On Love

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

A homily on love, given at the Holy Monastery of Philotheou. We speak about love—and I am the first to do so—but I do not live

this love. And I always put myself first in this, because when we see what Saint Serapion did—what he did for his neighbor—we feel like disappearing from shame. He even sold himself. He gave away everything he had, even his clothes and his copy of the Gospel, and then sold himself in order to ransom a widow from captivity. He did it all for the sake of his neighbor. In other words, he put the Gospel into practice perfectly. We too speak about love,

saying that we love others and so on—and I am the first to boast about it. But when I see Saint Seraphim performing these great and unimaginable deeds of sacrificial love, I have nothing more to say. I am utterly humbled, as I always say. In the Gerontikon it is written that there was an abbot who had great love, but he was also a very spiritual man; he did not speak idle words, he was a saint, and in his prayers he would beg God

not to be separated from his monks, but that wherever God placed him, there He would place his monks as well. He loved them so much that he wanted them to be together, just as they were in the cenobium, to be together also in the Kingdom. Just as here they are together in a cenobium, in one monastery, so in a dwelling of the Jerusalem above they might all be together. He kept begging God, and God did receive his prayer, but God did not consent to fulfill it, because there was a difference. There was a difference in their spiritual progress.

And to show him that the way he lived did not correspond to his monastic calling, God gave him the following assurance. A feast was to be held at a neighboring monastery, and, as we ourselves do, he sent his monks on ahead. He, being elderly, walked along behind, while the monks pressed on ahead, young as they were, and along the road God sent His angel in the form of a poor old man too weak to walk. He stationed him there on the road, and the monks passed by.

So they said to him, "Good morning, grandfather, how are you," and so on, "where are you going, father?" "We are going to the feast." "To what feast?" "There, at such-and-such a monastery; they are celebrating," and so on. "Ah, how I too would have wanted to go there." "But what can I do with these legs of mine? They will not hold me up." “And I have no means of getting there—nothing at all. Sadly, I will have to stay here.

” The fathers said, “What can we do for you, grandfather? We do not even have an animal for you to ride. ” The old man replied, “Go on, my children. You leave, and may the Most Holy Theotokos be with you. Have a blessed feast. ” And so they left. And then the abbot came along behind them. He was walking there alone when he met this man who appeared to be poor, old, and infirm.

“How are you, grandfather? Are you well, Elder? ” and so on. “Where are you going, Elder? ” “I am going to the feast at such-and-such a monastery,” and so on. “I would like to go too, but I cannot. I too would like to go there for the feast, to venerate, and so on. But my legs will not carry me. ” “What do you mean, they will not carry you? Let me help you,” he says.

“You help me too, my good old man? ” he says. “Go with God’s blessing,” he says, and so on. “Didn’t the monks pass by here? ” “They did. "Let me carry you." "No, we are all right." "No, I will carry you." "Go on, my dear grandfather," says my elder. "You cannot; come here, I will not go to the feast unless I take you.

Come, come, come here." "No, let me be, let me be." "No, I will carry you." So, look here, he helps him there, he makes the effort, he lifts him onto his back and so on, to carry him along. He put him on his shoulder, and at first, of course, his weight felt natural. Little by little, however, the abbot felt the burden growing lighter and lighter. Then, in the end, he felt nothing at all. And he heard the man he had been

carrying speak to him as he flew up into heaven: “Have you realized,” he said, “that your life does not accord with the life...? "Your life is not in keeping with the life of your monks; therefore do not ask to be in the same place as they are in heaven." And with that he vanished. And the abbot understood that this was the angel of God, who had been sent in answer to his prayer. This was the answer God had to give, in His discernment and just judgment, and not the answer the elder wanted out of his love for his monks.

This gives us an example and teaches us that each person will be judged according to his deeds. Here below, we are human, and many things happen—some here, some there. Some are covered up and remain unseen; some things are visible, while others are not. We judge according to our own judgment, each of us depending on how clear or clouded our discernment is, and so we form judgments, draw conclusions, make decisions, and pass judgment. But God will judge justly for each one of us.

That is why what we must look to, and say, is: let me love, let me help, let me judge myself, let me condemn myself. And let them judge me, let them condemn me, let them not love me; what am I doing before God and before my brother? As Saint Kosmas the Aetolian says, when we love God and our neighbor, we fear nothing. But we say that we must love. Of course, there are degrees; there are steps in every virtue, and especially in love.

One person may be anywhere from the first step to the tenth. It is about how each one has climbed upward. For love has toil at the beginning, but afterward it is greatly needed. That is, when within myself I do not love, what happens inside me? I suffer. I suffer with my thoughts, with my imagination, with my suppositions, with anything at all; as we all know from experience, a person suffers inwardly. But if he has love, then even if the other person, his neighbor, has done him evil, even if he has killed his own mother, as we say, if he has love within him he does not suffer.

Yet when he does not have it, because of a poor grasp of Gospel virtue, the person only patiently endures. We see Saint Dionysios of Zakynthos, and so on, you know a little of his history, how a man killed the Saint’s brother and fled, running from justice and from the people, the relatives of the man he had killed. He reached the hut of Saint Dionysios and said, this and this is what I did, I did this deed and they are hunting me, can you shelter me?

And so on. And the Saint took him inside his hut. of God. Then the people who were searching for him and pursuing him came to the Saint and said, “You know, this is what happened: a man killed your brother, and we are looking for him. Have you seen him anywhere? ” “No, I haven’t seen anyone. Keep looking; perhaps you will find him, but he did not pass this way.

” After they had gone, the Saint went to the man and said, “Man of God, what did that good man do to you? “We were young,” he explained. “The devil led me to fall into a passion, into such a spiritual and mental calamity. I did this thing; I ask forgiveness,” and so on. And the saint told him that the man he had killed was his own brother, and so on. Then the man marveled at the saint’s great freedom from resentment. This is love. This is God’s grace made present on earth—not what we have when we say that we possess love,

though in truth we have none. When a person looks at these Saints, he says, weep for me, my mother, if I have any love within me for my neighbor. That is how it is. For this reason, then, we must order our life, and especially we who are monks, who supposedly came to guard the Gospel, to guard it, to keep it, and to apply love in our life both within and without, because the Gospel speaks of nothing else.

It speaks of love. Today we heard in the reading that long-suffering and kindness are the proof of a person's love. When a person has long-suffering and goodness, these reveal that this person has love. When a person is not longsuffering, but is quick-tempered and immediately makes unreasonable demands, and when he does not extend kindness—that rich and many-sided goodness—then he is lacking in love. One deficient in love is deficient in God, for God is love,

and he who abides in love abides in God, and God in him. So, for this reason Saint Kosmas the Aetolian speaks and tells us that there are two loves that save, and these are love toward God and love toward the neighbor.

We had spoken earlier of how greatly the fathers, the monks, took care, took care not to grieve the brother. They did everything they could to avoid causing him distress. They were willing to suffer loss themselves rather than grieve their brother, even when he was in the wrong. Even if the brother was at fault, they would not settle it in one stroke. once and for all, so to speak—prodding him and reproving him in ways that would wound him, aggravating by every means the wound he already carried within himself as someone who had done wrong.

Do you remember the passage in the Sayings of the Fathers about a brother who was serving as a guide? Because of the heat they did not travel; they did not travel by day owing to the great heat, and they kept still by day and walked by night. They traveled by night. Since it was dark, no one could see very well, and the brother who was guiding the fathers took the wrong path. The fathers said to the elder, without telling the guide, “Geronta, the brother is not leading us the right way; we have taken the wrong path.

” “Do not say anything to him,” the elder replied, “or we will hurt him. Instead, I will pretend that I am tired and cannot walk any farther. We will stay here until daybreak; then the brother will see where we are, realize his mistake, and we will spare his feelings. The elder, considering his love for the brother, that night wished himself to lead them; he had taken so much trouble along with them. Now, to correct him from above would ask for a quarrel. And so the elder pretended that he could not walk. He was exhausted.

God brought the light of day. The brother realized that he had given the wrong directions. He fell at the Elder’s feet and said, “Forgive me. I made a mistake. ” “No, my child,” the Elder replied. “It was not your fault; it was the old man’s fault again. And so, where there is love, a person is given the right words and the right way of treating others—one that helps soothe their pain, ease their hardship, and lighten their burden.

And God, who searches hearts and minds, sees their good intention and sends His help. There was a brother who was struggling against carnal temptations. He would go to an elder and say, “You know, I am under attack. ” The elder told him to drive away the thoughts and spoke to him about the Jesus Prayer: “You are growing weary and distressed. God is merciful and compassionate; He will help you. I too was once attacked, and now, as you can see, I am at peace. You too will be at peace,” and so on.

So the brother would go again and say, I am wearing you out, elder. No, my child, he says, it is Satan who brings the logismoi; come, you will say the same to me, I will say the same to you, and God will do that which He must do. And after a time, God saw the love of the elder and the patient endurance of the brother, and the brother's effort to keep going, to humble himself and to confess, and He took away, he says, the warfare, the carnal warfare, from the brother.

