Peter: Calling, Denial, and Return

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Tonight, with God’s help, I wanted to say something connected with next week. But since we cannot fit everything in, we have to get a head start—to give this talk in advance, as it were, and anticipate the coming feast.

This coming Thursday, specifically the twenty-ninth of the month, we celebrate the feast of the two great Apostles, Peter and Paul.

We owe a great deal to these men. I do not know whether you have ever thought about this. We owe so much to those who gave themselves so that we might receive what we have today. Most of them were ordinary people. Apart from Paul, the others were uneducated laborers—men of the sea and men of the marketplace.

Yet God has no difficulty bestowing His grace and causing tongues of fire to rest upon the heads of them all, provided they have a good disposition, so that they may go forth and proclaim the mighty works of God. Christianity is not a matter of scholarship, regardless of whether we have turned it into one.

It is a matter of grace—of grace. The Lord simply wants vessels, containers He can use. He wants to use their tongues and their feet to proclaim His mighty works and His truths. One of these twelve persons is the Apostle Peter, whose feast is celebrated together with that of the Apostle Paul on the twenty-ninth of the month, although Peter was martyred after Paul.

Yet the Church keeps them together and celebrates them both on one day; then, on the following day, at the Synaxis of the Apostles, She honors and celebrates all the Apostles together. Peter is equally dear to us because he, too, displayed the full extent of his human weakness—and we also need to know about these things.

Christ has left a little path for us to follow as well. We thank Him for that. In the same way, the lives of Paul and Peter are lives that we, too, must study carefully and follow.

We must learn to anticipate certain things and also to make use of certain things. For relationships in general—between one person and another, and between man and God—do not always involve gains alone. There are gains and losses, giving and receiving.

Peter went through so many rises and falls that the struggle of such men ought to move the human heart.

I do not know whether you have ever taken the time to follow Peter’s life: how this man began, how high he rose, and what was revealed to him; then how far he fell again, even to the depths of Hades; how he was restored; and how today this man stands among the foremost of the Apostles.

He was the first to be counted worthy to speak on behalf of the Apostles and to preach before that first assembly, in his first sermon. And he did so directly to the Jews, boldly telling them: “The One whom you crucified—this is the One whom I proclaim to you as risen, and it is of Him that I am speaking to you at this very moment.”

He was also the man who went on to perform many historic miracles. He was the one who, through the Holy Spirit, put a married couple to death, as I told you the other day: Sapphira and Ananias, who attempted to deceive the Holy Spirit, who is God.

That is how full of grace his life is, on the one side and on the other. So allow me to set before you four or five aspects of his life. And first, let me speak to you about his calling: where he was when it happened, how he met Christ. And if you want to find it for yourselves, you should look in John, chapter one, verse 29 and following.

There you will find John recording the following event: “The next day John saw Jesus coming toward him and said…” John the Baptist saw Christ coming out toward the wilderness and said:

And he said, “Behold, the Lamb of God, who takes away the sin of the world.” He pointed Him out to his disciples, because Peter, it seems, was also one of the disciples of John the Forerunner.

“Behold, the Lamb of God, who takes away the sin of the world. This is He of whom I said”—this is the One I was telling you about—“After me comes a Man who ranks before me, for He was before me.” Here we have doctrine. He would come six months after John, yet He is before John, because He is also God; He is not merely man.

“He is before me; He ranks above me. I myself did not know Him, but so that He might be revealed to Israel, I came baptizing with water.” “I came for His sake,” John says, “and everything I do is to prepare the way for Him.”

And John bore witness, saying: “I saw the Spirit descending from heaven like a dove.” You remember His Baptism: when John baptized Him, the Spirit descended upon the Lord and remained upon Him. “I did not know Him, but He who sent me to baptize with water said to me…” In other words: “I did not know Him, but God, who sent me to baptize, told me, ‘The One upon whom you see the Spirit descend and remain—He is the One.’”

“This, then, is what I saw, and I bear witness to it.”

“The one on whom you see the Spirit come down and remain,” he says, “he is the one who baptizes with the Holy Spirit.” I will baptize you with water; the one coming after me will baptize you with the Holy Spirit and with fire.

"And I have seen and have borne witness that this is the Son of God." That is what he said to them when he saw Christ. "The next day again John was standing there, and two of his disciples with him." And look — here is Christ again. "And looking at Jesus as He walked, he says: Behold, the Lamb of God."

Once again he says to them, "Behold, there He is." "And the two disciples heard him speak, and they followed Jesus." They go — they set out to go to Him. "Then Jesus turned, and seeing them following, said to them" — the Lord turns around suddenly and says to them: "What do you seek? What do you want? Why have you come?"

And they said to Him, “Rabbi”—which, when translated, means “Teacher”—“where are You staying?” That was what came to their lips at that moment, he tells us. He said to them, “Come and see.” Come near Me and see. So they went and saw where He was staying. The Evangelist does not tell us where He stayed or where His lodging was. He does not tell us. “And they remained with Him that day; it was about the tenth hour”—that is, until about four in the afternoon.

So the two of them stayed with our Christ—both of them. John tells us that one was Andrew, the brother of Simon Peter. He does not tell us who the other was, because it was John himself. “One of the two who heard John speak and followed Him was Andrew, Simon Peter’s brother.” He does not name himself. “He first found his own brother Simon and said to him...” When they returned, Andrew went straight away and found Peter—Simon, as he was called at first. “We have found the Messiah.” And how did you know about the Messiah? What did you know? What could you have known?

The Annunciation, Eva. The Rudder is for spiritual fathers; it is not for the laity. Do you understand? Is a person not to know about sins and the Canons (ecclesiastical law), but simply to sin and then go to his spiritual father? Why? The Canons are not for everyone. Should I not know what sin I am committing and what canon I will receive from God?

So it is in this case as well.

He was a fisherman on a trawler. He hauled in whitebait—I do not know what they caught there, or what other fish they brought up. And yet he says, “We have found the Messiah.” Therefore, they had been reading and waiting for the Messiah.

And indeed, their eyes were so pure that they recognized Him as the Messiah—the name which, when translated, means Christ. And he brought him to Jesus.

The one who guided Peter to Christ was his brother Andrew. This is a detail I do not wish to discuss at length, but I do want to say this: woe to us if we lead our brothers and sisters into sin instead of leading them to salvation.

Do you know how many older siblings, supposedly educated, how many know-it-all men and women, have ruined their younger brothers and sisters with their theories, their lawless way of life, and who knows what else? Andrew took his brother by the hand and took his brother and brought him to the treasury—to Christ.

The one who led Peter by the hand to Christ is Andrew. Our Christ sees Peter from a distance and says this to him. Before they have even greeted each other — 'you know, this is my brother,' and all that — 'You,' He says to him, 'are Simon.' Simon means unsteady; it means a man who is not firm.

"You are Simon, the son of Jonah" — Jonah's child; He named his father as well. "You," He tells him, "shall be called Cephas, which is interpreted Peter." He gives him a prophecy: a time will come when your name will change, and you will be called Cephas, which is interpreted Peter — and Peter means solid, firm as rock.

You, then, who are unstable according to human nature, will become steadfast when the time comes for you to be united with God. This is what man is. Without God, man can do nothing. He may say many things, and Satan may sometimes leave him alone so that he appears to have made some progress.

Satan beats him like an octopus on the rocks, any hour he pleases, if Christ leaves him, or if he leaves Christ. So this incident here is his calling. Now, this Simon — I'm turning to the sixteenth chapter of Matthew — you will see that there He truly gives him the name, just as our Christ had foretold: He names him Cephas. And there is something more still, because that passage shows both his calling and his rise to the very zenith, as we might put it.

For Peter rose to the heights before he fell. Then he fell from that height and plunged downward because of a three-letter word: E-G-O, “I.” Unfortunately, ninety-nine percent of us have swallowed that word whole like a penholder—some to a greater degree and others to a lesser.

In verse 13 of the sixteenth chapter I read: “When Jesus came into the region of Caesarea Philippi, He asked His disciples, saying, ‘Who do men say that the Son of Man is?’” You who go about among the people, He says, what do you hear? What are people saying about Me?

"Who do people say that I am?" And they answered, "Some say John the Baptist" — some people say you're John the Baptist. "Others say Elijah" — that you're the prophet Elijah. "Others say Jeremiah" — others take you for the prophet Jeremiah. "Or one of the prophets." Others say, "This one must be some prophet or other." He says to them, "But you — who do you say that I am?" That's what he was asking them.

What happened then still happens now. Take the Christians—even those who are here tonight—and ask them what they believe about Christ.

Do you know how many different opinions you would hear? Many. And perhaps not even one would be sound, Orthodox, spiritually beneficial, and true. It is the same in the marketplace. One says, “I have God within me.” Another says, “I believe in a higher being.”

Of course, they say, some higher power must exist. Jehovah’s Witnesses believe in Jehovah. Others, the Protestants, believe in Christ, but not as God. They may claim that they believe in Him as God, but they do not, because they reject His mother, the Theotokos (God-bearer).

And if she is not the Theotokos, then she did not bear God. Protest as much as you like: you are antichrist; you do not believe in Christ as God. A thousand and one other opinions circulate in the world, but there is one confession that silences them all.

So the Lord says, “Very well, gentlemen, that is what people say in the marketplace; that is what the world says. But you who are close to Me now—tell Me, who do you say that I am? ‘But who do you say that I am?’” And there is Peter. Simon Peter answered and said, “You are the Christ”—not merely a Christ, one among many who are anointed, but the Christ: the life, the light, and the way; not one among many, but the true one. And he did not stop with, “You are the Christ,” but continued: “the Son of the living God.”

You are a child of the living God.

For there are other gods as well—but they are not living gods. Of course there are others, gods fashioned by human hands. We ourselves had a dozen or so of them here. I do not know how many we would have ended up with by now if Paul had not come among us.

If God had not taken pity on us, how many gods would we have fashioned? Even today, we have fashioned new gods for ourselves, and we live according to the life they offer, not the true life. So what does Peter say to Him? “You are Jesus, the Son of the living God.”

And Jesus answered and said to him:

“Blessed are you”—He calls him blessed at that moment—“Simon Bar-Jonah.” Bar means son: Simon, son of Jonah, you are blessed.

Why is he blessed, Lord? “For flesh and blood have not revealed this to you.” What you have just said did not come from you.

At this moment, you were used by My Father to proclaim the right understanding of who I am, to give the true interpretation of My person.

You are blessed, then, because “flesh and blood have not revealed this to you, but My Father who is in heaven.” Therefore, Christ is the Son of God—not an angel, not a created being, not anything of the kind. This is the declaration of Jehovah Himself. You who are a Jehovah’s Witness, take this passage and put it into your own Scriptures.

The Jehovah in whom you believe declares through Peter that He is Jesus, the Son of the living God. He is therefore His child, His Son. He is not a creature; He is not an angel, as some would have us reduce Him to being. Jehovah Himself has said it. If you believe Him and believe His truths, then you are bound to believe this.

And the matter unfolds further. After this, He says to him, “And I, because of what you have done, now say to you: You are Peter; you are no longer Simon. You are Peter, and upon this rock I will build My Church, and the gates of Hades shall not prevail against it. You are now a rock, firm and steadfast. You are no longer a man who falls.”

And upon this confession you have made—the confession of the divinity of Jesus—I will build My Church. He does not build the Church upon Peter himself, but upon Peter’s confession. This is where the Roman Catholics have gone astray. They make Peter himself the foundation—but no.

Nor does this establish papal primacy. The foundation is Peter’s confession that He is Christ, the Son of the living God. For the Church cannot stand without the divinity of Jesus and the blood of Jesus. We all stand through Jesus.

So you are Peter, and upon this rock I will build My Church. This is what He had told him before: “You will be renamed Cephas,” which is translated as Peter. This is the origin of the custom by which those who enter the clergy receive a new name.

A man's name was Nikos, and they make him Nikanor, or something like that. His name was Vasilis, and who knows what they'll call him later on — they change his name. His name was Kostas, and they make him Kallinikos. His name was Lefteris, and they make him Elpidios. This is where the renaming of clergy and monks comes from.

Here, then, we see Peter rising to the heavens, because he was used by God. His tongue became an instrument through which he spoke and proclaimed as dogma that Christ is God.

But there is a continuation to this, and I do not know whether you have noticed it. It shows us how watchful a person must be if he is to remain standing.

It is not easy for a person to remain standing. We are subject to change: sometimes we climb two steps, and sometimes we descend five. At that moment Peter had become a vessel of the Holy Spirit, an instrument through whom God spoke.

But immediately afterward he is not watchful, and the devil speaks through him. Can such a thing be possible? And yet, in the same chapter, if you read further, verse 21 says: “From that time Jesus began to show His disciples that He must go to Jerusalem, suffer many things from the elders, chief priests, and scribes, be killed, and be raised on the third day.”

When Peter heard all this—that Christ would be crucified, that He would die, that He would rise again, and so forth—human sentiment came to the fore and destroyed his spiritual judgment.

