The Prophet Job

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Those of you who were with us for our last talk will remember that our subject was one of the prophets of the Old Testament—specifically, the Prophet Jonah. His story contains profound moral teaching, precisely because it speaks so directly to our own condition.

It reflects our own measure—the way we think, unfortunately. We do not take God’s word as it is, but always pass it through the filter of our own reasoning. “Yes,” we say, “God said that, but…” We insert that “but,” as though God might have made a mistake. And so, as I was saying, the story of the Prophet Jonah fits many of us perfectly. The Old Testament contains many such things, but unfortunately…

Likewise, it is a book that remains hidden from many people. In this series of talks, I would like to bring certain figures to light. By discussing them, we too can be edified, because many truths are revealed through them—truths that otherwise remain hidden.

Tonight, allow me to bring to light another great figure. We often refer to him, yet hardly any of us have ever read his life, which is contained in forty-two chapters of the Old Testament.

This is the man called Job. We speak of the patient endurance of Job and often refer to his person, but in reality he remains hidden from us. Allow me, then, to bring him to your attention, together with the book that recounts these events and the holy family it portrays, from whom we can learn something, if we are willing.

The author tells us, quite simply, the following:

«There was a certain man in the land of Ausitis» — that is the name of the place where the man called Job lived — «and this man was blameless and upright.» It was a hard thing in the Old Testament for a person to be blameless and upright, when even today, with the grace of God to help us, we cannot easily be blameless and upright.

How much more, then, without grace — what difficulty a person must have met, and would still meet, in trying to be blameless and upright. And fearing God — fearing God. Do you know how that word is interpreted? What does "fearing God" mean? "Fearing God" means "revering God," holding God in reverence. He took God into account; he reckoned with God.

Likewise, when it says that the wife should fear her husband, it means that she should respect him, take him seriously, and have regard for him. This is what “I fear God” means. I fear to do such a thing because I take God into account—not because He may strike me or send me to Hell, but because I revere Him. I cannot do such a thing before Him.

So, fearing God and keeping away from evil, he fled — he kept his distance from anything that his conscience, not the law, told him was wrong. Not the law, because clearly he did not live under the law. Or, if we grant that he was under the law as well, then he comes after Moses; otherwise, he came before Moses — because we do not know exactly when he lived.

In any case, he feared God and abstained from every evil. These are qualities that are difficult to find today even in a person living under grace, yet we find them in a man of the Old Testament.

This should convict us, show us what we truly are, and remind us that what Christ preaches is possible. A person can put it into practice, provided that he truly desires to do so.

So the author tells us Job’s name and homeland, and tells us that he was blameless, upright, God-fearing, and one who abstained from evil. You understand that such a person would be proverbial today—a truly great man.

A man, as we would say, made for Paradise. He also tells us about his family; clearly he was married. And there were born to him seven sons and three daughters. In those days they knew nothing of abortion. They knew what a family meant back then. They believed in God.

People were God-fearing then. Today, people do not fear God. They fear a dog or a cockroach. A lady climbs onto the table because a little mouse may dart out, yet she does not fear to kill her own child in cold blood.

To become a murderess with premeditation. She is not afraid of that; in fact, she even pays to have it done. This man, however, had ten children—evidently, as many as God gave him, that many he had. Seven sons and three daughters were born to him. The text also tells us about his financial circumstances.

It does not say whether he owned factories or real estate, or anything of that kind. It says that he had sheep and livestock—the kind of wealth a person could possess in those days—and it lists the following:

“His livestock consisted of seven thousand sheep”—he had seven thousand sheep—“three thousand camels”—he had three thousand camels—“five hundred yoke of oxen, five hundred donkeys, and a very great number of servants. And that man was the greatest of all the people of the East.”

In other words, he was the richest man of his time. In just a few words, then, the author of the Book of Job—whom some identify as Moses and others as Solomon—describes Job for us.

The author then describes how Job’s children related to one another. They did not form close ties with other families; their relationships remained within the families of the brothers and sisters. Today they would celebrate in the first house, tomorrow they would eat in the second, and the next day in the third.

In this way they went around among all ten homes and maintained their bonds with one another. They did not allow foreign influences into their homes—the so-called weeds to be sown among them. For I do not know whether you realize it, but today there are no entirely innocent social circles, not even among close relatives.

The ones who lead our children astray—and us as well—are their closest relatives: cousins, uncles, brothers, and so on. They are the ones who corrupt them. No one can dispute this; I have evidence to support what I am saying. So, Scripture says, “His sons would go and hold feasts in their homes, each on his appointed day.” They had arranged it: this Sunday at George’s house, the next at Nick’s, then at Katina’s, then at John’s, and so on.

And they would send for their three sisters and invite them to eat with them.

And when the days of feasting were over, their father kept watch over them.

Job would send for them and purify them. What did he do? It was as though he offered a service to God on their behalf. And why did he do this? Perhaps they had sinned among themselves. Perhaps an evil thought had entered their hearts, or perhaps they had said something they should not have said.

Perhaps they had drunk one glass of wine too many and begun to speak carelessly, and so on. Their father considered it his duty to make atonement before God, in case his children had done something contrary to His will. What do parents do today, when someone brings their daughter home at daybreak?

Or when their son sleeps and eats away from home? What do the parents do? How do they conduct themselves in such matters? What do they ask of God, and what do they offer to God? Or do they imagine that they bear no responsibility at all?

God gave the child to them as a little angel. How has the child now become a little devil, listening to no one, doing whatever he pleases, and following the ways of the flesh and of the world? Listen, then, to what Job teaches us here.

This man, it says, offered burnt offerings according to the number of all his children, one for each by name. However many names there were, that many animals he offered, according to their number. For Job said, “Perhaps my sons have sinned.” He had no concrete evidence of anything, but perhaps they had sinned and blasphemed God in their hearts—that is, perhaps they had failed to do what was right, what...

He did what was right, what God would have desired. “Thus Job did continually.” He did this every time his children feasted, even though their gatherings were only among themselves as a family. All this concerns the family, and it leaves us a great lesson: how we must conduct ourselves when we have a family, for one day we shall give a fearful account to God for it.

He will demand an account from us: “What did you do with the child I gave you? Where is your child now? What did you make of the child? How did you guard the child?” For caring for a child does not mean only making sure that the child eats nothing sour or spoiled and does not suffer food poisoning.

As far as these things are concerned, God has already made provision for the child, even apart from you as its mother. He has given it a tongue to tell when something is sour, and a nose to tell when something is spoiled. God has given it many safeguards, so that what it eats is checked before it goes down and certain dangers can be prevented.

But in spiritual matters, a person must know that he will give an account to God. And so this holy man and this holy family were one day subjected to a temptation such as no one else in the world had ever endured.

People turn to God so that they will not become ill, so that no misfortune will come near their neighborhood, so that no funeral will pass through their home—so that nothing bad will happen. This is often why they turn to God. But that is mistaken. It has nothing to do with true faith.

Illness is one thing, and our relationship with God is another. They are two distinct matters. It is not that God lacks the power to keep you from becoming ill, from suffering pain, or from undergoing sorrow and hardship. But many times He permits these things because they help you become a better person.

If gold remains as it comes out of the mine, it is worth little. But if it passes through one furnace, and then another, and then another, it becomes twenty-four-carat gold; it becomes a precious ornament. In the same way, a human being must pass through God’s testing furnace.

Now a conversation takes place in heaven. While Job is with his family, caring for them, sheltering them, and watching over them, a conversation takes place in heaven—a conversation between God and the devil.

At one point the Devil presented himself before God in heaven, and God asked him, "Where have you come from?" And in his pride he answered God insolently: "I have gone about the earth and walked up and down in it, and here I am." I have walked the earth, he says, I have gone all around it, and now here I stand before you as well.

Do you know what it means when he says, “I walked the earth and went all around it”? It means, “I have the whole earth beneath my feet.” This, of course, is prideful boasting. Yet even today, amid all this collapse, all this atheism, all this unbelief, and all this wretchedness, Satan still cannot say that.

For even if only five people out of a hundred are true believers in Christ, Satan cannot say that he has trampled everyone underfoot. There are some who have not been overcome. They have escaped him, and they continually strive to keep escaping him.

And even if, for a moment, he manages to seize them, they always escape from him again. Yet in his pride he made this boast. God, who is humility itself, did not say much to him. He merely reminded him of one person, to show him that he was a liar and full of pride.

“Very well,” He says to him, “everyone—everyone? Do you have My servant Job in your grasp? I am not speaking to you of many, but of this one man.” Listen to the dialogue. One day the sons of God—that is, the angels—came to stand before the Lord, and Satan also came among them.

Now, this one is an outsider there — he doesn't belong in that company. And yet he came. And the Lord said to him, "Where have you come from?" And Satan answered the Lord and said, "I have been going about the earth and walking up and down in it, and here I am." And the Lord said to Satan:

“Have you considered My servant Job? There is no one like him on the earth, a blameless and upright man, one who fears God and turns away from evil. Have you managed to get even him into your hands?” Listen now to Satan’s answer.

And Satan answered the Lord and said, “Does Job fear God for nothing?”

In other words, how does Job revere God? He does so in exchange for something. “You guard him, protect him, and so forth. He needs You, and that is why he reveres You. If You did not guard him and watch over him, he would not revere You.” This is satanic reasoning. It is not easy for a person to grasp it and understand it properly.

Satan answered the Lord and said: "Is it for nothing that Job fears God? Haven't you put a fence around him on every side, and around his house, and around everything he has, so that I can't lay a hand on him, so to speak, eh?" And this is what galls Satan. "You have blessed the works of his hands, and you have multiplied his livestock upon the earth. And do you want me to prove it to you? Stretch out your hand and touch everything he has, and see whether he doesn't curse you to your face." These are the conversations that go on between God and Satan. Job knows nothing about any of it. The man is at home, with no part in any of this. And now Satan gets permission from God—

to tempt Job, so that it may be proven that

It was not that Job revered God because God was giving to him, watching over him, and guarding him. No — it was the other way around: because Job revered God and lived according to His will, that is why God watched over him, that is why God sheltered him, that is why God guarded him. But this is a subtle point, and it is not easy for a person to grasp it.

Satan—Satan in the fullest sense of the word, with eight thousand years of experience, my beloved—raises a question to which every person must pay attention. In any case, the Lord said to him, “Behold, everything he has is in your hand.

Only do not lay your hand upon Job himself.” What does he have? Children, servants, a wife, sheep, livestock, houses—whatever he has: “They are yours; I give them into your hands. But you shall not touch the man himself.” Here we see that even when Satan receives permission from God, that permission is given in measured portions and within strict limits.

Not a blank check — "take him, destroy him." No. He permits him only certain things, the things the Lord sees that the person will be able to endure, that trial, that temptation. These trials that come over us at times — the afflictions, the setbacks, the sorrows, the family troubles, and so on.

if they bring us to despair, or even to suicide, it is because we created them ourselves. God did not permit them. They were created by the flesh, by carnal passion, by self-interest, by the world, and by our ego.

God did not permit such things as a temptation that came upon us while we were walking in His way. No, we created them ourselves. That is why this Cross becomes unbearable and can drive a person even to suicide.

In any case, Satan now receives permission because of his pride and because he imagines that, if Job suffers loss, he will blaspheme God. He goes out and begins destroying and killing. He leaves nothing untouched.

Job remained where he was, while messenger after messenger came to announce the destruction: the killing of his children, the collapse of the houses, and the annihilation of his flocks. Within a single day, Job was left utterly stripped of everything and alone.

“While he was still speaking,” it says, another came and reported; “while he was still speaking,” yet another came and reported. They came, one after another after another, each saying, “I alone escaped, and I have come to tell you,” as one of the servants said. In a single day, nothing was left, and the man did not know why. Surely he must have examined himself: “Have I done something? What have I done? Could there be something?” But he could find nothing.

Then Job arose, tore his garments, shaved his head, fell to the ground, and worshiped; he did not blaspheme. And he said, “Naked I came from my mother’s womb, and naked I shall return.”

The Lord gave, and the Lord has taken away; blessed be the name of the Lord. But the other one, that master schemer, had said: «He will blaspheme you. And if he reveres you, it is only because you keep giving to him.» Well then — now that everything is being taken away from him, is he blaspheming Him, Lord? Do you see the trick behind it?

This is the source of the words we say at the end of the service in the Church: “Blessed be the name of the Lord from this time forth and forevermore.” These are Job’s words. In any case, through all these things Job did not sin, nor did he charge God with foolishness.

The events continue. On another day the angels again came before God—perhaps to give their report and receive their commands—and there was Satan once more, standing among them. This exile was there in their midst again.

And the Lord said to Satan, “Where have you come from?” The same words as before. And Satan replied, “I have gone around the earth and walked throughout all that is under heaven, and now I am here.” In this indirect and gracious way, God reminds him of the same thing. He says to him, “Have you set your mind upon My servant Job?”

“For there is no one like him on the earth: blameless and upright, fearing God and turning away from evil.” And so, take note, He says to him: “He still holds fast to his integrity, despite the trials you put him through, although you incited Me against him to destroy him without cause. You know this,” He tells him. “You see it; you remember it. I Myself remind you that he still holds fast to his integrity.”

