. Which means that you who find yourselves within a realm, a realm of deep theology, so deep that they write to you with such theology, that God is love, that God is light, and "that which we have heard, that which we have seen," and so on, and so on, "In the beginning was the Word, and the Word was with God," and so on.

Do not imagine that, because you find yourselves within these spaces of theology, as you understand it and as you see it, you cannot end up inside idolatry. Idolatry is a very subtle thing, into which one slips and slides without realising it.

Idolatry exists and will always exist, not among the peoples who never came to know Christ, but among the Christians, among the Christian peoples; idolatry of every form. For this reason, then, I ask you to pay particular attention now as we offer, in a few words, an analysis of what idolatry is.

And afterwards we shall see its relationship with Satan. Creation, as you know, constitutes the idol of the Creator, who is God. Creation is the external projection of God. It is something that God creates, but it does not constitute anything of His essence.

It lies outside His essence. This is the difference between that which is begotten and that which is created. Jesus Christ, God the Word (Logos), is from the essence of the Father, and consequently it is expressed thus: that He was begotten of the Father.

Creation is the work of God's hands; the essence of creation has no relation whatsoever to the essence of God. That is why it is expressed as making, as poiesis, as a poiema, something that comes forth from the hands of the one who fashions something.

But we must say that creation is an idol in the sense that it constitutes the external projection of God, just as happens in optics, which is a subject we used to learn at school. That is, lest someone say, but I never went to school, what exactly is it: it is when we set an object before a mirror and the mirror renders the object back to us.

Renders what? The idol, the image. When I place my watch in front of the mirror, it will show a watch. But this does not mean that what I see inside the mirror is the watch itself; rather, it is the idol, the image, of the watch. In order for me to have an idol, I must have, outside the mirror, an object.

And so the thing that exists outside the mirror, I call the object. What appears in the mirror, but is not real, I call the idol. The idol here, if it is to render the object back to me, can only render to me its characteristics. It will render the size of the watch, it will show me the time.

But all of this is not my watch; it is its image. The same thing happens, my beloved, with God in relation to creation, in relation to what He has made. That is to say, the attributes of God are projected onto creation, attributes such as His wisdom, His infinity, His divinity, His omnipotence.

And they are projected within creation, as though creation were now a mirror whose object is God; and at the same time God is outside the creation and is being projected onto it. That is, God is wise, and so it is entirely natural that what He created should be fashioned in a wise manner.

So I see the wisdom of God within creation, but what I see is the wisdom, that is, I see the attributes of God, I see the wisdom. Then I see that a single gram of matter, my beloved, contains within it a terrifying power.

You see, they tell you, an atomic bomb, and the part that actually detonates is small, not large. And they tell you that this tiny thing has a terrifying power. Now, I ask you, what power does the entire universe possess?

So then, who is God, and what do I see? I see the omnipotence of God reflected within creation. Then I see the infinity of God. Has our mind, our thought, reached, I do not even say our eye, has it reached the point of grasping the notion of the limits of the universe?

How can our poor mind grasp it? It cannot grasp it. Our mind works, its very structure is such, between zero and infinity. It does not grasp these two extremes. If you will permit me, forgive me for this, if I had that figure of inequality before me, I would place the human mind, which understands that it is above zero and below infinity. There, I will draw it out with such a relation.

That it is above zero, my mind understands; that it is below infinity, my mind understands. But beyond zero and beyond infinity, dead end. The structure of my mind is such, of the human mind. So the universe presents itself to me as infinite. But it is not infinite. It is infinite. That is how it appears to my mind. Then I am able to say that the One who created it is infinite. But these things no being can do, except the One we call God.

So divinity, infinity, all-wisdom, omnipotence, and all the attributes of God which belong to His person are reflected upon His creation, just as an object is reflected in a mirror.

Consequently, the wisdom that exists in the world is the image of God; the omnipotence that exists in the world is the image of God. I cannot say of a flower which is wisely fashioned that this flower is God, but rather that it reflects the wisdom of God.

Therefore I must not identify God with creation, nor again should I say that God has no relation at all to creation. I will neither identify God with creation, nor will I remove Him from the creation, hiding Him somewhere and saying that God has no relation whatever to what He has made.

But this is how God is reflected, together with His attributes, within His creation. So the purpose is that, through these mirror-like states, that is, through the reflections of the properties and energies of God, He lifts me up, the rational human being. Because the structure of my mind, do not forget this matter of the structure of the mind, because there is a kind of arrogance, which some people have, and that is why I drew earlier that diagram of inequality, that they think if we have not understood something today, tomorrow we will understand it.

Yes, but only if that something lies within the realm of what is possible. Because if it is not within the realm of possibility, then not tomorrow, not the day after, never. And science itself and philosophy, with regard to the capacity of the intellect, recognize its limits.

And we need to know this, in order to overcome an arrogance of the intellect. So the purpose is this: I, with the structure that my intellect possesses, with all these energies of God, the divine uncreated energies, that are reflected in creation, am to begin climbing them as a ladder, in order to find the object that is reflected, more specifically the person who is reflected within creation, which is God.

Just as when I see a face in a mirror, what do I do? Do I keep on staring at the mirror, or do I turn, do I turn my face away from the mirror, do I stop looking at the mirror, and turn around to see for myself who this person is who is being reflected in the mirror? This is what man must do: not remain inside creation, but at every moment turn beyond creation his eyes, his intellect, his nous, in order to discover the person who is being reflected within creation.

If in the end people lose God from the visual horizon of their thinking and remain only with creation, that is, they see only the energies of God being reflected, without seeking God Himself, for reasons we will see a little further on, then man begins to see only the idols, the reflections.

And because he identifies these reflections, the wisdom, the omnipotence, the infinity, with the mirror itself, like that childish, well, what shall I say, a child does not really do this, a cat may do it for a moment, an animal, a dog, the cat sees its own face in the mirror and immediately stares closely to see who this other cat is, because it has identified the image with the object itself.

and it thinks that the object is in there inside the mirror, that there really is something there, that there is another cat inside the mirror, when in fact it is nothing but an image, it is an idol. So then, if man falls into this same confusion concerning the properties of God within creation, and says, what beautiful things nature makes, then he has identified the idols that exist within creation with God Himself.

That is, he no longer sees God; he sees creation, which he then deifies in itself. This is what is called the worship of idols, that is, the worship of the attributes of God, which are not God Himself, but His attributes within creation, and man worships these attributes of God which are reflected within His creation.

This is how he made the goddess Athena, by worshipping wisdom. He made the god Apollo by worshipping art, by worshipping beauty; he made the god Zeus by worshipping power, and so on; he made the goddess Demeter by worshipping the earth.

Apollo, the god of the sun, of the fine arts, of beauty, but these are attributes of God, of the one God. There is no god Apollo and no goddess Athena. I will not deify wisdom, I will not deify beauty, I will not deify the earth. But what then? I will try to pass through here, beyond these things which are reflected, and reach the true God.

Of course, for us who, broadly speaking, are not idolaters, the matter seems very simple, so much so that you might rightly say to me, my beloved, why are you telling us these things, they are self-evident.

But if you consider, my beloved, that there passed through this world, through this planet of ours, wise men who could not distinguish God from His creatures, and they identified God with the creatures and worshipped the creation rather than the Creator, then you would say to me, justifiably, well perhaps in bygone ages.

And what if I told you that this very same thing holds true to this day. If, for example, those who are drawn into Freemasonry, into Masonry, are they not educated people? do they not know letters? do they not even hold degrees?. How exactly do they believe in idolatry, for the Masons are idolaters. Do not forget this, Masonry is a religion, and indeed an idolatrous, mystery religion.

Their writings show it. So how can an educated man be drawn in to say that the Sun, that the great architect of the universe, can be God? How can he identify the power of the sun, the wisdom with which it is fashioned, its light, with God, claiming that this is God?

I was reading the day before yesterday, yesterday, about the great Origen, who believed, that the Sun, now perhaps you will laugh, but one must explain a great deal more, so as to come not to laugh but to weep, that the Sun, the Moon, and the Stars, possess intellect, that they are rational beings. If then, even within the Christian sphere, the great Origen reached the point of saying such things, then how much more will men, at every moment, go astray, despite the Light of Christ that we have. From the moment I deny Christ, automatically I become an idolater. And since the Christian peoples have denied Christ, automatically they have fallen into idolatry, whether the gross idolatry, or the subtle one, that perhaps does not show itself,

and is very easy to fall into. All these things, however, the Apostle Paul tells us in his Epistle to the Romans, chapter one, verses nineteen to twenty-three, in condensed form, to tell us what the ancient world was, how it moved, but unfortunately, and even more unfortunately, how it still moves to this day. And he says, that which is known of God is manifest in them. That which is known of God. That is, the knowledge of God has been made manifest to men.

For God revealed it to them. For God revealed Himself to them. The Apostle then continues and says. For the invisible things of Him, His invisible attributes. From the creation of the world, from the time the world was created.

For the invisible divine uncreated energies of God were laid down, as a seal. Do you want still more, my beloved? Not only the energies I mentioned to you earlier, but also the so-called moral energies. Even love is imprinted within the universe, both the love of God, and the mercy of God, all of them.

You see that nothing is to be lost, even though the universe appears in its present form after the Fall of the first-formed ones, take note of this. Nothing is to be lost, one will simply see that there exists the providence and the love of God, the love that is joined together with wisdom.

Providence is nothing other than the resultant of God's power, His wisdom, and His love working together. And so: "For the invisible things of Him from the creation of the world are clearly seen, being understood by the things that are made, even His eternal power and Godhead" — that is, His Divinity. Let me translate it for you: for His invisible attributes, that is, His eternal power and His Divinity, are seen clearly ever since the world was created, and they are made known to the mind through the things He has created. But the very thing that was made known to the mind through created things, that was exactly what came to be worshipped in their place.

Whereas this should have been the means, the way for a person to come to know God. So that they might be without excuse, so that people could not say, I did not know. For although they knew God, they did not glorify Him as God or give thanks, but became futile in their reasonings, and their senseless heart was darkened.

Professing themselves to be wise, claiming that they were wise, they became fools and exchanged the glory of the incorruptible God for the likeness of an image of corruptible man, and of birds and four-footed animals and creeping things. They reached the point, in the end, of deifying creation and saying that God is a man, and they make his statue, or a bird, or a four-footed beast, a snake, a crocodile, whatever else.

There, he says, the senseless heart of theirs arrived, the utterly senseless one, that is, their foolishness. So then, idolatry is when a person confines his spiritual horizon to what is created, and does not extend beyond what he sees toward God. This is called idolatry.

And this created thing now may be, beyond the creatures as I see them, that I deify the heavenly bodies, that I deify earthly objects, things, a river, was not the Nile deified? That I deify the sea in the person of Poseidon. My beloved, to this day we worship the sea in the person of Poseidon; we have not even changed our phrasing.

Do not tell me it is merely a matter of phrasing. Perhaps we want to preserve our old phrasing and to remember that we are descendants of the ancient Greeks, and we say that Poseidon, as I know it, stirs up the waters of the sea, or that Enceladus shakes the depths of the earth and an earthquake occurs, and many other such things.