Christianity is at once the hardest thing and the gentlest thing. Discernment is needed to know when to be gentle and when to be firm. How many mothers have acted like murderers by obstructing their children from entering monasticism or becoming clergy? How many parents have done the same because of this sentiment: “My little child,” “my own dear child,” and so forth.

Will they not fare well close to Christ? Will they fare better close to you? Would you rather marry your son off to some shrew who demands abortions and who knows what else—and then take her to La Scala in Milan?

So, you think you are making him happy, do you? This emotional attachment—this excessive love of family, this worship of the flesh—is a serious matter. This emotional attachment, this excessive love of family, this worship of the flesh, is a serious matter. Read about the temptations of Saint Anthony the Great, and you will see what a terrible wrong can be committed because of this, and how souls can be condemned through such emotional attachment.

So here, when Peter heard this, he could not bear it. He tried to find a way to intervene. He took the Lord aside privately and said to Him: “Then Peter took Him aside and began to rebuke Him, saying…”

“Far be it from You, Lord! This shall never happen to You.” Impossible! He would not be allowed to suffer in Jerusalem. Peter could not bear it. He could not endure the thought of seeing his Teacher die and undergo all these things.

But He turned and said to Peter: «Get behind Me, Satan.» A moment ago it was «Blessed are you,» because it was God who was speaking through you. Now it is «Get behind Me, Satan,» because you did not keep watch, and you are drawing on this love of your own kin, this natural affection for someone close to you.

And, as I said a moment ago, this feeling is there — and Satan slips in and takes advantage of it. And so the thought comes: "Don't let me go." "Get behind me, Satan; you are a stumbling block to me" — because he is planting himself in the way as an obstacle; and a stumbling block, a scandal, is something more than a simple obstacle — "for you are not thinking the things of God, but the things of men."

In other words: “Do not go to be crucified; do not go to die. Stay here, drive out the Romans, appoint us as Your aides and ministers, and let us establish an earthly kingdom of the devil.” But if I do not go to be crucified, Peter, who will deliver you from Hades? If I do not suffer, who will pay the price for your sins? Yet all this passes right over Peter’s head; at that moment he understands none of it.

For this reason, it is not enough for a person to reach a certain level in the Christian life; what matters just as much is remaining there. An elder once told me, “My dear Dimitri, to achieve something, you need a school-leaving grade of ‘very good.’”

“But to preserve what you have achieved,” he told me, “you need a grade of ‘excellent.’” Satan envies a person when he acquires some virtue, when he succeeds in climbing even one small step higher, and he looks for a way to make him slip.

And here he made Peter slip through his emotional attachment. Peter bore no malice toward Christ. He loved Him and did not want Him to suffer. Our Christ recognized this and acted upon it, intervening in time so that Peter would not be lost—not so that he would never fall. Falling is one thing; failing to rise again is another.

You will fall so that you may gain experience, but you must not be swallowed up; you must not take your own life, as someone else did. Peter, then, acts out of emotion. At this point he lacks the discernment to steel his soul and say, “My Teacher is the one saying this. Does He make mistakes? I have seen so many miracles. Could He really be mistaken now, on this very point, so that I should stand in His way?” But our Lord did not spare him either. “Get behind Me, Satan,” He said to him.

“In a single moment you have become like the devil, an instrument of Satan, acting both against your own salvation and against My mission.” If we now turn to the final part of the Gospel according to Luke, chapter 22, verses 31–35, we see our Christ acting so that Peter will not be utterly crushed.

So: "And the Lord said" — this is the evening of Holy Thursday. "Simon, Simon" — that is, "Peter, Peter" — "behold, Satan"; He points out the devil to him. "Satan hath desired to have you, that he may sift you as wheat." He is asking my permission to give you up, to allow him to sift you like grain in a sieve.

It is like a woman sifting wheat in a sieve. You can imagine that, if the wheat had a soul, it would cry out from all the beating and rubbing, as the chaff falls through and the grain remains above.

"Behold, then," He says, "Satan has asked to have you, so that he may sift you like wheat."

“And when you have returned, strengthen your brethren.”

Forgive me, that was not quite exact; I left out a phrase: “But I have prayed for you, that your faith should not fail.”

He did not pray that Peter would never fall, but that he would not despair and take his own life. That is why, if you remember, when He appeared to the Myrrh-bearing Women, He said, “Tell My brethren—and Peter.” Moreover, “He appeared to Simon”: on the day of the Resurrection, He appeared separately to Peter.

This was so that Satan would not fall upon him and drive him into despair. Because what happened to Peter has happened to many others as well.

The fact that he had denied Christ cost him dearly, and for as long as he lived, whenever he heard a rooster crow, he would weep, because it reminded him of his denial. “Peter,” He tells him, “I have prayed for you, that your faith may not fail; and when you have turned back, strengthen your brethren.” What I have done for you, you must do tomorrow, when you...

“Tomorrow, when you become a bishop and an Apostle”—Peter does not yet know these things; Christ is foretelling them—“strengthen your brethren and bear with them, just as I bear with you.” And you know, a Christian has an obligation to pray for another person, whether that person has fallen or is in danger of falling.

Many would not have fallen, and many would have risen again, if there had been prayers for them—prayers either to prevent the fall or to help them rise afterward. But we are simply ready to gossip around the neighborhood about someone’s fall: that this man steals, that man commits fornication, this woman commits adultery, another has a lover, and so on.

But do we kneel and pray for that man or woman? When we see people in danger, do we pray for them beforehand and beseech God on their behalf? Christ did precisely this. Even if the person still falls, the fall will be lighter, because your prayer has placed cotton and a mattress beneath him. He will fall more gently and will not be crushed, just as Peter was not crushed in this case.

But there is something else we must also take care to notice: Christ prays, and Peter falls.

This is the heart of the matter.

“I have been praying for so many years, and nothing has happened. Nothing at all. God does not hear me.” Did Christ not hear God? Is it not God Himself who is praying? Then why does Peter fall? Because God does not violate the freedom of the human person.

No matter how much God, all the Saints, the Most Holy Theotokos, and the Archangels may desire it, no one can be helped if that person does not want to be saved. For Christ had spoken plainly to Peter. He foretold that Peter would fall, yet Peter persisted.

“I don’t know what the others will do,” he says, “but I will come with You.” Come now, stop saying such things. “Before the rooster crows, you will deny Me three times.” You—you are going to run away. “I will?” And of course, when the man says “I,” he is not speaking out of selfishness.

Once again, he speaks out of love: “I will sacrifice myself. I will stand in front of You. I will not let them kill You. I will not let them hang You upon the Cross.” Nevertheless, Christ prays, and Peter falls.

So what if you pray—you, a sinful woman, a mother or father or brother—for someone close to you, when perhaps you yourself were the cause of his ruin, the cause of his drifting away from God? What if you pray and he does not return? Is it supposedly because you are unable to bring him back? No. It is because he does not want to return. The mother’s prayer is sent to him like a cheque.

But Peter refuses to accept the check. The aid comes as a check from the Father, but in his self-reliance he does not want it. God calls him and says, “Come, I have a check for you from your mother.”

But he hangs up on God—and even blasphemes Him besides. He does not want to listen, to turn back, or to see. Then God cannot help him. For if God Himself prays and Peter still runs away, what can the rest of us do?

Yet we will continue to pray because, as I told you, prayer serves like a mattress, like a layer of cotton placed beneath another person as he falls. You certainly help him—either toward salvation or by intervening before he falls.

But Peter said: “Lord, I am ready to go with You both to prison and to death.” In Matthew, chapter 26, he puts it like this: “I don't know what the others will do — I am coming with You.” And the Lord said to him: “I tell you, Peter — listen — the rooster will not crow today before you have denied three times that you know Me,” that is, before you have said that you don't know Me at all.

And it is true that Peter, standing before a servant girl, as you know, said, “I do not know Him.” “No,” she said to him, “it seems to me that you are also from there, for your speech gives you away.” If you speak with someone from Kefalonia, can you not tell that he is from Kefalonia?

If you talk with a Cretan, can't you tell he's from Crete? If you talk with a man from Mani, don't you... That's just how it is; it's the dialect. "For your speech gives you away," they say to him. "You're a Galilean." "No," he says, "I do not know the man." Three times he said it.

Then he began to swear and call down curses, as though saying, “Cursed be the hour! Do you understand where we met and what a place I have found myself in?” And Peter denied Him. You understand how far he fell: Peter reached the very belly of Hades; he touched Hell itself.

But the prayer our Lord had offered found mercy in the sight of God, and so Peter was given time for metanoia, for repentance. Tradition says that Peter was outside warming himself, as Matthew writes, I believe, in chapter 27.

While our Lord was being questioned inside, the rooster crowed. It was around midnight, and Peter was outside in the courtyard. They had lit a fire, and he was warming himself. Apparently it was spring, but it was cold. After all, the nights are cold in Jerusalem; the city stands at an elevation of about 830 metres.

When the rooster crowed, Peter came to himself. As he turned toward the inside, his eyes met the eyes of our Lord, as if the Lord were saying to him, “What did I tell you earlier this evening?” These words had been spoken only that evening. It was not as though Peter had heard them as a child and forgotten them. The words were recent and fresh, and now he saw everything unfolding just as Christ had said, while he himself seemed unable to come to his senses.

But when his eyes met the eyes of our Lord, he went out, Scripture says. He left them behind and wept bitterly. He did not merely weep, as we too sometimes weep; we have not shed such bitter tears of metanoia and repentance.

Perhaps we have shed tears because a sweetheart left us. Even men weep because they have lost their girlfriends, or because we have lost wealth, land, or possessions. Or we weep because we could not take revenge on our tenant—or on our landlord, or whoever it may be.

We sit there and weep, but those are tears of Satan. They are not tears such as these, tears that lead to salvation. “And Peter went outside,” it says, “and wept bitterly.” One evening I showed you the place. It remains to this day, outside the Upper Room—the place where Peter went out and wept bitterly.

Yes, if a person is unwilling, God cannot help him. So continue to pray. God alone knows when the person for whom you are praying will return to the truth. And even if that person returns, the one who prays will still receive his reward.

And our Christ rewards us in advance—apart from the blessings He gives to all, He rewards us beforehand. A person is not rewarded only if his prayer helps someone and that person returns to God. He is rewarded even if the person does not return, and his prayer comes back like a check that could neither be cashed nor delivered.

The one who prayed out of love already has his reward from Christ from the very beginning. I do not pray in order to make the result happen; I do not have that kind of pride. Christ prays, and Peter falls. I, then, have a duty to pray. Can I remain indifferent as to whether this man or woman will fall—or whether, having already fallen, they will never rise again?

This is what Christ tells me. For in that particular case, Christ should not have prayed, since His prayer would have appeared useless and powerless. Yet He does pray. “I,” He tells him, “will pray that your faith may not fail.”

He does not say, “that you may not fall.” You will fall; you will be humiliated in your own eyes and before the whole world, and you will become an example. At the same time, you will become merciful in the future. Toward all the others who fall, whom you will encounter, you will not be harsh, as though you yourself were sinless.

And here there is a lesson for all of us: we must not insist at all costs that others possess virtues.

It is people without virtues who demand virtues from others. Those who possess virtues know what struggle it took to acquire them—with blood and tears—and they know and fear that they may lose them. So they recognize the weaknesses of others and say, “This is a difficult thing.”

“I pray that God will help you attain it. I do not demand it of you, because I know how difficult it is.” Only those who have no virtues become unyielding—utterly unyielding—and demand that another person acquire a virtue.

And the person who becomes excessively righteous is a sinner, Ecclesiastes says: “Do not be overly righteous.” It is a sin. What does that mean—that you should become unjust? No. Do not act as a prosecutor toward the other person; do not become excessively righteous. When someone sins, make allowance for that person’s weakness.

Be the prosecutor of yourself. But toward the other person, do not be a prosecutor; be the Samaritan.

Nourish the other person, keep him warm, and care for him. Bind up his wounds and bring him to the inn. But toward yourself, be like a wild beast, forgiving yourself nothing.

Unfortunately, we do the opposite. We find excuses for ourselves, while we make no allowance at all for anyone else.

Here, then, is a lesson for us from many sides; hold on to it, if you can. Now Peter fell for the reasons we have explained. But our Christ helped him not to take his own life. That is why, as soon as He had risen, He sent word through the women disciples—the myrrh-bearing women—that He had Peter in mind, though of course Peter was no longer counted among the disciples.

That is why He said: 'Tell my brethren, and Peter.' Well now — isn't Peter a brother? Isn't he your brother, Lord? No. By his denial he had put himself, of his own doing, outside the choir — the company — of the Apostles, and outside the brethren.

Peter is under judgment.

“One day I will speak with Peter, so that we may address and set right his fall.” And indeed, before our Christ was taken up in the Ascension, during those final days within the forty-day period, at a meal held there, Peter’s restoration took place.

And it took place in such a way that Peter even reached the point of taking offense. That is what we human beings are like.