He did not blaspheme. Now, the answer. Do you know what answer he gave? Listen to the satanic answer that the devil gave. And Satan answered and said to the Lord:

“Skin for skin—that is what Job is.” Do you know how this is interpreted? He is saying, “Job cares only for his own skin.”

Since You wouldn't let me touch him personally, so that he himself would feel the pain, he doesn't care about anybody else. So what if they all die? Just so long as he isn't touched. Do you catch what satanic thinking sounds like? He's a lover of his own hide, the devil says — all he cares about is his own skin. You should have let me touch him, the devil says, let him be the one to feel the pain, and then we would see whether he wouldn't curse You. As long as I wasn't touching him, of course he's a tough man.

“What do children mean to him, or even a wife? He can take another wife and have more children. What do servants or animals mean to him? It is ‘skin for skin,’” he says. “A man will give everything he has for his own life, provided that he himself does not suffer and remains untouched.”

“But now stretch out Your hand. Let me lay my hand upon him and afflict him. Then let us see: when he himself is in pain and tribulation, he will surely blaspheme You.” And God yields; God consents to hand Job over to him.

But He handed over Job’s body. He did not hand over his soul. That is fundamental.

“Why do You not hand over his soul, Lord?” Because if I hand him over entirely, his soul will be in the devil’s hands. If Job himself chooses to surrender it, let him do so. But how could I judge him on the Last Day if today I handed his soul over to the devil?

I do not hand it over. If he himself wants to give it, let him give it. The body — I allow that to be harmed. To feel pain, to suffer, to be afflicted, and so on. The soul, no. The soul is in his own hands. He is master of his own soul.

And one day I shall require an account from him for it, just as He will require an account from us. So the Lord answered Satan and said, “Behold, he is in your hand; only spare his life.” That is, “Do not touch his soul.”

You see that God sets limits for him, and Satan cannot cross them. He can go only as far as God permits. The first time God told him, “Do not touch the man himself,” and he did not touch him. Now, the second time, He hands over Job’s body, so that Job himself may also be afflicted and suffer.

But He does not give him Job’s soul. And once again Satan proceeds only that far. You see that God never hands a person over. It is the person who hands himself over to the devil. That is why, today, people who have handed their souls over to the devil have filled the neurological clinics and mental hospitals.

Were there mental hospitals in the old days? There was one, and throughout all those years it was half empty. Now there is a mental hospital in every district. Abroad, people have psychiatrists. They have pushed priests and spiritual fathers aside, and now they have psychiatrists, just as we have general practitioners and dentists here.

Everyone has his own psychiatrist. And even here, today, this demonic condition is gradually approaching. A person comes to need a psychiatrist when he does not go to a spiritual father. And when he goes to the psychiatrist, he feels some relief because he unburdens himself, speaking about his passions as he might speak about them to a close friend.

But the psychiatrist cannot take those burdens upon himself, because his stole cannot cleanse them. Yet Satan and pride do not allow a person to confess to the priest, who can take away and lift from him his passions, his sin, and his burden. Instead, Satan sends him to people who are themselves in a bad state.

They themselves have greater need of a spiritual father—and even of a psychiatrist—than the sick person who goes to them. In any case, Satan then went out from the presence of the Lord and struck Job with grievous sores, from the soles of his feet to the crown of his head.

And Job took a potsherd—what we would call a piece of broken tile—to scrape himself with, and he sat among the ashes. The man sat upon the ashes and scraped himself with a potsherd, because he had become leprous, still knowing nothing of the discussions taking place in heaven concerning him or of what God had permitted.

That is why, whenever something happens to us, if we ourselves are not the cause, we should know that everything happens according to God’s providential economy and by His permission, for our own good. We should always remember this, because God knows all things and never permits anything to happen without His knowledge. Satan will tempt us only as much as we are able to endure. There he was—for how do I know?

I do not know whether you are aware of this, but they say that this man suffered for seven years. While he was sitting there among the ashes, one day he received a visit from his lady wife. Mrs. Job appeared and said to him, “Do you still hold fast to your integrity? Are you still holding on?” “What am I supposed to do, woman?” “Blaspheme God and die.”

Strange words indeed. I should blaspheme God because I have not blasphemed Him until now and am still suffering? If you told me to blaspheme Him and then I would recover, I could at least understand the reasoning. But for you to tell me to blaspheme Him and die—that I cannot understand.

And I would like to know how and why you can speak this way. What benefit will you receive if I blaspheme God?

Do you know the answer? I have nothing to gain from it. But the one who is inside me does—the one who has made a wager with God.

He could have destroyed me too, but he did not. He deliberately kept me alive so that he could take me and use me to strike at you.

The wiles of Satan. Pay attention here. “He made money,” people say, “he acquired property,” and so on. Did God give it to him? Or did the devil give it to him, so that tomorrow it would bring about his ruin? Did the devil not have permission? And why did he not kill Job’s wife, the woman herself? We do not read these things. We read Akropolis. We read Apogevmatini to see whether they are accusing the bishops, so that we can justify our own disgrace. That is how we think we will escape.

These are the devil's tricks, and they are real. A person has to watch carefully how this cunning one works. Stay with me now, stay with me. Because if you noticed the way he was thinking from the very beginning, Satan had been given rights over Job's wife as well.

And yet Satan deliberately left her aside, so that one day he could use her to strike Job.

Where else did Satan act this way? With Adam. That is how he devoured Adam. He did not approach him directly; he devoured Adam through the woman. Did he not first make himself one with the woman? Did he not first devour Eve, and then the two of them together devoured Adam?

He is using exactly the same scheme now. The devil is always the same. What does this show us? The power of the flesh—the woman over the man, and the man over the woman—and the harm each can do to the other.

These are the tricks of the crafty one — tricks which, I repeat, stay hidden. Where were you, Mrs. Job? How is it that you escaped? And now you come and open your mouth so that your husband will blaspheme God, so that he will die.

What do you stand to gain? At that moment she is plainly an instrument of Satan. Satan spared her; he did not kill her, though he could have killed her too. He deliberately kept her alive so that he could use her against Job.

Here the power of the flesh is clearly revealed. Therefore, take care if you are in danger of falling into sins of the flesh. Guard yourselves, and place no confidence in yourselves. Never say that you are strong. Never.

The flesh cannot be trusted. Satan is a master craftsman, and through the flesh he leads a person astray. The Holy Fathers go so far as to forbid Holy Communion to people who refuse even to greet their fellow human beings, even if that person killed their brother or their child.

Yet they allow someone not to greet a person with whom they have sinned in the flesh, or with whom there is a danger of such sin. They allow you not to greet that person, so that you give no occasion whatsoever. For so many of the sins that bring a person down to Hell are sins of the flesh—nearly ninety-five percent of those who are condemned.

They are there because of the flesh. Are ninety-five percent blasphemers or thieves? No. The rest are there because of fornication, adultery, abortions, masturbation, and so on. Matters of the flesh account for ninety-five percent of those who are condemned.

Do you understand, then, the power of the flesh and how watchful a person must be? ‘I am strong. We have separate beds, and we are…’ What sort of boundary have you put between yourselves? It is no more than a sheet of cigarette paper. What are you thinking? It takes great strength, great watchfulness, much prayer, and severe discipline of the flesh for someone to escape from his hands.

Here, then, the scheme of this cunning one is exposed and revealed: he spared this woman so that he could use her against her husband. And, as I say, we see this same maneuver of Satan in Eden.

Just as he succeeded there, so he came here as well. Through the new Eve, so to speak, he would conquer Adam; through Job's wife he would bring Job down and make him blaspheme God, and in this way Satan would win. In any case: "But he said to her."

The man was suffering. He had expected comfort from his companion. He had expected his companion to visit him and show some mercy toward him in her heart. In any case, when he heard these words, he turned to her and said, ‘You have spoken as one of the foolish women speaks.’

‘At this moment you have spoken like a senseless woman. Shall we receive only good things from God and not also receive trials? When He gave us good things, God was good; and now that He permits temptations, is God evil?’

‘Should we blaspheme God? You have spoken,’ he tells her, ‘as one of the foolish women speaks.’ And in all these things Job did not sin with his lips. Thus it was proved that Satan had been lying. He wanted to portray God as showing partiality.

It was just as he had done before. He went to Eve and said that God was jealous of them and would not let them eat from the tree and become gods. So it is here as well.

He accuses God, claiming that God is to blame.

You did nothing. What harm did you do? Whom did you wrong? Why, then? Where are your children? Where is your property? Why should you be reduced to this condition? If you had committed some sin, I could understand it. A person can find the courage to endure, because when someone has done wrong and then suffers for it, he receives no reward; he is suffering justly. But when he has done nothing and something happens to him, then he is suffering unjustly.

And if he endures that evil in the right way, then he receives his reward. That is the reasoning. If I am in pain and suffering because I put my own hand into the fire, I deserve no reward. But if others put my hand into the fire and I still say, “Glory to You, O God,” then I deserve a reward.

That is the point. And if we examine ourselves, we shall discover that we ourselves have made the crosses we bear in our homes and in our own lives. We never asked God—not about our marriages, our businesses, our careers, ourselves, or our children.

We acted selfishly: “I will make my Yannis into such-and-such.” Really? Is your Yannis suited to become what you say he should become?

Perhaps the old saying applies to your Yannis: can you make whatever you want out of any piece of wood? Is your Yannis truly suited to be made into what you have in mind for him? “He will marry my daughter”—very well, let him marry her. But can he stand at that height, or will he grow dizzy and fall?

You call upon God to bless the wedding crowns and expect Him to sign the contract without first reading it! And then you think you have succeeded. Ten days later there is a divorce, and the other family sends the goods back to you. Look around you; examine these things, and you will see. You will see.

A young woman once said to me: "Mr. Panagopoulos, I married through an arranged match. I didn't marry for love. I didn't have any hand in it myself," she says; "they gave him to me." I say to her: "And did you pray about it? Did you ask Christ? 'My Christ, they are bringing me this man — what do you say?'" "No," she says, "I didn't pray. I liked him," she says, "and so on." "All right. But what difference does it make whether you had a hand in it yourself, or whether the instruments of Satan had a hand in it and brought him to you?"

You cannot make demands of God. Your task is to ask Him: “My God, is this man truly my Adam? Am I really his rib? Am I his Eve, taken from his side? Or tomorrow will we both be broken apart, spiritually and bodily?” For God alone knows which Eve belongs to Adam A, and which Adam belongs to Eve B. God alone knows.

So if we examine the shipwrecks — the ones in our families, in our own lives, in our businesses, and all the rest — we will see that they are all of our own making. God is not unjust, my beloved, when He allows hard blows to fall and strike us. He is not unjust, no. We have our sins; that is how we bring these things on ourselves.

Blessed are those who understand this and resolve to say to Christ: “Yes, Lord, I tangled everything up—in my selfishness, in my ignorance; I do not even know what I did or how I did it, but I tangled it all up. And I beg You: take this tangled skein of my life and unravel it.”

I feel sorry for those who present God as powerless. People have often told me, “As things now stand, this situation cannot be resolved.”

So that's how it is? Then why are you still living? Why don't you just blow your brains out and be done with it, so you can at least have some peace from the world — so you'd have hell there, and at least not have hell here as well? If it really is like that, that there's no solution, then there's no solution for you, and there's no solution for me.

But can it not be resolved by God? For God it can always be resolved. I remember a woman who stood up among the audience in Patras. I was speaking one evening when she raised her hand and said, “What you are saying is true. At an unexpected time, the government passed a special law concerning a personal matter of mine, at a time when I was being ruined.

Who enlightened them to pass that law? Who guided them to make it? And how did it happen that their case was included in it, when their entire families were facing complete ruin? Those people came back to life; they could breathe again.”

So then, as long as there is still breath in your chest and God has not died — unless you've found out that He died — and even if they tell you, 'He's dead,' then ask them: 'Did they bury Him? Is He gone?'

If you learn that God has died and has been buried, then you may despair. Otherwise, do not despair, because there are solutions to your case. But humility is needed: you must hand your case file over to the Advocate who takes no fee, the One called Christ.

We hand our file to some supposedly good lawyer, and he sells out our case and even gets us thrown into prison when it was the others who were meant to go to prison. But Christ puts no one in prison; He brings the human person out of prison.

Yet when we hand Him our file, we give Him only half of it. We keep certain documents for ourselves, as cards to play. A person must surrender himself to Christ so that Christ may bring him out. Christ must take charge of his case and resolve it.

Just when everything has closed in toward evil, a path appears—the path of Christ—which leads the human person toward good. I was once giving a talk at Saint Artemios. When I left that evening, a young woman stopped me in the street.

She told me, “Everything you said tonight was meant for me, but nothing can be done.” I replied, “Since God is still allowing you to live, what you are telling me is false. Something can be done.” “It is impossible. Let me explain.” “I do not want you to tell me anything.”

When you go home, say your usual prayers, but also say: “Lord, tonight I heard Panagopoulos say that there is still a solution to my problem. I want to stop sinning. Take charge of my life.”