Our very phrasing already shows that we remain within these schemes. You will say to me, but do we believe that Enceladus exists, or that Poseidon exists? But I explained to you, my beloved. Educated people, distinguished people, arrive at this very point.

If you will, we may not, of course, believe that it is Poseidon, the way a simple person believed it, worshipping the statue of Poseidon; yet the educated man believes in the power of the sea, which he calls Poseidon's, he believes in the power, in the power of creation, or in the power of his own self, and in this way the poor, ill-fated man deifies himself.

Thus, beyond this, whatever else is created in the creation is given to be, wealth, art, technique, science, the pursuit of happiness. Indeed, it was said, it was said in the past century by certain over-optimistic philosophers that now at last science would come to solve all of humanity's problems.

Hurrah! We have no need of God, we have no need of God, long live science, long live technology. Whether science and technology have managed to solve human problems or to multiply them, my beloved, I do not need to prove this to you or even to mention it. We are living in our own era. Those who said, give us a hundred years' credit and you will see what the world will become, they saw what it became. It has not yet expired, however, and we are preparing for a third world war. So you see the illnesses, the psychopathologies, the cancers, and the people moving about deranged, and every kind of strife, and terrorism, and so many things; man has turned savage.

God wills that these things should serve man for as long as he lives in the present life, in this valley of weeping, until the hour of the resurrection of the dead comes. But not that these things, which are consolations of the present world, should come to become our God. God, as is well known, always tears down the idols. But let us go a little further.

An idol, my beloved, can also be our home, our relatives, and our children.

How many times have we made a happy home the goal and purpose of our lives, thinking that this is everything. Do not let it fool us that we go occasionally to church as well. Do not let the matter fool us, deceive us, mislead us, that we are able to receive Holy Communion and to make Holy Confession.

To the marrow of our bones, we are idolaters. If you will, yes, we believe in our possessions, we believe in our home, we believe in our children. That is why, if you will, we are shaken when we lose them. Take away, I ask you, the object of worship from the eyes of a worshipper, and you will see how he will be shaken.

If your home, your children, are suddenly taken from before your eyes, you will be shaken, you will be shaken, not with that natural distress that we all feel, which is something elementary and human, when I lose a loved one, when I lose my home, it is very natural to grieve somewhat and so on, I am not going to burst out laughing, it is very natural. But when I reach the point of taking my own life, of going mad, or of doing anything else of the kind, what does that mean? It means that I had made these things idols.

I was worshipping them without realising it. You see, then, how idolatry enters into our life. For this reason, my beloved, seeing all these things as we have analysed them and continue to analyse them, you can calculate what depth of idolatry prevails among people, and especially among Christians, and most of all in our own age.

So this is idolatry. But what can lie behind this state of things? What can lie behind my saying that my idol, my object of worship, is the sun, the moon, the pursuit of pleasure, my child, wealth, art, technology? What can be hidden there? I have heard how the Lord describes it: it is the throne of Satan, the place where Satan is seated.

Is it possible that in those things which reflect the attributes of God, the devil goes and enthrones himself? And I use the word enthrones, because the Lord said that it is the throne of Satan, and further still, that he dwells there, because the Lord said that Satan dwells there.

And to be specific, if you will: when the Lord speaks in His letter to the Bishop of Pergamum about idolatry, and says that the throne of Satan is there, this was none other than the throne of Zeus. There was a colossal altar, a colossal statue, renowned; the city itself was considered most resplendent, the most idol-ridden city of all Asia Minor.

Famous for its temples, famous, as I told you last time when we made the introduction. And the Lord now says that this very altar of Zeus, which towered over the city on a hill three hundred metres high, is the throne of Satan. How this comes about, listen. The devil, Lucifer, the one who bears the beginning, was an angel, luminous, and he fell, because he was lifted up in pride, he fell from the heavens, he fell, as one of the prayers of exorcism says, from the bearing of light, and he fell into the visible, created world.

And he found himself in it as one already condemned. He was cast down. Of course, my beloved, how the spirits that are now evil, which were first good, became evil through their pride, this we cannot understand any further, and that they were cast down from the bearing of light, we do not understand much more.

Only this: that the angels are not self-luminous; they are illumined from another source. The angel is luminous, but where does he draw his luminosity from? He draws it from the divine glory, from the divine uncreated energies, because God is light. The devil lost this light of God, the divine glory, and was left bereft of divine glory. It is the light of the Transfiguration on Tabor. He lost this, and that is why he was left in darkness.

To your objection or your question, how the devil transforms himself into an angel of light, I would answer that this is not the uncreated light, but a created light, the kind of light that the sun has and that this lamp here, which is lit at this moment, also has.

Now how the devil can take this material light and clothe himself in it, just as it appears that he takes on material form and shows himself, these are mysteries of the spiritual world which we cannot investigate.

The point is that this light the devil has is created, and it deceives man. That is why spiritual people, those who live in ascesis, ascetic discipline, also have that capacity which the Apostle Paul mentions among the gifts of the Holy Spirit, which is discernment, and which the Evangelist John also emphasises, to discern the spirits, whether they are from God.

The devil appears clothed in light, and I might say, this is an angel, the angel has the uncreated energy. But it is the devil with the created energy, and so I would be led astray. The spiritual person, the one who has the Spirit of God and who has this gift of discernment, which is a very difficult thing, beloved, I tell you sincerely, says: it is the devil.

And as soon as he says this or even thinks it, the devil vanishes. In any case, the devil fell, and he fell into the visible, created world as one already condemned. That he fell as one condemned, we see this from that astonishing episode with the demoniac of the Gergesenes, where the demons asked the Lord of glory not to be sent to Hell, but to remain still in this world, because the demons know that they stand condemned and that Hell is the place of their punishment, the Hell which was prepared for the demons.

And so they asked to remain still in the visible, created world, and they asked to enter into the swine, you remember, you know, that is, to remain here, in this material, created, visible world. That is why they said to the Lord, you have come to torment us before our time, you have come to torment us before our appointed hour. The cause of the fall of the demons, that is, of the angels who became demons, the first being Lucifer, the chief, was pride. Hold on to this. It is the key to our subject. Pride. Now, men, when they lose God, come to a halt before the judgment.

How do men lose God? It is known that Adam and Eve did not lose God, because before, in Paradise, they had communion with God, they had communion. A communion, do you know what kind? The very one we ourselves shall have in the Kingdom of God. An unspeakable communion; we do not know how. That phrase, the Lord came in the cool of the day, shows a customary visitation of God, an unspeakable thing, just as in his Kingdom men shall be in oneness with God. This communion was lost, it was cut off; yet at that point the first-formed had not lost God. They had a tremendous experience of him.

Their children lived in sin, like Cain, but even they, from the tradition of their parents, had not lost God. From the third generation onwards begins the loss of God. Cain had not lost him, because we see that he speaks with God.

Abel had not lost him, because we see that he speaks with God, offers sacrifice, and so on. But further on, further on, as the generations advance, the knowledge of God begins to be darkened. What is it that darkened the knowledge of God? Sin. Sin, beloved, is a smoke which covers over the horizon where we would otherwise see the face of God.

And so, when a person loses God and begins to look at creation without realizing that there may be Someone who made creation and reflects His attributes within it, as I was telling you earlier, then he begins to worship the creatures themselves.

Because the devil is the one on trial in this present world, when he sees a man worshipping created things, worshipping a tree, worshipping a river, worshipping a mountain, a stone, then, since he is proud, he goes and enthrones himself; you see, he enthrones himself, he goes and sets up his throne in that very object the man is worshipping.

And so man, by worshipping objects, in reality worships the devil. For the devil makes his nest within created things, because he is incurably sick with pride. And as you know, the greatest pleasure of one who is incurably given over to pride is to be worshipped. Once he is worshipped, he feels that he has achieved the greatest thing. In the proud person you will see that there is no need even for money so much as for his name, for people to speak about him, to speak about him. That is why the well-known proverb also says, "Many have hated money, but no one has hated glory." Conceit, pride, is an incurable thing, and one must pay attention to it. In the devil, my beloved, these things are now incurable.

And so the devil is satisfied to be worshipped and venerated, nesting inside the creatures, while the wretched human beings lost God, confused God with the divine uncreated energies that are reflected in creation, and without realizing it, they were worshipping the devil.

But it is not only an object that gets worshipped. There are other things as well, as I told you earlier. Idolatry is not only bowing down before a tree or a mountain. Art, technology, science, all the things I mentioned, become idols in the same way, and so do wealth and money. All these become idols which a person worships, before which a person bows down.

Shameless Satan nests in these things too. And then other things are also turned into elements of devil worship. Take the sexual realm, for example, because the relations of spouses are within the plan of God.

And this plan of God is set within a union of two elements: pleasure and purpose. Now from the moment, within the plan of God, even if it is a passing arrangement, my beloved, even a passing one, but still, from the moment a person comes and separates these two and keeps the pleasure and throws away the purpose, which is the bearing of children, then he worships only the half, he worships that which God would not want, he worships pleasure, and the devil comes and lodges himself there, and continually you are a fornicator, you are an idolater. You are worshipping the devil. Because fornication is nothing other than the separation of the act from the purpose of childbearing.

You have separated them, you are an idolater. Then you will say to me, but in that case we must all be idolaters. And that is exactly what I was saying earlier, that we are all idolaters. Do you want something more, my beloved? When the Apostle Paul lists four forms of immorality, do not be deceived, he says to the Corinthians in the sixth chapter, verse 16, do not be deceived, neither fornicators, nor adulterers, nor the soft ones, nor those who lie with males. The soft ones are the homosexuals and those who lie with males are again the homosexuals, in the two aspects of the matter, shall inherit the Kingdom of God. I say this because these last sins are very much in fashion. They shall not inherit the Kingdom of God, he said, four forms of immorality.

Two of them are according to nature but contrary to the law. According to nature, but contrary to the law. Fornication is according to nature but it is contrary to the law, contrary to the commandment of God. And adultery as well; you have your own, but you have gone over to that other woman. It is contrary to the law, though the act itself is according to nature. The other two forms are against nature.

And therefore, for an even stronger reason, they are also contrary to the law. This is the point. As soon as he mentions fornication, he inserts idolatry, and now the passage in full is as follows: Do not be deceived: neither fornicators, nor idolaters, nor adulterers, nor the effeminate, nor men who lie with men, shall inherit the Kingdom of God.

Why did Saint Paul interpose idolatry here? Quite simply, because these passions are idolatry; you see, the devil is right there. Open up, my beloved, the first chapter of the Epistle to the Romans, and you will see precisely this. Indeed, the Apostle Paul says there that because human beings fell into these sins, God permitted them to fall into yet another, harsher form of idolatry as their punishment. For you should know, there are many rungs of idolatry. One Father of our Church says, and most rightly, that the seed offered up in fornication is a libation to the devil.

For this reason, my beloved, the Lord called the center of idolatry, Pergamon,

and clearly that enormous altar of Zeus which I mentioned to you earlier, which towered over the city and dominated it, the dwelling place of Satan and his throne. This truth, that the demons inhabit the visible creation and exert a harmful influence upon human beings, especially when those human beings cling to created things, is shown even in the prayers of our Church, in the exorcisms found in the great Euchologion.