We human beings have left nothing standing, and then we say, “What have I ever done to God?” From the day we were born, we have left nothing standing, and then we say, “What have I done to God that He is pursuing me?” God is pursuing you so that He may catch you and save you; He is not pursuing you to punish you. If He wanted to punish you, He could grab you by the nose and make you burst like a frog in an instant. But He pursues you so that He may catch you and save you.

Prayer.

From the throne comes the mercy of God, rushing to take hold of us. So I will now read to you the account of Peter’s restoration. It is in the twenty-first chapter of John, from verse fifteen onward.

“So when they had dined” — they had eaten; ariston means a meal, a table set for eating — “so when they had dined, Jesus says to Simon Peter.” He drew him aside by himself, privately, just as he was sitting there, and said to Peter: “Simon, son of Jonah, do you love Me more than these?” Do you love Me, He says to him, more than these men love Me?

"He says to Him: 'Yes, Lord, You know that I love You.'" You know, he says to Him — You Yourself know that I love You, that I love You as a friend, with the love of a friend. "He says to him: 'Feed My lambs.'"

“He said to him again a second time”—the second question—“Simon, son of Jonah, do you love Me?” He said to Him, “Yes, Lord; You know that I love You.” Why do You ask me again? “He said to him, ‘Tend My sheep.’” Feed My lambs; tend My sheep.

“He said to him the third time”—now the Lord asks for the third time—“Simon, son of Jonah, do you love Me?” Peter was grieved because He said to him the third time, “Do you love Me?” And he said to Him, “Lord, You know all things; You know that I love You.” Jesus said to him, “Feed My sheep.” Peter took offense at this.

Peter forgot that he had opened three wounds, and he felt as though he were being treated unfairly. He forgot his three denials.

He thought that because he had wept, and only wept, the matter was healed. It was not healed. “I am terribly sorry, I ask your forgiveness.” Yes, but bring back the things you skimmed off the top as well. Bring back the things you stole; make restitution to the one you wronged. The fact that you wept a great deal, and that you ask forgiveness, and that you feel ashamed — that is one side of the coin; the other side is needed too.

“Yes, Lord, You know that I love You.” “Yes, I know. But do you realize that you denied Me?” And the account remains unsettled. Since you denied Me three times, how can you confess Me only once or twice? You must confess Me three times.

Denial is healed by confession. You denied Me three times; you will confess Me three times. This is a serious lesson. Let us not deceive ourselves into thinking that we can settle some injustice we committed against someone by having an icon made with the money unjustly taken, or by giving some of that money as alms to a poor woman.

None of that will do. You must put right the evil you committed. Did you steal? You must give it back and confess your theft. Did you dishonor a woman? You must marry her and make restitution. Did you deny Christ? You must answer for that denial by confessing Him through martyrdom.

This is healing through a corresponding remedy. Sins are not simply paid off. They are repaired in the same sphere in which they were committed, but by doing the exact opposite of the sin. Therefore, Peter, since you denied Me, why do you take offense, why are you grieved, and why are you ashamed when He asks you three times and helps you close those holes?

For He will soon depart, and you need to have put things right. Are you going to confess these things to someone else tomorrow? To whom will you tell them? He Himself is here now. Settle the account. Did you not deny Him three times? Then you opened three holes. So now He is helping you to close those three holes. Why does that trouble you? That is how it is. And notice this: I know many people who try, in their own way, to settle certain outstanding matters they have with God.

A dear man, when he found himself in Albania, made a vow that if he returned to his family, to his children and his wife, he would go to the Most Holy Theotokos on Tinos and crawl on his knees and hands from the harbor all the way up to the shrine.

To this day, I believe, he has not gone. At least, a few years ago he still had not gone. He asked me many times how he could settle the matter—whether he could give a gift somewhere, make some other offering, have something made, and so forth. No.

You must go, kneel down, and fulfill the vow you made. It cannot be healed in any other way.

Another man made a vow when his wife was ill and all the doctors had given up hope for her. He said—and I do not know whether he fulfilled it; I greatly fear he did not—“If my wife recovers, I will take her to Tinos in a sailboat, under sail.”

Now, whether he took her or not… His wife recovered beyond all hope. I do not know whether he brought her there by boat. But the matter cannot be healed otherwise; it must be done in the way he vowed. There was also another woman whose child was at the point of death, and all the doctors had given up hope.

She went to the Most Holy Theotokos of Proussos (Panagia Prousiotissa) and dedicated the child to her, saying, “If the child recovers, I will bring you a candle weighing as much as the child. I will carry the child on one shoulder and the candle on the other.” The child recovered.

As of two or three years ago, she still had not taken the child there.

The child is twenty-five years old now. He weighs fifty-five, sixty okades — about seventy-five kilos. How this old woman is going to carry him to the Panagia now, I don't know. One day it will come back on her, hanging round her own neck. When he was little he weighed five okades, then ten, then fifteen — why didn't you take him then? Now he has grown to sixty; how are you going to carry him? Do you think you can pay the Panagia off? The Panagia is not paid off. What you vowed, that is what you will do. I don't know if you remember, once when I was speaking about good thoughts — the thoughts of the right hand, as the Fathers call them — I told you about a strange thing that happened with our Panagia. A woman from the region of Evrytania.

There in Evrytania, a grandmother had been ill for thirty years. She heard that the Most Holy Theotokos worked miracles, so she too made a vow to the Most Holy Theotokos, asking to be healed. She had nothing else to offer, so she vowed the laces from her traditional shoes.

Of course, the laces from her shoes were precious to her: how would she replace them, and how would she be able to walk without them? Still, she said, “Most Holy Theotokos, if I recover, I will bring you the laces from my shoes.” That very moment she felt well. She then waited two or three months for other pilgrims passing through on their way up to Proussos, near Karpenisi, climbing to venerate her grace on the twenty-third of August. She wanted to join the crowd and go with them, because she did not know the way.

But that summer some people from Athens came to her village, and she earned a little money. With the money she received from selling some milk and eggs, she thought she would take a better gift to the Most Holy Theotokos.

So they went and bought from those street vendors, the peddlers, a small icon of our Panagia, the Most Holy Theotokos, for about fifteen drachmas or so. And they thought to themselves: "Instead of buying my shoelaces, which I really do need, let me buy that icon."

So she took it, joined the crowd, and went up with them to Proussos.

The people went on, and when she reached the shrine of the Most Holy Theotokos, the poor old woman hung up the little icon with her own sunburned hands. She stayed there for a while, then got up and left. But when she returned home that evening, she was ill again.

The poor grandmother wept and beat her breast, saying: «Why, my Panagia? Just when you had made me well and I felt fine for two or three months — what have I done to you now? I honour you; I even brought you a better gift,» and so on. And so our Panagia appears to her in her sleep and says to her: «Listen to me. I did this to you because you did not bring me the offering you vowed to me.»

“But I did it to give you something better, Most Holy Theotokos.” “No. You must bring what you vowed to me, and then you will become well again.” So the old woman gathered up her peasant shoes, took the laces, went back, and hung them before the icon of the Most Holy Theotokos.

And the old woman became well. I do not know whether she is still alive. Let us put aside our own clever ideas. Peter, you denied Me three times, and three times you must confess Me. You must settle the account for every child you have killed. While you still have time, see to it that you bring forth that many children—and, if possible, twice as many.

And help deliver those souls who were brought to damnation because of you. Consider what you have consumed and what you have destroyed. See to it that you set these things right through fasting and self-restraint. God is righteous, and He loves righteousness.

Peter must do so too. Do you have nothing to do? This is your work. Do not resent it. And He continues, telling Peter the prophecy concerning him, which is this: “Amen, amen, I say to you: when you were younger, you girded yourself and walked wherever you wished.” He is now prophesying what awaits Peter as well. “While you are young,” He tells him, “you put on your own belt and go wherever you wish.”

“But when you grow old, you will stretch out your hands, and another will gird you and carry you where you do not wish to go.” When you grow old, He tells him, others will bind you and take you where you do not wish to go. He is pointing to Peter’s martyrdom and to what he would suffer at his death.

“This He said, signifying by what death he would glorify God.” In other words, Christ was showing Peter and reminding him what kind of death he would die. So Peter heard what was in store for him. Peter was evidently a man of deep feeling.

His close friend was John—John the Theologian. After Peter had received the prophecy about all that awaited him, he thought, “Let me ask about my friend as well. What will happen to him? What path will he take?”

So he turns to Christ to ask about John. Turning toward Jesus, he says the following.

Then Peter turned and saw following them the disciple whom Jesus loved, the one who had leaned back upon His breast at the supper and had said... John himself writes this, yet he does not say, “He sees me too,” or “I,” or “we.”

He sees there, it says, the disciple who had leaned on His breast, the one whom Christ loves. He doesn't say "he sees me too" — and yet he himself is the one writing all this. And Peter said: "Lord, and what about this man? You told me all of this about myself — this and this and this. Do You have anything to say about him? What about him?" And to this Jesus says: "If I want him to remain until I come, what is that to you? You follow Me."

Thus He also gave a prophecy concerning John. “If I will that he remain until I come again,” He says, “what concern is that of yours? You follow Me.”

«Then this saying went out among the brethren, that that disciple would not die.» That was the conclusion people drew from what Christ had said: «The Teacher said such and such — so this man is not going to die.» But He had not said it plainly. The text goes on: «Yet Jesus did not say to him that he would not die, but, ‘If I will that he remain until I come, what is that to you?’» He left it vague.

And that is how matters stand concerning John.

When did John die? Where did he die? Where is his body?

We have nothing to go on. What does the Church celebrate in John's case? His metastasis — his translation, his passing over from this life. We lost him; he went away. Where is he? No one knows. John will come again, he will have a role to play in the Church, just as Elijah will come again and have a role to play in the Church, just as Enoch will come again and have a role to play in the Church.

John too will return. As for the events awaiting us, we ask Christ to let us see them, even if we have already passed beyond the grave. Then you will see how true this Scripture is, though most of us pay no attention to it.

This was Peter: this is how he was called, and this is how he rose to the heights. And thus he descended into the depths of Hades.

Christ raised him up, Christ restored him, and Peter became the fisherman who no longer catches fish in the Sea of Tiberias, but who now catches people alive — through his epistles, through his miracles, through all the things he did and still does — catching them in the sea, in the sea of humanity, in the world to which Christ called him. May his intercessions be with the whole world and with us, and especially with our Church. Amen.

Amen.

Απόψε, με τη βοήθεια του Θεού, ήθελα να έλεγα κάτι που έχει σχέση με την άλλη εβδομάδα. Αλλά, διότι δεν τα προλαμβάνουμε όλα, αναγκαζόμαστε να πάρουμε και μπροστάτζα. Καταλάβατε, προκαταβολικώς να κάνουμε κάποια ομιλία, να προλάβουμε τα γεγονότα.

Στην ερχομένη Πέμπτη, συγκεκριμένως, 29 του μηνός, έχουμε την εορτή των δύο μεγάλων Αποστόλων, Πέτρου και Παύλου.

Οφείλουμε στους ανθρώπους αυτούς, δεν ξέρω αν σας απασχόλησε ποτέ αυτό το θέμα. Οφείλουμε στους ανθρώπους αυτούς, οι οποίοι έδωσαν τον εαυτόν τους, για να λάβουμε εμείς σήμερα. Απλοί άνθρωποι ήσαν οι περισσότεροι. Εκτός του Παύλου, οι άλλοι ήσαν αγράμματοι άνθρωποι, χειρόνακτες άνθρωποι, άνθρωποι της θαλάσσης, άνθρωποι της αγοράς.

Όμως ο Θεός δεν δυσκολεύεται να δώσει τη χάρη Του και να εναποθέσει σε όλων τας κεφαλάς. Εφόσον υπάρχει καλή προαίρεση, να εναποθέσει γλώσσες πύρινες και να βγουν να κηρύττουν τα μεγαλεία του Θεού. Δεν είναι θέμα επιστήμης ο Χριστιανισμός, αδιαφόρως εμείς αν τον αναδείξουμε σε επιστήμη.

Είναι θέμα χάρητος, χάρητος. Απλώς ο Κύριος θέλει σκεύη, δοχεία να τα χρησιμοποιήσει, να χρησιμοποιήσει τη γλώσσα τους, τα πόδια τους, για να κηρύξει τα μεγαλεία Του και τις αλήθειες Του. Ένα από τα δώδεκα πρόσωπα αυτά είναι και ο Απόστολος Πέτρος, ο οποίος εορτάζει μαζί με τον Απόστολο Παύλο στις 29 του μηνός, παρότι ο Πέτρος θυσιάστηκε μετά από τον Παύλο.

Όμως η Εκκλησία τους έχει και τους δύο και τους εορτάζει μίαν ημέρα, και την άλλη ημέρα να έχει την σύναξη των Αποστόλων, τιμάει και τους εορτάζει όλους μαζί. Ο Πέτρος είναι εξίσου συμπαθής, διότι κι αυτός έδειξε όλη την ανθρωπίνη του αδυναμία, που κι εμείς θα πρέπει να τα γνωρίζουμε αυτά.