Take charge of me. “But nothing can be done. That is out of the question.” This went on for half an hour, until I persuaded her. She began to cry, so I left her and went away. In any case, she went home. The following Wednesday, when I returned and spoke again, she came up to me as I was leaving and said, “Mr. Panagopoulos, a miracle has happened.” “Give glory to God,” I said. “Wait, let me tell you.” “The miracle is enough for me to believe in Christ. I do not want to know anything else.”

And from now on, be careful how you live your life.” She left. She wanted to tell me how the miracle happened and all the rest. But I did not want to know either what had been happening to her, lest she feel ashamed before me, or what God had done. I believe.

“Now you go and do what you must.” Then we lost touch. About ten years passed. One day, another couple invited us to a meal. We went to their home at midday; they were Christians. When the meal was over, the lady took me aside and said, “Would you like to learn about a case you dealt with ten years ago?”

I said, “What good would come of that?” “Well,” she said, “it would satisfy your curiosity.” “I have no curiosity about it.” “Just sit down,” she said, “and listen.” “My dear woman, I do not want to hear anything.” In the end, she pressed me until I agreed to listen.

I remained standing in the doorway. I did not want to go in; I was half inside and half outside. And what did I learn? What did I hear? The woman had been separated from her husband, though he was still alive, and a chauffeur was lodging in one of the rooms they rented out. She was committing sin with this chauffeur.

After coming to the sermons two or three times and hearing how matters truly stood, she came to herself and wanted to put an end to that sin. But he blackmailed her, threatening to expose her to her brothers and her brothers-in-law.

In this way, he forced her to continue sinning. They could not make him leave because his tenancy was protected by rent control. He was paying one hundred drachmas at the time. This was under Markezinis, in the years after the liberation.

The result was that, after she prayed that night as I had told her, the following thing happened the next morning. The man took out his vehicle—he had a truck—and drove up Syngrou Avenue. He reached Hadrian’s Gate.

And coming the other way, up from Makrygianni, was another driver with his foot flat on the floor. And our man was going full throttle too. So the two of them rear up and slam into each other head-on like a pair of rams butting heads, and both cars went ten metres up into the air.

The one coming up from below was at fault, our man, like we were saying. And he jumps off and takes off running, to avoid getting picked up by the traffic police. From that day on he vanished. He never came back. Not even for his cot, not even for that old plywood suitcase he had.

He came back for nothing at all. The room was emptied, and they rented it out again at a higher price. And the woman escaped from that sin. This is God. How can the human mind comprehend Him? He brings the man down to the woman next door and says, “You know, Mrs Maria, nothing can be done. In Mrs Maria’s case, there is no solution.”

People said the same thing about the Gordian knot: nothing could be done. But Alexander the Great said, “What cannot be untied can be cut.” God is the great Alexander in Heaven. That is how these matters stand. In any case, this is something that everyone should know.

If something happens to them that they did not expect, they must immediately examine themselves: “Lord, why have You visited me in this way? What have I done? Where was I not watchful? Why did You permit this trial to come upon me? Why did You bring down the rod? What is happening? What is this about?” And if you find nothing in yourself for which you need to repent and go to confession, then you will say: “Blessed be the name of the Lord. Do not take away this cross that You have permitted me to bear; only give me the strength to carry it.”

Because you will receive your reward. That is the point. Notice also Satan’s cunning: he did not kill Job’s wife. There are many such wicked devices that require careful attention. A person must never accuse God. In any case, I am leaving the first chapter now and going to the final chapter.

I do not know whether you are aware that Job had friends, since he was a prominent man. Yet not one of all those friends went to comfort him. Those who did go only went to poison his heart. They went and told him that he was a sinner and that this was why he was suffering.

No one helped him. No one even brought him a little water to cool his tongue. But then everything changed. When the trial was over, relief came. What possessions did Job have by then? A broken piece of pottery and his leprosy.

And beside him stood a satanic wife. That was all he had. What can a man do with a shard of pottery and leprosy? Could he have children again with such a satanic wife? Could he rebuild anything at all? Could he restore his wealth? Could he acquire again all the livestock he had possessed?

Yes, my dear friends, he could, if the blessing of God rested upon him. Listen, then, to what it says here. When Job had built his little home again, his friends came, and Job prepared a meal for them.

Do you hear that? Job prepared a meal for them, and he even gave them gifts. “And the Lord blessed the latter days of Job more than his beginning.”

He acquired fourteen thousand sheep; before, he had seven thousand, but now they became fourteen thousand. He acquired six thousand camels; before, he had three thousand, but now he had six thousand. He acquired one thousand yoke of oxen; before, he had five hundred, but now he had one thousand. And he acquired one thousand donkeys; before, he had five hundred, and now they became one thousand.

"And seven sons and three daughters were born to him."

Seven sons and three daughters were born to him. He was not given twice as many children, but the same number. Seven sons and three daughters had been taken from him, and seven sons and three daughters were given to him. Can you tell me why?

Because Mrs. Job had grown old.

He would have twice as many.

The animals had vanished. But the children still existed, kept safe in God’s treasury—the seven sons and the three daughters. So take another seven and another three, and you will always have twice as many. This points to the Resurrection. Yet we say, “I have lost my loved one.”

What was your loved one—a key that you misplaced? If so, go to a locksmith and have another one made. What sort of talk is this? Why does the Church appoint this prophecy to be read on Great and Holy Saturday?

This prophecy from Job is read on Great and Holy Friday. Why is it placed there? Because it concerns the Resurrection: souls are not lost. Indeed, souls are not lost. And so, Scripture says, God gave Job only seven sons and three daughters.

This is evidence of the Resurrection: souls exist beyond the grave, in the hands of God, who, having authority over the dead and the living, reigns as the immortal King. And however much we lament that we have lost our loved ones, we blaspheme against God when we speak that way. It is not true.

And they called the name of the first one Jemimah, and the name of the second Keziah, and the name of the third Keren-happuch. And in all the land there were no women to be found as beautiful as the daughters of Job. And their father gave them an inheritance among their brothers.

After this, Job lived for one hundred and forty years. After those great trials, he saw his sons and his sons’ sons to the fourth generation—grandchildren and great-grandchildren. He lived another one hundred and forty years, and Job died old and full of days.

What was the purpose of all this? How is a person benefited by passing through such furnaces? What does he gain? Job himself told us. Do you know what he said? “Before this happened to me, before I underwent these trials, before I entered this furnace, I had heard of God with my ear—that God exists, and so forth.” In other words, he had only an abstract idea of God.

“But now I see Him with my own eye.”

Only when a person passes through the furnace of tribulations does he truly know whether God exists. Then he sees the power of God. Then he sees the Most Holy Theotokos present. Then he sees the Saints of God. Then he realizes that, before this, he truly knew nothing.

Until then, he regarded everything as mere theory. And sadly, you still hear people say today, “Of course, of course, I believe in a higher power.” Really? We should give you the Nobel Prize! Of course a higher being exists. Of course.

Of course God exists—but that is another matter. Of course Christ exists—yes, but that too is another matter.

But did this Christ rise from the dead? Is this Christ God? That is where the conversation stops. It is just like our own Athenians: when Paul told them that He had risen, they said, “Let us leave this complicated matter here. We can discuss it some other time. Now you have brought the Resurrection into it.”

They believe in Christ as a superior man, in a higher power, in a higher being. They believe in God, in Jehovah, and they also believe in Christ—but not as God, not as the One who died, was buried, rose again, and ascended into heaven.

For if you believe these first things, then you must also believe that He will come again. Do you understand? That is the real issue: whether you believe in Jesus the Nazarene, the Crucified One—the One whom the Angel proclaimed to the Myrrh-bearing Women.

“Whom do you seek here?” Jesus—not merely some man named Jesus, but Jesus the Nazarene, the Crucified One. There were many men named Jesus, but there was only one crucified Nazarene: Jesus, our Lord and our God. It was He.

Sadly, very few people truly believe in Him. Keep that in mind, and strive to be among them. Whatever may happen, do not be afraid. For David says, “Even though I walk in the midst of the shadow of death, I will fear no evil, for You are with me”—You Yourself are with me.

Even if I go down into Hell, it is enough that I am with You. That is what he says here. “I had heard of You by the hearing of the ear, but now my eye sees You,” because of this experience You gave me, because of what I saw and endured as I passed through this furnace.

This is what I saw: with nothing to his name, with a single piece of broken tile, he ended up with twice as much as before. God took him by the hand, he was made well, God sheltered him, and everything he had was blessed and doubled. That is what happened. Our people have a saying: 'Take your parent's blessing, and you can walk right over the mountain.'

Your parent’s blessing. Just think what it means to have God’s blessing. If, with the blessing of one’s father and mother, a person can prosper and be sheltered, how much more can a person accomplish with God’s blessing?

And some things still remain covered over. If I have the patience, and you have the patience, let me draw out the teaching that is inside it — what this man taught, what this man said. About man, about death, about the life beyond the grave, about this, about that, about so much more. You will shudder, and you will pity yourselves, that you have not read this Book of Job even once in your lives, while you have read so many useless things, you have filled your heads with so much that is rotten, and you have never read what is in this book.

In any case, together with you I pray to God that the intercessions of this family may be with us as well, and that we may resolve to live the rest of our lives in something like this manner, so that one day we may meet him. Amen.

Όσοι ήσαστε μαζί στην περασμένη μας ομιλία, θα ενθυμείσθε ότι το θέμα μας ήταν από έναν προφήτη της Παλαιάς Διαθήκης και συγκεκριμένως τον προφήτη Ιωνά, που είχε μεγάλη ηθική διδασκαλία, και τούτο διότι είναι πολύ στα μέτρα μας.

Μέτρα μας, όπως εμείς σκεπτόμεθα, δυστυχώς, και δεν υπολογίζουμε το λόγο του Θεού, αλλά πάντοτε τον περνούμε από τη λογική μας. «Ναι», είπε ο Θεός, «αλλά…». Βάζουμε και το «αλλά» στη μέση εμείς, ώστε, δηλαδή, μπορεί να έκανε λάθος ο Θεός. Εμείς, λοιπόν, είναι που λέγω, πολλοί, στα μέτρα μας, εκείνη η υπόθεση του προφήτου Ιωνά. Και έχει πολλά πράγματα η Παλαιά Διαθήκη, η οποία, δυστυχώς…

Και αντιστοίχως είναι ένα βιβλίο κεκαλυμμένο για πολλούς ανθρώπους. Θα ήθελα, στη σειρά αυτών των ομιλιών, να έβγαζα ορισμένα πρόσωπα στην επιφάνεια, από τα οποία, συζητώντας τα, θα έχουμε κι εμείς να ωφεληθούμε, διότι αποδεικνύονται πολλές αλήθειες που είναι και κρυμμένες.

Απόψε το βράδυ να μου επιτρέψετε να αποκαλύψω ένα άλλο μεγάλο πρόσωπο, που πολλές φορές το χρησιμοποιούμε, αλλά σχεδόν ουδέποτε έχουμε διαβάσει τη ζωή του, η οποία συμπεριλαμβάνεται στην Παλαιά Διαθήκη σε 42 κεφάλαια.

Είναι ο λεγόμενος Ιώβ. Μιλούμε περί υπομονής Ιωβείου, μιλούμε πολλές φορές για το πρόσωπό του, αλλά στην ουσία μένει κεκαλυμμένο. Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να το φέρω υπ’ όψιν σας αυτό, το βιβλίο που έχει αυτά τα περιστατικά, την αγία αυτή οικογένεια μέσα, από την οποία εμείς μπορούμε να πάρουμε κάτι, αν θέλουμε.

Αναφέρει ο συγγραφεύς, επί το απλούστερον, το εξής:

«Ἄνθρωπός τις ἦν ἐν χώρᾳ τῇ Αὐσίτιδι»· έτσι λέγεται το μέρος που έμενε ο ονομαζόμενος Ιώβ, «καὶ ὁ ἄνθρωπος οὗτος ἦν ἄμεμπτος καὶ εὐθύς». Δύσκολο πράγμα στην Παλαιά Διαθήκη ο άνθρωπος να είναι άμεμπτος και ευθύς, αν σήμερα, μαζί με τη χάρη του Θεού, δεν μπορούμε εύκολα να είμεθα άμεμπτοι και ευθείς.

Πόσο μάλλον χωρίς τη χάρη ο άνθρωπος, τι δυσκολία θα συνάντησε και θα συναντούσε, προκειμένου να είναι άμεμπτος και ευθύς. Και φοβούμενος τον Θεόν, φοβούμενος τον Θεόν. Ξέρετε πώς ερμηνεύεται η λέξη; Τι πάει να πει «φοβούμενος τον Θεόν»; «Φοβούμενος τον Θεόν» πάει να πει «σεβόμενος τον Θεόν». Λογάριασε τον Θεό, υπολόγισε τον Θεό.

Η δε γυνή να φοβείται τον άντρα, να σέβεται τον άντρα, να λογαριάζει τον άντρα, να υπολογίζει τον άντρα. Αυτό πάει να πει «φοβούμαι τον Θεό». Φοβάμαι τον Θεό να το κάνω αυτό, τον λογαριάζω· όχι μη με δείρει, όχι μη με στείλει στην κόλαση, αλλά τον σέβομαι. Δεν μπορώ να το κάνω αυτό το πράγμα μπροστά Του.