If you look inside those prayers, you will see this central idea dominating, especially in the prayers of exorcism within the Mystery of Baptism. Before we celebrate the Mystery of Baptism, before we immerse the child, the person being baptized, into the water in the name of the Holy Trinitarian God with the threefold immersion and emergence, you have noticed that we read certain prayers and we even blow upon the water.

These prayers, my beloved, are exorcisms. We drive out the devil who is lurking in the water. For creation is not under his sole dominion, and at every moment we drive the devil away. As I told you, the devil stands condemned, and he wanders in the night.

That is why, for those who pay attention to such things, when they go out into the countryside they say, we heard voices, laughter, up on the mountain where there is no human being, laughter, weeping, and strange happenings, mysterious phenomena, and so on. These are the demons, the demons who torment people and amuse themselves at the expense of human beings, in their malice. Yes, that is why we blow upon the face of the one who is to be baptized. You have seen the priest there, as he offers the prayers, the person turns toward the west. Do you know why he turns toward the west? Because he has not yet beheld the light of Christ; he looks toward the west, he looks toward the devil.

And then the priest breathes in the form of a cross, he does this with his mouth, the priest drives the devil away, the person turns toward the east and now goes to the baptismal font. He will explain this. As a confirmation that everything I have told you is true, it is embedded within this very act of our Church, woven into it.

There is something else as well. If you read the lives of the Saints, these things will strike you as strange, and for a moment you may even say that perhaps they are only myths. Many times, when the Saints would smash the statues of the gods back then, in the age of idolatry, voices would come out of those statues, voices, cries, blasphemies, protests, threatening voices from beneath the ground.

This shows that the demons were protesting because the Saint had come to tear down their nests, where they were being worshipped by human beings. But I will also give you a geographical confirmation, with which I will close, so that you may see that these things are not myths but a fearful reality.

As you know, when at one time the Hebrews waged a war against the Philistines, the Philistines launched the war, and finally, by divine punishment and permission, God allowed the Ark of God, the Ark of the Covenant, to be carried off as spoil.

Full of joy and exultation, the Philistines took this precious spoil and brought it into the temple of the god Dagon, into the temple of the god Dagon, and they set it at the feet of the god Dagon as a trophy of war.

Now listen to the text that follows, in First Kingdoms, chapter five: "And they saw, and behold." They went the next morning, "and they saw, and behold, Dagon had fallen on his face before the ark of God." The statue, which had been standing on its base, had fallen in such a way that its face was turned toward the ark of God. "And they raised Dagon and set him in his place"; that is, the Philistines lifted up the statue and stood it back up again. "And it came to pass, when they rose early in the morning," when the whole morning had dawned, "behold, Dagon had fallen on his face before the ark of the covenant of the Lord, and the head of Dagon and both the palms of his hands were cut off upon the threshold, each one in front; and both the wrists of his hands had fallen upon the doorway; only the back of Dagon was left."

Again the statue had fallen, the head was broken off, the hands, all the extremities were shattered; only the trunk remained, turned toward the ark of God. This means: the demons who were nesting inside the statue of Dagon, when they beheld the ark of God. What was it in truth? It was a chest that held the tablets within it.

The ark of God was His presence. If you will, it was the footstool of His feet, which the psalmist calls us to venerate, saying, let us worship the footstool of His feet. Indeed, on this very point, come tomorrow evening at 8:30, to hear about the Second Commandment, which says: you shall not bow down to anything that is in heaven above, on the earth, or under the earth.

And just as we have the question of the icon and the question of the Precious Cross, namely what exactly and how exactly we venerate, here is the key, look at it: we venerate the footstool of His feet. And the Precious Cross, my beloved, is the footstool of His feet. If you wish, the Son of God was stretched out upon the Cross, and the Cross is precious, terrifying to the demons, which the Jehovah's Witnesses deny; and why do they deny it? It is only natural, since these people are demon-possessed, since these people are demon-possessed. So, my beloved, Dagon fell down and was shattered before the ark of God. The demons could not endure the divine radiance, not visible to the eyes of men, but visible to the eyes of demons. This is what happens many times when the demon-possessed are brought to Saint Dionysios, or to Saint Gerasimos, or to Saint Spyridon,

and the demons cry out, I am burning, I am burning. What does I am burning mean? It is the divine glory, which is not seen by men, but is seen by the demons, and the demons are truly burning. But my beloved, these temples, the devil dwells in them and the devil is worshipped in them. What more can I tell you, what more can I say, except that which the Evangelist John says, let me repeat the words with which he ends his epistle: brethren, little children, he says there, I would say to you, brethren, keep yourselves from idols. Let us guard ourselves from the idols, for the idols are many and abundant in our age, as we will see further on, the deep things of Satan. We have the dwelling place of Satan, we have the throne of Satan, we also have the deep things of Satan; but about these, God willing, we will speak next Sunday.

Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Σμύρνῃ ἐκκλησίας γράψον· τάδε λέγει ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ὃς ἐγένετο νεκρὸς καὶ ἔζησεν· οἶδά σου τὰ ἔργα, συγγνώμη, Και το Αγγέλο της Εμπεργάμου Εκκλησίας γράψον, Πάδε λέγει ο έχων την ρομφαίαν, την δίστομον, την οξίαν, Είδα τα έργα σου, και που κατοικείς, όπου ο θρόνος του σατανά, Και κρατήσ το όνομά μου, και ου κυρνήσω την πίστη μου, Και εν τες ημέρες εσ αντίπας ο μάρτης μου ο πιστός, Ως απεκτάνθη παροιμήν, όπου ο σατανάς κατοικεί, Αλλά έχω κατά σου ολίγα, ότι έχεις εκεί κρατούντας την διδαχήν Βαλάμ, ως εζίδαξε τον Βαλάκ, Βαλήν σκάνδαλον ενώπιον τον Ιόν Ισραήλ και φαγίνει δολόθητα και πορνεύσε, ούτως έχεις και εσύ κρατούντας την διδαχήν των Νικολαϊτών ομοίως, μετανόησον ούν, Ιδεμή, έρχομαι έφυταχή και πολεμήσω με ταυτόν εν τη ρομφαία του στόματός μου

Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. τῷ νικῶντι δώσω αὐτῷ τοῦ μάννα τοῦ κεκρυμμένου, καὶ δώσω αὐτῷ ψῆφον λευκήν, καὶ ἐπὶ τὴν ψῆφον ὄνομα καινὸν γεγραμμένον, ὃ οὐδεὶς οἶδεν εἰ μὴ ὁ λαμβάνων.

Ενθυμείστε, αγαπητοί μου, είχαμε αρχίσει την επιστολή του Κυρίου προς τον Επίσκοπο, τον Άγγελο της Εκκλησίας της Περγάμου, και του είπε ότι εγώ είμαι εκείνος ο οποίος φέρω τη ρομφαία την δίστομη, την οξεία, γνωρίζω τα έργα σου και πού κατοικείς.

Ένας τόπος, εις τον οποίον υπήρχε καταπλησμονή η ειδωλολατρία, και ότι ακόμη δεν ηρνήθης την πίστιν μου, όπως και παλαιότερα τις ημέρες του επισκόπου Αντίπα, ο οποίος ωμολόγησε την πίστιν μου, εκράτησε το όνομά μου και έγινε μάρτυς μου πιστός, εκεί που ακριβώς κατοικεί ο Σατανάς, αλλά παρά ταύτα έχω κάποια παράπονα μαζί σου, λίγα.

Ότι εκεί έχεις να διατηρούν την διδαχή του Βαλαάμ, ο οποίος δίδαξε τον Βαλάκ να βάλει σκάνδαλο στους υιούς Ισραήλ και να φάγουν από τις θυσίες των ειδώλων και να πορνεύσουν. Έτσι και εσύ έχεις εκεί εκείνους που διατηρούν την διδαχή των Νικολαϊτών.

Μετανόησε λοιπόν, ει δε μη, έρχομαι γρήγορα και θα πολεμήσω εναντίον τους με την ρομφαία του στόματός μου. Αυτός που έχει αφτί, ας ακούσει τι λέγει το πνεύμα εις τας εκκλησίας. Εκείνον που θα νικήσει θα του δώσω από το μάννα το κεκρυμμένο, θα του δώσω ψήφον, ψηφίδα, λευκή, και πάνω εις αυτήν θα υπάρχει όνομα καινούργιο γραμμένο, που κανείς δεν το ξέρει παρά μόνο εκείνος που παίρνει την ψηφίδα.

Είδα τα έργα σου και πού κατοικείς, όπου ο θρόνος του Σατανά. Πραγματικά ο Κύριος εγνώριζε εις τι περιβάλλον ευρίσκεται η Εκκλησία της Περγάμου, περιβάλλον εις το οποίο όταν ευρέθη ο Απόστολος Παύλος εις τας Αθήνας, μας σημειώνει ο Ευαγγελιστής Λουκάς εις τας Πράξεις, παρωξύνετο το πνεύμα του, επειδή ακριβώς έβλεπε κατείδωλον την πόλη, γεμάτη από είδωλα την πόλη των Αθηνών, και αισθάνεται ο Απόστολος μίαν αγανάκτηση και έναν αποτροπιασμόν.

Αλλά τι υπήρχε όμως πίσω από αυτήν την κατείδωλον πόλη της Περγάμου; Ο Κύριος αποκαλύπτει ότι εκεί υπήρχε ο θρόνος του Σατανά, εκεί που κατοικεί ο Σατανάς. Συνεπώς, αγαπητοί μου, όπως βλέπουμε, έχουμε μία αποκαλυπτική μαρτυρία αυτού του Κυρίου διά την ειδωλολατρία πάσης μορφής και πάσης εποχής.

Διότι στο ερώτημα τι ακριβώς είναι η ειδωλολατρία, έχουμε αυτήν την αποκάλυψη, την μαρτυρίαν την αποκαλυπτική περί αυτής. Εάν έφτασαν οι άνθρωποι να λατρεύουν τα είδωλα, τι ακριβώς ελάτρευαν και πώς θα εδέχονταν εάν τους ελέγαμε τι ακριβώς λατρεύουν;

Δεν θα μπορούσε κανείς να μας πει, τι θα πει λατρεύω ένα είδωλο, παρά μόνο ο ουρανός. Ο Ουρανός μου αποκαλύπτει λοιπόν τι είναι η ειδωλολατρία. Έτσι ερχόμεθα να δούμε, αγαπητοί μου, αυτήν την σχέση που υπάρχει μεταξύ της ειδωλολατρίας και του σατανά. Σχέσις αμεσοτάτη. Εκεί, λέγει ο Κύριος, είναι ο θρόνος του σατανά, εκεί κατοικεί ο σατανάς.

Αλλά, για να δούμε όμως, αγαπητοί μου, τι ακριβώς είναι η ειδωλολατρία. Και θα παρακαλέσω, ό,τι πούμε, να μην πείτε ότι αυτά ανήκουν σε μια παρωχημένη εποχή, ότι η ειδωλολατρία είναι μια υπόθεση η οποία σήμερα δεν υπάρχει.