Διότι, όπως ο Χριστός μάς άφησε ένα δρομάκι και για μας να ακολουθήσουμε. Ευχαριστούμε. Έτσι και η ζωή του Παύλου, του Πέτρου, είναι μια ζωή που κι εμείς πρέπει να την προσέξουμε και να την ακολουθήσουμε.

Και να προλάβουμε ορισμένα πράγματα, αλλά και να χρησιμοποιήσουμε ορισμένα πράγματα. Διότι δεν είναι πάντοτε συν, είναι συν και πλην, δούναι και λαβείν, οι σχέσεις γενικά του ανθρώπου μετά του ανθρώπου και του ανθρώπου μετά του Θεού.

Ο Πέτρος έχει τόσες μεταπτώσεις, που τον άνθρωπο πρέπει να συγκινεί η προσπάθεια των ανθρώπων αυτών.

Δεν ξέρω εάν σας έχει απασχολήσει ποτέ να παρακολουθήσετε τη ζωή του Πέτρου. Πώς ξεκίνησε αυτός ο άνθρωπος, πού έφτασε, τι του απεκαλύφθη. Πού ξαναέφτασε, μέχρι κοιλίας Άδου, πώς απεκατεστάθη και πώς σήμερα ο άνθρωπος αυτός είναι ένας από τους κορυφαίους.

Είναι ο πρώτος, ο οποίος ηξιώθη πρώτος να πάρει το λόγο των Αποστόλων και να κηρύξει στην πρώτη σύνοδο, στο πρώτο του κήρυγμα. Και δη μάλιστα εναντίον των Εβραίων, και να έχει τόλμη να τους πει ότι αυτόν που εσείς εσταυρώσατε, αυτόν σας λέγω ότι ανέστη και περί αυτού αυτή την ώρα να μιλώ.

Αυτός είναι έπειτα που έκανε ιστορία θαυμάτων. Αυτός είναι ο οποίος εφόνεψε δια Πνεύματος Αγίου ένα ζευγάρι, όπως σας έλεγα προχθές. Τη Σαπφείρα και τον Ανανία, οι οποίοι θέλησαν να ξεγελάσουν το Πνεύμα το Άγιο, που είναι Θεός.

Τόσο έχει τέτοια ζωή χαριτωμένη και από τη μια πλευρά και από την άλλη πλευρά. Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να σας παρουσιάσω 4-5 πτυχές από τη ζωή του. Και πρώτον να σας μιλήσω για την κλίση του, πού ευρέθηκε, πώς συναντήθηκε με τον Χριστό. Αν και εσείς θέλετε να βρείτε, θα πρέπει να κοιτάξετε στον Ιωάννη, στο πρώτο κεφάλαιο, στίχος 29 και κατωτέρω.

Εκεί θα βρείτε τον Ιωάννη να γράφει αυτό το εξής περιστατικό. Τη επαύριον βλέπει ο Ιωάννης τον Ιησούν ερχόμενον προς Αυτόν και λέγει. Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος είδε το Χριστό που βγήκε προς την έρημο και λέγει:

Και λέγει, «Ίδε ο αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτία του κόσμου». Έδειξε στους μαθητάς του, γιατί προφανώς και ο Πέτρος ήταν ένας εκ των μαθητών του Ιωάννου του Προδρόμου.

Ίδε ο αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου. Ούτος εστίν περί ου εγώ είπον, αυτός είναι που σας έλεγα, οπίσω μου έρχεται ανήρ ος έμπροσθέν μου γέγονεν, δόγμα εδώ. Μετά από μένα θα έρθει έξι μήνες, αλλά είναι πρώτος από μένα, γιατί είναι και Θεός αυτός, δεν είναι μόνον άνθρωπος.

Ότι πρώτος μου είναι, μπροστά από μένα είναι αυτός, καγό, ούκηδην αυτόν, αλλά είναι αφανερωτή το Ισραήλ Διά τούτο ήρθον εγώ εν τω ύδατι βαπτίζων, γι' αυτόν ήρθα, λέγει, και ετοιμάζω ό,τι φτιάχνω και ετοιμάζω.

Και μαρτύρησεν ο Ιωάννης λέγων ότι τεθέαμαι το Πνεύμα καταβαίνον ως περιστεράν εξ ουρανού. Είδες το βάπτισμα που τον εβάφτισε, που κατέβη το Πνεύμα στον Κύριο. Και έμειναν επ' αυτών, καγό ούκη δίν' αυτών Αλλά ο Πέμψα με βαπτίζει εν είδατι, εκείνος μου είπε Εγώ λέει δεν το γνώριζα, αλλά ο Θεός που με έστειλε να βαπτίζω, αυτός μου είπε, σε αυτιόν που θα δεις το πνεύμα να κατεβαίνει, αυτός είναι.

Αυτό λοιπόν το είδα και το μαρτυρώ.

«Ἐφ’ ὃν ἂν ἴδῃς», λέει, «καταβαῖνον τὸ Πνεῦμα καὶ μένον ἐπ’ αὐτόν, οὗτός ἐστιν ὁ βαπτίζων ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ». Εγώ θα σας βαπτίσω εν ύδατι, ο πίσω μου ερχόμενος θα σας βαπτίσει εν Πνεύματι Αγίω και πυρί.

Καγώ εώρακα και μεμαρτύρηκα ότι ούτος εστίν ο Υιός του Θεού. Αυτά τους είπε όταν είδε το Χριστό. Τη επαύριον πάλιν ειστήκει ο Ιωάννης και εκ των μαθητών αυτού δύο. Να σου ξανά ο Χριστός. Και εμβλέψας τω Ιησού περιπατούντι λέγει: Ίδε ο αμνός του Θεού.

Ξανά, να, τους λέει. Καὶ ἤκουσαν οἱ δύο μαθηταὶ αὐτοῦ λαλοῦντος. Καὶ ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ. Πάνε, ξεκινάνε να πάνε κοντά του. Στραφεὶς ὁ Ἰησοῦς καὶ θεασάμενος αὐτοὺς ἀκολουθοῦντας, λέγει αὐτοῖς· γυρίζει απότομα ο Κύριος και τους λέγει: «Τι ζητείτε; Τι θέλετε; Γιατί ήρθατε;».

Οι δε είπον αυτώ, ραββί, ο λέγεται ερμηνευόμενον διδάσκαλε, πού μένεις; Αυτό βγήκε από τη γλώσσα αυτή τη στιγμή, λέγει για αυτούς. Λέγει αυτοίς· έρχεσθε και ίδετε. Ελάτε κοντά μου να δείτε. Ήλθον ουν και είδον πού μένει. Δεν μας γράφει πού έμενε, πού είχε διαμέρισμα. Δεν μας γράφει. Και παρ' αυτώ έμειναν την ημέραν εκείνην· ώρα ην ως δεκάτη. Δηλαδή μέχρι τις τέσσερις το απόγευμα.

Οι δύο, λοιπόν, εμείνανε μαζί με τον Χριστό μας, οι δύο. Ο Ιωάννης τον έναν τον λέγει ότι είναι ο Ανδρέας, ο αδελφός του Σίμωνος Πέτρου. Τον άλλον δεν μας τον λέει, γιατί είναι ο ίδιος. «Ήν Ανδρέας, ο αδελφός Σίμωνος Πέτρου, εις εκ των δύο των ακουσάντων παρά Ιωάννου και ακολουθησάντων αυτώ». Τον εαυτό του δεν τον λέει. «Ευρίσκει ούτος πρώτος τον αδελφόν τον ίδιον, Σίμωνα, και λέγει αυτώ». Όταν γύρισαν, κατευθείαν ο Ανδρέας πήγε και βρήκε τον Πέτρο. Τον Σίμωνα, έτσι τον έλεγαν πρώτα. «Ευρήκαμεν τον Μεσσίαν». Και πού ξέρεις εσύ περί Μεσσίου; Τι ήξερες; Τι μπορεί να ξέρεις;

Ευαγγελισμός, Ευα. Το πηδάλιο είναι για τους πνευματικούς, δεν είναι για το λαό. Καταλάβατε; Να μην ξέρει ο άνθρωπος τις αμαρτίες και τους κανόνας, για να αμαρτάνουν να πηγαίνουν σε αυτόν. Γιατί; Δεν είναι για όλους οι κανόνες. Δεν πρέπει να ξέρω εγώ τι αμαρτία κάνω και τι κανόνα θα έχω από τον Θεό;

Έτσι είναι και στην περίπτωση αυτή.

Τρατολόγος ήταν. Στην τράτα ήταν. Τράβαγε και έβγαζε μαρίδα, δεν ξέρω τι έβγαζε εκεί πέρα. Και τι ψάρια άλλα έβγαζε. Και εν τούτοις, λέει, ευρήκαμεν τον Μεσσίαν. Άρα, διάβαζαν και περίμεναν τον Μεσσίαν.

Και μάλιστα είχαν τόσο καθαρά μάτια, που τον ανεγνώρισαν ότι είναι αυτός ο Μεσσίας, ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον Χριστός. Καὶ ἤγαγεν αὐτὸν πρὸς τὸν Ἰησοῦν.

Ο χειραγωγός του Πέτρου εις Χριστόν είναι ο αδελφός του, ο Ανδρέας. Είναι μια λεπτομέρεια που δεν θέλω να τη συζητήσω πολύ, όμως θέλω να πω: αλίμονο από μας που τους αδελφούς μας και τις αδελφές μας τους προάγουμε σε αμαρτία, αν κι όχι σε σωτηρία.

Ξέρετε πόσα αδέρφια, μεγάλα, δήθεν μορφωμένα, και πόσες πολυξερούδες και πόσοι πολύξεροι έχουν καταστρέψει τα μικρότερα αδέρφια τους με τη θεωρία τους, με την αναρχική τους ζωή, με δεν ξέρω τι; Αυτός τον πήρε και τον πήγε στο ταμείο, τον πήγε στο Χριστό.

Χειραγωγός του Πέτρου εις Χριστόν είναι ο Ανδρέας. Τον είδε από μακριά ο Χριστός μας και του λέγει το εξής. Πριν χαιρετηθούν —«ξέρεις, από εδώ ο αδερφός μου» και τα τοιαύτα— «Σὺ», του λέγει, «εἶ Σίμων». Σίμων πάει να πει άστατος, πάει να πει άνθρωπος όχι σταθερός.

Σὺ εἶ Σίμων, υἱὸς Ἰωνᾶ, παιδί του Ιωνά· του είπε και τον πατέρα του. Σὺ, του λέει, κληθήσῃ Κηφᾶς, ὃ ἑρμηνεύεται Πέτρος. Του κάνει μια προφητεία, ότι θα έρθει καιρός που θα αλλάξει το όνομά σου και θα λέγεσαι Κηφάς, που ερμηνεύεται Πέτρος, και Πέτρος θα πει στερεός.

Εσύ, λοιπόν, ο άστατος κατά το ανθρώπινο, όταν θα γίνει κάποτε εποχή που θα ενωθείς με το Θεό, θα γίνεις στερεός. Αυτός είναι ο άνθρωπος. Χωρίς το Θεό ο άνθρωπος δεν μπορεί τίποτα. Ας λέει λόγια πολλά και ας τον αφήνει ο σατανάς μερικές φορές να δείχνεται ότι κάτι έχει προχωρήσει.

Τον γουλίζει σαν χταπόδι, ό,τι ώρα θέλει, αν ο Χριστός τον εγκαταλείψει ή αυτός αν εγκαταλείψει τον Χριστό. Αυτό, λοιπόν, το περιστατικό είναι η κλήσις του. Τώρα, αυτός ο Σίμων — πηγαίνω στο δέκατο έκτο κεφάλαιο του Ματθαίου — να ιδείτε που θα τον ονομάσει πράγματι, όπως προφήτευσε ο Χριστός μας, που θα τον ονομάσει Κηφά. Και κάτι άλλο ακόμη, γιατί δείχνει την κλήση και το μεσουράνημα, όπως θα λέγαμε.

Γιατί ο Πέτρος μεσουράνησε πριν πέσει. Έπειτα έπεσε από εκεί πάνω και κατεκρημνίσθη για μία τριγράμματον λέξη, που γράφεται με έψιλον και γάμμα και ωμέγα, που λέγεται ΕΓΩ, το οποίον, δυστυχώς, το έχουμε καταπιεί σαν κοντυλοφόρο το 99%, άλλοι σε μεγάλο βαθμό και άλλοι σε μικρό βαθμό.

Στο 13ο εδάφιο του 16ου κεφαλαίου βρίσκω: Ελθών δε ο Ιησούς εις τα μέρη Καισαρείας της Φιλίππου, ηρώτα τους μαθητάς αυτού λέγων· Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι τον Υιόν του ανθρώπου; Σεις, λέει, που κυκλοφορείτε έξω, τι ακούτε, τι λέει ο κόσμος για μένα;

«Τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι;» Οἱ δὲ εἶπον: «Οἱ μὲν Ἰωάννην τὸν Βαπτιστήν»· άλλοι λένε ότι είσαι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής. «Ἄλλοι δὲ Ἠλίαν», ότι είσαι ο προφήτης Ηλίας. «Ἕτεροι δὲ Ἱερεμίαν»· άλλοι σε έχουν για τον προφήτη Ιερεμίαν. «Ἢ ἕνα τῶν προφητῶν». Άλλοι λένε: «Κάποιος προφήτης πρέπει να είναι αυτός». Λέγει αὐτοῖς: «Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι;» Αυτό που έλεγε.