Φοβούμενος, λοιπόν, τον Θεόν και απεχόμενος από κακού, έφευγε, απεμακρύνετο από καθετί που η συνείδησίς του, όχι ο νόμος, διότι προφανώς δεν ήταν μέσα στον νόμο ή, αν παραδεχτούμε ότι ήταν και στον νόμο, είναι μετά τον Μωυσή· αλλιώς, είχε προλάβει τον Μωυσή, γιατί δεν ξέρουμε ακριβώς πότε είναι.

Εν πάση περιπτώσει, φοβούμενος τον Θεόν και απεχόμενος από παντός κακού. Πράγματα, δηλαδή, τα οποία δύσκολα τα βρίσκει σήμερα ο άνθρωπος στον άνθρωπο της Χάριτος και τα βρίσκει σε έναν άνθρωπο της Παλαιάς Διαθήκης.

και αυτό πρέπει να μας ελέγχει και να μας αποδεικνύει εμάς και να υπενθυμίζει σε μας ότι είναι δυνατόν αυτό το οποίον κηρύττει ο Χριστός, είναι εφαρμόσιμο να το εφαρμόσει ο άνθρωπος, αρκεί να θελήσει.

Ώστε μας λέγει το όνομά του, μας λέγει την πατρίδα του, μας λέγει ότι είναι άμεμπτος, ότι είναι ευθύς, ότι είναι θεοφοβούμενος και απέχεται του κακού. Καταλαβαίνετε, ένας τέτοιος άνθρωπος θεωρείται παροιμία σήμερα, μεγάλος άνθρωπος.

Άνθρωπος, όπως θα λέγαμε, για τον Παράδεισο. Ακόμη μας λέει την οικογένειά του, προφανώς είτο έγγαμος. Και γεννήθησαν εις αυτόν επτά υιοί και τρεις θυγατέρες. Δεν ήξεραν τότε τις εκτρώσεις, ήξεραν τι σημαίνει η οικογένεια τότε, πιστεύαν στον Θεό.

Ήσαν θεοφοβούμενοι οι άνθρωποι. Σήμερα ο άνθρωπος δεν είναι θεοφοβούμενος. Φοβάται το σκύλο, φοβάται την κατσαρίδα. Ανεβαίνει επάνω στο τραπέζι η κυρία, διότι θα πεταχτεί ένα ποντικάκι. Δεν φοβάται όμως εν ψυχρώ να σκοτώσει το παιδί της.

Να γίνει φόνισσα εκ προμελέτης. Αυτό δεν το φοβάται και πληρώνει μάλιστα κι από πάνω. Που αυτός, δέκα παιδιά, τόσα προφανώς του έδωσε ο Θεός, τόσα και έκανε. Εγενήθησαν εις αυτόν επτά υιοί και τρεις θυγατέρες. Ακόμη μας ομιλεί πώς ευρίσκετο οικονομικώς.

Δεν λέγει αν είχε εργοστάσια, δεν λέγει αν είχε ακίνητα, δεν λέγει τέτοια. Λέγει όμως ότι είχε πρόβατα, ότι είχε κτήνη, ότι είχε αυτή την περιουσία που τότε μπορούσε κάποιος άνθρωπος να έχει. Και απαριθμεί τα εξής.

Και ήσαν τα κτήνη αυτού επτακισχίλια πρόβατα, είχε 7.000 πρόβατα. Και 3.000 κάμηλοι, είχε 3.000 καμήλες. και πεντακόσια ζεύγη βοών και πεντακόσιοι όνοι και πλήθος πολύ υπηρετών και ήτο ο άνθρωπος εκείνος ο μεγαλύτερος πάντων των κατοίκων της Ανατολής.

Δηλαδή ήταν ο πλουσιότερος άνθρωπος στις ημέρες του. Μέσα λοιπόν σε λίγα λόγια, ο συγγραφεύς, που κατ’ άλλους είναι ο Μωσής, ο συγγραφεύς του βιβλίου του Ιώβ, κατ’ άλλους είναι ο Σολομών, ο συγγραφέας του βιβλίου του Ιώβ, μας περιγράφει τον Ιώβ.

Τώρα, αναφέρει πώς συμπεριφέροντο τα παιδιά μεταξύ των· δεν είχαν σχέσεις με άλλες οικογένειες. Οι σχέσεις των ήταν μεταξύ των οικογενειών των αδελφών. Δηλαδή, γλεντούσαν σήμερα στο Α το σπίτι, έτρωγαν αύριο στο Β το σπίτι, έτρωγαν την άλλη στο Γ το σπίτι.

Και έτσι περιήρχοντο τα δέκα αυτά σπίτια και είχαν μεταξύ τους τις σχέσεις. Δεν επέτρεπον να μπουν ξένα χνώτα μέσα στο σπίτι, να μπουν τα ζιζάνια τα λεγόμενα. Διότι, δεν ξέρω εάν ξέρετε, αθώες συντροφές δεν υπάρχουν σήμερα και μεταξύ των στενών συγγενών.

Οι προαγωγοί των παιδιών μας, ημών κλπ., είναι οι στενοί συγγενείς, ξαδέρφια, θείοι, αδελφοί κλπ. Αυτοί είναι οι προαγωγοί. Δεν θα μπορέσει κανείς να το αμφισβητήσει, έχω ντοκουμέντα στο σημείο αυτό. Λοιπόν, «και πήγαιναν», λέει, «οι υιοί αυτού και έκαμνον συμπόσια εις τας οικίας αυτών, έκαστος κατά την ημέραν αυτού». Είχαν ορίσει: αυτή την Κυριακή στον Γιώργο, την άλλη στον Νίκο, την άλλη στην Κατίνα, την άλλη στον Γιάννη κλπ.

Και έστελνον και προσκαλούσαν και τας τρεις αδελφάς αυτών να τρώγωσι μετ’ αυτών.

Όταν δε ετελείωναν οι ημέρες του συμποσίου, ο πατέρας παρακολουθούσε.

Έστελνε ο Ιώβ και ηγνίαζεν αυτούς. Δηλαδή, τι έκανε; Είναι σαν να έκανε, όπως θα λέγαμε, μια λειτουργία στον Θεό. Και γιατί έκανε λειτουργία; Ημάρτησαν μεταξύ των; Μπορεί να πονηρεύτησαν, μπορεί να είπαν κάποιο λόγο που δεν θα έπρεπε.

Μπορεί να ήπιανε ένα ποτήρι κρασί παραπάνω και εφλυάρησαν κλπ. Ο πατέρας εθεωρούσε υποχρέωσή του να φροντίσει να εξιλεώσει τον Θεό, μήπως τα παιδιά του έκαναν κάτι που δεν ήταν στο θέλημά Του. Τι κάνουν οι γονείς οι σημερινοί, που τους φέρνει την κόρη ο άλλος στα ξημερώματα απ’ έξω;

Ή ο γιος που ξενοκοιμάται και ξενοτρώει από εκεί; Τι κάνουν οι γονείς; Πώς πολιτεύονται σε αυτό το σημείο; Και τι ζητάνε από τον Θεό και τι προσφέρουν εις τον Θεό; Ή νομίζουν ότι δεν έχουν καμία ευθύνη;

Τους το έδωσε αγγελούδι. Πώς έγινε διαβολάκι τώρα και δεν ακούει κανέναν; Και κάνει το δικό του και κάνει τα της σαρκός του και του κόσμου. Ακούστε, λοιπόν, τι διδάσκει αυτός εδώ.

Αυτός εδώ προσέφερε, λέγει, ολοκαυτώματα κατά τον αριθμόν πάντων αυτών, το όνομα του καθενός. Όσα ονόματα ήσανε, τόσα ζώα προσέφερε, και τον αριθμόν κατά τον αριθμόν αυτών, διότι έλεγε ο Ιώβ: «Μήπως οι υιοί μου αμάρτησαν;» Δεν είχε χειροπιαστό τίποτα, αλλά μήπως αμάρτησαν και εβλασφήμησαν τον Θεό εν τη καρδία αυτών, δηλαδή δεν κάμαν το σωστό εκείνο που...

Εκείνο που θα έπρεπε, που θα ήθελε ο Θεός. Ούτω έκαμνε ο Ιώβ πάντοτε. Πάντοτε, εφόσον τα παιδιά γλεντούσαν, έστω και οικογενειακώς μεταξύ των. Αυτά γύρω από την οικογένεια, που αφήνουν ένα μεγάλο μάθημα σε μας: πώς πρέπει να πολιτευόμεθα όταν έχουμε οικογένεια, για την οποία θα δώσουμε φρικτό λόγο στον Θεό μια μέρα.

Θα μας ζητήσει λόγο: «Τι το έκανες το παιδί που σου έδωσα; Πού το έχεις; Τι έφτιαξες σχετικώς; Πώς το φρούρησες;» Διότι δεν είναι μόνο να το προσέχεις να μην φάει ξινό και να μην φάει ένα φαγητό που εχάλασε και πάθει δηλητηρίαση.

Αναφορικώς με αυτά, το έχει προλάβει, κι εσύ να μην είσαι η μάνα. Του έχει βάλει γλώσσα να το βλέπει ότι είναι ξινό, του έχει βάλει μύτη να το βλέπει ότι είναι χαλασμένο. Του έχει βάλει πολλά πράγματα ο Θεός, να περνάνε από τον έλεγχο, να κατεβαίνουν κάτω και να προλάβει ορισμένα πράγματα.

Αλλά από πνευματικής όμως άλλης πλευράς, ο άνθρωπος θα πρέπει να γνωρίζει ότι θα δώσει λόγον εις τον Θεό. Αυτός λοιπόν, ο Άγιος Άνθρωπος, αυτή η Αγία Οικογένεια, επειράσθη μίαν ημέρα όσο δεν έχει πειραστεί άνθρωπος εις τον κόσμο.

Οι άνθρωποι πηγαίνουν με το Θεό για να μην αρρωστήσουν, για να μην περάσει κακό από τη γειτονιά, να μην περάσει κηδεία από το σπίτι τους, να μην περάσει... Γι' αυτό πηγαίνουν με το Θεό πολύ. Είναι λάθος αυτό. Δεν παίζει κανένα ρόλο.

Άλλο η αρρώστια και άλλο ο Θεός. Είναι ξεχωριστά τα δύο πράγματα αυτά. Όχι ότι ο Θεός δεν έχει τη δύναμη να μη σε αφήσει να αρρωστήσεις, να μη σε αφήσει να πονέσεις, να θλιβείς κλπ. Αλλά πολλές φορές επιτρέπει, διότι σε βοηθάει να γίνεις έτσι καλύτερος.

Ο χρυσός, εάν μείνει όπως βγαίνει από το νταμάρι, δεν θα είναι τίποτα. Αν περάσει όμως από το καμίνι και το άλλο καμίνι και το άλλο καμίνι και λοιπά, θα γίνει 24 καρατίων, θα γίνει πλέον κόσμημα. Λοιπόν, έτσι και ο άνθρωπος πρέπει να περάσει από το πειρατήριο του Θεού.

Γίνεται μια συζήτηση στον ουρανό τώρα. Τώρα, καθ' ην στιγμήν αυτός είναι με την οικογένειά του και την προσέχει και τη σκεπάζει και ενδιαφέρεται, γίνεται μια συζήτηση στον ουρανό. Η συζήτηση που γίνεται στον ουρανό είναι μεταξύ του Θεού και του Διαβόλου.

Κάποτε ο Διάβολος παρουσιάστηκε στον Θεό, στον ουρανό, και τον ερώτησε ο Θεός: «Από πού», του λέει, «εσύ;» Και εν τω εγωισμώ του είπε με αυθάδεια στον Θεό: «Περιελθών την γην και εμπεριπατήσας εν αυτή, πάρειμι». Περπάτησα, λέει, τη γη, την γύρισα όλη και είμαι και μπροστά σου.

Ξέρετε τι πάει να πει «περπάτησα τη γη και περιήλθα»; Την έχω κάτω από τα πόδια μου όλη. Αυτό βέβαια είναι εγωιστικό. Αν και σήμερα ακόμη που υπάρχει αυτό το ξεχαρβάλωμα, που υπάρχει αυτή η αθεΐα, που υπάρχει αυτή η απιστία, που υπάρχει αυτό το χάλι, και σήμερα δεν μπορεί να το πει ο Σατανάς.

Διότι, έστω, μέσα στους 100 πέντε θα είναι πραγματικοί πιστοί του Χριστού. Δεν μπορεί να το πει ότι τους πάτησε όλους. Είναι ορισμένοι που δεν έχουν πατηθεί. Του ξεφύγανε και φροντίζουν πάντοτε να του ξεφεύγουνε.

Και αν για μια στιγμή τους βάλει στο χέρι, πάντοτε του ξεφεύγουνε και πάλι. Όμως το εγωισμό του είπε αυτό Ο Θεός, η αυτοταπείνωσις, δεν του είπε πολλά πράγματα. Του υπενθύμισε μόνο ένα πρόσωπο, για να του πει ότι είναι ψεύτης και εγωιστής.