Τελειώνει την θεολογικοτάτη επιστολή του την πρώτην ο Ευαγγελιστής Ιωάννης και λέγει· Τεκνία, φυλάξατε ἑαυτοὺς ἀπὸ τῶν εἰδώλων, έτσι τελειώνει. που σημαίνει ότι εσείς μεν που βρίσκεστε μέσα σε έναν χώρον, σε έναν χώρον, πολλής θεολογίας, ώστε να σας γράφουν, με τόση θεολογίαν, ότι ο Θεός αγάπη εστί, ο Θεός φως εστί, και ὃ ἀκηκόαμεν, ὃ ἑωράκαμεν, κλπ, κλπ, εν αρχή ην ο λόγος και ο λόγος ην προς τον Θεόν, κλπ.

Μην νομίσετε ότι βρισκόμενοι μέσα σε αυτών των χώρων της θεολογίας, όπως την καταλαβαίνετε και όπως την δείτε, ότι δεν μπορείτε να βρεθείτε μέσα στην ειδωλολατρία. Η ειδωλολατρία είναι ένα πολύ λεπτόν πράγμα, στο οποίο κανείς γλιστρά, ολισθαίνει, χωρίς να το καταλάβει.

Η ειδωλολατρία υπάρχει και θα υπάρχει πάντοτε, όχι στους λαούς που δεν γνώρισαν τον Χριστό, αλλά στους χριστιανούς, στους χριστιανικούς λαούς, πάσης μορφής ειδωλολατρία. Γι' αυτό λοιπόν θα παρακαλέσω ιδιαιτέρως να προσέξουμε τώρα εδώ με λίγα λόγια που θα κάνουμε την ανάλυση τι είναι η ειδωλολατρία.

Και μετά θα δούμε την σχέση της με τον Σατανά. Η κτίση, όπως ξέρετε, αποτελεί το είδωλο του κτίστου που είναι ο Θεός. Η κτίση είναι η εξωτερική προβολή του Θεού. Είναι κάτι που ο Θεός το δημιουργεί, αλλά δεν αποτελεί κάτι από την ουσία του.

Είναι έξω από την ουσία του. Αυτή η διαφορά υπάρχει ανάμεσα στο γεννητό και στο δημιουργό. Ο Ιησούς Χριστός, ο Θεός Λόγος, είναι από την ουσία του Πατρός και συνεπώς εκφράζεται αυτό το ότι εγεννήθη από τον Πατέρα.

Η κτίσις είναι έργα των χειρών του Θεού, η ουσία της κτίσεως δεν έχει καμία σχέση με την ουσία του Θεού. Γι' αυτό και εκφράζεται ως δημιουργία, ως ποίησις, ποίημα, κάτι που βγαίνει από τα χέρια εκείνου που κατασκευάζει κάτι.

Πρέπει να λέμε όμως είδωλον ότι η κτίσις αποτελεί την εξωτερική προβολή του Θεού, ενώ με ό,τι ακριβώς συμβαίνει και στην οπτική, που είναι ένα μάθημα που το μαθαίναμε στο σχολείο μας. Δηλαδή, για να μην πουν κάποιοι ότι μα εγώ δεν πήγα στο σχολείο τι ακριβώς είναι, είναι όταν προβάλλουμε ένα αντικείμενο μπροστά σε έναν καθρέπτη και ο καθρέπτης μας αποδίδει το αντικείμενο.

Τι; Το είδωλο. Όταν θα βάλω το ρολόι μου μπροστά στον καθρέπτη, θα δείξει ένα ρολόι. Δεν σημαίνει όμως ότι αυτό που βλέπω μες στον καθρέπτη είναι το ρολόι, αλλά είναι το είδωλον του ρολογιού. Για να έχω ένα είδωλον, πρέπει να έχω έξω από τον καθρέπτη ένα αντικείμενο.

Και έτσι λοιπόν, το αντικείμενο που υπάρχει έξω από τον καθρέπτη, το λέγω αντικείμενο. Αυτό που φαίνεται στον καθρέπτη, αλλά δεν είναι πραγματικό, το λέγω είδωλον. Το είδωλον, εδώ, αν θα μου αποδώσει το αντικείμενο, δεν είναι παρά να μου αποδώσει τα χαρακτηριστικά του. Θα μου αποδώσει το μέγεθος του ρολογιού, θα μου δείχνει την ώρα.

Όλα αυτά όμως δεν είναι το ρολόι μου, είναι το είδωλό του. Το ίδιο πράγμα συμβαίνει αγαπητοί μου στο Θεό ως προς την κτίση, ως προς την δημιουργία. Δηλαδή στην κτίση προβάλλονται τα γνωρίσματα του Θεού όπως είναι η σοφία, η απειρότητα, η θεότητα, η παντοδυναμία.

και προβάλλονται μέσα στην κτίση, σαν να είναι τώρα η κτίση ένας καθρέπτης, που το αντικείμενό της είναι ο Θεός και ταυτόχρονα είναι έξω από τη δημιουργία και προβάλλεται ο Θεός στη δημιουργία. Δηλαδή, ο Θεός είναι σοφός, είναι πολύ φυσικό αυτό που δημιούργησε να είναι κατά σοφό τρόπο φτιαγμένο.

Βλέπω λοιπόν τη σοφία του Θεού μέσα στην κτίση, αλλά βλέπω τη σοφία, δηλαδή βλέπω τα χαρακτηριστικά του Θεού, βλέπω τη σοφία. Βλέπω μετά ότι ένα γραμμάριο ύλης αγαπητοί μου έχει μια τρομακτική δύναμη μέσα.

Βλέπετε, σου λέει, μια ατομική βόμβα και έχει εκείνο που θα σκάσει είναι λίγο, δεν είναι πολύ. Και σου λέγει ότι εκείνο το πραγματάκι έχει μια τρομακτική δύναμη. Τώρα σας παρακαλώ, το σύμπαν ολόκληρο τι δύναμη έχει;

Ετσι και ποιος είναι ο Θεός και τι βλέπω, την παντοδυναμία του Θεού να ανακλάται μέσα στην κτίση. Μετά βλέπω την απειρότητα του Θεού. Έφτασε το μυαλό μας, η σκέψη μας, δεν λέγω το μάτι μας, που να φτάσει στο, να συλλάβει την έννοια των περάτων του σύμπαντος;

Πού να το συλλάβει το φτωχό μας το μυαλό; Δεν το συλλαμβάνει. Το μυαλό μας δουλεύει, η δομή του είναι τέτοια, μεταξύ του μηδενός και του απείρου. Αυτές τις δύο ακρότητες δεν τις συλλαμβάνουν. Αν επιτρέπετε, να με συγχωρέσετε γι' αυτό, αν είχα εκείνο το σχήμα της ανισότητος, θα έβαζα το ανθρώπινο μυαλό που καταλαβαίνει ότι είναι πιο πάνω από το μηδέν, και ότι είναι πιο κάτω από το άπειρο. Να, θα το κάνω και με μια τέτοια σχέση.

Ότι είναι λοιπόν πιο πάνω από το μηδέν, το μυαλό μου το καταλαβαίνει, ότι είναι πιο κάτω από το άπειρο, το μυαλό μου το καταλαβαίνει. Πέρα από το μηδέν και πέρα από το άπειρο, κόκαλο. Η δομή είναι του μυαλού μου τέτοια, του ανθρωπίνου μυαλού. Έτσι το σύμπαν μου παρουσιάζεται άπειρο. Δεν είναι όμως άπειρο. Είναι άπειρο. Έτσι εμφανίζεται στο μυαλό μου. Τότε μπορώ να πω ότι εκείνος που το δημιούργησε είναι άπειρος. Αλλά αυτά τα πράγματα δεν μπορεί να κάνει κανένα ον παρά μόνο αυτό που λέγεται Θεός.

Έτσι η Θεότητα, η Απειρότητα, η Πανσοφία, η Παντοδυναμία και όλα τα γνωρίσματα του Θεού που είναι στο πρόσωπό του ανακλώνται επάνω εις την δημιουργία του, όπως ανακλάται ένα αντικείμενο σε έναν καθρέπτη.

Συνεπώς η Σοφία που υπάρχει στον κόσμο είναι το είδωλον του Θεού, η Παντοδυναμία που υπάρχει στον κόσμο είναι το είδωλον του Θεού. Δεν μπορώ να πω ένα λουλούδι που είναι σοφό, σοφά φτιαγμένο, ότι αυτό το λουλούδι είναι ο Θεός, αλλά ότι ανακλά τη σοφία του Θεού.

Δεν πρέπει λοιπόν να ταυτίσω τον Θεό με την κτίση, ούτε ακόμα θα πρέπει να πω ότι δεν έχει καμία σχέση ο Θεός με την κτίση. Ούτε θα ταυτίσω τον Θεό με την κτίση, ούτε θα τον βγάλω από τη δημιουργία, να τον κρύψω κάπου και να πω ότι ο Θεός δεν έχει καμία σχέση με τη δημιουργία.

Αλλά έτσι ανακλάται ο Θεός με τα χαρακτηριστικά του μέσα στη δημιουργία του. Συνεπώς σκοπό να έχει, διά των ειδωλικών αυτών καταστάσεων, δηλαδή διά των ανακλάσεων των ιδιοτήτων και ενεργειών του Θεού, να ανεβάσει εμένα τον λογικόν άνθρωπον. Γιατί η δομή του μυαλού μου, μην το ξεχνάτε αυτό το θέμα της δομής του μυαλού, γιατί υπάρχει μια αλαζονία, που νομίζουν μερικοί άνθρωποι, γι' αυτό σας έκανα προηγουμένως εκείνη την σχέση της ανισότητας, που νομίζουν ότι αν δεν καταλάβαμε σήμερα κάτι, αύριο θα το καταλάβουμε.

Ναι, αυτό το κάτι όμως είναι μέσα στις δυνατότητες. Γιατί αν δεν είναι μέσα στις δυνατότητες, ούτε αύριο, ούτε μεθαύριο, ποτέ. Και αυτή η ίδια η επιστήμη και η φιλοσοφία, ως προς το θέμα της δυνατότητας του νου, γνωρίζει τους περιορισμούς.

Και είναι ανάγκη να το ξέρουμε αυτό, για να νικούμε μια αλαζονία του νου. Έτσι ο σκοπός είναι, εγώ με τη δομή που διαθέτω του νου μου, με όλες αυτές τις ενέργειες του Θεού που ανακλώνται στην κτίση, σαν σκάλα να αρχίσω να ανεβαίνω για να βρω το αντικείμενο που ανακλάται, ειδικότερα το πρόσωπο που ανακλάται μέσα στην κτίση, ο Θεός.

Όπως όταν βλέπω σε έναν καθρέφτη ένα πρόσωπο, τι κάνω, συνεχίζω να βλέπω στον καθρέφτη ή γυρίζω, στρέφω το πρόσωπό μου από τον καθρέφτη, δεν κοιτάζω πιο τον καθρέφτη, γυρίζω να δω εγώ ποιο είναι το πρόσωπο αυτό το οποίο προβάλλεται στον καθρέφτη; Αυτό πρέπει να κάνει ο άνθρωπος, να μην μένει μέσα στην κτίση, αλλά να πάσα στιγμή να στρέφει πέραν από την κτίση, τα μάτια του, το νου του, για να ανακαλύψει το ανακλώμενο πρόσωπο μέσα στην κτίση.