And we see that it is love that conquers the world and overcomes every demonic power. Why? Because this love is God. Love is God; they are one and the same. Not sinful love, not love based on self-interest, not selfish love, but sincere and selfless love—the love whose ground and foundation is Christ. For Christ Himself, as we know so very well,

that He became man, we have not grasped this mystery. Of course, these things are revealed to the spiritual person when God opens his nous to understand the Scriptures. Only then, when God opens it to us—not at the level of the letter, but when He gives spirit to the letter—does the spiritual person enter into the mystery of God. We speak of God becoming man.

We say that, out of love, God bowed the heavens and came down, became man, became the God-Man, took on flesh, and lived among us. He walked, He ate, He came, He wept, He perspired, and He labored for us—all of this. But we hear all this merely as words, as theory. Yet when we enter into the Holy Spirit, when we enter into the Spirit, then the letter becomes spirit and life; it becomes a lived reality, communion with the Divine, a touch from God—His very touch.

And what follows from this? When we touch something, he says, we feel its effects. If it is frozen, the moment it touches us, it makes us cold; if it is warm, it warms us. So when I touch God, and He is a burning fire, a fire is kindled within you. When you touch Him and He is light, you become all light. And when you touch Him and He is love and divine longing, there is born in you love and a divine longing for God. And we see and we say that God

became incarnate and became man. Yes, but can we take it in, can we grasp it? Can we grasp with the nous, the spiritual intellect, and explain how He is both upon the throne and in the embrace of the Most Holy Theotokos; how, from there, He is everywhere present and fills all things; how He is the same One in the manger, upon the throne, within the universe, and beyond the universe; and how He remains undivided and inseparable?

He does not distance Himself from any part of creation, and especially not from man. Even amid temptation and in hell, He is everywhere present and filling all things. He is the same One in the manger of the animals and in the embrace of the Mother of God; the same One standing before Pilate, being struck, mocked, ridiculed, scourged, and made to carry the Cross; the same One climbing Golgotha, staggering from weariness and toil and from the scourging; the same One upon the Cross.

Yes, this is God. This is He, and it is He whom we have come to serve.

How great is the shame I feel when I enter into this reality, into this theoria, this vision of God. No, I should hide myself away and become as nothing. I do not even know what to do with the shame—when I think of what God has given me and how I respond to Him. What does God ask of me? What does He ask? That I love Him with all my heart, with all my strength and my whole being, and that I love my brother as myself.

And He tells me, then you are in good standing. Is it hard labor? Is it a field He sets me to dig? Is it a field where He makes me tear out and uproot the thorns with my bare hands? No. What does He ask of me? Nothing, only that you change your disposition. And I will open Paradise to you, I give you My very self, and yet if you do not do it.

We come up against one another, we have our differences, we have our quarrels. We are worthy of shame and reproach, because of what God asks of us, God before whom we will one day stand and be judged. And what will we say to Him when He says to you, I did for you, for your soul, all this great and awesome work, coming down from the heavens? I came down and did so much on earth for you. What need did I have to do any of it?

I lack nothing; I am in need of nothing. It was for you that I lived. I saw your need and I came down, I had pity on you, I had compassion on you, I sacrificed Myself. And you, for Me, what did you go without? Did you lack anything, in food, in drink, in clothing, in shelter? No. What did I ask of you? To love Me.

And you did not do it. You see, my children, how without excuse we are. And I am the first, I say this about myself. I cast a glance at something and I saw that little passage about Saint Seraphim. No—it pinned me to the wall; it completely disarmed me. Here is the one who truly has love: the one who sells even himself. He even gave away his Gospel book. He gives away all his clothes, for example. He has the Gospel—the Gospel is in his hand all day long. “If I do not keep the Gospel, I am not a Christian.

” Yet he gives even that away as alms. Then he sells himself as well. That is why Christ said that there is no greater love than for someone to give—to sacrifice—himself. What Christ Himself did, He also requires of us, because He has given us the strength; but our wills are not receptive to it. It is not that the sun gives no light, but we willingly shut our eyes, we close them and refuse to look. We do not want to be warmed, we do not want to be made radiant by the light of the sun;

we want the darkness, and we struggle on in it. We struggle and fight like wild beasts in the darkness, saying, “This is to blame, that is to blame, and something else is to blame. ” But neither the window nor the wall nor the table that crashes against your head and hands is to blame. The fault is that you do not want to step outside this enclosure, look upon the light, and become a son of light yourself. This, then, is our Gospel, our beloved Gospel, which should be most dear and cherished by us. For without it, without this compass,

we cannot walk—just as a ship cannot sail without a compass and without keeping its eye on the pole that shows it precisely how to find its bearings, where to turn the rudder and point the bow. It cannot sail. If we do not have the Gospel in our hands, we have nothing. We have no guide, no compass, no pole star, nothing. So then, let us not waste our time; and always I speak first for myself, I say these things so that I too may wake up. We can do nothing without love. Let us love one another and lay aside our differences.

We did not come here for that reason. We came here to make sacrifice, one for another. You will say to me, we have our personal struggles. Yes, we have them. We carry the sufferings of our own bent, and we bring them with us from the world. If we had been healthy before, we would not have needed to come here. We came here as to a doctor’s office, as to a hospital. We came to be healed; we did not come to become worse. Take the example of a hospital—we all know what that is like. The patients feel compassion for one another.

One has trouble with his eye, another with his leg, another with his stomach; and you see how each one sympathizes with the others. If one of them can help another, he does. He does not go up to him and say, “Look, you were careless, and that is why you injured your eye. ” Nor does another say, “You did not take care of your stomach; you ate what you should not have, even though you knew what would happen,” and so on. No one says such things. What do they do instead?

One looks upon the other with an eye of compassion. So you see, this is a hospital, how shall we put it, a human one, a hospital that offers human kindness. We see the patients have such solidarity and such love among themselves; their pain binds them together. And we, why does the love of God not bind us? Instead we hold on to our grudges and fight and make ourselves ridiculous, as Abba Cassian says. Look, he says, the monks left the world and all the rest, they left behind great things.

It is no small thing to leave the world, no small thing to leave your parents, no small thing to leave your bad habits, and your freedom, where out in the world you were emperor and ruler, doing whatever you wished, going wherever you wished, eating whatever you wished, doing whatever you wished and enjoying it. You cut all of this off, you drove all of it away from you. You left your friends and your parents; you left your studies and your youth behind, and you came here. And we monks came here, he says, only to quarrel among ourselves. The devil sets us against one another, and we fight over a needle or a pin.

And so we become a laughingstock to angels, human beings, and demons, and so on. And we have become a laughingstock to the whole of creation, because we, men of God, how shall I put it, with the sacrifice of the Cross and the power of the Resurrection, cannot manage to live in harmony, at a time when we lack for nothing. Our egos begin to clash with one another, and the Apostle Paul says, “If you bite one another, you will devour one another. ” So when one person bites another, in the end we will all be left diminished, all of us eaten away.

Is this how we, the people of God, ought to behave? God forbid! We must understand this and truly believe it. Let us not play games. This is no game; we are not here to play. Time is precious. You see that at any moment we may depart this life—and where will we find ourselves then? It is enough to make a person rack his brain. Man of God, since your life is not in your own hands, what are you fighting over?

If God takes you at this very moment, what will you say? Here you may talk foolishly—and yet, yes, that is how you speak here. And here you see some worldly people who believe in nothing, because they say that there is nothing beyond this life. But when that hour comes and he sees that none of this was a lie, that the Gospel was true and that eternal life exists, and when he sees before him the demons dragging him away, then he will come to his senses; then, of course, the shadow of the law will fall away, the merely human part will fall away, that human sack,

so to speak, that shuts the soul inside and will not release it. It will not let the soul work because of its passion, will not let it function rightly, will not let it see the truth. The soul departs from the body and comes into its natural life, and at once, not that it merely receives, but it comes to have not four hundred minds but billions of minds in that hour. But the bird has already flown. The feast is over; the door has closed, and he has been left outside. So run now—but afterward come remorse and all the rest.

That is not how things should be. We must become aware of reality and the truth, lay everything out on the table, examine it carefully, and ask ourselves: Where am I going? What am I doing? Tomorrow I will depart this life and stand before God. Sooner or later, there will be a voice that, as the saying goes, will pin us to the wall,

and we will have no answer, no way to object or say, “No, I did not do that,” or, “No, that is not how I did it. You did not do it that way? You did it. We see this in the account of the martyrdom of the saints—the Five Holy Martyrs, Eustratios and the others, including Mardarios. There was a man who had a vision while reading their martyrdom; as he read the Epistle and the account of what they suffered, he lost his courage. When he saw the red-hot gridiron, it says, he became afraid. Yes—how did he put it?

Did he smile? Saint Eustratios says to him, “When you went through it, did you lose your courage? Tell me the truth. Yes, what I want to say is that there the conscience cannot tell us things falsely. Here and now we muffle it, because the black one too is trying to tangle it up, to get his own way, to set us on the crooked road. But when the conscience is no longer restrained, it will speak out with perfect clarity about what happened:

how the person committed the sin, how he acted, and how he kept the commandments—or failed to keep them. And then who will be found innocent? No one. Scripture says, “All the righteousness of man is like a filthy rag before God. ” All man’s righteousness, all his virtue, is like a dirty rag. Well then, what will his wickedness and savagery be like? It will be a cesspit—nothing but a cesspit. May God forbid it.