Καλά, του λέει, όλους, όλους; Τον δούλο μου τον Ιώβ, του λέει, τον έχεις στο χέρι; Δεν σου λέω πολλούς, αλλά σου λέω εγώ αυτόν. Ακούστε τον διάλογο. Ημέραν τινά ήρθαν οι υιοί του Θεού, οι άγγελοι δηλαδή, διά να παρασταθούν ενώπιον του Κυρίου. Και μεταξύ αυτών ήρθε και ο Σατανάς.

Αυτός είναι ξένο φρούτο τώρα. Εν τούτοις όμως ήλθε. Και είπε ο Κύριος προς αυτόν: «Πόθεν έρχεσαι;» Και ο Σατανάς απεκρίθη προς τον Κύριο και είπε: «Περιελθών την γην και εμπεριπατήσας εν αυτή, πάρειμι». Και είπε ο Κύριος προς τον Σατανάν.

Έβαλες στο νου σου εις τον δούλο μου Ιώβ; Ότι δεν υπάρχει όμοιος αυτού εν τη γη, ή άνθρωπος άμεμπτος, ευθύς, φοβούμενος τον Θεόν και απεχόμενος από κακού. Αυτόν τον έχεις στο χέρι κι αυτόν. Ακούστε απάντηση σατανική.

Και απεκρίθη ο Σατανάς προς τον Κύριον και είπε: «Μήπως δωρεάν φοβείται ο Ιώβ τον Θεόν;»

Αλλά πώς τον σέβεται; Επ’ ανταλλάγματι τον σέβεται. Τον φρουρείς, τον φυλάττεις κλπ. Αυτό σε έχει ανάγκη και σε σέβεται. Αν δεν τον φρουρούσες, αν δεν τον πρόσεχες, δεν θα σε εσέβετο. Αυτό είναι σατανικό, δεν είναι εύκολο ο άνθρωπος να το βάλει μέσα στο νου του και εύκολα να το καταλάβει αυτό.

Απεκρίθη ο Σατανάς προς τον Κύριο και είπε: «Δωρεάν μήπως ο Ιώβ φοβείται τον Θεόν; Δεν περιέφραξες κύκλωθεν αυτόν και την οικία αυτού και πάντα όσα έχει, και δεν μπορώ να του βάλω χέρι, όπως θα λέγαμε, ε;» Και του κακοφαίνεται αυτό του Σατανά. «Τα έργα των χειρών αυτού ευλόγησας και τα κτήνη αυτού επλήθυνας επί της γης. Και θέλεις να στο αποδείξω; Έκτεινον τη χείρα σου και έγγισον πάντα όσα έχει, για να δεις εάν δεν σε βλαστημήσει κατά πρόσωπο». Αυτές είναι οι συζητήσεις που γίνονται μεταξύ Θεού και Σατανά. Ο Ιώβ δεν ξέρει τίποτα. Είναι στο σπίτι του ο άνθρωπος, αμέτοχος σ’ αυτά τα πράγματα. Και παίρνει άδεια τώρα ο Σατανάς από τον Θεό.

να πειράξει τον Ιώβ, για να αποδειχθεί ότι

Όχι διότι του έδιδε, τον πρόσεχε, τον εφύλαττε, εσέβετο τον Θεό, αλλά διότι εσέβετο τον Θεό και εφέρετο κατά το θέλημα Αυτού. Γι’ αυτό τον πρόσεχε, γι’ αυτό τον σκέπαζε, γι’ αυτό τον φύλαττε. Αλλά είναι λεπτό πράγμα, δεν μπορεί να το πιάσει ο άνθρωπος εύκολα αυτό.

Ο Σατανάς, Σατανάς με όλη τη σημασία της λέξεως, με πείραν 8.000 ετών, αγαπητοί μου, θέτει ένα ερώτημα που πρέπει να προσέχει ο άνθρωπος. Εν πάση περιπτώσει, ο Κύριος του είπε: «Ιδού, πάντα εν τη χειρί σου όσα έχει.

Μόνον επ' αυτόν μην επιβάλεις τη χείρα σου. Τι έχει; Παιδιά, υπηρέτες, γυναίκα, πρόβατα, ζώα, τι έχει, σπίτια, δικά σου, σου τα δίνω. Αυτόν όμως δεν θα τον πειράξεις. Βλέπουμε εδώ ότι, κι αν ο σατανάς πάρει άδεια από τον Θεό, παίρνει άδεια με δόσεις, με σύνορα.

Όχι εν λευκώ, «πάρ' τον, κατέστρεψέ τον». Όχι, του επιτρέπει ορισμένα πράγματα, που βλέπει ο Κύριος ότι ο άνθρωπος θα αντέξει, τον πειρασμόν αυτόν. Οι πειρασμοί αυτοί που μας καταλαμβάνουν ορισμένες φορές, οι θλίψεις, οι αντιξοότητες, οι στενοχώριες, οι οικογενειακές κλπ.

Αν μας φτάνουν μέχρι απελπισίας και μάλιστα μέχρι αυτοκτονίας, αυτό είναι γιατί τα φτιάξαμε μόνοι μας. Δεν τους επέτρεψε ο Θεός· τους έφτιαξε η σαρξ, τους έφτιαξε ο έρωτας, τους έφτιαξε το συμφέρον, τους έφτιαξε ο κόσμος, τους έφτιαξε το εγώ.

Δεν τους επέτρεψε ο Θεός αυτούς, δεν πήγαμε εμείς με του Θεού τον δρόμο και ο Θεός επέτρεψε πειρασμόν. Όχι, τα φτιάξαμε μόνοι μας, γι' αυτό είναι δυσβάσταχτος αυτός ο Σταυρός και τον άνθρωπο τον φτάνει μέχρι αυτοκτονίας ακόμα.

Εν πάση περιπτώσει, παίρνει άδεια λοιπόν ο σατανάς τώρα, για τον εγωισμό του, και με τη φαντασία του ότι, αν πάθει ζημιά ο Ιώβ, θα Τον βλασφημήσει, τον Θεό. Βγαίνει έξω και αρχίζει και γκρεμίζει και αρχίζει και φονεύει και αρχίζει· δεν άφησε τίποτα.

Όπου ο Ιώβ έφτασε σε ένα μέρος, εκεί που ήταν, και έρχονται αγγελιοφόροι, που του ανήγγειλαν την καταστροφή, τον φόνο των παιδιών, την πτώση των οικιών και τον αφανισμόν των προβάτων του και, Που μέσα σε μίαν ημέρα ο Ιώβ έμεινε ξυλάρμενος, μόνος.

«Ενώ ούτος ελάλει», λέει, ήρθε άλλος, είπε· «ενώ ούτος ελάλει», ήρθε άλλος, είπε. Ήρθε, ήρθε, ήρθε, ήρθε, και «μόνος διεσώθην εγώ», λέει, «και σου αναγγέλλω», έλεγε ένας από τους υπηρέτες. Δεν έμεινε τίποτα μέσα σε μια ημέρα, χωρίς να ξέρει την αιτία ο άνθρωπος. Ασφαλώς θα εξήταζε τον εαυτό του: «Κάτι έκανα; Τι έκανα; Μήπως τίποτα;» Δεν εύρισκε τίποτα.

Τότε σηκωθείς ο Ιώβ, διέρρηξε τα ενδύματα αυτού, εξύρισε την κεφαλήν αυτού, έπεσε επί την γην και προσεκύνησε· δεν εβλασφήμησε. και είπε γυμνός εξήλθον εκ της κοιλίας της μητρός μου και γυμνός θέλω επιστρέψει εκεί.

Ο Κύριος έδωκε, ο Κύριος αφήρεσε· εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον. Ο άλλος, ο μάστορας, έλεγε: «Θα σε βλαστημήσει. Κι αν σε σέβεται, είναι γιατί του δίδεις». Να, τώρα που του τα παίρνει, για να Τον βλασφημεί, Κύριε; Βλέπετε το τέχνασμα.

Από εδώ είναι παρμένο εκείνο που λέμε στο τέλος στην Εκκλησία. Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος. Είναι του Ιώβ λόγια αυτά. Εν πάση περιπτώσει, εν πάσι τούτοις δεν ημάρτησε ο Ιώβ και δεν έδωκε αφροσύνην εις τον Θεό.

Τα πράγματα συνεχίζουν. Μιαν άλλη ημέρα ήλθαν πάλι άγγελοι ενώπιον του Θεού, αναφορά να δώσουν, διαταγάς να πάρουν, δεν ξέρω τι, να σου και ο σατανάς, στη μέση κι αυτός. Αυτός ο εξόριστος, στη μέση κι αυτός.

Και είπε ο Κύριος προς τον σατανά: «Από πού έρχεσαι εσύ;» Τα ίδια λόγια. Αυτός απεκρίθη: «Περιελθών την γην και εμπεριπατήσας την υπ’ ουρανόν, πάρειμι». Τα ίδια του υπενθυμίζει με πλάγιο, όμορφο τρόπο ο Θεός. Του λέει: «Έβαλες το νου σου επί τον δούλο μου τον Ιώβ;»

Ότι δεν υπάρχει όμοιος αυτού εν τη γη. Άμεμπτος, ευθύς, φοβούμενος τον Θεόν και απεχόμενος από κακού». Και έτσι, πρόσεξε, του λέγει, κρατεί την ακεραιότητα αυτού παρά τα γυμνάσια που του έκανες, αν και με παρόξυνας κατ’ αυτού, διά να εξολοθρεύσω αυτόν αναιτίως. Το ξέρεις, του λέει, το προσέχεις, το θυμάσαι, το υπενθυμίζω εγώ, ότι αυτός κρατάει την ακεραιότητά του.

Δεν βλασφήμησε. Απάντηση. Ξέρετε τι απάντηση έδωσε; Ακούστε απάντηση σατανική που έδωσε ο διάβολος. Και απεκρίθη ο σατανάς και είπε προς τον Κύριον:

«Δέρμα επί δέρματος είναι ο Ιώβ». Ξέρετε πώς ερμηνεύεται αυτό; Αυτός είναι, λέει, φιλοτομαράκιας.

Αφού αυτόν δεν μ’ άφησες να τον πειράξω, να πονέσει, δεν τον ενδιαφέρει για τους άλλους. Δεν πάει να πεθάνουν; Αυτός να μην πειραχτεί. Το πιάνετε τι πάει να πει σατανικά πράγματα; Είναι φιλοτόμαρος, λέει, αυτός. Έπρεπε, λέει, να μου επιτρέψεις να πειράξω αυτόν, να πονέσει αυτός, να δούμε αν δεν σε βλαστημούσε. Όσο δεν τον πείραζα, σκληρός άνθρωπος αυτός.

Τι θα πει παιδιά, τι θα πει γυναίκα; Παίρνει άλλη και κάνει άλλα. Τι θα πει υπηρέτες, τι θα πει ζώα; «Δέρμα», του λέει, «επί δέρματος είναι». Και πάντα όσα έχει ο άνθρωπος αυτός θέλει δώσει υπέρ της ζωής αυτού. Αρκεί να μην πονέσει αυτός, να μην πειραχτεί αυτός.

Πλην τώρα έκτεινον την χείρα σου, βάλε το χέρι σου, να πειράξω αυτόν. Και τότε να δούμε να πονέσει Αυτός, να θλιβεί Αυτός, να γιουμιδά σε βλαστημίση Και ενδίδει ο Θεός. Και ενέδωσε ο Θεός να του παραδώσει τον Ιώβ.

Παρέδωσε όμως το σώμα του Ιώβ. Την ψυχή του δεν την παρέδωσε. Κάτι βασικό.

Ψυχή γιατί δεν την παραδίδεις, Κύριε; Αν τον δίνεις ολόκληρο, η ψυχή είναι στα χέρια του. Αν θέλει αυτός να τη δώσει, ας τη δώσει. Εγώ πώς θα τον κρίνω αύριο; Αν παραδώσω σήμερα την ψυχή στον διάβολο;

Δεν την παραδίδω. Αν θέλει αυτός να τη δώσει, ας τη δώσει. Το σώμα επιτρέπω να πάθει ζημιά. Να πονέσει, να υποφέρει, να θλιβεί και λοιπά. Η ψυχή όχι. Η ψυχή είναι στα χέρια τα δικά του. Είναι κύριος της ψυχής του.

Για την οποία θα του ζητήσω λόγον μίαν ημέρα. Όπως θα ζητήσει και από μας. Και απαντά λοιπόν ο Κύριος και είπε προς τον Σατανά: «Ιδού αυτός εις την χείρα σου, μόνον την ζωήν αυτού φύλαξον». Την ψυχή του λέει: «Μην την πειράξεις».

Βλέπετε, όρια του δίδει και ο Σατανάς δεν μπορεί να τα παραβεί, μέχρι εκεί που του επιτρέπει. Την πρώτη φορά του είπε «μην τον πειράξεις αυτόν», δεν τον πείραξε. Τώρα, τη δευτέρα φορά, του δίδει το σώμα να πάθει κι αυτός κάτι, να υποφέρει.