Αν τελικά οι άνθρωποι χάσουν από τον οπτικόν ορίζοντα της νοήσεώς των τον Θεόν και μείνουν μόνον με την κτίση, δηλαδή βλέπουν μόνον να ανακλώνται οι ενέργειες του Θεού, χωρίς να αναζητήσουν τον Θεόν, για λόγους που θα δούμε λίγο πιο κάτω, τότε ο άνθρωπος αρχίζει να βλέπει μόνο τα είδωλα, τις ανακλάσεις.

Και επειδή ταυτίζει αυτές τις ανακλάσεις, τη σοφία, την παντοδυναμία, την απειρότητα, με τον καθρέπτη, σαν και εκείνο το παιδικό, τι να πω, το παιδί τόσο πράγμα δεν το κάνει, η γάτα μπορεί να το κάνει για μια στιγμή, ένα ζώο, ο σκύλος, να δει το πρόσωπο η γάτα στον καθρέπτη, αμέσως κοιτάζει καλά να δει ποια είναι αυτή η άλλη γάτα, γιατί ετάυτισε το είδωλον με το αντικείμενο.

και νομίζει ότι το αντικείμενο είναι μέσα εκεί στον καθρέπτη, ότι πράγματι είναι κάτι, είναι μια άλλη γάτα μέσα στον καθρέπτη, ενώ δεν είναι παρά είδωλο, είναι είδωλο. Έτσι λοιπόν, αν ο άνθρωπος κάνει αυτήν την σύγχυση των ιδιοτήτων του Θεού μέσα στην κτίση και πει τι ωραία πράγματα φτιάχνει η φύση, τότε ετάυτισε τα είδωλα που υπάρχουν μέσα στην κτίση με τον Θεό.

Δηλαδή, πλέον δεν βλέπει τον Θεό, αλλά βλέπει την κτίση, την οποία και αυτοθεοποιεί. Αυτό λέγεται λατρεία των ειδώλων, δηλαδή των χαρακτηριστικών του Θεού, που δεν είναι ο Θεός, αλλά τα χαρακτηριστικά του μέσα στην κτίση, και λατρεύει ο άνθρωπος αυτά τα χαρακτηριστικά του Θεού που ανακλώνται μέσα στη δημιουργία.

Έτσι έκανε την Θεά Αθηνά, λατρεύοντας τη Σοφία. Έκανε τον Θεό Απόλλωνα, λατρεύοντας την τέχνη, λατρεύοντας την ομορφιά, έκανε τον Θεό Δία, λατρεύοντας τη δύναμη και ούτω καθεξής, έκανε τη Θεά Δήμητρα, λατρεύοντας τη γη.

Ο Απόλλων, ο Θεός του Ηλίου, των καλών τεχνών, της ομορφιάς, αυτά όμως είναι χαρακτηριστικά του Θεού, του ενός Θεού. Δεν υπάρχει Θεός Απόλλων και Θεά Αθηνά. Δεν θα θεοποιήσω τη Σοφία, δεν θα θεοποιήσω την Ομορφιά, δεν θα θεοποιήσω τη Γη. Αλλά τι; Θα προσπαθήσω να πάω εδώ, πέρα από αυτά τα οποία ανακλώνται, στον Αληθινό Θεό.

Βέβαια, για εμάς που χοντρικά τουλάχιστον δεν είμαστε ειδωλολάτρες, μοιάζει το πράγμα πολύ απλό, τόσο που θα μου λέγατε και δικαιολογημένα, αγαπητοί μου, ότι τι μας τα λέτε αυτά, αυτά είναι αυτονόητα.

Αν θα σκεφτείτε αγαπητοί, ότι πέρασαν από τον κόσμο αυτόν, από τον πλανήτη μας αυτόν, σοφοί άνθρωποι, που δεν μπόρεσαν να ξεχωρίσουν τον Θεό από τα δημιουργήματα και ετάυτισαν τον Θεό με τα δημιουργήματα και ελάτρευσαν την κτίση παρά τον κτίστην, τότε θα μου λέγατε δικαιολογημένα, αλλά τέλος πάντων ίσως σε παρωχημένες εποχές.

Και να σας έλεγα ότι αυτό το ίδιο πράγμα ισχύει μέχρι σήμερα. Εάν, επί παραδείγματι, εκείνοι οι οποίοι παρασύρονται εις τον τεκτονισμόν, εις τον μασονισμόν, δεν είναι άνθρωποι μορφωμένοι, δεν ξέρουν γράμματα, δεν κατέχουν ενδεχομένως και πτυχία. Πώς ακριβώς πιστεύουν εις την ειδωλολατρία, διότι οι μασόνοι είναι ειδωλολάτρες. Μην το ξεχνάτε αυτό, είναι θρησκεία ο μασονισμός και μάλιστα η ειδωλολατρική θρησκεία μυστηριακή.

Τα συγγράμματά τους. Πώς λοιπόν μπορεί να παρασυρθεί ένας μορφωμένος άνθρωπος να μπορεί να λέει ότι ο Ήλιος, ο Μάξ, ο μέγας αρχιτέκτων του σύμπαντος, μπορεί να είναι ο Θεός; Πώς μπορεί να ταυτίζει την δύναμη του ηλίου, τη σοφία με την οποία είναι φτιαγμένος, το φως του, με το Θεό, ότι αυτό είναι ο Θεός;

Διάβαζα προχθές, χθες, διά τον Πολύν Ωριγένην, ο οποίος πίστευε, ότι ο Ήλιος, τώρα θα γελάσετε ίσως, αλλά πρέπει να εξηγήσει κανείς πιο πολλά, για να φτάσει να μην γελάσει, αλλά να κλάψει, ότι ο Ήλιος, η Σελήνη, και τα Αστέρια, έχουν νόηση, είναι λογικά. Εάν λοιπόν, ακόμη και μέσα στον χώρο τον χριστιανικό, όπως ο Πολύς Ωριγένης, έφτασε να πει, αυτά τα πράγματα, Τα πράγματα, τότε, πόσο περισσότερο, οι άνθρωποι, ανά πάσα στιγμή, θα πλανώνται, παρά το Φως του Χριστού που έχουμε. Από τη στιγμή που θα αρνηθώ τον Χριστόν, αυτομάτως, γίνομαι, ειδωλολάτρης. Και εφόσον, ηρνήθησαν, οι χριστιανικοί λαοί, ηρνήθησαν τον Χριστόν, αυτομάτως, έχουν πέσει, εις την ειδωλολατρία, ή την χονδρή ειδωλολατρία, ή την λεπτή, εκείνη που ίσως, δεν φαίνεται,

και πολύ εύκολη. Ωστόσο, όλα αυτά, ο Απόστολος Παύλος, μας τα λέει, εις την προς Ρωμαίους επιστολή του, πρώτο κεφάλαιο 19-23, συμπτυγμένα, για να μας πει ποιος ήταν ο αρχαίος κόσμος, πώς εκινήθη, αλλά δυστυχώς, δυστυχέστερα, και πώς μέχρι σήμερα κινείται. Και λέει, το γνωστόν του Θεού, φανερόν εστιν εν αυτοίς. Το γνωστόν του Θεού. Δηλαδή, η γνώση του Θεού, έχει γίνει φανερή στους ανθρώπους.

Γιατί ο γάρ Θεός τις εφανέρωσε Γιατί ο Θεός εφανέρωσε τον εαυτόν του εις αυτούς. Επιλογεί ο Απόστολος και λέγει. Τα γαρ αόρατα αυτού, οι αόρατες ιδιότητές του. Από κτίσεως κόσμου, από τον καιρό που κτίστηκε ο κόσμος.

Γιατί εναπετέθησαν, σαν σφραγίδα, οι αόρατες ενέργειες του Θεού. Θέλετε ακόμη αγαπητοί μου; Όχι μόνο οι ενέργειες που σας ανέφερα προηγουμένως, αλλά και οι λεγόμενες ηθικές ενέργειες. Ακόμα και η αγάπη είναι αποτυπωμένη μέσα στο σύμπαν, και η αγάπη του Θεού, και το έλεος του Θεού, όλα.

Βλέπετε ότι δεν πάει να χαθεί τίποτε, παρότι το σύμπαν εμφανίζεται μετά την πτώση των πρωτοπλάστων, σημειώσατε αυτό. Δεν πάει να χαθεί τίποτε, απλώς θα δει ότι υπάρχει η πρόνοια και η αγάπη του Θεού, η οποία συνδυάζεται η αγάπη με τη σοφία.

Η πρόνοια δεν είναι παρά η συνισταμένη της δυνάμεως, της σοφίας και της αγάπης του Θεού. Λοιπόν, «τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται, ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ θειότης», δηλαδή η Θεότητα. Να σας το μεταφράσω: διότι οι αόρατες ιδιότητές του, δηλαδή η αΐδιος δύναμίς του και η Θεότητά του, βλέπονται καθαρά αφότου εδημιουργήθη ο κόσμος, και γίνονται νοητές διαμέσου των δημιουργημάτων. Αλλά αυτό που γίνεται νοητό διαμέσου των δημιουργημάτων, αυτό ακριβώς ελατρεύθηκε.

Ενώ αυτό έπρεπε να είναι το μέσον, ο τρόπος για να φτάσει ο άνθρωπος να γνωρίσει το Θεό. Εις το είναι αυτούς αναπολογήτους, για να γίνουν αναπολόγητοι, να μην πουν οι άνθρωποι δεν ήξερα. Διότι γνόντες τον Θεόν, ουχ ως Θεόν εδόξασαν ή ευχαρίστησαν, αλλ' εματαιώθησαν εν τοις διαλογισμοίς αυτών, και εσκοτίσθη η ασύνετος αυτών καρδία.

Φάσκοντες είναι σοφοί, ισχυριζόμενοι ότι είναι σοφοί, εμωράνθησαν και ήλλαξαν την δόξαν του αφθάρτου Θεού, εν ομοιώματι εικόνος φθαρτού ανθρώπου, και πετεινών και τετραπόδων και ερπετών. Έφτασαν στο σημείο, στο τέλος να θεοποιήσουν την κτίση και να πουν ότι ο Θεός είναι ένας άνθρωπος, του κάνουμε και το άγαλμά του, ένα πτηνό ή ένα τετράποδο, ένα φίδι, ένας κροκόδειλος, ό,τι άλλο.

Εκεί λέγει, έφτασε η ασύνετη, η ασυνέτατος καρδία των, δηλαδή η αφροσύνη τους. Ώστε λοιπόν, η ειδωλολατρία είναι όταν ο άνθρωπος περιορίζει τον πνευματικό του οπτικόν ορίζοντα, εις ό,τι είναι κτιστόν και δεν επεκτείνεται πέραν από εκείνο που βλέπει προς τον Θεό. Αυτό λέγεται ειδωλολατρία.