So, my children, let us take heed—and I first of all, who am saying these things. Let us understand that this is no game. Let us face these things squarely and bear one another’s burdens. We all have our faults; not one of us is without them. They begin with me and extend all the way to the newest novice. We are all of us full of flaws and infirmity. Bear one another's burdens, and so fulfill the law of Christ. We cannot fulfill, cannot carry out the law of God, unless we endure one another; we are weak, we must sympathize. I am afflicted in the eye, another in the kidney; so what must we do?

Each one is to help the other, not for me to say, you know, this one is such and such; but you too are something else, so do not open your mouth, because you are not sinless. When the Jews, say the scribes and the Pharisees, caught that woman, caught in adultery, they bring her to Christ and say, we caught her in the very act, and the law says she is to be stoned. “What do You say? ” Christ bent down and began writing.

Then He said, “Let the one among you who is without sin be the first to cast a stone at her. ” And because their consciences told them, “I am not without sin, ” one by one they dropped their stones and went away. And when our dear Christ raised His head and looked at her, He said, “Has no one condemned you? ” “No one, Lord. ” “Neither do I condemn you. Go, and do not sin again. ” He was the Judge, and yet He said, “I do not condemn you.

So then, since this is how it is, the stone of anathema, the stone of the curse, we cannot hurl it wherever we please. Let us not throw it; Are we saying that our Christ may be at fault? But did Christ not say, once again, that, and the Apostle Paul too, and all the Fathers, they all speak of love and of patient endurance. Who are you to judge your superior, or anyone else? Who are you? He has someone to judge him; there is a Judge. He knows how to hammer one into shape and how to uphold another who is about to fall.

Who are you? Have compassion on your brother. Christ says, “If you love those who love you, what grace is there in that? Even sinners do the same. And if you greet only your brothers, what more are you doing than others? If you do only what sinners and tax collectors also do, what is exceptional about that? But I say to you: love your enemies, do good to those who mistreat you, and do not retaliate against those who persecute you. If someone asks for your tunic, give him your cloak as well.

If someone compels you to go one mile, go with him two. What does this mean? Christ is asking us for a spiritual labor that goes beyond reason, beyond human justice, beyond the law of men. We must rise above all that; we must live on a higher plane. When they strike you on one cheek, turn the other as well. Human reasoning will say, “What, am I a fool, to let him hit me? ” And then it says, “He struck me once, so I will strike him back.

That is human logic and human justice. But what does God’s justice say? Turn the other cheek, and let him strike you there as well. So what does this mean? It means that you must go further, because you have the strength to do so. I have already done it Myself, says Christ; I was at fault in nothing. They slapped Me too; they insulted Me. They beat Him here, they beat Him there; they took our Christ, bound Him to the pillar, and scourged Him naked. He bore it, He did not resist, He did not resist, and God repaid it in full.

So we have no excuse, none whatsoever, to put ourselves forward and to judge any situation, whatever it may be, within the life of our house. We are human; I know we make mistakes, so let us practice patient endurance. Do we not have a little faith in God? Let us have it. Be long-suffering; you are being too rigid. Be patient, be kind, become a little useful, a person of the Holy Spirit, a little more open, a little more gentle.

And it must be so from both sides; these things are not one-sided, they must be mutual. We all need to take this matter to heart—and I first of all. I must humble myself and bend down even lower than you, and show you by my own example. That is how it must be.

Remember the two brothers, one on one side and one on the other. One of them thought, and said: why should my brother come to fetch the rusk; let me take it to him myself. He even soaked it and set off. And the other, from his side, said: why should my brother wear himself out bringing it to me, when it is better that I go and get it? And they meet on the road, and one says: brother, why do you wear yourself out coming to bring me the rusk, when I was on my way to you?

Paradise has room for you alone, and not for us, and so we make our stubborn stand. Well, then they hear a voice that says: this contention of yours has risen up to God like incense. You see, my children, this is a holy contention; whereas if the quarrel were over something else, it would be on the side of the devil, it would be for the devil, but as it was, it was for God. So it is the same thing, yet the outcome is different, the outcome is different. For this reason, brother with brother,

unless you sacrifice your own will to do the will of your brother, you will offer nothing at all to the other. What does “deny yourself” mean? It means denying your own little desires. For a brother living in a cenobitic monastery—of course, cenobitic monasteries are places of training, spiritual gymnasiums. There, each person has his own inner world. And it is there that you will learn how to endure and how to bear the burden. There you will learn whether you have patience, whether you have love, whether you harbor hatred or hostility,

whether you condemn others or refrain from condemning them. You will learn all this there, in the cenobitic monastery, because there you will be put under pressure, and what is within you will come spilling out. But when you are alone, living quietly in stillness, no one asks anything of you, no one scrutinizes you, and you do not encounter some greater or different evil in another person that will test whether you judge him or not. You will not see a virtuous person and, by comparison, recognize your own impoverished state and come to blame yourself.

So it is within the community that we are kneaded and shaped. It may seem like a jumble of temptations and this problem and that, but perhaps the good monk understands what is happening: little by little, as we say, he is being shaped well. The rough edges he has are gradually cut away and hewn down, like those beautiful stones, those pebbles on the seashore. How lovely they are—you can walk over them even barefoot and hold them in your hand, all in different colors and sizes, round, beautiful, and smooth. But they were not always so.

These were stones like all the stones on the mountain, jagged and sharp and the rest. When these stones fell into the sea, with the waves, with the storms, the wave coming and going, one stone rubbing against another, against the sea, against the next, and so on. They end up washing out onto the shore as that beautiful pebble which you see and rejoice in; you pick it up, you delight in it and enjoy its beauty. But it was not so before. Who made them this way?

The storms and the grinding of one against another. So it is inside the cenobium too. We are stirred together, yes! One this way, another that, one who shouts at everyone down the line, another who runs off elsewhere. So if it causes offence, our stumblings that happen and all these things that happen are not off the point; they are within the very matter of our cultivation, of our perfecting. For we all came jagged like stones from the mountains, sharpened in our pride by our delusions, by our arrogance,

by what we inherited, by our prejudices, by the self-indulgences we have practised, by our fantasies and a thousand other things. We came here, Christ brought us here, and inside the monastery we are ground against one another, and little by little, with the passing of time, with the long-suffering that we speak of, for the sake of kindness, we come later, let us say at a greater age, to feel ourselves different, to feel that I can bear even this, I can love even this one, I can overlook even that.

This, whereas before all these things constantly troubled me, now they no longer trouble me; now I see them from above, and why? Because that work was done, those trials, those upheavals came, and the lumps began to fall away, they were cut off and cast off, and the person is set free, and afterwards he shows himself a real man and feels the beauty; he sees it in prayer, he sees it in his soul, he sees how he looks upon people, how he understands them, and so many other things which each one who has personal experience of them knows.

But if, first of all, there was Antony, Antony who was a hermit. He was living in a cave—not Saint Anthony the Great, but the later, lesser-known Saint Anthony. And as the elder relates, he heard—or rather read—a passage from Saint John of the Ladder. At one point it says: “He who dwells in stillness, having recognized his own weakness and trained himself through obedience to another, has effortlessly lifted his gaze to Christ. ” The one who dwells in stillness, the hesychast, recognized his own weakness.

He understood that he was spiritually ill, that something was wrong, and that he was not being trained, was not being tested. But under whom would he be trained? So he sold himself into obedience, he gave his whole self over to obedience, and there, where he was blind, and thought it a marvel, he rose up into discernment. The cenobia are schools of training, and when a person has been trained within the cenobium, as we see in the fathers, and reaches a good state and excels in obedience,

excels in giving rest to his elder, and God grants a revelation that he must go and live in stillness, he takes the blessing and goes and lives in hesychia. And so he goes on to study at the university, but only after passing through middle school and high school. He begins with the foundations, and from there he moves on to the higher subjects. The skills he needed—how to write essays, structure his work, and so forth—he learned by the end of high school. From that point onward, he takes up the more advanced subjects. And so we come now to the cenobitic monastery.

The superior trains you as though you were in high school, and when someone here receives his diploma with good marks, he can sit the entrance examinations and go on to university. So he comes to the monastery. That is why, as we have always seen, there were people who left the monastery and went away to live in stillness. But they had excelled; they had earned the highest marks. By their way of life, they gave their abbots full assurance concerning them, and the abbot also received assurance from God that he should allow such a monk to go and live in stillness.

So he gives him his blessing, and the monk goes away to live in stillness, and so forth. There was, for example, a monk from Dionysiou Monastery. In fact, the story begins by saying that Elder Daniel left Dionysiou and went into the wilderness. Because he had left without a blessing, and so on, he would see a lion there coming to devour him. So they advised him to return and receive his elder’s blessing, because that was precisely what he had failed to obtain.