Αλλά δεν του δίνει την ψυχή του. Και μέχρι εκεί πάλι βαδίζει ο Σατανάς. Βλέπετε ότι ο Θεός ποτέ δεν παραδίδει τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος παραδίδεται εις τον διάβολο. Γι' αυτό και οι άνθρωποι σήμερα που παρέδωσαν την ψυχή τους εις τον διάβολο γέμισαν τις νευρολογικές κλινικές, τα τρελάδικα.

Γιατί, υπήρχαν τρελάδικα πρώτα; Ένα, και εκείνο ήταν μισό άδειο σε όλα τα χρόνια. Τώρα σε κάθε συνοικία υπάρχει και τρελοκομείο. Στο εξωτερικό υπάρχουνε ψυχίατροι. Οι παπάδες πνευματικούς σου βγάλαν στην άκρη Και έχουν ψυχιάτρους τώρα, όπως έχουμε εμείς εδώ τους παθολόγους και τους οδοντιάτρους.

Έχει ο καθένας τον ψυχίατρό του. Και εδώ ακόμη και σήμερα, σιγά σιγά, έρχεται ο δαιμονισμός αυτός. Και έχει ανάγκη ο άνθρωπος του ψυχιάτρου, όταν δεν πηγαίνει στον πνευματικό. Και όταν πηγαίνει στον ψυχίατρο, αναπαύεται, διότι ξεκουράζεται, όπως τα λέει σε μια φιλενάδα του, τα πάθη του.

Αλλά δεν μπορεί να τα πάρει ο ψυχίατρος απάνω του, εφόσον το πετραχήλι του δεν τα καθαρίζει. Αλλά ο σατανάς και ο εγωισμός δεν αφήνουν τον άνθρωπο να εξομολογηθεί στον παπά, που μπορεί να του πάρει, να του σηκώσει τα πάθη του, την αμαρτία του, το άχθος του, αλλά τον στέλνει σε ανθρώπους οι οποίοι είναι κακά για λόγου τους.

Έχουν ανάγκη αυτοί από πνευματικό, αυτοί από ψυχίατρο, παρά αυτός ο άρρωστος που πηγαίνει εκεί. Εν πάση περιπτώσει. Τότε εξήλθε ο Σατανάς απ' έμπροσθεν του Κυρίου και επάταξε τον Ιώβ με έλκος κακόν από του ίχνους, από τα πόδια, των ποδών αυτού έως της κορυφής αυτού.

Και έλαβε εις αυτόν όστρακον, πήρε ένα κεραμίδι που λέμε, όστρακον, διά να ξύνεται με αυτό, και εκάθισε εν μέσω της σποδού. Και κάθισε επάνω σε στάχτη και εξύνετο με ένα κεραμίδι ο άνθρωπος, γιατί ευρέθη λεπρός, χωρίς να ξέρει ακόμη τι συζητήσεις γίνονται στον ουρανό για αυτόν τον άνθρωπο και τι παραχωρήσεις.

Γι' αυτό πάντοτε, όταν μας συμβεί κάτι, αν δεν είμαστε εμείς η αιτία, να ξέρουμε: τα πάντα κατ' οικονομίαν γίνονται και κατά παραχώρησιν, για το καλό το δικό μας. Πάντοτε να το ξέρουμε, διότι ο Θεός γνωρίζει τα πάντα και ουδέποτε επιτρέπει να γίνει κάτι χωρίς να το ξέρει Αυτός. Ο Σατανάς θα μας πειράξει τόσο, όσο μπορούμε εμείς να το αντέξουμε. Εκεί που ήτανε, γιατί ξέρω.

Αυτό, δεν ξέρω αν ξέρετε, λέγουν ότι επτά χρόνια υπέφερε ο άνθρωπος αυτός. Εκεί που ήτανε επί της σποδού, δέχεται μίαν ημέρα την επίσκεψη της κυρίας. Η κυρία Ιώβ παρουσιάζεται εκεί πέρα και του λέγει το εξής: «Έτι κρατήσεις την ακεραιότητά σου;» Ακόμη, του λέει, «κρατάς;» Τι να κάνω, ρε γυναίκα; «Βλασφήμησον τον Θεό και απόθανε».

Παράξενα πράγματα. Να βλασφημήσω τον Θεό, διότι δεν τον βλασφημώ μέχρι τώρα και υποφέρω. Να μου πεις να τον βλασφημήσω και ότι θα γίνω καλά, αυτό το καταλαβαίνω. Αλλά να μου πεις να τον βλασφημήσω και να πεθάνω, αυτό δεν το καταλαβαίνω.

Και θα ήθελα να μάθω το πώς και το γιατί μιλάς έτσι. Τι έχεις εσύ να ωφεληθείς αν βλασφημήσω τον Θεόν;

Ξέρετε ποια είναι η απάντηση; Δεν έχω εγώ να ωφεληθώ. Έχει εκείνος που είναι μέσα μου να ωφεληθεί. Που έχει βάλει στοίχημα με τον Θεό.

Εκείνος ο οποίος μπορούσε και εμένα να με εξαφανίσει. Αλλά δεν με εξαφάνισε. Από υπολογισμό με κράτησε. Για να με πάρει, να με φέρει στο κεφάλι σου.

Τεχνάσματα του σατανά. Προσέχετε εδώ. Λεφτά, λέει, έκανε, περιουσία και λοιπά. Την έδωσε ο Θεός; Ή την έδωσε ο διάβολος, για να το χτυπήσει το κεφάλι αύριο; Δεν είχε εντολή; Και την Ιώβισσα, την κυρία, γιατί δεν την εφόνευσε; Δεν τα διαβάζουμε. Διαβάζουμε την Ακρόπολη. Διαβάζουμε την Απογευματινή, να είδουμε αν κατηγορούν τους δεσποτάδες, για να δικαιολογήσουμε εμείς την πομπή τη δική μας. Έτσι νομίζουμε ότι θα απαλλαγούμε.

Τεχνάσματα του διαβόλου, τα οποία υπάρχουν. Να προσέχει ο άνθρωπος πώς εργάζεται αυτός ο πανούργος. Μένετε με μένα, μένετε με μένα. Διότι, εάν προσέξατε τη σκέψη του εξ αρχής, ο Σατανάς είχε δικαίωμα και επί της γυναίκας του Ιώβ.

Και εντούτοις ο Σατανάς αυτή την έβγαλε στην άκρη με υπολογισμό, να τον χτυπήσει μίαν ημέρα.

Πού αλλού ενήργησε έτσι ο Σατανάς; Επί του Αδάμ. Έτσι έφαγε τον Αδάμ. Δεν πήγε απευθείας αυτός. Μέσω της γυναικός τον έφαγε τον Αδάμο. Δεν εφρόντισε να γίνει ένα με τη γυναίκα; Δεν έφαγε πρώτα την Εύα και οι δύο μαζί φάγανε τον Αδάμο;

Ακριβώς το ίδιο τέχνασμα κάνει τώρα. Ο ίδιος είναι ο διάβολος. Τι δείχνει εδώ; Τη δύναμη της σαρκός. Η σαρξ, η γυναίκα, ο άντρας. Τι ζημιά μπορούν να κάνουν, κατά αναλογία. Η γυναίκα προς τον άντρα και ο άντρας προς τη γυναίκα.

Τα τεχνάσματα αυτά του πανούργου, τα οποία μένουν, επαναλαμβάνω, καλυμμένα. Πού ήσουνα κυρία Ιώβ, πώς εγλίτωσες εσύ; Και έρχεσαι τώρα κι ανοίγεις το στόμα σου να βλασφημήσει ο άντρας σου τον Θεό, για να πεθάνει.

Τι θα ωφεληθείς εσύ; Είναι όργανο καθαρά του Σατανά εκείνη την ώρα. Σατανάς, ο οποίος την εφύλαξε, δεν την εφόνευσε. Που μπορούσε να την φονεύσει κι αυτή. Και την εφύλαξε από σκοπού, για να τη διαθέσει εναντίον του Ιώβ.

Εδώ φαίνεται καθαρά η δύναμη της σαρκός. Γι' αυτό προσέχετε, εάν πρόκειται να αμαρτήσετε σαρκικά. Φυλαχτείτε, μην έχετε καμία εμπιστοσύνη στον εαυτό σας. Μην πείτε ποτέ σας ότι είσαστε δυνατοί. Ποτέ σας.

Η σαρξ δεν έχει εμπιστοσύνη. Ο Σατανάς είναι τεχνίτης και διά της σαρκός τον άνθρωπο τον παρασύρει. Οι Πατέρες οι Άγιοι φτάνουν σε σημείο, εφόσον απαγορεύουν την Θεία Κοινωνία στους ανθρώπους που δεν λένε την καλημέρα στους συνανθρώπους των, έστω κι αν τους σκότωσαν τον αδελφό, έστω κι αν τους σκότωσαν το παιδί τους.

Όμως συγχωρούν να μην καλημερίσουν άνθρωπο που αμάρτησαν σαρκικώς ή υπάρχει υποψία να αμαρτήσουν σαρκικώς. Του επιτρέπουν αυτού να μην τον καλημερίσεις αυτόν, να μην δώσεις λαβή καθόλου. Διότι είναι τόσα τα αμαρτήματα τα οποία κατεβάζουν τον άνθρωπο στην κόλαση, που φτάνουν περίπου το 95% των κολασμένων.

Είναι εξαιτίας της σαρκός. Το 95% είναι οι βλάσφημοι, είναι οι κλέπτες, είναι αυτοί; Οι υπόλοιποι είναι από πορνείες, από μοιχείες, από εκτρώσεις, από αυνανισμούς, από, από. Της σαρκός ζητήματα είναι το 95% των κολασμένων.

Καταλαβαίνετε, δηλαδή, τι είναι η δύναμη της σαρκός και πόσο ο άνθρωπος πρέπει να προσέχει. «Έχω δύναμη, χωρίσαμε τα κρεβάτια μας και είμαστε...» Τι βάλατε σύνορο; Τι βάλατε; Τσιγαρόχαρτο βάζετε μεταξύ σας. Ποια είναι αυτά τα πράγματα; Χρειάζεται μεγάλη δύναμη και μεγάλη προσοχή και πολλή προσευχή και πολύ βασάνισμα της σαρκός, για να γλιτώσει κανείς από τα χέρια του.

Εδώ, λοιπόν, φαίνεται και αποκαλύπτεται το τέχνασμα του πανούργου αυτού, που την άφησε την κυρία αυτή να τη διαθέσει εναντίον του συζύγου, και τη βλέπουμε, λέγω, αυτήν την χειρονομία του Σατανά μέσα στην Εδέμ.

Όπως επέτυχε εκεί, έτσι ήρθε και εδώ. Διά της νέας Εύας να νικήσει τον Αδάμ, φερ’ ειπείν· διά της κυρίας Ιώβ να τον γκρεμίσει και να τον βάλει να βλασφημήσει τον Θεό, και έτσι να νικήσει ο Σατανάς. Εν πάση περιπτώσει, ο δε είπε προς αυτήν.

Υποφέρει ο άνθρωπος. Επερίμενε παρηγοριά από τον σύντροφο. Επερίμενε επίσκεψη από τον σύντροφο. Και κάποιο έλεος στην καρδιά του. Εν πάση περιπτώσει, όταν άκουσε τα λόγια αυτά, εγύρισε και της είπε το εξής: Ωμίλησας, της λέγει, ως μία των αφρόνων γυναικών.

Σαν μια γυναίκα άμυαλη μίλησες αυτή την ώρα. Τα αγαθά μόνο θέλουμε δεχτεί εκ του Θεού; Και τα κακά δεν θέλουμε δεχθεί; Όταν μας έδινε τα αγαθά, ήτανε καλός ο Θεός. Και τώρα που επιτρέπει τους πειρασμούς, είναι κακός ο Θεός;

Πρέπει να τον βλασφημήσουμε τον Θεό; Ωμίλησες εσύ, λέει, ως μία των αφρόνων γυναικών. Και εν πάσι τούτοις δεν ημάρτησε ο Ιώβ. Στα χείλη αυτού. Κατά συνέπεια, απεδείχθη ότι ο σατανάς έλεγε ψέματα. Ήθελε να κάνει τον Θεό προσωπολήπτη.

Όπως εκεί πίσω. Πήγε στην Εύα και είπε ότι ο Θεός σας ζηλεύει. Και δεν σας αφήνει να φάτε από αυτό, να γίνετε θεοί, έτσι και εδώ.

Καταγγέλλει τον Θεό ότι ο Θεός φταίει.

Εσείς δεν κάματε τίποτα. Τι ζημιά κάματε εσείς; Ποιον εβλάψατε; Γιατί; Πού είναι τα παιδιά σας; Πού είναι η περιουσία σας; Γιατί να φτάσετε σε αυτό το χάλι; Αν εκάνατε μια αμαρτία, το καταλαβαίνω. Έχει το κουράγιο κανείς να κρατήσει, διότι όταν ο άνθρωπος σφάλλει και πάθει κάτι, υποφέρει κλπ., δεν έχει κανέναν μισθό, διότι υποφέρει καλώς. Όταν όμως δεν έχει κάνει κάτι και του συμβεί κάτι, τότε υποφέρει κακώς.