Αυτό το ό,τι κτιστόν, δυνατό να είναι τώρα, πέρα από τα δημιουργήματα όπως τα βλέπω, να θεοποιήσω τα ουράνια σώματα, να θεοποιήσω επίγεια αντικείμενα, πράγματα, ένα ποτάμι, δεν είχε θεοποιηθεί ο Νείλος, να θεοποιήσω τη θάλασσα στο πρόσωπο του Ποσειδώνος. Αγαπητοί μου, μέχρι σήμερα λατρεύουμε τη θάλασσα στο πρόσωπο του Ποσειδώνος, ακόμα δεν έχουμε αλλάξει και τη φρασιολογία μας.

Μη μου πείτε ότι είναι θέμα φρασιολογίας. Θέλουμε να διατηρήσουμε ίσως την παλιά μας τη φρασιολογία και να θυμόμαστε ότι είμαστε απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων και λέμε ότι ο Ποσειδών, ξέρω εγώ, ταράσσει τα νερά της θαλάσσης ή ο Εγκέλαδος ταράσσει τα έγκατα της γης και γίνεται σεισμός και άλλα πολλά.

Ήδη η φρασιολογία μας ακόμη δείχνει ότι μένουμε σε αυτά τα σχήματα. Θα μου πείτε, μα πιστεύουμε ότι υπάρχει Εγκέλαδος ή υπάρχει Ποσειδών; Μα σας εξήγησα, αγαπητοί. Άνθρωποι μορφωμένοι, σπουδαίοι άνθρωποι φτάνουν στο σημείο αυτό.

Αν το θέλετε, μπορεί να μην πιστεύουμε βεβαίως ότι είναι ο Ποσειδών, όπως τα πίστευε ένας απλός άνθρωπος, λατρεύοντας το άγαλμα του Ποσειδώνος, όμως ο μορφωμένος πιστεύει στη δύναμη της θαλάσσης, που τη λέει Ποσειδώνος, πιστεύει στη δύναμη, στη δύναμη της δημιουργίας ή στη δύναμη του εαυτού του και με τον τρόπον αυτόν αυτοθεώνεται ο φτωχός, κακέπορος άνθρωπος.

Έτσι, πέραν από αυτό, ακόμη ό,τι κτιστόν εις την δημιουργία δίνεται να είναι, ο πλούτος, η τέχνη, η τεχνική, η επιστήμη, ο ευδαιμονισμός. Ελέγετο μάλιστα, ελέγετο μάλιστα τον περασμένον αιώνα από μερικούς υπεραισιόδοξους φιλοσόφους ότι τώρα πια η επιστήμη θα φτάσει να λύσει όλα τα προβλήματα του ανθρώπου.

Ζήτω! Δεν έχουμε ανάγκη από το Θεό, δεν έχουμε ανάγκη από το Θεό, ζήτω η επιστήμη, ζήτω η τεχνική. Αν η επιστήμη και η τεχνική κατάφερε να λύσει ή να πολλαπλασιάσει τα ανθρώπινα προβλήματα, αυτό αγαπητοί μου δεν είναι ανάγκη να σας το αποδείξω ούτε καν να σας το αναφέρω. Ζούμε στην εποχή μας. Εκείνοι που έλεγαν δώστε μας πίστωση 100 χρόνια και θα ιδείτε ποιος θα γίνει ο κόσμος, τον είδανε ποιος έγινε. Δεν εξέπνευσε, ωστόσο, και ετοιμαζόμαστε για τρίτο παγκόσμιο πόλεμο. Οπότε βλέπετε και οι αρρώστιες και οι ψυχοπάθειες και οι καρκίνοι και οι άνθρωποι οι αλλόφρονες κινούνται και η πάσα διαφορά και η τρομοκρατία και τόσα πράγματα, αγρίεψε ο άνθρωπος.

Ο Θεός θέλει αυτά να υπηρετήσουν τον άνθρωπο όσο ζει στην παρούσα ζωή, σ' αυτήν την κοιλάδα του κλαυθμώνος, μέχρι να έλθει η ώρα της αναστάσεως των νεκρών. Αλλά όχι όμως να φτάσουν αυτά τα οποία είναι παρηγορητικά στοιχεία του παρόντος κόσμου να φτάσουν να γίνουν ο Θεός μας. Ο Θεός είναι γνωστό πάντα, γκρεμίζει τα είδωλα. Αλλά να προχωρήσει λίγο περισσότερο.

Είδωλο ακόμη, αγαπητοί μου, είναι και το σπίτι μας, και οι συγγενείς μας, και τα παιδιά μας.

Πόσες φορές δεν κάναμε σαν στόχο και σκοπό της ζωής μας ένα ευτυχισμένο σπίτι, νομίζοντας ότι αυτό είναι το πᾶν. Μη μας γελά ότι πάμε κάπου-κάπου και στην Εκκλησία. Μη μας γελά το θέμα, μας ξεγελά, μας απατά, ότι μπορούμε και να κοινωνούμε και να εξομολογούμε.

Στο μεδούλι μας, είμαστε ειδωλολάτρες. Αν το θέλετε, ναι, πιστεύουμε στα αγαθά μας, πιστεύουμε στο σπίτι μας, πιστεύουμε στα παιδιά μας. Γι' αυτό, αν το θέλετε, ταρασσόμεθα άμα τα χάσουμε. Βγάλετε παρακαλώ το αντικείμενο της λατρείας από τα μάτια ενός λάτρου και θα δείτε αυτός πώς θα ταραχθεί.

Άμα συνεχώς φύγει από μπροστά από τα μάτια σου, το σπίτι σου, τα παιδιά σου, θα ταραχθείς, θα ταραχθείς, όχι εκείνη τη φυσική ταραχή που στενάμε όλοι, που είναι στοιχειώδες πράγμα και ανθρώπινο, όταν χάσω έναν άνθρωπό μου, χάσω το σπίτι μου, είναι πολύ φυσικό, ένα λυπηθώ κάπως κτλ, δεν θα ξεσπάσω στα γέλια, είναι πολύ φυσικό. Όταν θα φτάσω όμως να αυτοκτονήσω, να τρελαθώ ή ό,τι άλλο να κάνω, τι σημαίνει; Σημαίνει ότι αυτά τα είχα κάνει είδωλα.

Τα λάτρευα χωρίς να το καταλαβαίνετε. Βλέπετε πώς μπαίνει λοιπόν η ειδωλολατρία μέσα στη ζωή μας. Γι' αυτό το λόγο, αγαπητοί μου, βλέποντας όλα αυτά όπως τα αναλύσαμε και τα αναλύουμε, μπορείτε να υπολογίσετε τι βάθος ειδωλολατρίας επικρατεί εις τους ανθρώπους και μάλιστα εις τους χριστιανούς και ιδιαίτερα εις την εποχή μας.

Αυτή λοιπόν είναι η ειδωλολατρία. Αλλά τι μπορεί να υπάρχει πίσω από αυτή την κατάσταση; Τι μπορεί να υπάρχει πίσω από του να λέγω το είδωλό μου, τη λατρεία μου είναι ο ήλιος, η σελήνη, ο ευδαιμονισμός, το παιδί μου, ο πλούτος, η τέχνη, η τεχνική; Τι μπορεί να κρύβεται; Άκουσα, το χαρακτηρίζει αυτός ο Κύριος, ο θρόνος του σατανά, εκεί όπου ο σατανάς κάθηται.

Είναι δυνατόν, εκείνα που ανακλούν τις ιδιότητες του Θεού, να πηγαίνει ο διάβολος και να θρονιάζεται; Και λέγω τη λέξη θρονιάζω, γιατί είπε ο Κύριος ότι είναι ο θρόνος του σατανά, και ακόμη να κατοικεί, γιατί ο Κύριος είπε ότι κατοικεί εκεί ο σατανάς.

Και συγκεκριμένα, αν το θέλετε, όταν ο Κύριος ομιλεί στην επιστολή του προς τον Επίσκοπο της Περγάμου, για την ειδωλολατρία, ότι εκεί είναι ο θρόνος του σατανά, δεν ήταν παρά ο θρόνος του Διός. Τεράστιος βωμός, τεράστιον άγαλμα, περιώνυμα και θεωρείτο υπέρλαμπρος, η πλέον κατείδωλος πόλις της Μικράς Ασίας.

Φημισμένη για τα ιερά, φημισμένη, σας είχα πει την περασμένη φορά, όταν κάναμε την εισαγωγή. Και λέγει ο Κύριος τώρα, ότι αυτός ακριβώς ο βωμός του Διός, ο οποίος υπέρκειτο της πόλεως, σε ένα λόφο 300 μέτρων ύψους, ότι είναι ο θρόνος του σατανά. Πώς αυτό συμβαίνει, ακούσατε. Ο διάβολος, ο Εωσφόρος, αυτός που φέρει την αρχή, άγγελος ήταν, φωτεινός, έπεσε, διότι υπερηφανεύτη, έπεσε από των ουρανών, έπεσε, όπως λέγει μια ευχή εξορκισμών, εκ της φωτοφορίας και έπεσε εις τον ορατόν, κτιστόν κόσμον.

και ευρέθηκε εις αυτόν ως υπόδικος. Εγκρεμίστηκε. Βέβαια αγαπητοί μου, πώς τα πνεύματα τα πονηρά, τα αγαθά πρώτα, με την υπερηφάνειά τους έγιναν πονηρά, αυτό πώς μπορούμε να το καταλάβουμε πιο πολύ και ότι γκρεμίστηκαν από την φωτοφορία, δεν καταλαβαίνουμε πιο πολλά.

Τούτο μόνο ότι οι άγγελοι δεν είναι αυτόφωτα, είναι ετερόφωτοι, ο άγγελος είναι φωτεινός, αλλά από πού παίρνει την φωτεινότητά του; Την παίρνει από τη Θεία Δόξα, από τη Θεία Ενέργεια, γιατί ο Θεός φως ἐστι. Ο διάβολος έχασε αυτό το φως του Θεού, τη Θεία Δόξα, και έμεινε άμοιρος Θείας Δόξης. Είναι το φως της μεταμορφώσεως στο Θαβώρ. Το έχασε αυτό, γι' αυτό έμεινε σκοτεινός.

Στην ένστασή ή στην απορία σας, πώς ο διάβολος μετασχηματίζεται εις άγγελον φωτός, θα σας απαντούσα ότι δεν πρόκειται περί του φωτός του ακτίστου, αλλά περί κτιστού φωτός, αυτό το φως το οποίο έχει και ο ήλιος και αυτός ο λαμπτήρας αυτή τη στιγμή που ανάβει.

Τώρα πώς μπορεί ο διάβολος να παίρνει αυτό το υλικό φως και να περιβάλλεται, όπως ακριβώς και πώς μοιάζει ότι υλοποιείται και εμφανίζεται, αυτά αποτελούν μυστικά του πνευματικού κόσμου τα οποία δεν μπορούμε να διερευνήσουμε.

Το θέμα είναι ότι αυτό το φως που έχει ο διάβολος είναι κτιστόν και πλανά τον άνθρωπο, γι' αυτό οι πνευματικοί άνθρωποι, αυτοί που ζουν στην άσκηση, έχουν και αυτή την ικανότητα που λέει ο Απόστολος Παύλος στα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, που είναι η διάκριση, και το τονίζει και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, να διακρίνουν τα πνεύματα, εάν είναι από τον Θεό.