So he returned to Dionysiou Monastery and received his elder’s blessing. Then he went back into solitude. Up there, the lion was nowhere to be seen; there was nothing at all. His elder’s blessing had protected him. These are the miracles that monks today fail to heed. They scatter here and there and pay no regard to their elders. Yet everything has its proper order; everything has its proper place. Whatever word the elder may speak—whether it seems wrong or good—that is how the matter will unfold. So, they know that if you have brought peace to your elder,

you have brought peace to God. If you have not brought peace to your elder, neither have you brought peace to God. Those who said these things know these lessons well. But as for us today, we are airy and light, so to speak: the wind blows—whoosh—and off we go. So where do we go? Wherever the wind of self-will and self-indulgence carries us. But when a person has that repose, and has these things, and has his elder's blessing, then he goes lawfully and rightly, and he is sheltered.

What I mean is that today the understanding of the elder—the spiritual father—has become blurred and diminished. People think of him merely as the one in charge, as a superior. But that is not what he is. He is the spiritual father. He is the representative, the one through whom grace flows—call him what you will. He is like a fountain. In any case, he holds this place of the spiritual father, and God is the one who enlightens him, who guides him, and he is the one who will say, that is right, that is not right.

That is exactly why we must hold on to this, because as for our own elders, and I am passing this on to you as well, so that it continues in the succession, these are the things we heard from our own fathers before us. They would, of course, tell us many stories about hermits of the Holy Mountain and others. Elder Joseph, as I have told you before, had a great love for our cenobitic communities. In fact, he would single out three or four of our communities by name. When monks from a cenobitic monastery came to disclose their thoughts to the Elder,

he received them with a special warmth. He always treated them with honor, because he loved the cenobitic life, for it is a well-ordered way of life. It is not some disorderly thing, the way people go off and park themselves here and there and so on; rather, they were well ordered. That is exactly why we must keep this sense of our elder, and not do disorderly things and self-willed things, which never prosper. But when we have our elder’s prayer, protection, and blessing, we go forward under that protection.

So, despite being unprepared, these are the few brief words I wanted to share with you tonight. I never prepare for something like this, and because people were calling me right up to the last moment, please forgive me for not feeding you well. These few words are what God has given us. May He bless them as He blessed the five loaves in the wilderness, so that your souls may be filled and this food may give you strength and encouragement, enabling us to overcome our weaknesses and become people of God,

people of the Gospel—that is, true monks. Because when you see a monk, you ought to think that this person differs from other people. The fact that he wears the black, that he wears the cassock, that he is called a levite, that he is called a man of God, means that he also keeps the things of God.

Ομιλία περί Αγάπης έγινε στην Ιερά Μονή Φιλοθέου

Και πάντα βάζω τον εαυτό μου μπροστά, διότι όταν δούμε τι έκανε ο Άγιος Σεραφείων, το τι έκανε για τον πλησίον του, ήμεθα να πάμε να χαθούμε και τον εαυτόν του πουλήσε, που έδωσε, πούλησε τον εαυτόν του για να εξαγοράσει μια χείρα γυναίκα εκμάγοντη, όσχε που έδωσε τα πάντα του και τα ρούχα του, ακόμα και το Ευαγγέλιο έδωσε, πούλησε και τον εαυτόν του, χάρη του πλησίου, δηλαδή εφαρμογή του Ευαγγελίου τέργια. Μιλάμε κι εμείς για αγάπη, ότι αγαπάμε τα... κι εγώ είμαι ο πάντως ο οποίος κομπάζει με αυτό το πράγμα, Αλλά όταν βλέπω τον Άγιο Σαραπείο να κάνει αυτά τα μεγάλα και ασύλληπτα κατορθώματα της

ευχαριστώ αγάπης, ξοφλώ, λέγε πάντα. Στο γεωργικό γράφει ότι ήταν ένας υγούμενος ο οποίος είχε πολύ αγάπη αλλά ήταν πολύ πνευματικός άνθρωπος, δεν μιλήγα λόγα, ήταν Άγιος και παρακαλούσε τον Θεό στις προσευχές του να

μην χωριστεί από τους μοναχούς του στην Άντισσου, όπου θα τον βάλει αυτός ο Θεός, εκεί να βάλει και τους μοναχούς του. του, τόσο πολλοί τους αγαπούσε και ήθελε να είναι μαζί όπως ήταν στο Κοινόβιο, να είναι και στο Βασιλείο. Όπως εδώ είναι στο Κοινόβιο και σε μια μονή, σε μια κατοικία της Άμερου Ευρωσαλήμ, να είναι όλοι μαζί. Εδέε το του Θεού, αλλά ο Θεός εδέχεται την προσευχή Του, αλλά δεν συμφωνούσε ο Θεός να την πραγματώσει διότι είχε διαφορά. στην πνευματική προκοπή.

Και για να του το αποδείξω ότι δεν είναι σύμφωνη η ζωή του με τον καλογελιόν του, το έκανα την εξής πληροφορία. Θα γινόταν κάποια πανίγυρης σε κάποιο φιλικό μοναστήρι και οπωσδήποτε, όπως κάνουμε κι εμείς, έστελε τα καλογένεια του πιο μπροστά. Αυτός βέβαια ηλικιωμένος πήγαινε πίσω-πίσω, τα καλογέρια προχωρούσαν σαν νέα που ήταν και στον δρόμο ο Θεός έστειλε τον Άγγελότο σε σχήμα φτωχού γέρου ανήμπορου να περπατήσει. Εκεί στον δρόμο τον έστεισε, περνώντας τα καλογέρια.

Ε, του είπανε, καλημέρα παππού, πως είσαι και λοιπά, πού πάτε, πατέρας, πάμε στην Πανίγυρη. Σε ποια Πανίγυρη, να, στο Τάδη Μοναστήριο γιορτάζει και λοιπά. Αχ, πόσο ήθελα κι εγώ να πάω εκεί. Αλλά τι να τα κάνω αυτά τα φότια, δεν με κρατάνε. Και ούτε μέσον έχω να πάω, τίποτε δεν έχω, δυστυχώς θα καθίσω εγώ εδώ. Λένε οι πατέρες, τι να σε κάνουμε παππού, δεν έχουμε και κανένα ζώο να σε βάλουμε πάνω, δεν περάσεις παιδιά, φυγένετε εσείς Και η Παναγία μαζί σας και λοιπά και καλή πανίλη και λοιπά, φύγατε Να και ο υπόμενος από πίσω έρχεται μόνος εκεί, περπατούσε μόνος, συναντάει αυτόν τον ποτιθέμενο

φτωχό και γέρο και ανήμπορα Τι κάνεις παππού, καλά γέροντα και λοιπά, πού πας γέροντα, να στην Πανίγυρη πάω της Μόνης της Στάδου και λοιπά Και εγώ θα ήθελα αλλά δεν μπορώ, θα ήθελα και εγώ να πάω εκεί να πανηγυρίσω, να προσκυνήσω και λοιπά Αλλά τα πόδια μου δεν βοηθάνε, πως δεν σε βοηθάω να σε βοηθήσω εγώ λέει Δεν βοήθαι παππού μου κι εσύ λέει, κι εσύ λέει και ο μέλος εσύ, πήγαινε στην ευχή του Θεού και λοιπά. Δεν περάσαν από εδώ τα καλοκαίρια, περάσαν. Δε σε βοηθήσει να σε πάρω. Όχι, υπάρχουν εμείς. Καλά, θα σε πάρω εγώ. Πήγαινε παππούλη μου το λέει η γέροντα μου.

Δεν μπορείς, έλα εδώ, δεν πάω στην πανή, αν δεν σε πάρω. Έλα, έλα, έλα εδώ. Όχι, άσε με, άσε με. Όχι, θα σε πάρω. Λοιπόν, για κοίταξε εδώ, τον βοηθάει εκεί, τον προσπαθάει, τον βάζει στην πλάτη του και λοιπά, να τον πάει.

με τη ζωή των καλογεριών σου, γι' αυτό μη ζητείς στον αυτό τόπο, στον ουρανό να είσαι Θεός. Και όπ και χάθηκε. Και κατάλληλος ήταν ο Άγγελος του Θεού, ο οποίος ήταν στρεμμένος εις απάντηση της προσευχής του, αυτή την απάντηση έπεπε να δώσει εντίδεικτο και οκρισία του ο Θεός και όχι καθώς η Τίτο ο Γέροντας εντι αγάπη του προς τους μοναχούς του. του. Αυτό μας δίνει το παράδειγμα και την πληροφορία ότι ανάλογα καθένας με τα έργα του θα φορευτεί. Εδώ κάτω άνθρωποι είμαστε και πολλά πράγματα από εδώ γίνονται, από εκεί γίνονται, σκεφάζονται, δεν φαίνονται και τα μεν και τα δε αλλά φαίνονται αλλά δεν φαίνονται. Κρίνομαι ανάλογα εμείς με την δική μας κρίση ο

καθένας με το πόσο έχουμε το διακριτικό Καθαρό ή μη, καθαρό και βγάζουμε κρίσεις και συμπεράσματα και αποφάσεις και κρίνουμε. Ο Δε Θεός θα κρίνει δίκαια για τον καθένα μας. Γι' αυτό εκείνο στο οποίο πρέπει να αποβλέπουμε και να λέμε ότι εγώ, εγώ να αγαπώ, εγώ να βοηθώ, Εγώ να με κρίνω, εγώ να με καταδικάζω και ας με κρίνουν, ας με καταδικάσουν, ας μη με αγαπούν, εγώ τι κάνω απέναντι στο Θεό και στον Αδελφό μου. Όπως και ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός λέει, λοιπόν, όταν λέει αγαπάμε το Θεό και τον Πλησίον δεν φοβούμεται από τίποτε.