Και αν το υποφέρει καλώς αυτό το κακό, τότε έχει τον μισθό του. Αυτός είναι ο συλλογισμός. Το να πονώ και να υποφέρω γιατί έβαλα μόνος μου το χέρι στη φωτιά, δεν αξίζω για κανένα βραβείο. Να μου το βάλανε άλλοι στη φωτιά, όμως, κι εγώ να λέω «Δόξα σοι ο Θεός», τότε αξίζω βραβείο.

Αυτό είναι το θέμα. Κι εμείς, αν εξετάσουμε τους εαυτούς μας, θα βρούμε ότι τους σταυρούς στο σπίτι μας και στον εαυτό μας τους έχουμε φτιάσει μόνοι μας. Δε ρωτήσαμε ποτέ τον Θεό, ούτε στους γάμους μας, ούτε στις επιχειρήσεις μας, ούτε στις σταδιοδρομίες μας, ούτε για τον εαυτό μας, ούτε για τα παιδιά μας.

Εκάμαμε εγωιστικώς: «Εγώ τον Γιάννη μου θα τον κάνω». Σοβαρά; Κάνει ο Γιάννης σου για να γίνει εκείνο που λες;

Μήπως συμβαίνει με τον Γιάννη σου εκείνο που λένε; Και ρωτήσεις και για Γιάννη, από ό,τι ξύλο θέλεις φτιάχνει; Είναι τέτοιος ο Γιάννης σου και εσύ τον βλέπεις να τον φτιάξεις; Κόρη μου θα πάρει, κάνε να πάρει. Μπορεί να σταθεί εκεί πάνω ή θα ζαλιστεί και θα πέσει;

Καλείς τον Θεό να σου κάνει τα στέφανα, να υπογράψει χωρίς να διαβάσει από πάνω, ε! Και έχεις τη γνώμη ότι πέτυχες. Σε δέκα μέρες, διαζύγιο· θα σου στείλει πίσω ο άλλος τον μαρκαντάση. Κοιτάξτε γύρω σας, εξετάστε τα και θα δείτε, και θα δείτε.

Μου έλεγε μια κοπέλα: «Εγώ, κύριε Παναγόπουλε, παντρεύτηκα από συνοικέσιο, δεν παντρεύτηκα από έρωτα, δεν έβαλα», λέει, «μόνη μου το χέρι μου· μου τον δώσανε». Λέω: «Εσύ προσευχήθηκες; Ερώτησες τον Χριστό; “Χριστέ μου, μου φέρνουνε αυτόν· εσύ τι λες;”» «Όχι», λέει, «δεν προσευχήθηκα. Μου άρεσε», λέει, «και λοιπά». «Εντάξει. Τι κι αν έβαλες εσύ το χέρι σου, τι κι αν βάλαν τα όργανα του σατανά το χέρι και σου τον φέρανε;»

Δεν μπορείς να ζητάς από τον Θεό. Η δουλειά η δικιά σου είναι να ρωτήσεις τον Θεό: «Θεέ μου, αυτός είναι ο Αδάμ ο δικός μου; Είμαι πράγματι εγώ η πλάτη του; Είμαι εγώ η Εύα, είμαι απ’ την πλάτη του; Ή θα είμαστε ξεπλατιασμένοι αύριο, πνευματικώς και σαρκικώς;» Διότι μόνο ο Θεός ξέρει ποια είναι η ΕΒΑ για τον ΑΔΑΜ, τον ΑΛΦΑ και ποιος είναι ο ΑΔΑΜ για την ΕΒΑ τη ΒΙΤΑ Μόνο ο Θεός ξέρει.

Αν, λοιπόν, εξεταστούνε τα ναυάγια, τα οικογενειακά, τα ατομικά, τα εμπορικά, τα τάδε, θα δούμε ότι είναι όλα φτιαγμένα από εμάς τους ίδιους. Δεν είναι άδικος ο Θεός, αγαπητοί μου, να επιτρέπει κόλαφους να μας κολαφίζουν. Δεν είναι άδικος, όχι. Έχουμε αμαρτίες, έτσι τα φτιάχνουμε μόνοι μας.

Χαρά στους ανθρώπους που θα το καταλάβουν και θα αποφασίσουν να πουν στον Χριστό: «Ναι, Κύριε, εγώ τα έμπλεξα, εν τω εγωισμώ μου, εν αγνοία μου, δεν ξέρω τι, πώς, εγώ τα έμπλεξα. Και σε παρακαλώ, πάρε το κουβάρι αυτό της ζωής μου και ξέμπλεξέ το».

Λυπούμαι γι' αυτούς οι οποίοι παρουσιάζουν τον Θεό αδύνατο. Μου μίλησαν πολλές φορές ότι, όπως είναι η υπόθεσις, δεν λύεται.

Ώστε έτσι είναι; Τότε γιατί ζεις; Γιατί δεν πετάς τα μυαλά σου να ησυχάσεις, τουλάχιστον από τον κόσμο, να έχεις την κόλαση εκεί, να μην έχεις και την κόλαση εδώ; Άμα είναι έτσι που δεν λύεται, δεν λύεται για σένα, δεν λύεται για μένα.

Για τον Θεό δεν λύεται; Για τον Θεό πάντα λύεται. Θυμούμαι περίπτωση που σηκώθηκε στην Πάτρα μια κυρία μέσα στο ακροατήριο. Μιλούσα ένα βράδυ και σήκωσε το χέρι της και λέγει: «Αυτό που λέτε είναι αλήθεια. Έγινε ειδικός νόμος σε ανύποπτον χρόνο από την κυβέρνηση για ένα ατομικό θέμα δικό μου, που καταστρεφόμουν.

Ποιος τους φώτισε να κάνουνε τον νόμο; Ποιος τους οδήγησε να κάνουν αυτόν τον νόμο; Και να συμπεριλαμβάνεται η περίπτωση εδώ μέσα, που αυτοί ήσαν εις αφανισμόν ολοοικογενειακώς. Και ανέζησαν οι άνθρωποι και ανέπνευσαν οι άνθρωποι».

Εφόσον, λοιπόν, το στήθος ακόμη αναπνέει και ο Θεός δεν πέθανε —εκτός αν έμαθες ότι πέθανε—, αλλά κι αν σου πούνε «πέθανε», να ρωτήσεις: «Τον κηδέψανε; Έφυγε;»

Αν μάθεις ότι ο Θεός πέθανε και τον κηδέψανε, τότε να απελπιστείς. Διαφορετικά, να μην απελπιστείς, διότι υπάρχουν λύσεις για την υπόθεσή σου. Αλλά χρειάζεται ταπείνωση, να δώσεις εσύ τον φάκελο στον δικηγόρο, τον ανάργυρον αυτόν που λέγεται Χριστός.

Δίδουμε τον φάκελό μας σε έναν δικηγόρο καλό και λοιπά, και μας πουλάει την υπόθεση, μας βάζει και φυλακή, εκεί που ήταν να βάλουμε τους άλλους φυλακή. Αλλά ο Χριστός δεν βάζει κανέναν φυλακή, τον βγάζει τον άνθρωπο από τη φυλακή.

Αλλά εμείς δίδουμε τον φάκελο, αλλά δίνουμε τον μισό φάκελο. Κρατάμε και ορισμένα έγγραφα για λογαριασμό μας, για ατού. Πρέπει να παραδοθεί ο άνθρωπος στον Χριστό για να τον βγάλει. Να την αναλάβει την υπόθεσή του και να τη λύσει.

Εκεί που τα πάντα έχουν κλείσει επί κακώ, εκεί παρουσιάζεται ένα μονοπάτι, του Χριστού το μονοπάτι, που βγάζει τον άνθρωπο σε αγαθό. Μιλούσα κάποτε στον Άγιο Αρτέμιο. Και όταν έφυγα το βράδυ, με σταμάτησε μια κοπέλα στο δρόμο.

Και μου είπε ότι αυτά που μου είπες απόψε ήσαν για μένα, αλλά δεν μπορεί να γίνει τίποτα. Λέγω, αφού σας αφήνει ο Θεός να ζείτε, είναι ψέμα αυτό που μου λέτε, μπορεί να γίνει. Είναι αδύνατο, να σας πω. Δεν θέλω να μου πείτε τίποτα.

Όταν πάτε σπίτι σας, να προσευχηθείτε την άλλη σας προσευχή, αλλά να πείτε ότι από τον Παναγόπουλο άκουσα απόψε, Κύριε, ότι υπάρχει ακόμη λύση για το θέμα μου. Θέλω να σταματήσω την αμαρτία και ανάλαβέ με.

Ανάλαβέ με. Μα δεν μπορεί να γίνει τίποτα. Το αποκλείει αυτό. Κράτησε μισή ώρα αυτή η υπόθεση, μέχρι να την πείσω. Άρχισε να κλαίει. Οπότε την άφησα και έφυγα. Εν πάση περιπτώσει, αυτή πήγε σπίτι της. Και την άλλη Τετάρτη, που ξαναπήγα και μίλησα, στο τέλος που έφευγα με ακολούθησε πάλι κοντά και μου λέει: «Κύριε Παναγόπουλε, έγινε θαύμα». «Δοξάστε», λέω, «τον Θεό». «Περιμένετε να σας πω. Με το θαύμα εγώ πιστεύω στον Χριστό, ούτε θέλω να μάθω τίποτα».

Εσύ πρόσεξε μελλοντικώς τη ζωή σου. Έφυγε. Αυτή ήθελε να μου πει τώρα πώς έγινε το θαύμα και λοιπά. Δεν θέλω να μάθω ούτε τι σου συνέβαινε, για να θεωρείς μειωτικά απέναντί μου, ούτε τι έκανε ο Θεός. Εγώ πιστεύω.

Εσύ τώρα κάνε εσύ τη δουλειά σου. Χαθήκαμε. Περάσαμε 10 χρόνια περίπου. Και ένα ζευγάρι άλλο μας είχε καλέσει κάποτε να μας κάνει ένα τραπέζι. Επήγαμε ένα μεσημέρι εκεί, ήσαν χριστιανοί. Και όταν τελείωσε το τραπέζι, η κυρία με τραβάει στην άκρη και μου λέει: Θα ήθελες, μου λέει, να μάθεις μια υπόθεση την οποία αντιμετώπισες προ δέκα ετών;

Λέω, τι θα βγει από αυτό; Ε, μου λέει, να καλύψει μια περιέργεια. Δεν έχω κανένα περίεργεια, έτσι Μα κάθεσαι, μου λέει, να ακούς Βρε, δεν θέλω να ακούσω τίποτα. Τέλος πάντων, με πίεσε να καθίσω να ακούσω.

Και στάθηκα όρθιος στην πόρτα, δεν ήθελα, μα μέσα κι έξω ήμουνα. Και τι μαθαίνω, τι ακούω; Ότι αυτή ήταν ζωντοχήρα και μέσα εκεί που είχαν νοικιάσει ορισμένα δωμάτια είχαν και έναν σοφέρ. Με τον σοφέρ αυτόν αμάρτανε αυτή.

Όταν άκουσε πώς έχουν τα θέματα από τα κηρύγματα, που ήρθε δυο-τρεις φορές, ήρθε στον εαυτό της και θέλησε να σταματήσει την αμαρτίαν αυτήν. Αλλά αυτός την εξεβίαζε, ότι θα την εκθέσει στα αδέρφια της, ότι θα την εκθέσει στους γαμπρούς της.

Και έτσι την ανάγκασε να συνεχίσει να αμαρτάνει. Να τον διώξει, δεν μπορούσαν να τον διώξουν. Ήταν με ενοικιοστάσιο, 100 δραχμές πλήρωνε τότε, επί Μαρκεζίνη τότε, μετά την απελευθέρωση ήταν αυτά τα πράγματα.

Αποτέλεσμα, όταν προσευχήθηκε το βράδυ, όπως της είπα εγώ, το πρωί έλαβε χώραν το εξής. Αυτός έβγαλε το αυτοκίνητο, φορτηγό αυτοκίνητο είχε. Έβγαλε το αυτοκίνητο και ανέβαινε στη λεωφόρο Συγγρού. Έφτασε στην Πύλη του Αδριανού.

Από εκεί από τη Μακρυγιάννη έρχονταν ένας άλλος φουλαριστός. Και αυτός φουλαριστός απάνω. Και καβαλικεύονται και συγκρούονται σαν κριάρια, και τα δύο στα δέκα μέτρα στον αέρα.

Έφταιγε αυτός από κάτω, ο δικός μας, όπως τα λέγαμε. Και πηδάει κάτω και φεύγει, για να αποφύγει τη σύλληψη από την Τροχαία. Από τότε χάθηκε. Δεν ξαναγύρισε πίσω. Ούτε ράντζο να πάρει ούτε μια παλαιοβαλίτσα κοντραπλακέ που είχε να πάρει.

Τίποτα να πάρει. Και άδειασε το δωμάτιο και το νοίκιασαν και παραπάνω. Και εξέφυγε την αμαρτία. Αυτός είναι ο Θεός. Πού να το πιάσει ο άνθρωπος; Τον κατεβάζει τον άνθρωπο στην γειτόνισσα. Ξέρεις κ. Μαρία δεν γίνεται τίποτα Για την κυρία Μαρία δεν γίνεται.