Εμφανίζεται ο διάβολος με φως, και να πω, είναι άγγελος, έχει την άκτιστον ενέργεια ο άγγελος, είναι ο διάβολος με την κτιστή ενέργεια, και συνεπώς, να πλανηθώ. Ο πνευματικός άνθρωπος, αυτός που έχει το πνεύμα του Θεού και έχει το χάρισμα αυτής της διακρίσεως, πράγμα αγαπητοί μου πολύ δύσκολο, σας το λέγω ειλικρινά, λέγει είναι ο διάβολος.

Και τότε μόλις το πει αυτό ή το σκεφτεί, ο διάβολος γίνεται άφαντος. Πάντως έπεσε ο διάβολος και έπεσε εις τον ορατόν, κτιστόν κόσμον ως υπόδικος. Ότι έπεσε ως υπόδικος, το βλέπουμε αυτό από εκείνο το καταπληκτικό, με τον δαιμονισμένο τον Γεργεσηνό, που οι δαίμονες εζήτησαν από τον Κύριο της Δόξης, να μην πάγουν στην κόλαση, αλλά να μείνουν ακόμη εις τον κόσμον αυτόν, διότι ξέρουν ότι είναι υπόδικοι οι δαίμονες και ότι η κόλαση είναι ο τόπος της τιμωρίας των, για τους οποίους δαίμονες έγινε η κόλαση.

Και τότε ζήτησαν να μείνουν ακόμη στον ορατόν κτιστόν κόσμο και ζήτησαν να μπούνε στους χοίρους, δεν θυμάστε, δεν γνωρίζετε, δηλαδή να βρίσκονται εδώ, εις τον υλικόν κτιστόν ορατόν αυτόν κόσμον. Γι' αυτό και είπαν εις τον Κύριον, ἦλθες βασανίσαι, προ καιρού βασανίσαι ημάς, ήρθες να μας βασανίσεις πριν ακριβώς την ώρα μας. Η αιτία που έπεσαν οι δαίμονες, δηλαδή οι άγγελοι και έγιναν δαίμονες, πρώτος ο Εωσφόρος, ο Αρχηγός, ή το Υπερηφάνειο. Κρατήστε αυτό. Αποτελεί το κλειδί του θέματός μας. Ή το Υπερηφάνειο. Οι άνθρωποι τώρα, όταν χάνουν τον Θεό, σταματούν μπροστά στην κρίση.

Πώς χάνουν οι άνθρωποι τον Θεό; Είναι γνωστό ότι ο Αδάμ και η Εύα δεν έχασαν τον Θεό, διότι πριν στον Παράδεισο είχαν κοινωνία με τον Θεό, είχαν κοινωνία. Μία κοινωνία, ξέρετε ποια; Εκείνη την οποία θα έχουμε και εμείς στη Βασιλεία του Θεού. Ανείπωτη κοινωνία, δεν ξέρουμε πώς. Εκείνο το ήλθε ο Κύριος κατά το δειλινό, δείχνει συνηθισμένη επίσκεψη του Θεού, ανείπωτο πράγμα, πώς ακριβώς στη Βασιλεία του θα είναι οι άνθρωποι σε μια με τον Θεό. Αυτή η κοινωνία χάθηκε, διεκόπη, τότε οι πρωτόπλαστοι δεν είχαν χάσει τον Θεό. Είχαν φοβερή εμπειρία.

Τα παιδιά τους ζήσαν στην αμαρτία, όπως ο Κάιν, αλλά και αυτοί από την παράδοση των γονέων των δεν είχαν χάσει τον Θεό. Από την τρίτη γενεά και παρακάτω αρχίζει η απώλεια του Θεού. Ο Κάιν δεν έχασε γιατί βλέπουμε ότι ομιλεί με τον Θεό.

Ο Άβελ δεν έχασε γιατί βλέπουμε ότι ομιλεί με τον Θεό, προσφέρει θυσία κλπ. Αλλά παρακάτω, παρακάτω, όσο προχωρούν οι γενεές αρχίζει να συσκοτίζεται η γνώση του Θεού. Τι είναι εκείνο το οποίο συσκότισε τη γνώση του Θεού; Η αμαρτία. Η αμαρτία, αγαπητοί, είναι ένας καπνός ο οποίος μας καλύπτει τον ορίζοντα που εκεί θα βλέπαμε το πρόσωπο του Θεού.

Έτσι, όταν ο άνθρωπος χάσει τον Θεό και αρχίζει να βλέπει την κτίση, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι μπορεί να υπάρχει κάποιος που έκανε την κτίση και ανακλά, όπως σας έλεγα προηγουμένως, τις ιδιότητές του μέσα στη δημιουργία, τότε αρχίζει να λατρεύει τα κτίσματα.

Επειδή ο διάβολος είναι υπόδικος εις τον παρόντα κόσμον, βλέποντας τον άνθρωπο να λατρεύει τα κτίσματα, να λατρεύει το δέντρο, να λατρεύει το ποτάμι, να λατρεύει το βουνό, την πέτρα, τότε επειδή είναι υπερήφανος πάει και θρονιάζεται, είδατε, θρονιάζεται, πάει και θρονιάζεται στο αντικείμενο εκείνο που λατρεύει ο άνθρωπος.

Ο άνθρωπος, Έτσι, Ο άνθρωπος, Λατρεύοντας τα αντικείμενα, στην πραγματικότητα, Λατρεύει τον διάβολο, Γιατί, Φωλιάζει ο διάβολος, Μέσα εις τα τα κτίσματα, Επειδή, Πας Ανίατα, Από την υπερηφάνεια , Και όπως ξέρετε, Το μεγαλύτερο, Η μεγαλύτερα ευχαρίστηση, Του ανοιάτου, Στην υπερηφάνεια, Όντως, Είναι να προσκυνήσει, Άμα προσκυνηθεί, αισθάνεται ότι επέτυχε το μεγαλύτερο πράγμα. Στον υπερήφανο θα δείτε να μην υπάρχει ανάγκη ούτε από χρήματα, όσο το όνομά του, να πουν για αυτόν, να πουν για αυτόν. Γι' αυτό λέγει και η παροιμία η γνωστή, τα χρήματα, λέει, πολλοί τα εμίσησαν, τη δόξα κανείς. Είναι η έπαρσις, η υπερηφάνεια, αθεράπευτο πράγμα, για να το προσέξει κανείς. Στον διάβολο, αγαπητοί μου, είναι αθεράπευτοι πλέον.

Και έτσι ικανοποιείται ο διάβολος να λατρεύεται και να προσκυνείται, φωλιάζοντας μέσα στα κτίσματα που οι άνθρωποι οι ταλαίπωροι χάσαν, μπέρδεψαν τον Θεό με τις ενέργειες που ανακλώνται στην κτίση, και ελάτρευαν χωρίς να το καταλαβαίνουν, ελάτρευαν τον διάβολο.

Αλλά δεν είναι μόνο το αντικείμενο το οποίο θα λατρευτεί, είναι και άλλα πράγματα, όπως και προηγουμένως σας είπα, η ειδωλολατρία, δεν είναι μόνο να προσκυνείς ένα δέντρο, ένα βουνό, αλλά και η τέχνη και η τεχνική και η επιστήμη και όλα αυτά σας είπα γίνονται ομοίως, και ο πλούτος και τα χρήματα γίνονται όλα αυτά ομοίως είδωλα, τα οποία λατρεύει ο άνθρωπος, προσκυνά ο άνθρωπος.

Ο αφιλότιμος σατανάς φωλιάζει και εις αυτά. Και τότε μεταβάλλονται και άλλα πράγματα σε στοιχεία λατρείας του διαβόλου. Το γενετήσιο, γιατί παραδείγματος χάριν, οι σχέσεις των συζύγων είναι στο σχέδιο του Θεού.

Και αυτό το σχέδιο του Θεού είναι τοποθετημένο σε μια συζευξή, δύο στοιχεία. Της ηδονής και του σκοπού. Από τη στιγμή τώρα, μέσα στο σχέδιο του Θεού, έστω και παροδικών αγαπητοί μου, έστω και παροδικών σχεδίων, πάντως έτσι, από τη στιγμή που θα έρθει τώρα ο άνθρωπος να χωρίσει αυτά τα δύο και να κρατήσει την ηδονή και να πετάξει τον σκοπό που είναι η τεκνογονία, τότε λατρεύει το ήμισυ, λατρεύει εκείνο το οποίο ο Θεός δεν θα ήθελε, την ηδονή λατρεύει, πάει ο διάβολος και χώνεται εκεί και συνεχώς, είσαι πόρνος, είσαι ειδωλολάτρης. Λατρεύεις τον διάβολο. Γιατί η πορνεία δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο διαχωρισμός του σκοπού από την τεκνογονία.

Διαχώρισες, είσαι ειδωλολάτρης. Τότε θα μου πείτε, μα τότε πρέπει να είμαστε όλοι ειδωλολάτρες. Μα αυτό σας έλεγα πίσω, ότι είμαστε όλοι ιδωλολάτρες. Θέλετε ακόμη κάτι άλλο, αγαπητοί μου; Όταν ο Απόστολος Παύλος απαριθμεί τέσσερις μορφές ανηθικότητας, Μη πλανάστε, λέει στους Πορινθιούς το 6ο κεφάλαιο, 16 τίθος μη πλανάσθε, ούτε πόρνοι, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε ἀρσενοκοῖται, μαλακοί είναι οι ομοφυλόφιλοι και αρσενοκοίται είναι πάλι οι ομοφυλόφιλοι στις δύο όψεις του πράγματος, Βασιλείαν Θεού, που πληρονομίζουν Τα λέγω άμα, γιατί για αυτά τα τελευταία αμαρτήματα είναι πολύ της μόδας. Βασιλεία Θεού δεν θα κληρονομήσουν, είπε, τέσσερα, τέσσερις μορφές ανηθικότητας.

Οι δυο είναι κατά φύσιν, αλλά παρά νόμον, κατά φύσιν, αλλά παρά νόμον. Η πορνεία είναι κατά φύσιν, αλλά είναι παρά νόμον, παρά την εντολή του Θεού. Και η μοιχεία, σου λέγει, η δική σου, τι είπα σε εκείνη. Είναι παρά νόμον, η πράξη κατά φύσιν. Οι δύο άλλες μορφές είναι παρά φύσιν.

και συνεπώς κατά μείζοντα λόγο και παρά νόμον, είναι αυτό το μόνο. Μόλις αναφέρει την πορνείαν παρεμβάλλει την ειδωλολατρία και τώρα το χωρίο πλήρως είναι ως εξής, μη πλανάσθε, ούτε πόρνοι, ούτε εἰδωλολάτραι, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε ἀρσενοκοῖται, βασιλείαν Θεού ου κληρονομήσουσιν.