Μα λέμε πως πρέπει να αγαπούμε Βέβαια υπάρχει εκκλημάκωσης, υπάρχουν σκαλοπάτια Σε όλες τις αρετεύσεις και δεις την αγάπη Άλλος έχει τον πρώτο μέχρι το δέκα Ο καθένας το πώς ανέβηκε προς τα πάνω Γιατί η αγάπη έχει κόπο στην αρχή αλλά μετά έχει μεγάλη ανάγκη Δηλαδή όταν εγώ μέσα μου δεν αγαπώ Εγώ τι συμβαίνει μέσα μου να υποφέρω. Υποφέρω με τη σκέψη, με τη φαντασία, με τις εικασίες μου, με οτιδήποτε που έχουμε πείρα, ο άνθρωπος μέσα του υποφέρει. Άμα όμως έχει αγάπη υποφέρει και κακό να τον έχει κάνει ο άνθρωπος, ο άλλος, ο πλησίας, να τον έχει σκοτός που λέμε τη μάνα του, άμα έχει αγάπη μέσα του δεν υποφέρει.

αλλά όταν όμως δεν την έχει λόγω φτηνής ευαγγελικής αρετής, ο άνθρωπος υπομένει. Βλέπουμε τον Άγιο Διονύσιο, τον Εμνηγίνης και λοιπά στη Ζάκυνο πως είναι και λοιπά ξέρετε με λίγο το ιστορικό του που κάποιος σκότωσε τον αδερφό του και έτρεξε φεύγοντας τη δικαιοσύνη και τους ανθρώπους, τους οικείους που σκότωσε τον άνθρωπο, έφτασε στην καλύβα του Αγίου Διονυσίου και λέει έτσι και έτσι έκανα αυτό το πράγμα και με κυνηγούν μπορείς να με σκεπάσεις διάφορα και λοιπόν και τον έβαλε μέσα στην καλύβα του. του Θεού. Μετά έρχονται οι άνθρωποι που τον ψάχναν και τον κυνηγούσαν να τον πιάσουν και του λένε το Αγίου ξέρεις έτσι κι έτσι, ένας

άνθρωπος σκότει στον αδερφό σου και τον ψάχνουν, μήπως τον είδες πουθεί να πάρε, δεν είδα τίποτα, ψάχνει μπορεί να τον δείτε, αλλά από εδώ δεν πέρασε. Και αφού φύγαν οι άνθρωποι, πάει και του λέει, άνθρωποι του Θεού, τι σου έκανε αυτός ο καλός άνθρωπος, Είματον νέοι, γεύονται, με έβαλε ο διάβολος να πάνε σε ένα πάθος, να πάνε σε μια τέλβα ψυχική και διανοητική συμφορά, έκανα αυτό το πράγμα, ζητώ συγγνώμη και λοιπά και του είπε ότι είναι τον αδελφό μου και λοιπά και θαύμασε τη μεγάλη ανεξικακία αυτού του ανθρώπου, αυτή έχω την αγάπη μου, αυτή είναι επί της γης κατά χάρη του Θεού, όχι εμείς που λέμε ότι έχουμε αγάπη και δεν έχουμε αγάπη. Όταν κοιτάζει αυτούς τους Αγίους, ο άνθρωπος λέει,

κλάψε με μάνα μου αν έχω αγάπη μέσα μου για τον πλησίον. Έτσι είναι. Γι' αυτό λοιπόν πρέπει να ρυθμίσουμε τη ζωή μας, δηλαδή και ιδιαίτερα που είμαστε εμείς μοναχοί, που υποτίθεται ότι ήρθαμε να φυλάξουμε το Ευαγγέλιο, να φυλάξουμε, να τηρήσουμε και να εφαρμόσουμε στη ζωή μας και μέσα και έξω την αγάπη γιατί το Ευαγγέλιο δεν μιλάει για τίποτε άλλο. Μιλάει για αγάπη. Σήμερα ακούσαμε στην Ανάγνωση ότι η μακροθυμία και η Χριστότης είναι αποδεικτικά της αγάπης του Αυτόπου. Όταν ο άνθρωπος έχει μακροθυμία και η καλοσύνη, αυτά

φανερώνουν ότι έχει αγάπη αυτός ο άνθρωπος. Όταν δεν είναι μακροθυμιό άνθρωπος και έχει να είναι υπόγρανος και αμέσως ζητάει πράγματα που δεν στέκουν και δεν έχει απλωμένη την Χριστότητα, την καλοσύνη, την πολύπλευρη καλοσύνη, είναι λυπής της αγάπης. Ελπίστης αγάπης είναι ελπίς του Θεού, γιατί ο Θεός είναι αγάπη και ο μένον εν τη αγάπη εν το Θεό μένει και ο Θεός είναι αυτό. Λοιπόν, γι'αυτό και ο Άγιος Κοσμάς μιλεί και μας λέει ότι δύο αγάπης είδα ότι σώσουν και αυτές είναι η προς τον Θεό και προς τον πλησία.

Είχαμε ομιλήσει παλιότερο ότι πόσο οι πατέρες, οι μοναχοί πρόσεχαν, πρόσεχαν να μην λυπήσουν τον αδερφό. Κάνε το παν να μην νοστεραχωρεύσουν. Παθέναν ζημιά σε ίδιοι προκειμένου να λυπήσουν τον αδερφό έστω και σφαλέντα. Έστω και να έφταιγε ο αδερφός δεν θα ήθελαν μια και έξω.

Λόγω της ζέστας δεν κυκλοφορούσαν, δεν κυκλοφορούσαν την ημέρα λόγω της πολύζεστης και σιγάζαν την ημέρα και περπατάνε.

Σκεπτόμενος ο Γέροντες και την αγάπη του αδελφού, τότε νύχτα και αυτός θέλησε να τους οδηγήσει, έκανε τόσο κόπο μαζί Τώρα του πούμε από πάνω, ζητάουν διαρέσκα Και έτσι έκανε πως δεν μπορεί ο Γέροντες να περπατηθεί Κουράστηκε, ξημερώνει ο Θεός την ημέρα Ο Αδελφός βλέπει ότι είχε κάνει λάθος στην οδηγία Πέφτει στα πόδια του Γέροντα, συγχωρεσέ με Λάθος έκανα, σας θέλω πως Όχι παιδί μου, λέει, εσύ δεν έφτιαγες, την ύπντα ήταν πάλι ο γέρος μας. Γι' αυτό νευρώτερη υπάρχει αγάπη, δίδεται μία γλώσσα, ένας τρόπος του φέρεστε που βοηθάει τον άνθρωπο να τον απαλύνει τον πόνο, Να τον απαλύνει τη δυσκολία, να τον διευκονίνει ο Δε Θεός, ο Ετάζων Καρδίας και Νεφρούς, βλέποντας

την καλή διάθεση, στέλνει την ωθένη. Ήταν ένας αδερφός, είχε εισαρχικό πόλεμο και πήγαινε σε έναν γέροντο και του λέει, ξέρεις έχω πόλεμο, ο γέροντος το λέει, διώχνει τους λογισμούς, λέει για την ευχή, Είπνες, στεναχωριέσαι, ο Θεός είναι ελεήμων, είναι εκτίμων, θα σε βοηθήσει και εγώ πολεμήθηκα και να, που τώρα είμαι ήσυχος και εσύ ήταν ήσυχος και αυτά. Λοιπόν πήγαινε ο αδελφός μετά λέει, σε κουράζω Γέροντα, όχι παιδί μου λέει, ο Σάκης έχει τους λουγισμούς, έλα, εσύ θα μου λες τα ίδια, εγώ θα σου λέω τα ίδια, ο δε Θεός θα κάνει εκείνο που πρέπει να κάνει. Και μετά από ένα διάστημα, είδε ο Θεός την αγάπη του γέροντος και την

υπομονή του αδελφού και την προσπάθεια του αδελφού να πηγαίνει να ταπεινώνεται και να εξομολογείται και αφήρεσαι λέει τον πόλεμο, το σακικό από τον αδερφό. Και βλέπουμε ότι η αγάπη είναι αυτή που νικάει τον κόσμο, που νικάει όλα τα δαιμονικά πράγματα. Γιατί, γιατί η αγάπη αυτή είναι ο Θεός. Αγάπη της, Θεός της, ένα και το αυτό. Όχι αγάπη αμαρτωλή, όχι αγάπη συμφέροντος, Όχι ιδιωτικής αγάπης, αλλά ειλικρινής και ειλικρινές του αντιαγάπη, αυτή που έχει υπόβαθρο θεμέλιο τον Χριστό.