Αυτό που έγινε εκεί και τώρα γίνεται. Πιάστε τους χριστιανούς, αυτούς που είναι απόψε εδώ, και ρωτήστε τους τι γνώμη έχουν για τον Χριστό.

Ξέρετε πόσες γνώμες θα παρουσιαστούνε; Πολλές. Μία σωστή, ορθή, η συμφέρουσα, η αληθινή, δεν θα παρουσιαστεί ίσως. Έτσι και στην αγορά. Εγώ έχω το Θεό μέσα μου. Εγώ πιστεύω σε ένα ανώτερο ον, σου λέει άλλος.

Βέβαια, πρέπει κάποια ανωτέρα δύναμη να υπάρχει. Οι Ιεχωβίτες πιστεύουν στον Ιεχωβά, άλλοι, οι Προτεστάντες, πιστεύουν στον Χριστό, όχι σαν Θεό όμως. Ας λένε ότι πιστεύουν ως Θεό· όχι ως Θεό, διότι απορρίπτουν τη μητέρα Του, τη Θεοτόκο.

Και εφόσον δεν είναι Θεοτόκος, άρα δεν έφερε και Θεόν. Και όσο να χτυπιέσαι, είσαι αντίχριστος, δεν πιστεύεις στον Χριστό ως Θεόν. Και χίλιες δυο άλλες γνώμες κυκλοφορούνε έξω, όμως η γνώμη είναι μία, που κλείνει τα στόματα όλων.

Σεις λοιπόν, λέει, κύριοι, καλά, αυτά τα λένε στην αγορά, τα λέει ο κόσμος, σύμφωνοι. Εσείς που είστε κοντά μου τώρα, πείτε μου εσείς για ποιον με έχετε εμένα· «Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι;» Είναι, να σου ο Πέτρος, αποκριθείς δε Σίμων Πέτρος είπε, θυ ή ο Χριστός, όχι θυ ή Χριστός, κάποιος Χριστός, κάποιος και χρησμένος, θυ ή ο Χριστός του άνθρωπου, η ζωή, το φως, η οδός, όχι κάποια, η πραγματική, Υπαρθένος, όχι μια Παρθένος, μια Μαρία, υπαρθένος Λοιπόν, Θεοί ο Χριστός, μέχρι εδώ, όχι Ο Υιός του Θεού του ζώντος

Είσαι παιδί του Θεού του ζώντος.

Γιατί υπάρχουν και άλλοι θεοί που δεν ζουν. Ασφαλώς υπάρχουν κι άλλοι. Που τους έχουν φτιάσει άνθρωποι. Και εμείς είχαμε καμιά δωδεκαριά εδώ. Δεν ξέρω πόσοι θα είχαν γίνει τώρα, αν δεν ερχότανε ο Παύλος εδώ μεταξύ.

Άμα δεν μας ελυπόταν ο Θεός, πόσους θα είχαμε φτιάξει. Που και σήμερα ξανά έχουμε φτιάξει καινούργιους θεούς εμείς και ζούμε αυτή τη ζωή των θεών αυτών και όχι την πραγματική. Τι του λέει λοιπόν, είσαι ο Ιησούς, ο Υιός του Θεού του ζώντος.

Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ.

«Μακάριος εἶ», ευλογημένος του λέει αυτή την ώρα, «Σίμων Βαριωνᾶ»· Βαρ, παιδί, Σίμων παιδί του Ιωνά, είσαι μακάριος.

Γιατί είναι μακάριος κύριε, ότι σάρξ και αίμα ού κατεκαλυψάς, δεν το πες εσύ αυτό που είπες.

Χρησιμοποιήθης αυτή την ώρα από τον Πατέρα μου να δώσεις τον ορθόν λογισμόν ποιος είμαι εγώ. Να δώσεις σωστή ερμηνεία για το πρόσωπό μου.

Είσαι λοιπόν μακάριος διότι σ' άρχστε αίμα ούκα πεκαλυψάς Αλλοπατήρ μου ο εν της ουρανής Κατά συνέπεια, ότι ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού και όχι ο άγγελος και όχι το κτίσμα και όχι, και όχι. Είναι εντολή του Ιεχωβά. Ιεχωβίτη, πιάσ’ το εδώ τούτο, εισήγαγέ το από τη γραφή σου.

Ο Ιεχωβά που πιστεύεις λέγει, διά του Πέτρου, ότι αυτός είναι ο Ιησούς, ο Υιός του Θεού του ζώντος. Είναι παιδί Του λοιπόν, είναι γιος Του λοιπόν. Δεν είναι κτίσμα, δεν είναι άγγελος, όπως θέλουμε να Τον κατεβάσουμε. Το είπε ο ίδιος ο Ιεχωβά. Αν τον πιστεύεις και πιστεύεις στις αλήθειες του, είσαι υποχρεωμένος να πιστεύεις σε αυτό.

Και δουλεύεται το θέμα και συνεχίζει έπειτα από αυτό και του λέγει: «Καγώ, γι' αυτό που έκανες, από εδώ και πέρα, σοι λέγω ότι συ ει Πέτρος, δεν είσαι Σίμων πλέον. Συ ει Πέτρος και επί ταύτη τη πέτρα οικοδομήσω μου την εκκλησίαν, και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής. Σύ είσαι πέτρος τώρα, στερεός, Δεν είσαι άνθρωπος που να πέφτεις.

Και στην ομολογία αυτή που έκανες, Τη θεότητος του Ιησού θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου. Δεν την οικοδομεί την Εκκλησία πάνω στον Πέτρο. Στην ομολογία του Πέτρου. Εδώ την έχουν πέσει έξω οι παπικοί. Και τον έχουν, τον Πέτρο, όχι.

Και έχουν το πρωτείο, όχι. Στην ομολογία του Πέτρου, ότι είναι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος, γιατί δεν μπορεί να σταθεί η Εκκλησία χωρίς τη Θεότητα του Ιησού και το αίμα του Ιησού. Όλοι στεκόμαστε διά του Ιησού.

Συ λοιπόν είσαι ο Πέτρος και επί ταύτη την πέτρα οικοδομήσω μου την Εκκλησία. Αυτό που του είχε πει, σου το λέγει: θα μετονομαστείς Κηφάς, που ερμηνεύεται Πέτρος. Εξ αυτού όσοι μπαίνουν στον κλήρο μετονομάζονται.

Τον λέγαν Νίκο, τον βάλουν Νικάνορα, ξέρω εγώ. Τον λέγαν Βασίλη, ξέρω εγώ πώς τον βάλουν παρακάτω, του αλλάζουν το όνομα. Τον λέγαν Κώστα, τον βάλουν Καλλίνικο. Τον λέγαν Λευτέρη, τον βάλουν Ελπίδιο. Από εδώ ξεκινάει η μετονομασία των κληρικών και των μοναχών.

Εδώ λοιπόν βλέπουμε τον Πέτρο να ανεβαίνει στα ουράνια, διότι χρησιμοποιήθηκε εκ μέρους του Θεού. Η γλώσσα του, αντικείμενο ώστε να μιλήσει και να δογματίσει τον Χριστόν ως Θεόν.

Έχει όμως τη συνέχεια, δεν ξέρω εάν το έχετε προσέξει αυτό, που δείχνει στον άνθρωπο πόσο πρέπει να προσέξει για να μπορέσει να σταθεί.

Δεν είναι εύκολο πράγμα ο άνθρωπος να σταθεί. Έχει μεταπτώσεις. Άλλοτε ανεβαίνει δυο σκαλιά και άλλοτε κατεβαίνει πέντε σκαλιά. Αυτός που αυτή την ώρα έγινε δοχείο Πνεύματος Αγίου, έγινε σκεύος και μίλησε ο Θεός δι' αυτού.

Στη συνέχεια δεν προσέχει και μιλάει ο διάβολος δι' αυτού. Αν είναι δυνατόν, ε! Και εν τούτοις, στο ίδιο κεφάλαιο, όταν διαβάσετε παρακάτω, στο στίχο 21 λέγει: «Από τότε ήρξατο ο Ιησούς δεικνύειν τοις μαθηταίς αυτού ότι δει αυτόν απελθείν εις Ιεροσόλυμα και πολλά παθείν από των Πρεσβυτέρων και Αρχιερέων και Γραμματέων και αποκτανθήναι και τη τρίτη ημέρα εγερθήναι».

Όταν τα άκουσε αυτά τα πράγματα ο Πέτρος, ότι θα σταυρωθεί, ότι θα πεθάνει, ότι θα αναστηθεί κλπ., παρουσιάζεται, προβάλλεται το συναίσθημα στη μέση και τον σκοτώνει.

Το σκληρότερο πράγμα είναι ο χριστιανισμός και το μαλακότερο πράγμα είναι ο χριστιανισμός. Χρειάζεται διάκριση, πότε θα φανείς μαλακός και πότε θα φανείς σκληρός. Πόσες μανάδες φόνισσες δυσκόλεψαν τα παιδιά τους να πάνε στο μοναχισμό, να γίνουνε κληρικοί, πόσοι γονείς, για το συναίσθημα αυτό, «το παιδάκι μου», «το αυτό μου» και λοιπά.

Κοντά στον Χριστό δεν θα περάσουν καλά, θα περάσουν καλύτερα κοντά σου; Το παντρέψεις και να του δώσεις καμιά μέγαιρα, ε! Και να ζητάει εκτρώσεις και να ζητάει δεν ξέρω τι, να την πάρεις στη Σκάλα του Μιλάνου.

Ε, του δημιουργείς ευτυχία, ε; Το συναίσθημα αυτό, η φιλοσυγγένεια, η σαρκολατρία, μεγάλο πράγμα. Το συναίσθημα αυτό, η φιλοσυγγένεια, η σαρκολατρία, μεγάλο πράγμα. Να διαβάσετε τους πειρασμούς του Μεγάλου Αντωνίου, να δείτε επάνω στο θέμα αυτό τι έγκλημα μπορεί να γίνει και τι ψυχές μπορούν να κολαστούν με βάση αυτό το συναίσθημα.

Εδώ λοιπόν ο Πέτρος, όταν άκουσε αυτό το πράγμα, δεν μπόρεσε να το αντέξει και κοιτάζει να βρει έναν τρόπο και τον ξεμοναχιάζει, κατ' ιδίαν τον Κύριο, τον τράβηξε στην άκρη και του είπε τα εξής: «Και προσλαβόμενος αυτόν ο Πέτρος, ήρξατο επιτιμάν αυτώ λέγων·

Ήλε ως η Κύριε, ου μία εστέση τούτου, αδύνατον, δεν θα πάθει στα Αεροσόλυμα. Δεν μπορούσε να το αντέξει, δεν μπορούσε να ιδεί το δάσκαλό του να πεθάνει, να κάνει, να φτιάξει κλπ.

Ὁ δὲ στραφεὶς εἶπε τῷ Πέτρῳ: «Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ». Γρηγορότερα, «μακάριος εσύ», γιατί μιλάει ο Θεός διά σου. Τώρα «πήγαινε πίσω μου, σατανά», διότι δεν πρόσεξες και χρησιμοποιείς τη φιλοσυγγένεια αυτή.

Και, όπως την είπα γρηγορότερα, το συναίσθημα αυτό, και μπαίνει ο σατανάς και το εκμεταλλεύεται. Και λέει: «Να μην με αφήσεις να πάω». «Ύπαγε οπίσω μου, σατανά· σκάνδαλον εἶ ἐμοῦ», που μπαίνει σαν εμπόδιο, σκάνδαλο πάνω από εμπόδιον, «ότι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων».

Να μην πάω να σταυρωθώ, να μην πάω να πεθάνω, να μείνω εδώ, να διώξω τους Ρωμαίους, να σας βάλω εσάς υπασπιστάς και υπουργούς και να στήσουμε μια βασιλεία εδώ του διαβόλου. Αν δεν πάω να σταυρωθώ, Πέτρε, ποιος θα σε γλιτώσει από τον Άδη; Αν δεν υποφέρω εγώ, ποιος θα πληρώσει τις αμαρτίες σου; Αλλά αυτά πέρα βρέχει, δεν τα καταλαβαίνει ο Πέτρος για την ώρα.

Γι' αυτό δεν είναι αρκετό ο άνθρωπος να φτάσει σε ένα βαθμό χριστιανοσύνης, όσο είναι αρκετό να διατηρηθεί εκεί. Για να επιτύχει κάποιος κάτι, μου έλεγε ένας γέρων κάποτε. «Δημήτρη μου», λέει, «για να επιτύχεις πρέπει να έχεις απολυτήριο “λίαν καλώς”.