Γιατί ο Άγιος του Θεού Παύλος παρενέβαλε στην ειδωλολατρία; Γιατί απλούστατα, απλούστατα, αυτά τα πάθη είναι ειδωλολατρία, δηλαδή βλέπετε ο διάβολος εκεί. Ανοίξτε, αγαπητοί μου, το πρώτο κεφάλαιο, ή στην προς Ρωμαίους επιστολή, να ιδείτε ακριβώς αυτό και μάλιστα, ο Θεός, λέει εκεί ο Απόστολος Παύλος, επειδή οι άνθρωποι πέσαν στα αμαρτήματα αυτά, επέτρεψε να πέσουν σε μια ακόμη σκληροτέρας μορφής της ειδωλολατρίας, ως τιμωρία του, γιατί ξέρετε, έχουμε πολλά σκαλοπάτια ειδωλολατρίας, έτσι, λέει ένας πατήρ της Εκκλησίας μας, ορθότατα, ότι το σπέρμα, που προσφέρεται στην πορνεία, είναι σπονδή στο διάβολο.

Γι' αυτό το λόγο, ο Κύριος, αγαπητοί μου, απεκάλεσε τον κέντρο της ειδωλολατρίας, την Πέργαμο,

και προφανώς αυτόν τον τεράστιο βωμό του Διός που σας ανέφερα προηγουμένως, που υπέρκειτο της πόλεως και δέσποζε της πόλεως, κατοικία του σατανά και θρόνον. Αυτή η αλήθεια, ότι οι δαίμονες κατοικούν εις την ορατήν κτίσιν και επιδρούν δυσμενώς επί των ανθρώπων, όταν αυτοί βεβαίως οι άνθρωποι προσκολλώνται στα κτίσματα, φαίνεται ακόμη και από τις ευχές της Εκκλησίας μας, τους εξορκισμούς, του μεγάλου ευχολογίου.

Αν θα δείτε μέσα εκεί στις ευχές, θα δείτε να δεσπόζει αυτή η κεντρική ιδέα, ιδιαίτερως μάλιστα εις τις ευχές του εξορκισμού, εις το μυστήριο του βαπτίσματος. Πριν τελέσουμε το μυστήριο του βαπτίσματος, βυθίσουμε το παιδί, τον άνθρωπο που βαπτίζεται εις το νερό, εις το όνομα του Αγίου Τριαδικού Θεού με την τριπλήν κατάδυσιν και ανάδυσιν, είδατε που διαβάζουμε κάποιες ευχές και φυσούμε και το νερό.

Αυτές οι ευχές, αγαπητοί μου, είναι εξορκισμοί. Διώχνουμε το διάβολο που εμφωλεύει στο νερό. Γιατί η κτίση δεν μονοκρατείται και ανά πάσα στιγμή διώχνουμε το διάβολο. Σας είπα, είναι υπόδικος ο διάβολος και πλανά της νύκτης.

Γι' αυτό και σε εκείνους που προσέχουν σε αυτά, όταν πάνε έξω στην εξοχή και λένε, ακούσαμε φωνές, γέλια, στο βουνό που δεν υπάρχει άνθρωπος, γέλια, κλάματα και παράξενα, αλλά πράγματα και φαινόμενα μυστηριώδη και λοιπόν, οι δαίμονες, οι δαίμονες που πειράζουν τους ανθρώπους και διασκεδάζουν εις βάρος των ανθρώπων, στην κακότητά του, ναι, γι' αυτό και εμφυσούμε το πρόσωπο που θα βαπτιστεί, είδατε, ο ιερεύς εκεί που δίνει τις ευχαριστίες και είδε το άνθρωπος, στρέφεται προς δυσμάς, ξέρετε γιατί στρέφεται προς δυσμάς, γιατί ακόμη δεν είδε το φως του Χριστού, βλέπει προς δυσμάς, βλέπει προς τον διάβολο,

και τότε ο ιερεύς φυσά σταυροειδώς, κάνει αυτό με το στόμα του, ο ιερεύς διώχνει τον διάβολο, στρέφεται προς ανατολάς ο άνθρωπος και πηγαίνει τώρα στην κολυμβήθρα, θα αναπτύξει, για μια κατοχύρωση όσα σας είπα είναι αλήθεια, είναι μέσα σε αυτή την πράξη της Εκκλησίας μας, ενσωματωμένα.

Ακόμη κάτι άλλο, αν διαβάσετε βίους Αγίων θα σας φανούν αυτά παράξενα. Και θα πείτε για μια στιγμή, ίσως αυτά είναι και μύθοι. Πολλές φορές οι Άγιοι όταν συνέτριβαν τα αγάλματα των θεών, τότε, στην εποχή της ειδωλολατρίας, τότε βγαίναν από τα αγάλματα φωνές, φωνές, κραυγές, βλασφημίες, διαμαρτυρίες, απειλητικές φωνές ὑπὸ τὸ ἔδαφος.

Αυτό δείχνει ότι οι δαίμονες διαμαρτύρονταν, γιατί πήγε ο Άγιος να τους γκρεμίσει τις φωλιές τους που εκεί ελατρεύονταν από τους ανθρώπους. Θα σας πω όμως και μια γεωγραφική κατοχύρωση με την οποία και θα τελειώσω, για να ιδείτε ότι αυτά δεν αποτελούν μύθους αλλά είναι μια φοβερή πραγματικότητα.

Όπως γνωρίσατε, όταν κάποτε οι Εβραίοι έκαναν ένα πόλεμο στους Φιλισταίους, οι Φιλισταίοι κίνησαν τον πόλεμο, τελικά κατά θεία τιμωρία και παραχώρηση επέτρεψε ο Θεός να λαφυραγωγηθεί η κιβωτός του Θεού, η κιβωτός της Διαθήκης.

Γεμάτη χαρά και αγαλλίαση οι Φιλισταίοι πήραν το πολύτιμο αυτό λάφυρον και το έφεραν εις τον ναόν του θεού Δαγών, εις τον ναόν του θεού Δαγών, και το ετοποθέτησαν εις τα πόδια του θεού Δαγών ως λάφυρον.

Ακούστε τώρα το κείμενο παρακάτω εις το Πρωτοβασίλειον, στο Πέμπτο κεφάλαιο, Ήδων και Ιδού, πήγαν την άλλη μέρα το πρωί, Ήδων και Ιδού, Θαγών με πτώκος επί πρόσωπον αυτού ενώπιον κιβωτού του Θεού. Είχε πέσει το άγαλμα όπως ήταν στο πάθρο του στήμενο, έπεσε κατά τρόπον που το πρόσωπό του εστρέφεται προς την κιβωτό του Θεού και ήγηραν τον Δαγόν και κατέστησαν εις τον τόπον αυτού, δηλαδή σήκωσαν οι φιλιστέοι το άγαλμα και το ξανάστησαν πάλι και εγένετο όταν όφησαν το πρωί έγινε, όταν το όλο πρωί ξημέρωσε και ηδούν Δαγόν με πτωχός επιπρόσωπος, αὐτοῦ, ἐνώπιον κιβωτοῦ διαθήκης κυρίου, καὶ ἡ κεφαλὴ Δαγων καὶ ἀμφότερα τὰ ἴχνη χειρῶν αὐτοῦ ἀφῃρημένα ἐπὶ τὰ ἐμπρόσθια αμαφεθ ἕκαστον, καὶ ἀμφότεροι οἱ καρποὶ τῶν χειρῶν αὐτοῦ πεπτωκότες ἐπὶ τὸ πρόθυρον, πλὴν ἡ ῥάχις Δαγων ὑπελείφθη.

Πάλι ξανά έπεσε το άγαλμα, έσπασε το κεφάλι, τα χέρια, όλα τα άκρα έσπασαν, έμεινε μόνο η ράχις, εστραμμένη προς την κιβωτό του Θεού. Αυτό σημαίνει: οι δαίμονες που φώλιαζαν μέσα στο άγαλμα του Δαγών, όταν είδαν την κιβωτό του Θεού. Τι ήταν στην αλήθεια; Ήταν κιβώτιον που είχε μέσα τις πλάκες.

Η κιβωτός του Θεού ήταν η παρουσία του. Αν θέλετε, ήταν το υποπόδιο των ποδών του, που καλεί ο ψαλμωδός να προσκυνήσουμε το υποπόδιο των ποδών αυτού. Μάλιστα, με το σημείο αυτό, ελάτε αύριο το βράδυ στις 8.30 η ώρα, να ακούσετε για τη Δευτέρα Εντολή που λέγει: δεν θα προσκυνήσεις ό,τι υπάρχει στον ουρανό επάνω, στη γη και κάτω από τη γη.

Και όπως έχουμε το θέμα της εικόνος και το θέμα του Τιμίου Σταυρού, πώς ακριβώς και τι ακριβώς προσκυνούμε, να το κλειδί, κοιτάξτε το: προσκυνούμε το υποπόδιο των ποδών αυτού. Και ο Τίμιος Σταυρός, αγαπητοί, είναι το υποπόδιο των ποδών αυτού. Αν το θέλετε, απλώθηκε ο Υιός του Θεού επάνω εις τον Σταυρόν, και είναι Τίμιος ο Σταυρός, φρικτός εις τους δαίμονας, αυτών που αρνούνται οι Χιλιαστές, και τον αρνούνται γιατί; Που είναι φυσικό, αφού είναι δαιμονισμένοι οι άνθρωποι, αφού είναι δαιμονισμένοι οι άνθρωποι. Λοιπόν αγαπητοί, ο Δαγών έπεσε κάτω και έσπασε μπροστά στην κιβωτό του Θεού. Οι δαίμονες δεν μπορούσαν να αντέξουν τη Θεία Λάμψη, όχι ορατή στα μάτια των ανθρώπων, αλλά στα μάτια των δαιμόνων. Είναι αυτό που πολλές φορές πηγαίνουν οι δαιμονισμένοι στον Άγιο Διονύσιο, ή στον Άγιο Γεράσιμο, ή στον Άγιο Σπυρίδωνα,

και φωνάζουν οι δαίμονες, καίγομαι, καίγομαι. Τι θα πει καίγομαι; Είναι η Θεία Δόξα, η οποία δεν οράται από τους ανθρώπους, αλλά οράται από τους δαίμονες, και οι δαίμονες πραγματικά καίγονται. Αλλά αγαπητοί μου, αυτοί είναι οι ναοί, κατοικεί ο διάβολος και λατρεύεται ο διάβολος. Τι να σας πω, τι να σας πω άλλο, παρά μόνο εκείνο που λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, να επαναλάβω που τελειώνει την επιστολή του: ἀδελφοί, τεκνία, λέγει εκεί, ἐγὼ θὰ σᾶς ἔλεγα ἀδελφοί, φυλάξατε ἑαυτοὺς ἀπὸ τῶν εἰδώλων, ας φυλαγόμαστε από τα είδωλα, γιατί τα είδωλα είναι πολλά και πλούσια στην εποχή μας, όπως θα δούμε πιο κάτω, τα βαθέα του Σατανά. Έχουμε την κατοικία του Σατανά, έχουμε τον θρόνο του Σατανά, έχουμε και τα βαθέα του Σατανά, αλλά για αυτά, πρώτο ο Θεός, θα μιλήσουμε την ερχομένη Κυριακή.