Γιατί κι αυτός ο Χριστός όπως το γνωρίζουμε τόσο πολύ καλά, ότι έγινε άνθρωπος, δεν το έχουμε πιάσει αυτό το μυστήριο. Βέβαια, αυτά αποκαλύπτονται στον άνθρωπο τον πνευματικό όταν ο Θεός διανοίξει το νου του σημιέμετας γραφάς. Τότε μόνον, όταν ανοίξει ο Θεός, όχι στο χράμα, όταν δώσει πνεύμα στο χράμα, τότε μπαίνει ο πνευματικός άνθρωπος στο μυστήριο του Θεού. Μιλάμε για την ενανθρώπιση του Θεού, μιλάμε ότι ο Θεός από αγάπη έκλεινε ο ουρανούς και κατέβη και έγινε άνθρωπος και έγινε θεάνθρωπος και

πήρε σάρκα και συμνήκεσε μαζί μας και περπάτησε και έφαγε και ήρθε και έκλαψε και όλα αυτά και είδωσε και κοπίασε για μας και όλα αυτά. αλλά αυτά τα ακούμε σαν γράμμα, σαν θεωρία αλλά όταν μπούμε μέσα στην Αγία, όταν μπούμε μέσα στο Πνεύμα τότε το γράμμα γίνεται πνεύμα και γίνεται ζωή και γίνεται κατάστασης και γίνεται επαφή με τον Θείο και γίνεται άγγιγμα του Θεού και το άγγελο μου. Τι επακόλωθο έχει ότι όταν λέει απτώμεθα κάτι, αισθανόμαθα τα

συμπτώματα, ένα παγωμένο, μόλις το ακουμπήσουμε πάνω παγώνει, είναι κάτι ζηστό, ζηστενό μας θέλει. Λοιπόν, όταν αγγίζομαι το Θεό, όταν είναι σωφανή πύρη, γίνεται πύρη μέσα σου Όταν το αγγίζεις και είναι φως, γίνεσαι όλος φως Και όταν το αγγίζεις και είναι αγάπη και έρωση, γίνεται αγάπη και έρωση Θεού Και

βλέπουμε και λέμε ότι ο Θεός εισαρκώθηκε και έγινε άνθρωπος Ναι, μπορούμε να το βάλουμε, μπορούμε να το συλλάβουμε

Αυτός από όλη τη θύση και διέτερα στον άνθρωπο, δεν αποσιασμείται και μέσα από τον πειρασμό και μέσα από την κόλαση πανταχού παρών και τα πάντα πυρών, ο Αυτός και στη φάτμη των αλόγων και στην αγκαλιά της Παναγίας, ο Αυτός και μπροστά στον Πιλάτο και αραπίζεται και εμπέζεται και χλεβάζεται και μαστιγώνεται και φορτώνεται σταυρό και ανεβαίνει το γολγοθά τριπλίζοντας από τον κόπο και το μόφο και από το μαστίγιο, ο Αυτός και Πάνω στο Σταύρο, Ναι, Αυτός είναι ο Θεός, Αυτός είναι και Αυτόν ήρθαμε να υπηρετήσουμε και

πόση μεγάλη ντροπή νιώθω όταν μπω μέσα σε αυτό το πράγμα, μέσα σε αυτή τη θεωρία του Θεού. Όχι πρέπει να χθώ και να γίνω ανίπατος αλλά και εγώ δεν ξέρω τι από την ντροπή ότι ότι τι πρόσφερε ο Θεός και τι του κάνω εγώ. Τι μου ζητάει ο Θεός, τι μου ζητάει να τον αγαπήσω με όλη μου την καρδιά, με όλη μου την ισχύ και την ύπαρξη, να αγαπήσω και τον αδελφό μου σαν τον εαυτό μου. Και μου λέει, είσαι εντάξει τότες. Είναι κόπος, είναι χωράφι που με βάζει να σκάψω, Είναι χωράφι που με

βάζει να βγάζω, να ξεζώσω με τα χέρια μου τα αγκάθια, όχι. Τι μου λέει, τίποτε, τι διάθεσή σου να αλλάξεις. Και εγώ σου ανοίγω τον παράδοσο, σου δίνω τον εαυτό μου και όμως άμα δεν το κάνεις.

Έρχομαι ο ένας με τον άλλον, έχουμε τις διαφορές μας, έχουμε τους διαπληκτισμούς μας Είμαστε άξιοι ντροπής και ονειδισμού γιατί μας ζητάει ο Θεός στον οποίο θα σταθούμε μια μέρα κρινόμενοι και τι θα το πούμε όταν σου πει εγώ για σένα ψυχή έκανα αυτό όλο το μεγάλο φοβερό έργο από τους θεωρούς κάτω

Εγώ είδα την ανάγκη σου και κατέβηκα, σε λυπήθηκα, σε σπλαχνίστηκα, θυσίασα τον εαυτό μου, εσύ για μένα τι έλεψες, σου έλεψε τίποτε, από φαγητό, από ποτό, από έμδυμα, από σκέπη, όχι. Τι σου ζήτησα, με αγαπήσω. Και δεν το έκανες. Βλέπετε παιδιά πόσο αναπολόγητοί είμαι. Ο πρώτος, σας το λέω για τον εαυτό μου, έριξε μια ματιά σε κάτι και είδα ένα αυτό το κομματάκι για τον Άγιο Σεραβίολα.

Όχι με κόλλησε στον τείχο, αλλά με εξοδετέρεσε. Να ποιος έχει αγάπη. Αυτός που πουλάει τον εαυτό του, του, ακόμα και το Ευαγγέλιο του το έδωσε. Ας αφήσει να δώσει τα ρούχα του όλα. Έχει το Ευαγγέλιο. Το Ευαγγέλιο στο χέρι, στου μέρα. Αν δεν τηρείς το Ευαγγέλιο, δεν είμαι Χριστιανός. Το δίνει και αυτό, ελεημοσύνη. Μετά, πουλάει και τον εαυτό του. Γι' αυτό είπε ο Χριστός, λέει, δεν υπάρχει μεγαλύτερη αγάπη με το να πουλήσει κανείς, με το να δώσει κανείς, να θυσιαστεί αυτός, είπε. Αυτό που έκανε ο Χριστός Υπότιτλος, το απαιτεί και μας, από εμάς, γιατί μας έχει

δώσει τη δύναμη, αλλά εμείς δεν είμαθα δευτικοί επ' πρόεδρες μας. Όχι ότι ο ήλιος δεν φέγγει, αλλά εμείς θεληματικά καμείωμε, κλείνουμε τα μάτια και δεν θέλουμε να κοιτάξουμε. Δεν θέλουμε να ζησταθούμε, δεν θέλουμε να λαμπληθούμε από το φως του ηλίου, θέλουμε στο σκοτάδι και μαχόμαθα,

Δεν έχουμε οδηγό, δεν έχουμε κεξίδια, δεν έχουμε πόλο, δεν έχουμε τίποτε. Γι' αυτό λοιπόν μην χάνουμε το χρόνο μας και πάντα πρώτο για τον εαυτό μου, τα λέω να ξυπνήσω κι εγώ. Λοιπόν, δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε χωρίς την αγάπη, να αγαπήσουμε μεταξύ μας και να αφήσουμε τις διαφορές μας. Δεν ήρθαμε εδώ πέρας γι' αυτό το λόγο, εδώ ήρθαμε να κάνουμε δυσία ο ένας για τον άλλον. Θα μου πεις έχουμε τα προσωπικά μας, τα έχουμε αυτά. Έχουμε τα πάθημα της επινομής μας, τα φέρνουμε από τον κόσμο. Αν ήμασταν αγνήκητα πριν, δεν χρειαζόταν να έρθουμε εδώ. Εδώ ήρθαμε σαν σε ιατρείο, ήρθαμε σαν σε νοσοκομείο, ήρθαμε να γίνουμε

καλά, δεν ήρθαμε να γίνουμε χειρότερα. Πόσο παράδειγμα, όλοι ξέρουμε από νοσοκομείο, Οι ασθενείς μεταξύ τους συμπαθούνται, ο ένας είναι στο μάτι δηλαδή, ο άλλος στο πόδι, ο άλλος στο στομάχι και βλέπεις ο ένας συμπονάει τον άλλον και ο ένας αν μπορεί να βοηθήσει τώρα του βοηθάει και δεν ήρθε λέει στον άλλον κοίταξε δεν πρόσεξες και έβγαλες το μάτι σου, ο άλλος θα πει δεν πρόσεξες το στομάχι σου και έφαγες και το έβλεπες και λοιπά. Κανείς δεν λέει τέτοια πράγματα. Τι λέμε, ο ένας κοιτάζει τον άλλο με μάτι συμπάθειας. Λοιπόν, και βλέπετε αυτό είναι ένα νοσοκομείο, πώς να το πούμε, ανθρώπινο, ένα νοσοκομείο που παρέχει ανθρώπινη βοήθεια.