Αλλά για να το διατηρήσεις», μου λέει, «πρέπει να έχεις απολυτήριο “άριστα”». Ο Σατανάς φθονεί τον άνθρωπο όταν αποκτήσει κάποια αρετή. Όταν κατορθώσει να ανεβεί σε ένα σκαλοπατάκι απάνω. Και κοιτάζει να του βάλει πεπονόφλουδα.

Και του την έβαλε του Πέτρου από εδώ, με το συναίσθημα. Ο Πέτρος δεν είχε κακία κατά του Χριστού, τον αγαπούσε και δεν ήθελε να υποφέρει, και το βρήκε ο Χριστός μας αυτό και επάνω σε αυτό επόνταρε ο Χριστός μας και τον πρόλαβε τον Πέτρο να μην χαθεί, όχι να μην πέσει. Άλλο πίπτω και άλλο δεν σηκώνομαι.

Θα πέσεις για να δημιουργήσεις εμπειρία, αλλά να μην καταποθείς, να μην αυτοκτονήσεις όπως ηυτοκτόνησε κάποιος άλλος. Πέτρος, λοιπόν, το κάνει από συναίσθημα. Δεν έχει τη διάκριση εδώ, στο σημείο αυτό, να σκληρύνει την ψυχή του και να πει: «Εδώ ο δάσκαλός μου το λέει αυτό. Λάθη κάνει; Τόσα θαύματα είδα. Μπορεί τώρα να έχει κάνει λάθος στο σημείο αυτό, που πάω εγώ να του μπω εμπόδιο;» Αλλά και ο Κύριός μας δεν του χαρίστηκε. «Πήγαινε πίσω μου, σατανά», του λέει.

Σε μια ώρα έγινες διάβολος, όργανο του Σατανά, και ενεργείς εναντίον και της δικιάς σου της σωτηρίας και της δικιάς μου της αποστολής. Αν τώρα μεταφερθώ και πάω στο Λουκά, στις τελευταίες ημέρες, το 22ο κεφάλαιό του, εκεί θα βρω στο στίχο 31-35 να ενεργεί ο Χριστός μας, να μη συντριβεί ο Πέτρος.

Λοιπόν, είπεν δε ο Κύριος, είναι το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης. «Σίμων, Σίμων», δηλαδή «Πέτρε, Πέτρε», «ιδού ο Σατανάς»· του δείχνει τον διάβολο. «Ἐξῃτήσατο ὑμᾶς τοῦ σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον». Μου ζητάει άδεια να σας αφήσω, να επιτρέψω να σας κοσκινίσει.

Όπως κοσκινίζει η γυναίκα στο αριολόι το στάρι. Και καταλαβαίνετε, αν το σιτάρι είχε ψυχή, πως θα φώναζε από το χτύπημα και από το τρίψιμο που κάνει εκεί πέρα, για να πάει κάτω η ήρα και να μείνει το στάρι από πάνω.

Ἰδοὺ λοιπόν, λέγει, ὁ Σατανᾶς ἐξῃτήσατο ὑμᾶς τοῦ σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον.

Και συ ποτε επιστρεψας στηριξον τους αδελφους σου.

Συγγνώμη, δεν είναι ακριβώς, σας έκλεψα μια λέξη. Εγω δε εδεηθην περι σου ινα μη εκλιπη η πιστις σου.

Όχι να μην πέσεις, να μην απαγοητευτείς και αυτοκτονήσεις. Γι' αυτό, αν ενθυμείστε, όταν παρουσιάστηκε εις τας Μυροφόρους, είπε «Είπατε τοις αδελφοίς μου και τω Πέτρω». Και εκτός αυτού, ώφθη Σίμωνι, έκαμε ξεχωριστή εμφάνιση την ημέρα της Αναστάσεως στον Πέτρο.

Για να μην πέσει ο Σατανάς πάνω του και τον βάλει σε απελπισία. Γιατί αυτό το πράγμα που έτυχε στον Πέτρο έτυχε σε πολλούς.

Το πράγμα ότι έγινε αρνητής πολύ του στοίχισε και δεν υπήρξε φορά που ήκουε τον πετεινό όσο ζούσε, όταν λαλούσε, και δεν έκλαιγε, διότι του υπενθύμιζε την άρνηση. Εγώ, του λέει, Πέτρε, εδεήθην περί σου ίνα μη εκλείπει η πίστη σου, και εσύ ποτέ επιστρέψας στήριξον τους αδελφούς σου. Αυτό που έκανα εγώ για σένα να κάνεις εσύ αύριο που θα

Αύριο που θα γίνεις Επίσκοπος, που θα γίνεις Απόστολος —αυτά δεν τα ξέρει, του τα προλέγει— να στηρίζεις τους αδελφούς σου και να τους ανέχεσαι, τους αδελφούς σου, όπως σε ανέχομαι εγώ. Και ξέρετε, είναι μια υποχρέωση του χριστιανού να προσεύχεται για τον άλλον, ή που έπεσε ή που πρόκειται να πέσει.

Πολλοί δεν θα είχαν πέσει ή πολλοί θα εγείροντο, εάν υπήρχαν προσευχές. Ή να προλάβουν ή να βοηθήσουν στην έγερση. Αλλά εμείς απλώς είμαστε έτοιμοι να τον συζητήσουμε στη γειτονιά για την πτώση. Ότι αυτός κλέβει, ότι αυτός πορνεύει, αυτή μοιχεύει, αυτό έχει φίλο, τούτο, τ' άλλο κλπ.

Αλλά να γονατίσουμε και να προσευχηθούμε γι' αυτόν, γι' αυτήν κλπ. Ή, που τους βλέπουμε ότι κινδυνεύουν, προκαταβολικώς να προσευχηθούμε και να παρακαλέσουμε. Ο Χριστός το έκανε αυτό το πράγμα. Αδιαφόρως αν πέσει, θα πέσει ελαφρότερον, εφόσον του βάζεις από κάτω το μπαμπάκι, το στρώμα· θα πέσει ελαφρότερον. Δεν θα συντριβεί, όπως δεν συνετρίβη και ο Πέτρος στην περίπτωση αυτή.

Αλλά εκείνο δε που είναι επίσης ανάγκη να προσέξουμε είναι το εξής: Ο Χριστός προσεύχεται και ο Πέτρος πίπτει.

Εδώ είναι το θέμα.

Προσεύχομαι τόσα χρόνια, δεν έκαμε τίποτα, δεν έκαμε τίποτα, δεν μ' ακούει ο Θεός. Δεν τον άκουσε το Θεό ο Χριστός Δεν είναι ο ίδιος ο Θεός που προσεύχεται; Γιατί ο Πέτρος πίπτει; Διότι ο Θεός δεν εκβιάζει το αυτεξούσιον του ανθρώπου.

Όσο και να θέλει ο Θεός και όλοι οι Άγιοι και η Παναγία και οι Αρχάγγελοι, δεν μπορεί να βοηθήσει κανέναν, εάν αυτός ο κανείς δεν θέλει να σωθεί. Γιατί ο Χριστός μας του είπε σαφώς, του Πέτρου. Του κάνει προφητεία ότι θα πέσει και ο Πέτρος επιμένει.

Δεν ξέρω, λέει, τι θα κάνουν οι άλλοι· εγώ, λέει, θα έρθω. Βρε, πάψε, μην λες τέτοια λόγια. «Πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι, τρὶς ἀπαρνήσῃ με». Βρε, θα το βάλεις στα πόδια εσύ. Εγώ θα κάνω; Και βέβαια, αυτό το «εγώ» δεν το λέει από εγωισμό ο άνθρωπος.

Πάλι από αγάπη. Θα θυσιαστώ εγώ, θα μπω μπροστά. Δεν θα αφήσω να σε σκοτώσουν. Δεν θα αφήσω να σε κρεμάσουν. Πάντως όμως ο Χριστός προσεύχεται και ο Πέτρος πίπτει.

Προς τι, λοιπόν, κι αν προσεύχεσαι εσύ, η αμαρτωλός γυναίκα, η μάνα ή ο πατέρας ή ο αδελφός, για κάποιον δικόν σου, που ίσως να είσαι και η αιτία που καταστράφηκε, να είσαι και η αιτία που μακρύνθη από τον Θεό; Τι κι αν προσεύχεσαι κι αυτός δεν γυρίζει, διότι δεν μπορείς εσύ δήθεν; Όχι, αυτός δεν θέλει. Η επιταγή πηγαίνει από τη μάνα σαν μια προσευχή.

Αλλά αυτός δεν δέχεται να την πάρει την επιταγή. Η επιταγή πηγαίνει από τον Πατέρα, το βοήθημα. Αλλά αυτός, στον εγωισμό του, δεν θέλει. Τον παίρνει ο Θεός στο τηλέφωνο και του λέει: «Έλα, έχω επιταγή από τη μάνα».

Και το κλείνει του Θεού. Και τον βλαστημάει και από πάνω. Δεν θέλει να ακούει, δεν θέλει να γυρίσει. Δεν θέλει να βλέπει. Δεν μπορεί τότε ο Θεός. Διότι, αν ένας Θεός προσεύχεται και ο Πέτρος φεύγει, εμείς οι άλλοι τι μπορούμε να κάνουμε;

Όμως θα προσευχόμεθα, διότι, σας είπα, υπέχει θέση, πώς να πούμε, όπως σας είπα, ένα στρώμα, ένα μπαμπάκι να βάλεις στην πτώση του άλλου. Τον βοηθάς οπωσδήποτε ή να σωθεί ή να τον προλάβεις να μην πέσει.

Ο δε Πέτρος είπε: «Κύριε, μετά σου έτοιμος ειμί και εις φυλακήν και εις θάνατον πορεύεσθαι». Στο 26ο του Ματθαίου λέγει: «Εγώ, δεν ξέρω τι θα κάνουν οι άλλοι, εγώ θα έρθω μαζί σου». Ο δε είπε: «Λέγω σοι, Πέτρε, πρόσεξε, ου φωνήσει σήμερον αλέκτωρ πριν ή τρις απαρνήση μη ειδέναι με, ότι δεν με ξέρεις».

Και είναι αλήθεια ότι ο Πέτρος, μπροστά σε μια υπηρέτρια, όπως ξέρετε, είπε: «Δεν τον ξέρω». «Όχι», του λέει, «μου φαίνεται και εσύ από εκεί είσαι». Καὶ γὰρ ἡ λαλιά σου δῆλόν σε ποιεῖ. Άμα μιλάς με έναν Κεφαλονίτη τώρα, δεν βλέπεις ότι είναι απ' την Κεφαλονιά;

Αν μιλάς με ένα Κρητικάτσι, δεν βλέπεις ότι είναι απ' την Κρήτη; Αν μιλάς με ένα Μανιάτη, δεν το... Έτσι είναι, είναι η διάλεκτος. «Καὶ γὰρ ἡ λαλιά σου», του λέει, «δῆλόν σε ποιεῖ· Γαλιλαῖος εἶσαι». «Όχι», λέει, «δεν γνωρίζω τον άνθρωπο». Τρεις φορές το είπε.

Και άρχισε να ορκίζεται και να καταθεματίζει, δηλαδή σαν να λέγει: «Ανάθεμα την ώρα». «Καταλαβαίνεις πού γνωριστήκαμε, εδώ όπου βρέθηκα;» Και τον ηρνήθη ο Πέτρος. Και καταλαβαίνετε, ε, έφτασε μέχρι κοιλία Άδου, εκτύπησε την κόλαση ο Πέτρος.

Αλλά η προσευχή αυτή που είχε κάνει ο Κύριός μας βρήκε έλεος στα μάτια του Θεού και έτσι του έδωσε χρόνο μετανοίας. Όταν, λοιπόν, λέγει η παράδοση ότι ο Πέτρος ήταν έξω και θερμαίνετο, γράφει, νομίζω, ο Ματθαίος στο 27ο κεφάλαιό του.

Και εκεί που μέσα εξετάζεται ο Κύριός μας, ελάλησε ο πετεινός, είχε φτάσει μεσάνυχτα, και αυτός ήταν έξω, ο Πέτρος, στην αυλή. Είχαν ανάψει φωτιά και θερμαίνετο. Φαίνεται άνοιξη ήταν, κρύο έκανε. Άλλωστε, κάνει κρύο τη νύχτα στα Ιεροσόλυμα, έχει 830 υψόμετρο.

Και όταν ελάλησε ο πετεινός, ήρθε στον εαυτό του ο Πέτρος και, όπως γύρισε προς τα μέσα, συναντήθηκαν τα μάτια του Κυρίου μας με του Πέτρου. Δηλαδή, σαν να του λέγει: «Τι σου είχα πει το από βραδύς;» Και είναι από βραδύς τα λόγια αυτά. Δεν γίνεται ότι μου τα είπε όταν ήμουνα μικρός και τα ξέχασα. Είναι από βραδύς τα λόγια αυτά, φρέσκα, νωπά, και βλέπει να εξελίσσονται όπως ο Χριστός μας είπε και αυτός να μην μπορεί να συνέλθει.