Όπως δεν γινόταν και τίποτα για τον Γόρδιο δεσμό. Αλλά ο Μέγας Αλέξανδρος λέει όσα δελείονται κόπτονται Αυτός, λέει, και ο Μέγας Αλέξανδρος που είναι στον ουρανό. Έτσι έχουν τα θέματα εδώ. Εν πάση περιπτώσει, αυτή είναι μια υπόθεση που να την ξέρουν όλοι οι άνθρωποι.

Ότι, αν κάτι τους συμβεί που δεν το περίμεναν, πρέπει αμέσως να εξετάσουν τον εαυτό τους. Κύριε, προς τι επέσκηψες; Τι έκαμα; Πού δεν πρόσεξα; Γιατί μου επέτρεψες αυτή τη δοκιμασία; Γιατί κατέβαλες το ραβδί; Τι συμβαίνει; Περί τίνος πρόκειται; Και αν δεν βρεις τίποτα στον εαυτό σου ώστε να μετανοήσεις, να εξομολογηθείς, τότε θα πεις: Είη το όνομα Κυρίου ευλογημένο. Μη μου τον παίρνεις τον σταυρό αυτό που επέτρεψες· δώσε μου μόνο δύναμη να μπορέσω να τον φέρω.

Γιατί θα έχεις μισθό, αυτό είναι το θέμα. Και τα τεχνάσματα αυτά του σατανά, που δεν του σκότωσε τη γυναίκα. Τόσα άλλα πράγματα πονηρά, που χρειάζεται προσοχή. Μην κατηγορεί ποτέ ο άνθρωπος τον Θεό. Εν πάση περιπτώσει, φεύγω από το πρώτο κεφάλαιο τώρα και πηγαίνω στο τελευταίο κεφάλαιο.

Δεν ξέρω αν ξέρετε, είχε φίλους αυτός, επίσημος άνθρωπος. Όλοι αυτοί οι φίλοι, κανένας δεν πήγε να τον παρηγορήσει. Όσοι πήγανε, πήγανε να τον δηλητηριάσουν. Πήγαν και του είπαν ότι είναι αμαρτωλός, γι' αυτό υποφέρει.

Κανένας δεν τον βοήθησε, κανένας δεν του πήγε λίγο νερό να δροσιστεί η γλώσσα του. Όμως τα πράγματα άλλαξαν. Όταν πέρασαν οι εξετάσεις, ήρθε η αναψυχή. Τι κεφάλαιο έχει τώρα ο Ιώβ; Ένα κεραμίδι και τη λέπρα του.

Και μια σατανά γυναίκα δίπλα του, αυτό το κεφάλαιό του. Τι μπορεί να κάνει άνθρωπος με ένα κεραμίδι και με λέπρα; Μπορεί να ξαναφτιάξει παιδιά και με μια σατανά γυναίκα; Μπορεί να φτιάξει, να φτιάξει; Μπορεί να φτιάξει περιουσία; Μπορεί να φτιάξει τόσα κτήνη και λοιπά που είχε;

Μπορεί να φτιάξει, αγαπητοί μου, αν υπάρχει ευλογία του Θεού από πάνω. Ναι, ακούστε λοιπόν να δείτε τι λέει εδώ πέρα. Όταν έφτιαξε το σπιτάκι ο Ιώβ ξανά, επήγαν οι φίλοι και τους έκανε ο Ιώβ το τραπέζι.

Ακούτε; Τους έκανε ο Ιώβ το τραπέζι και τους έδωσε και δώρα. Και ευλόγησεν ο Κύριος τα έσχατα του Ιώβ μάλλον παρά τα πρώτα.

Απέκτησε 14.000 πρόβατα, είχε 7.000, 14 έγιναν τώρα, και 6.000 καμήλας, είχε 3.000, 6.000 τώρα, και 1.000 ζεύγη βοών, είχε 500, 1.000 τώρα, και 1.000 όνους, είχε 500 και τώρα τις έκαμε 1.000.

Εγένοντο δε αυτώ υιοί επτά και θυγατέρες τρεις.

Επτά υιοί και τρεις θυγατέρες. Εγενήθησαν. Παιδιά δεν του έδωσε διπλά. Του έδωσε μονά. Επτά παιδιά του είχε πάρει και τρία κορίτσια. Επτά παιδιά του έδωσε και τρία κορίτσια. Μπορείτε να μου πείτε γιατί;

Εγέρασε η κυρία Ιώβ.

Διπλά θα τα έχει.

Τα ζώα εξαφανίστηκαν. Τα παιδιά υπάρχουν στο ντουλάπι του Θεού, τα επτά και τα τρία. Πάρε, λοιπόν, άλλα επτά και άλλα τρία, διπλά θα τα έχεις πάντοτε. Είναι η υπόθεση της Αναστάσεως. Και είναι που λέμε εμείς: «Έχασα εγώ τον άνθρωπό μου».

Τι ήτανε, κλειδί ήταν ο άνθρωπός σου που τον έχασες; Ε, να πας στον κλειδαρά να φτιάξεις άλλον. Τι είναι αυτά τα πράγματα; Γιατί τη βάζει την προφητεία αυτή το Μεγάλο Σάββατο;

Αυτή η προφητεία εδώ του Ιώβ διαβάζεται τη Μεγάλη Παρασκευή. Τι δουλειά έχει στη μέση; Για την υπόθεση της Αναστάσεως. Ότι δεν χάνονται οι ψυχές. Μάλιστα, δεν χάνονται οι ψυχές. Και έδωσε, λέει, μόνον 7 αγόρια και 3 κορίτσια.

Από εδώ αποδεικνύεται η Ανάσταση, ότι υπάρχουν οι ψυχές πέραν του τάφου, στα χέρια του Θεού, ο και νεκρών και ζώντων την εξουσίαν έχον ως αθάνατος βασιλεύσει. Και όσο να χτυπιόμαστε εμείς ότι χάσαμε τους ανθρώπους μας, είμαστε βλάσφημοι απέναντι του Θεού. Δεν είναι αλήθεια.

Και εκάλεσαν το όνομα της πρώτης Ιεμιμά και το όνομα της δευτέρας Κεσιά και το όνομα της τρίτης Κερέν-Αππούχ. Και δεν ευρίσκοντο εις όλην την γην γυναίκες ωραίαι ως αι θυγατέρες του Ιώβ. Και ο πατήρ αυτών έδωκεν εις αυτάς κληρονομίαν μεταξύ των αδελφών αυτών.

Μετά ταύτα έζησε ο Ιώβ 140 έτη. Μετά τα γυμνάσια αυτά τα μεγάλα, και είδε τους υιούς αυτού και τους υιούς των υιών αυτού, τετάρτη γενεά, εγγόνια προς εγγόνια κλπ. Είδε, 140 χρόνια έζησε έπειτα, και τελεύτησε ο Ιώβ γέρων και πλήρης ημερών.

Προς τι όλα αυτά; Τι ωφελείται ο άνθρωπος από αυτά τα καμίνια; Τι ωφελείται; Το έχει πει ο ίδιος. Ξέρετε τι έχει πει; Γρηγορότερα, λέγει, πριν μου συμβεί αυτό, πριν δώσω αυτές τις εξετάσεις, πριν εισέλθω σε αυτό το καμίνι, ήκουον περί του Θεού με το ωτίο μου, ότι υπάρχει Θεός κλπ. Δηλαδή, είχα μία αφηρημένη ιδέα για τον Θεό.

Νυν βλέπω αυτόν με τον οφθαλμό μου.

Μόνον όταν ο άνθρωπος περάσει από το καμίνι των θλίψεων, τότε ξέρει αν υπάρχει Θεός ή όχι. Τότε βλέπει τη δύναμη του Θεού. Τότε βλέπει την Παναγία παρούσα. Τότε βλέπει τους Αγίους του Θεού. Τότε νιώθει ότι πραγματικά δεν ήξερε τίποτα γρηγορότερα.

Και τα θεωρούσε όλα θεωρητικά. Και τα ακούτε σήμερα, δυστυχώς. «Βέβαια, βέβαια, πιστεύω σε μια ανώτερη δύναμη». Σοβαρά; Ας σου δώσουμε το βραβείο Νόμπελ εσένα. Βέβαια υπάρχει ένα ανώτερο όν Υπάρχει, βέβαια.

Βέβαια υπάρχει Θεός Άλλη κατηγορία αυτή. Βέβαια υπάρχει Χριστός Ναι, άλλη κατηγορία αυτή.

Ανέστη αυτός ο Χριστός; Είναι Θεός αυτός ο Χριστός; Εκεί σταματά η συζήτηση. Σαν τους δικούς μας Αθηναίους, που όταν ο Παύλος τούς είπε ότι ανέστη, λέει: «Άσ' τη δουλειά μπερδεμένη μέχρι εδώ. Ας τα συζητήσουμε καμιά άλλη φορά. Μας έμπλεξες τώρα με την Ανάσταση».

Πιστεύουν για έναν ανώτερο άνθρωπο, τον Χριστό, για μια ανώτερη δύναμη, για ένα ανώτερο ον, πιστεύουν στον Θεό, στον Ιεχωβά, πιστεύουν και στον Χριστό, όχι ως Θεό, όχι ως τον αποθανόντα, ταφέντα και αναστάντα και αναληφθέντα.

Γιατί θα ξαναέρθει πάλι, ερχόμενος, αν πιστεύεις στα πρώτα. Το αντιλαμβάνεστε; Το θέμα δεν είναι αυτό. Αν πιστεύεις εις τον Ιησούν, τον Εσταυρωμένον, τον Ναζαρινόν. Αυτόν που ανήγγειλε ο Άγγελος στους Μυροφόρους.

Τι ζητείτε ώδε; Ιησούν, όχι κάποιον Ιησούν. Τον Ιησούν, τον Εσταυρωμένον, τον Ναζαρινόν. Οι Ιησοί υπήρχαν πολλοί. Αλλά Εσταυρωμένος Ναζαρινός ήταν ένας. Ο Ιησούς, ο Κύριός μας και ο Θεός μας. Αυτός ήταν.

Σ' Αυτόν, λοιπόν, πιστεύουν πολύ λίγοι, δυστυχώς. Και έχετέ το υπόψη σας. Και κοιτάξτε να είσαστε μεταξύ αυτών. Και οτιδήποτε κι αν συμβεί, μην φοβείστε. «Ἐὰν γὰρ καὶ πορευθῶ», λέγει ο Δαβίδ, «ἐν μέσῳ σκιᾶς θανάτου, οὐ φοβηθήσομαι κακά, ὅτι σὺ μετ᾿ ἐμοῦ εἶ», ή «είσαι μαζί μου Εσύ».

Και πηγαίνω και στην κόλαση ακόμη, αρκεί που είμαι μαζί με Σένα. Έτσι λέγει εδώ. «Ήκουα», λέει, «περί σου με την ακοήν του ωτίου, αλλά τώρα ο οφθαλμός μου σε βλέπει», επειδή από την εμπειρία αυτή που μου έδωσες, επειδή από αυτά που είδα, που πέρασα από το καμίνι αυτό.

Αυτό είδα: και με μηδενική περιουσία, με ένα κεραμίδι, ξανά είχε διπλάσια πράγματα. Πήρε ο Θεός το χέρι του, έγινε υγιής, τον σκέπασε ο Θεός, ευλογήθηκαν και διπλασιάστηκαν τα πάντα. Αυτό είναι. Λέει ο λαός: «Πάρε», λέει, «του γονιού σου την ευχή και το βουνό περπάτα».

Του γονιού την ευχή. Σκέψου να έχεις του Θεού την ευχή. Αν με του γονιού την ευχή, με του πατέρα και της μάνας την ευχή, μπορεί ο άνθρωπος να σταδιοδρομήσει και να σκεπαστεί, πολύ μάλλον με του Θεού την ευχή τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος.

Και μένουν κάποια ακόμη καλυμμένα. Αν έχω την υπομονή και έχετε την υπομονή, να βγάλω από μέσα τη διδασκαλία, τι έχει διδάξει αυτός ο άνθρωπος, τι έχει πει αυτός ο άνθρωπος. Περί του ανθρώπου, περί του θανάτου, περί της ζωής πέραν του τάφου, περί, περί, περί. Θα φρίξετε και θα οικτίρετε τον εαυτό σας, που αυτό το βιβλίο του Ιώβ δεν το έχετε διαβάσει ούτε μια φορά στη ζωή σας, και έχετε διαβάσει τόσα πράγματα περιττά, γεμίσατε το κεφάλι σας με τόσα χαλασμένα πράγματα, και δεν έχετε διαβάσει αυτό το περιεχόμενο.

Εν πάση περιπτώσει, εύχομαι στον Θεό, μαζί σας, οι πρεσβείες αυτής της οικογένειας να είναι και με μας, και εμείς να θελήσουμε το υπόλοιπο της ζωής μας κάπως περίπου έτσι να το ζήσουμε, ώστε να τον συναντήσουμε μίαν ημέρα. Αμήν.