Βλέπουμε να έχουν οι αστυνείς τέτοια αγγελεγγύη και τέτοια μεταξύ τους αγάπη, τους δένει ο πόνος. Εμείς, γιατί δεν μας δίνει η αγάπη του Θεού, και κρατήμεθα και μαχόμεθα και βρισκόμεθα γελοί, όπως λέει ο Βάσκαρ Σιανός, λέει ότι, κοίταξε λέει, οι μοναχοί αφήσανε τον κόσμο και λοιπά, αφήσανε τα μεγάλα πράγματα, Δεν είναι μικρό να αφήσεις τον κόσμο, δεν είναι μικρό να αφήσεις τους γονείς σου, δεν είναι μικρό να αφήσεις τις κακές σου συνήθειες, την ευτερία σου που ήσουν αυτοκράτορας και ηγεμόνας έξω στον κόσμο να κάνεις ό,τι ήθελες, πήγαινες όπου ήθελες, έτρωγες ό,τι ήθελες, ό ,τι ήθελες το έκανες, το απολάμβανες, τα έκοψες αυτά όλα, τα έδιωξες αυτά όλα από πάνω σου. Αφήσε στους φίλους τους γονείς σου, άφησες τις πονδές σου, άφησες τα

νιάρτα σου έφεσαν και ήρθες εδώ. Και ήρθαν εδώ οι μισοί μοναχοί λέει και μαχόμεθα τώρα εδώ μας βάζει ο διάβολος και μαχόμεθα λέει για το Βελώνι, για την Καρφίτσα και γινόμαστε δεδοί περίγελλος και αγγέλεις και ανθρώπεις και δέμωση κλπ. και την κτίση ολόκληρη έχουμε γίνει περίγελος γιατί άνθρωποι του Θεού, δηλαδή πώς θα το πούμε, με σταυρική φυσία και με αναστάσιμη ισχύ να μην μπορούμε να ζήσουμε εν ομονία τη στιγμή που δεν μας λείπει τίποτε. Αρχίζουν οι αλληλοεγωισμοί να αλληλοσυγκλούεται και λέει το Απόστολος Παύλος ο Πρεσβύτερος, όταν αλληλοδαγκάνεστε θα αλληλοφαγωθείτε, λοιπόν, όταν ο ένας δαγκώνει τον άλλον, στους δύο όλοι θα γίνουμε μισυροί και όλοι θα

γίνουμε φαγωμένοι, λοιπόν, έτσι πρέπει να κάνουμε εμείς οι άνθρωποι, το Θείο ο Μηδεμός, πρέπει να το καταλάβουμε αυτό το πράγμα, να το πιστέψουμε, μην παίζουμε, είναι ο παιχτής, εδώ δεν είναι για να παίξουμε, δεν είναι ο χρόνος, ο χρόνος είναι πολύτιμο, Βλέπετε ότι στιγμής σε στιγμή μπορούμε να φύγουμε και πού θα βρεθούμε, δηλαδή είναι να σπάσει το κεφάλαιο ο άνθρωπος, άνθρωπε του Θεού, αφού η ζωή σου δεν είναι στο χέρι σου, τι μάχησε κι αυτό, αν σε πάρει ο Θεός επάνω σε αυτή τη στιγμούλα, θα λες, μπορεί εδώ να λες βαδιές και όμως, ναι, εδώ το λες, και εδώ βλέπεις μερικοί χωρισμικοί που δεν πιστεύουν τίποτα γιατί βαδιές δεν υπάρχει, Αμ, όταν θα έρθει η ώρα εκείνη και δει ότι δεν ήταν ψέματα αυτά όλα, ότι ήταν αλήθεια το Ευαγγελίο και ότι υπάρχει αιώνια ζωή και όταν δει μπροστά

του τους δεύτερους να τον τραβολογούνε, τότε θα λέει θα βάλει μυαλό, τότε βέβαια θα φύγει η σκιά του νόμου, θα φύγει περίπου το ανθρώπινο, θα φύγει ας πούμε το ανθρώπινο σακίω που κλείνει μέσα την ψυχή και δεν την αφήνει. Να δουλέψει λόγω της εμπάθειάς του, να λειτουργήσει σωστά, να δει την αλήθεια. Φεύγει η ψυχή από το σώμα και έρχεται στην καταφύση ζωή της και αμέσως όχι τα μη λαμβάνετε, αλλά γίνεται όχι 400 τα μυαλά τα έχει τότε, αλλά δισεκατομμύρια μυαλά έχει εκείνη την ώρα. Αλλά το πουλί πέταξε. Η Πανίγυρης τελείωσε, η πόρτα έκλεισε. Αυτός έμενε απ' έξω. Λοιπόν, τρέχα τώρα, μετά άρχιζε η μεταμέλεια και λοιπά.

Δεν είναι έτσι τα πράγματα. Τα πράγματα είναι ότι πρέπει να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και την αλήθεια, να τα βάλουμε κάτω επί στρογγυλής τραπέζης και να τα μελετήσουμε και να πούμε που πάω, τι κάνω, αύριο φεύγω και θα συνειδήσω τον Θεό. Αυστοδομεθαύριο και θα είναι μια γλώσσα που θα μας κουλήσει στον δίχο όπως λέει η παροιμία και θα μπορούμε να αντιτάξουμε, να αντιλέξουμε και να πούμε ότι όχι δεν το έχω κάνει και όχι το έκανα έτσι δεν το έκανες έτσι το έκανες και εμάς εκεί στο μαρτύριο των Αγίων, των Αγίων Πέντε Μαρτύρων Ευστοντίων και λοιπά και Μαρδαρίου όπου είδε την Οπτασία εκείνος ο άνθρωπος που διαβάζοντας τον Απόστολο έλεγε και δηλίασε όταν διάβαζε το μαρτύριο

και λοιπά, το δικό τους μαρτύριο και λέει όταν είδε ότι πεπιρακτωμένη την Εσχάρα, δηλίασε, ναι, πως το είπε, εμιδίασε, όχι λέει το λέει ο Αγίος Ιησούς, όπως το έπαθες λέει, Ευηλίασες, λέει, πέσω την αλήθεια. Ναι, θέλω να πω, εκεί δεν έχει η συνείδηση να μας τα πει λάθος. Τώρα εδώ την κουκλώνουμε, διότι και ο μαύρος προσπαθεί να μας την έτσι μπερδέψει για να κάνει το δικό του, να μας βάλει στον στροβό δρόμο. Αλλά εκεί που δεσμεύεται, που δεσμεύεται η συνείδηση και τότε θα μιλήσει τρανότατα το τι συνέβηκε, το πώς την έφτραξε την αμαρτία, το πώς εργάστηκε, το πώς τα φύλαξε ή δεν τα φύλαξε και τότε ποιος θα βρεθεί προς

απορρίπω, λέει κανένας, λέει πάρσα η δικαιοσύνη του ανθρώπου ως δάκος αποκαθημένη ενώπιον σαν ένα κορέλι λέει, βρώμικο είναι όλη η δικαιοσύνη, όλη η αρετή του ανθρώπου Εν τότε η κακία και η αγαπηστή του τι θα είναι, θα είναι βόθος, θα είναι ο βόθος από δευτός το Θεό, μη δαμώσει. Γι' αυτό λοιπόν παιδιά να το προσέξουμε και πρώτος εγώ που τα λέω αυτά τα πράγματα, να προσέξουμε ότι δεν παίζουμε, Να τα βάλουμε κάτω και να σηκώσω ένα στο βάρος του άλλου. Έχουμε στραβά. Δεν υπολείπονται από όλους μας. Αρχίζουν από μένα και τελειώνουν στον τελευταίο αγχάριο.

Είμαστε όλοι με κουσούρια και δυρεμία. Αλλήλων τα βάρη βαστάζετε και ούτως αναπληρώσετε το μέλλον σας. Δεν μπορούμε να πληρώσουμε, να εφαρμόσουμε το νόμο του Θεού, εάν δεν υπομείνουμε ο ένας στον άλλο, είμαθα αδύναμη, πρέπει να συμπαθήσουμε, εγώ είμαι στο μάτι, όλος είμαι στο νεφρό, λοιπόν τι πρέπει να κάνουμε, ο ένας να βουηθεί στον άλλο, να μην λέω ότι ξέρεις αυτός είναι τέτοιο, μα και εσύ είσαι κάτι άλλο, επομένως μην ανοίξεις το στόμα, διότι δεν είσαι αναμάθητος, όταν πιάσαν οι Εβραίοι, ας πούμε η Γραμμή της Φαριζέκη, λοιπόν τη γυναίκα εκείνη, Κατηλημένη η επιμοιχία και την πάνε στον Χριστά και λέει αυτή την πιάσαμε έτσι και ο νόμος λέει να ριθοκοληθεί. Εσύ τι λες και λέει ψυχεί ο Χριστός κάτω και έγραφτε και λέει

ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθωνε από αυτήν την παρέλα. Και επειδή συνείδηση τους έλεγε ότι δεν είμαι αναμάρτητος, μην είναι μάλλον, πητούσαν τις πέπτες και φύγαμε. και όταν σήκωσε ο Χριστόλης μας το κεφαλάκι το και την είδε, της λέει, ουδείσαι κατέγραμμε, ουδείσαι Κύριε, μην είμαι εγώ. Πήγαινε επειδή μου το λέει και μην ξανακάλεσαι μαζί μου, ούτε εγώ σε κρίνω. Και ήταν κριτής και είπε, δεν σε κρίνω, μην είμαι εγώ. Άρα λοιπόν, εφόσον λοιπόν, τη λύθο του αναθέματος, την πέτα του αναθέματος, δεν μπορούμε να τη ρίξουμε όπου δει. Μην τη ρίχνουμε, μπορεί να φταίει ο χριστίος μας, δεν λέμε. Μα ο Χριστός δεν είπε και πάλι ότι και ο Πόσορος Παύλος και όλοι οι φατέρες μιλάνε για την αγάπη και την υπομονή Ποιος