Όταν, όμως, συναντήθηκαν τα μάτια του με τα μάτια του Κυρίου μας, εξήλθε, λέγει, έφυγε, τους εγκατέλειψε και έκλαψε πικρώς. Όχι απλώς έκλαψε, γιατί κι εμείς κλαίμε καμιά φορά, αλλά δάκρυα μετανοίας πικρά δεν έχουμε χύσει.

Μπορεί να χύσαμε γιατί μας άφησε ο αγαπητικός μας. Κι άντρες κλαίνε ακόμη γιατί χάσανε τις φιλενάδες τους, γιατί χάσαμε περιουσίες, οικόπεδα, πράγματα. Δεν μπορέσαμε να εκδικηθούμε τον ενοικιαστή μας ή τον, ξέρω εγώ, τον ιδιοκτήτη κ.λπ.

Και γόμαστε και κλαίμε Αλλά αυτά τα δάκρυα είναι του σατανά δάκρυα. Δάκρυα σωτηρίας τέτοια. Και εξελθων εξω ο πετρος, λέγει, εκλαυσεν πικρως. Σας έδειξα ένα βράδυ το μέρος. Υπάρχει μέχρι σήμερα, έξω του Υπερώου, εκεί που και εξελθων εξω ο πετρος εκλαυσεν πικρως.

Ναι, αν ο άνθρωπος δεν θέλει, ο Θεός δεν μπορεί. Γι' αυτό συνεχίστε να προσεύχεστε. Το πότε θα επιστρέψει αυτός που προσεύχεστε στην αλήθεια, μόνο ο Θεός το ξέρει. Πάλιν, κι αν επιστρέψει, το μισθό θα τον έχει ο άνθρωπος που προσεύχεται.

Και ο Χριστός μας πληρώνει προκαταβολικώς, εκτός τα γενικά, προκαταβολικώς πληρώνει. Δεν αμείβεται ο άνθρωπος αν με την προσευχή του βοηθήσει κάποιον και επιστρέψει μόνον, αλλά και να μην επιστρέψει και να επιστρέψει η προσευχή του ως ανενέργητος και ως ανεπίδοτος επιταγή.

Αυτός που προσευχήθηκε από αγάπη έχει εκ προοιμίου το μισθό του, την αμοιβή του από τον Χριστό. Δεν προσεύχομαι για να γίνει, δεν έχω τον εγωισμόν αυτόν. Ο Χριστός προσεύχεται και ο Πέτρος πέφτει. Εγώ λοιπόν έχω υποχρέωση να προσευχηθώ. Αν αδιαφορώ αν αυτός θα πέσει ή αυτή ή είναι κάτω και δεν θα σηκωθεί;

Αυτό μου λέει ο Χριστός. Διότι, για την αυτή περίπτωση, ο Χριστός δεν έπρεπε να προσευχηθεί. Διότι η προσευχή του θα παρουσιαζόταν άχρηστη και αδύναμη. Όμως προσεύχεται. «Εγώ», του λέει, «θα προσευχηθώ για να μην εκλείψει η πίστη σου».

Όχι να μην πέσεις. Θα πέσεις, θα εξευτελιστείς στα μάτια τα δικά σου και σε όλο τον κόσμο. Και θα γίνεις παράδειγμα. Και ταυτόχρονα θα γίνεις επιεικής μελλοντικώς. Προς όλους τους άλλους που θα πέφτουν, που θα τους συναντείς, δεν θα είσαι σκληρός, ότι εσύ είσαι ο αναμάρτητος.

Και εδώ είναι ένα μάθημα για όλους μας: να μην ζητάμε σώνει και καλά αρετές από τους άλλους.

Αρετές ζητούν από τους άλλους οι άνθρωποι που δεν έχουν αρετές. Οι άνθρωποι που έχουν αρετές, που γνωρίζουν με τι κόπο τις απέκτησαν, με το αίμα και με το δάκρυ, και που γνωρίζουν και φοβούνται μην τις χάσουν, αναγνωρίζουν τις αδυναμίες των άλλων και σου λέει: «Είναι δύσκολο πράγμα».

Εύχομαι ο Θεός να σε βοηθήσει να το πετύχεις. Δεν το απαιτώ, γιατί ξέρω ότι είναι δύσκολο πράγμα. Μόνον οι άνθρωποι που δεν έχουν αρετές, μόνο εκείνοι γίνονται άτεγκτοι, άτεγκτοι και ζητούν από τον άλλον να δημιουργήσει μια αρετή.

Και ο άνθρωπος που γίνεται πολύ δίκαιος είναι αμαρτωλός, λέει ο Εκκλησιαστής. «Μη γίνεστε πολύ δίκαιοι». Αμαρτία εστί. Τι πάνε απ' τη λάδη, γίνε άδικος, όχι Μην κάνεις τον Ισαγγελέα αυτό που πάνε απ' τη λάδη, μη γίνεσαι πολύ δίκαιος Για την αμαρτία, να συγκαταβαίνεις στην αδυναμία του άλλου.

Τον εαυτό σου να κάνεις τον εισαγγελέα. Τον άλλον όμως όχι· θα κάνεις τον Σαμαρείτη στον άλλον.

Θα τον τρέφεις, θα τον θάλπεις, θα τον περιποιείσαι τον άλλον. Θα του επιδένεις τα τραύματά του και θα τον φέρεις στο πανδοχείο. Τον εαυτό σου να κάνεις το θηρίο και να μην του συγχωρείς τίποτα, του εαυτού σου.

Αλλά δυστυχώς γίνεται το ανάποδο. Του εαυτού μας του βρίσκουμε δικαιολογίες, που στου αλλουνού δεν του χαρίζουμε τίποτα.

Εδώ λοιπόν είναι μάθημα από πολλές πλευρές και κρατήστε το, αν μπορείτε. Τώρα, ο Πέτρος έπεσε για τους λόγους που είπαμε. Ο Χριστός μας όμως τον βοήθησε να μην αυτοκτονήσει. Γι' αυτό και, ακριβώς μόλις ανέστη, τον ειδοποιεί με τις μαθήτριες εκεί πέρα, με τις μυροφόρες, ότι τον έχω στο νου μου· δεν τον έχω μες στους μαθητάς, βέβαια.

Γι’ αυτό και είπε: «Είπατε τοις αδελφοίς μου και τω Πέτρω». Καλά, ο Πέτρος δεν είναι αδελφός; Αδελφός σου; Όχι. Έθεσε τον εαυτόν του μόνος του, με την άρνησή του, εκτός της χορείας των Αποστόλων και των αδελφών.

Ο Πέτρος είναι υπόδικος.

Θα τα συζητήσουμε κάποια μέρα με τον Πέτρο, για να ρυθμίσουμε και να τακτοποιήσουμε την πτώση του. Και πράγματι, πριν ο Χριστός μας αναληφθεί, στις τελευταίες περίπου ημέρες του, μέσα στις 40 μέρες, σε ένα τραπέζι που έγινε εκεί, έγινε και η αποκατάσταση του Πέτρου.

Και έγινε μάλιστα κατά έναν τρόπο που ο Πέτρος έφτασε μέχρι παρεξηγήσεως. Αυτοί είμαστε εμείς οι άνθρωποι.

Οι άνθρωποι δεν έχουμε αφήσει τίποτα όρθιο και έπειτα λέμε: «Τι του ’καμα εγώ του Θεού;» Τίποτα όρθιο δεν έχουμε αφήσει από τα γεννοφάσκια μας και έπειτα λέμε: «Τι του ’καμα εγώ του Θεού και με κυνηγάει;» Κυνηγάει να σε πιάσει ο Θεός, να σε σώσει· δεν κυνηγάει να σε τιμωρήσει. Αν ήταν να σε τιμωρήσει, σε έπιανε απ’ τη μύτη και έσκαγες σαν βάτραχος αμέσως, αλλά σε κυνηγάει να σε πιάσει, να σε σώσει.

Ευχή

από τον θρόνο το έλεος του Θεού, που τρέχει να μας συλλάβει. Σας διαβάζω λοιπόν την αποκατάσταση του Πέτρου. Είναι στο 21ο κεφάλαιο του Ιωάννου, στίχος 15 και κατωτέρω.

«Ὅτε οὖν ἠρίστησαν» — φάγανε· ἄριστον πάει να πει τραπέζι — «ὅτε οὖν ἠρίστησαν, λέγει τῷ Σίμωνι Πέτρῳ ὁ Ἰησοῦς». Τον τράβηξε κατά μόνας, ιδιαιτέρως, όπως καθότανε εκεί, και είπε προς τον Πέτρο: «Σίμων Ἰωνᾶ, ἀγαπᾷς με πλεῖον τούτων;» Μ’ αγαπάς, του λέει, περισσότερο απ’ ό,τι μ’ αγαπούνε αυτοί;

«Λέγει αυτώ· ναι, Κύριε, συ οίδας ότι φιλώ σε». Ξέρεις, του λέει, συ γνωρίζεις ότι σε αγαπώ, σε φιλώ. Λέγει αυτώ· «Βόσκε τα αρνιά μου».

«Λέγει αυτώ πάλιν δεύτερον»· δεύτερη ερώτηση. «Σίμων Ιωνά, αγαπάς με; Λέγει αυτώ· ναι, Κύριε, συ οίδας ότι φιλώ σε». Γιατί με ρωτάς πάλι; «Λέγει αυτώ· ποίμαινε τα πρόβατά μου». Βόσκε τα αρνία μου, ποίμαινε τα πρόβατά μου.

«Λέγει αυτώ το τρίτον» — τρίτη τώρα φορά ο Κύριος — «Σίμων Ιωνά, φιλείς με; Ελυπήθη ο Πέτρος ότι είπεν αυτώ το τρίτον, “φιλείς με;”, και είπεν αυτώ· Κύριε, συ πάντα οίδας, συ γινώσκεις ότι φιλώ σε. Λέγει αυτώ ο Ιησούς· βόσκε τα πρόβατά μου». Του κακοφάνηκε.

Ξέχασε ο Πέτρος ότι είχε ανοίξει τρεις τρύπες και σαν να αδικείται. Ξέχασε τις τρεις αρνήσεις.

Νόμιζε, διότι έκλαψε μόνο, ότι εθεραπεύθη το θέμα. Δεν εθεραπεύθη. «Λυπούμαι πάρα πολύ, σας ζητώ συγγνώμη». Ναι, αλλά φέρε και εκείνα τα οποία ξάφρισες. Φέρε και εκείνα τα οποία έκλεψες· αποκατάστησε εκείνον τον οποίο αδίκησες. Το ότι έκλαψες πολύ και ζητείς συγγνώμη και ντρέπεσαι είναι η μία πλευρά του νομίσματος· χρειάζεται και η άλλη.

«Ναι, Κύριε, το ξέρεις ότι φιλώ σε». «Ναι, το ξέρω, αλλά ότι μ’ έχεις αρνηθεί το ξέρεις;» Και μένει ο λογαριασμός ανοιχτός και, εφόσον με αρνήθηκες τρεις φορές, πώς θα με ομολογήσεις μία ή δύο; Πρέπει να με ομολογήσεις τρεις φορές.

Η άρνηση έχει ως θεραπεία την ομολογία. Εσύ με αρνήθηκες τρεις, θα με ομολογήσεις τρεις. Μάθημα σοβαρό, ε! Μη πλανώμεθα ότι κάποια αδικία που κάναμε σε κάποιον θα την εξοφλήσουμε, γιατί φτιάξαμε κάποια εικόνα από τα αδικημένα ή κάποια που ατοιμάσαμε δώσαμε ελεημοσύνη σε μια φτωχιά.

Τίποτα απ' αυτά. Το κακό που έκαμες θα το τακτοποιήσεις. Έκλεψες; Θα το αποδώσεις και θα εξομολογηθείς την κλοπή σου. Ατίμασες; Θα την πάρεις και θα την πληρώσεις. Αρνήθηκες; Θα ομολογήσεις με μαρτύριο την άρνησή σου.

Είναι διά της ταυτοπαθείας. Δεν πληρώνονται οι αμαρτίες. Αποκαθίστανται οι αμαρτίες με τον ίδιο τρόπο, τον αντίθετο ακριβώς που έγινε η αμαρτία. Εφόσον, λοιπόν, Πέτρε, ηρνήθης, τι σου κακοφαίνεται και τι λυπείσαι και τι ντροπιάζεσαι που σου το θέτει τρεις φορές και σε βοηθάει να κλείσεις τις τρύπες αυτές;

Γιατί αυτός θα φύγει και πρέπει να είσαι τακτοποιημένος. Θα πας να τα εξομολογηθείς σε άλλον αύριο εσύ; Πού θα τα πεις αυτά; Τώρα ο ίδιος είναι εδώ. Τακτοποίησε τον λογαριασμό. Δεν τον αρνήθηκες τρεις φορές; Άνοιξες, λοιπόν, τρεις οπές. Λοιπόν, σε βοηθάει τώρα να τις κλείσεις αυτές τις τρεις οπές. Τι σου κακοφαίνεται; Έτσι είναι. Και κοιτάξτε, γιατί γνωρίζω πολλούς ανθρώπους οι οποίοι φροντίζουν με τον δικό τους τρόπο να τακτοποιήσουν ορισμένες εκκρεμότητες που έχουν με τον Θεό.

Ένας αγαπητός, όταν βρέθηκε στην Αλβανία, είχε τάξει να γυρίσει στην οικογένειά του, στα παιδιά του και στη γυναίκα του. Και να πάει στην Παναγία μας, στην Τήνο, και να πάει γονατιστός από το μουράγιο κάτω, με τα τέσσερα, μέχρι επάνω.

Μέχρι σήμερα νομίζω δεν έχει πάει. Προ ολίγων ετών δεν είχε πάει. Και με ρωτούσε πολλές φορές πώς να το τακτοποιήσει αυτό το πράγμα. Να δώσει ένα δώρο, να δώσει κάπου, να δώσει ένα τάμα, να φτιάξει και λοιπά. Τίποτα.

Να πας να γονατίσεις, να κάνεις το τάμα σου, εκείνο που έχεις υποσχεθεί. Δεν θεραπεύεται με τίποτα.

Ένας άλλος έταξε, ήταν η γυναίκα του άρρωστη και την απέκλεισαν όλοι οι γιατροί. Και είπε το εξής, δεν ξέρω αν το πραγματοποίησε, πολύ φοβούμαι: «Να γίνει η γυναίκα μου καλά και να τη φέρω με βάρκα στην Τήνο, με πανί».

Τώρα, αν την πήγε... Η γυναίκα έγινε παρ' ελπίδα καλά. Δεν ξέρω αν την έχει πάει με βάρκα, μάλιστα, κάτω εκεί. Δεν θεραπεύεται· κατ' αυτήν την έννοια θα γίνει. Μια άλλη πάλι, ήταν το παιδί για θάνατο και όλοι οι γιατροί το απέκλεισαν.

Και πήγε στην Παναγία, την Προυσιώτισσα. Και έταξε το παιδί και είπε: «Να γίνει το παιδί καλά, κι όσα κιλά είναι το παιδί, να σου φέρω το κερί. Να το φέρω στον ώμο μου αφενός και κερί». Το παιδί έγινε καλά.

Δεν το είχε πάει μέχρι 2-3 τώρα ετών

Το παιδί είναι 25 χρονών τώρα. Πηγαίνει 55-60 οκάδες. Πώς θα το πάει αυτή η γριά τώρα στην Παναγία, δεν ξέρω. Θα το βρεις στο λαιμό της μια μέρα. Μεγάλος έχει 5-10-15, γιατί δεν το πας; Τώρα έγινε 60, πώς θα το πας; Πάντα πληρώνεις την Παναγία; Δεν πληρώνεται η Παναγία. Αυτό που έταξες, αυτό θα κάνεις. Δεν ξέρω αν θυμάστε μια φορά που μιλούσα περί δεξιών λογισμών, που σας είπα ένα παράξενο της Παναγίας μας. Μια από την περιοχή της Ευρυτανίας.

Εκεί, της Ευρυτανίας, μια γιαγιά ήταν άρρωστη τριάντα χρόνια και άκουγε ότι η Παναγία κάνει θαύματα, κι έταξε κι αυτή στην Παναγία για να την κάνει καλά. Δεν είχε τίποτα να τάξει, κι έταξε τα κορδόνια από τα τσαρούχια της.

Βέβαια, τα κορδόνια από τα τσαρούχια της είναι πολύτιμα πράγματα· πώς θα τα βρει και πού θα μπορεί να περπατήσει; Πράγματι λέει: «Παναγία, αν γίνω καλά, θα σου φέρω τα κορδόνια από τα τσαρούχια μου». Την ίδια ώρα ένιωσε καλά και περίμενε τώρα δύο-τρεις μήνες για να περάσουν κι άλλοι, που περνούν επάνω για τον Προυσό, στο Καρπενήσι, στον ανήφορο, που πηγαίνουν στη Χάρη της, 23 Αυγούστου, για να μπει κι αυτή μέσα στο σωρό εκεί να πάει, γιατί δεν ήξερε πού να πάει.

Το καλοκαίρι όμως, εκεί στο χωριό, πήγαν κάτι Αθηναίοι δικοί μας εκεί και πήρε κάτι λεφτουδάκια. Και με τα λεφτά εκείνα, που πήρε από κάτι γάλατα, από κάτι αυγά που πούλησε, σκέφτηκε να πάει κανένα καλύτερο δώρο στην Παναγία.

Και πήγε και πήρε από αυτούς που πουλάνε, τους πλανόδιους, μια εικόνα της Παναγίας μας, μικρή, εκεί καμιά δεκαπενταριά δραχμές. Σου λέει: «Αντί να πάρω τα κορδόνια μου, που μου χρειάζονται κιόλας, να πάρω εκείνη την εικόνα».

Το πήρε λοιπόν και πήγε μες στο μπουλούκι και πήγε και εκείνη επάνω στον Προυσό.

Πήγε ο κόσμος, έφτασε αυτή στην Παναγία μας και κρέμασε με τα χεράκια της τα ηλιοκαμένα, η καημένη γιαγιά, κρέμασε την Παναγία μας εκεί. Εκάθισε στην Παναγία, σηκώθηκε και έφυγε. Όταν ήρθε το βράδυ στο σπίτι, άρρωστη η γιαγιά ξανά.

Κλαίγοντας, η γιαγιά χτυπιόταν και έλεγε: «Γιατί, Παναγία μου; Εκεί που με έκανες καλά και ένιωσα καλά δυο-τρεις μήνες, τι σου έκαμα πάλι; Εγώ σε σέβομαι, εγώ σου έφερα και καλύτερο δώρο», κ.λπ. Παρουσιάζεται, λοιπόν, η Παναγία μας στον ύπνο της και της λέει: «Άκου εδώ, σου το έκαμα αυτό γιατί δεν μου έφερες το τάμα που μου είπες».

«Μα το έκαμα για καλύτερο, Παναγία». «Όχι, αυτό που μου έταξες, αυτό θα φέρεις και θα ξαναγίνεις καλά». Τα μαζεύει, λοιπόν, η γιαγιά αυτά τα τσαρούχια και λοιπά, τα παίρνει και πηγαίνει τα κορδόνια και τα κρεμάει στην Παναγία μας.

Και η γιαγιά είναι καλά. Δεν ξέρω αν ζει ακόμα. Ας αφήσουμε τις εξυπνάδες τις δικές μας εμείς. Πέτρε, αρνήθηκες τρεις, θα ομολογήσεις τρεις. Όσα παιδιά σκότωσες, λογαριασμό θα τον τακτοποιήσεις. Φρόντισε, όσο έχεις περιθώριο, να τα κάνεις αυτά τα παιδιά και, αν είναι δυνατόν, να κάνεις διπλά.

Και να βγάλεις και τις ψυχές εκείνες οι οποίες σε κολάστηκαν. Τι έφαγες, τι έχεις καταστρέψει. Φρόντισε με νηστεία, φρόντισε με εγκράτεια να τα τακτοποιήσεις αυτά. Είναι δίκαιος ο Θεός και δικαιοσύνας ηγάπησε.

Πρέπει και ο Πέτρος. Δεν έχετε δουλειά; Αυτή είναι η δουλειά. Μη σου κακοφαίνεται. Και συνεχίζει και του λέει και την προφητεία του στην περίπτωση αυτή, η οποία είναι η εξής: «Αμήν, αμήν, λέγω σοι, ὅτε ἦς νεώτερος, ἐζώννυες σεαυτόν και περιεπάτεις όπου ήθελες». Του κάνει μια προφητεία τώρα, τι τον περιμένει κι αυτόν. «Όσο είσαι νέος», του λέγει, «βάνεις το ζωστήρα σου και πας όπου θέλεις».

«Όταν δε γηράσεις, εκτενείς τας χείρας σου, και άλλος σε ζώσει και οίσει όπου ου θέλεις». Τα γυράζει του λέει θα σε δέσουν άλλοι και θα σε πάνε εκεί που δεν θέλεις Του υποδεικνύει το μαρτύριό του, ότι θα υπέφερε κατά τον θάνατό του.

«Τούτο δε είπεν σημαίνων ποίω θανάτω δοξάσει τον Θεόν». Του υποδεικνύει, δηλαδή, του υπενθύμιζε ο Χριστός μας με ποιο θάνατο θα πεθάνει. Τέλος πάντων, άκουσε τα δικά του ο Πέτρος. Ο Πέτρος προφανώς ήταν αισθηματικός τύπος.

Στενό φίλο είχε τον Ιωάννη. Ιωάννη, τον Θεολόγο. Αφού πήρε λοιπόν την προφητεία γι' αυτόν, ότι αυτό και αυτό και αυτό και αυτό τον περιμένει. Ας ρωτήσω τώρα και για τον φίλο. Τι γίνεται αυτός; Πώς θα πάει αυτός;

Και γυρίζει τώρα στον Χριστό μας να ρωτήσει για τον Ιωάννη. Και, στρεφόμενος, λέει προς τον Ιησού, του λέγει το εξής.

Ἐπιστραφεὶς δὲ ὁ Πέτρος βλέπει τὸν μαθητὴν ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς ἀκολουθοῦντα, ὃς καὶ ἀνέπεσεν ἐν τῷ δείπνῳ ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ καὶ εἶπεν. Αυτά τα γράφει ο Ιωάννης και δεν λέει «βλέπει και εμένα, εγώ, εμείς».

Βλέπει, λέει, εκεί τον μαθητή που έπεσε στο στήθος, που τον αγαπά ο Χριστός. Δεν λέει «βλέπει και εμένα», όπως τα γράφει ο ίδιος. Και είπε: «Κύριε, οὗτος δὲ τί; Εγώ, είπες αυτό και αυτό και αυτό και αυτό. Γι’ αυτόν έχεις να πεις τίποτα; Οὗτος δὲ τί;» Λέει γι’ αυτό ο Ιησούς: «Ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, τί πρὸς σέ; Σὺ ἀκολούθει μοι».

Είπε και προφητεία για τον Ιωάννη. Αν εγώ αυτόν θέλω, λέει, να μένει μέχρι που να ξανάρθω. Τι σε ενδιαφέρει εσένα; Εσύ ἀκολούθει μοι.

«Ἐξῆλθεν οὖν ὁ λόγος οὗτος εἰς τοὺς ἀδελφοὺς ὅτι ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος οὐκ ἀποθνῄσκει». Βγήκε το συμπέρασμα από αυτά που είπε ο Χριστός: «Αυτό κι αυτό είπε ο Δάσκαλος, δεν θα πεθάνει αυτός». Δεν το είπε καθαρά όμως, λέγει: «Οὐκ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς ὅτι οὐκ ἀποθνῄσκει, ἀλλ’ ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, τί πρὸς σέ;» Το άφησε φλου.

Και έτσι έχει γίνει για τον Ιωάννη.

Πότε πέθανε ο Ιωάννης; Πού πέθανε ο Ιωάννης; Πού είναι το σώμα του;

Τίποτα δεν έχουμε στο χέρι. Τι εορτάζει η Εκκλησία του Ιωάννου; Τη μετάστασή του. Τον χάσαμε, έφυγε. Πού είναι; Οὐδεὶς ξέρει. Ο Ιωάννης θα ξανάρθει, θα παίξει ρόλο στην Εκκλησία, όπως ο Ηλίας θα ξανάρθει, θα παίξει ρόλο στην Εκκλησία, όπως ο Ενώχ θα ξανάρθει, θα παίξει ρόλο στην Εκκλησία.

Θα ξανάρθει και ο Ιωάννης. Και γεγονότα που μας περιμένουν, παρακαλούμε τον Χριστό να μας τα δείξει, αν έχουμε φύγει πέραν του τάφου. Και θα δείτε κατά πόσο είναι αλήθεια αυτή η Γραφή, την οποία οι περισσότεροί μας δεν την προσέχουμε.

Αυτός ήταν ο Πέτρος, έτσι εκλήθη, ούτω με το όνομά Στην, έτσι εμεσουράνησε, ούτω κατήθε η σκυλή Ανάδου.

Ο Χριστός τον ανύψωσε, τον απεκατέστησε και έγινε ο Πέτρος ο ψαράς, που δεν ζωγρεύει πλέον με τις επιστολές του, με τα θαύματά του, με τόσα πράγματα που έκανε και κάνει πλέον ψάρια στην Τιβεριάδα, αλλά στη θάλασσα, στην ανθρωποθάλασσα, στον κόσμο που ο Χριστός τον εκάλεσε. Εύχομαι οι πρεσβείες του να είναι με όλο τον κόσμο και με εμάς, ιδιαιτέρως δε με την Εκκλησία μας. Αμήν.

Αμήν