είσαι εσύ που κρίνεις και λοιπά, ανώτερον ή τέτοιο και λοιπό Εσύ ποιος είσαι, έχει τον κρίνοντα, υπάρχει ο κριθής, αυτός ξέρει πως θα σφυρεώσει το ένα και πως θα βαστάξει τον άλλον που πάει να παίρνει Εσύ ποιος είσαι, συμπάθησε τον αδερφό σου Εάν λέω Χριστός, αγαπάτε τους αγαπώντας μας, ποιο είναι η χάρη, και αμαρτουρίζουν το κάνουν, και αν παινίζετε παρόμοια του πείστε από όλα αυτά, και αν κάνετε εκείνο και λοιπά, που κάνουν και αμαρτουρίζουν και τελώνουν. Αλλά εγώ σας λέω, όμως, να αγαπάτε τους εχθρούς σας, καλώς να πείτε τους επηρεάζοντας εμάς, και όσοι σας κυνηγούν, να μην ανταποδίδετε, Και αν σας ζητήσουν το ρούχο, δώστε και το επαναφοράκι. Αν κάθετε ένα μήλι πήγαινε δύο.

Τι θέλει να πει με αυτό. Ότι ζητάει ο Χριστός εργασία πάνω από τη λογική, πάνω από την ανθρώπινη δικαιοσύνη, πάνω από τον νόμο των ανθρώπινων. Πρέπει να υπεραρθούμε, να είμαστε πιο πάνω. Όταν σας θεραπείσαν από τη μία παρεία, γύρισε και την άλλη. Μαχαζός θα πει το ανθρώπινο, μαχαζός είμαι να με χτυπήσει. Και από την άλλη, το έδωσα από μία, μου έδωσε μία, θα του δώσω και εγώ ακόμα μία.

Αυτό είναι το λογικό και η ανθρώπινη δικαιοσύνη. Αλλά η δικαιοσύνη το Θεό τι λέει. Στρέψε και την άλλη πλευρά του προσώπου σου, θα σε κρυφίσει και εκεί. Λοιπόν, αυτό τι θέλει να πει, θέλει να πει ότι πρέπει να κάνεις περισσότερα πράγματα, έχεις τη δύναμη Είδη το έκανα και εγώ, εγώ λέω ο Χριστός δεν έφτιαξε τίποτα, και εμένα με ραπίζανε, μπρίζανε Το χτυπούσανε από εδώ, το χτυπούσανε από εκεί, τον Χριστό μας τον βάλανε, τον δέσανε πάνω στο στήλο και γυμνό τον μαστιγόνανε Έφτιαξε, ή μη στέξε, μη στέξε, και ο Θεός την πλήρωσε Λοιπόν, δεν έχουμε καμία, καμία, καμία δικαιολογία να προβάλλουμε

τον εαυτό μας και να κρίνουμε οποιαδήποτε κατάσταση κι αν είναι μέσα στη λειτουργία του σπικιού μας. Ανθρώπινοι, ξέρω ότι κάνουμε λάθη, ας κάνουμε υπομονή, δεν έχουμε λίγο πίστη στο Θεό, ας έχουμε. Δε μακρόθυμος θα είναι, είσαι πολύ σε φρονή. Μα μακροθυμίσεις, να χρηστεύσεις, να γίνεις λίγο χρήσιμο, αγίου πνεύμη, λίγο άπλωση, λίγο καλυψήνη. Και είναι και είναι, δεν είναι μονόπλευρα τα πράγματα, πρέπει να είναι αμοιβαία. Όλοι πρέπει να το δούμε αυτό το θέμα και πρώτος εγώ να σκύψω κι εγώ ακόμα πιο παρακάτω από εσάς, να σας το κάνετε. Έτσι είναι. Ενθυμίστε

δύο αδελφούς που ήταν ο ένας από εκεί κι άλλος από εκεί και σκέφτηκε ο ένας και λέει Α, γιατί να έρθω ο αδελφός μου να πάρω το παξιμάτι να του το πάρω εγώ. Το έβρεξε κιόλας και ξεκίνησε. Ο άλλος από εκεί λέει γιατί να κουπιάσω ο αδελφός να μου το φέρει όταν το πάρω εγώ καλύτερα. Και συναντιώνται στον τρόπο και λέει ο ένας γιατί αδελφέ κουπίαζεις να έρθεις να μου φέρεις το παξιμάτι να θα έρχομαι.

Εσένα μονάχα χωράει ο Παράδεισος, εμάς δε μας χωράει και κάνουμε τη λονικία. Λοιπόν, ακούστε και φωνή και λέει η διαμάχη σας αυτή ως τιμίαμα ανέβηκε στο Θεό. Βλέπετε παιδιά, αυτή η μάχη είναι Αγία, ενώ αν ήταν για διαφορετική περίπτωση η μάχη θα ήταν υπέρ του Διαβόλου, θα ήταν υπέρ του Διαβόλου, ενώ τώρα ήταν υπέρ του Θεού. Λοιπόν, το αυτό πράγμα, αλλά διαφορετικό το αποτέλεσμα, διαφορετικό το αποτέλεσμα. Γι' αυτό λοιπόν θα πρέπει ο ένας με τον άλλο, αν δεν βυσιάσεις το δικό σου θέλημα, να κάνεις το θέλημα του αδελφού σου, δεν πρόκειται να προσφέρεις τίποτε στον άλλον. Τι θα πει από τα πάρνη της, να ανοηθείς τα μικρά σου.

Διότι ένας αδελφός μέσα στα κοινώδια, βέβαια, είναι γυμνάσια, είναι γυμναστήρια τα κοινώδια Εκεί κάθε άνθρωπος έχει και δικό του κόσμο Λοιπόν, εκεί θα μάθεις πώς υπομένεις, εκεί θα μάθεις πώς να σηκώσεις το βάρος Εκεί θα μάθεις αν έχεις υπομονή, αν έχεις αγάπη, αν έχεις μίσος, αν έχεις έκρα, αν κατακρίνεις, δεν κατακρίνεις Εκεί θα το μάθεις, μες στο κοινόδιο, γιατί, διότι εκεί θα στριμωχθείς και εκεί θα φετάξεις απ' έξω τον έσω άνθρωπό σου ενώ όταν είσαι μόνος σου και είσαι εκεί και είσαι χάρης, ποιος δεν θέλει κανένας, δεν σε παρατηρεί κανένας, δεν βλέπεις καμιά άλλη τη μεγαλύτερη Δεν βλέπεις καμία κακία διαφορετική που θα σε δοκιμάσει αν θα τον κρίνεις ή όχι Δεν

θα δεις έναν άνθρωπο με αρετή να δεις τη δική σου φτωχή κατάσταση και να τεθείς υπό την μέμψη του εαυτού σου Λοιπόν, μέσα στο κοινό δεν γίνεται το ζύμο Παρότι φαίνεται ότι γίνεται σαλαμούρα από πειρασμούς και άρθρα και βήτα αλλά ο ίσος το καταλαβαίνει ο χαλός μοναχός, σιγά σιγά, πώς λέμε, καλοφώνεται, τα εξογκώματα που έχει σιγά σιγά κόπονται, πελκούνται, όπως επί παραδείγματοι οι πέτρες που είναι αυτές οι όμορφες, τα πεθράμια που είναι στα ακρογιάλια, Τι ωραία είναι να περπατάς και χωρίς παπούτσια και το χέρι σου, διαφορετικά τα χρώματα, διαφορετικά τα μεγέθη, στρόγγυλα όμορφα, ηλία όλα. Μα δεν ήταν έτσι.

Αυτά ήταν πέτρες όπως είναι όλες οι πέτρες στο βουνό, αχμυρές και κοφτέρες και λοιπά άλλα. Μέσα στη θάλασσα όταν πέσανε οι πέτρες αυτές, με τα κύμματα, με τις φορτούνες, πήγαινε έλα το κύμα, πήγαινε τριβόμενο μία πέτρα με την άλλη, με τη θάλασσα, με την άλλη και λοιπά. Καταλήγω να βγαίνουν έξω στο ακρογιάλι αυτό το όμορφο πετράλι που το βλέπεις και χαίρεσαι, το πιέσαι, το χαίρεσαι και το απολαμβάνεις αυτήν την ομορφιά. Δεν ήταν έτσι. Ποιος τα έκανε? Οι φορτούνες και οι αλληλοσύντριβοι. Έτσι και μέσα στο κοινόδιο. Ανακατευόμαστε, ε! Το ένας ναι, ο άλλος ναι, που φουνάζει όλους κατά τη γραμμή, ο άλλος τρέχει από εδώ. Λοιπόν, άμα σκανδαλίζει, δεν είναι εκτός θέματος και οι σκανδαλισμοί μας που

γίνονται και όλα αυτά που γίνονται, τι δεν είναι εκτός θέματος, είναι μέσα στο θέμα της καλλιεργίας μας, της τελειοποίησεώς μας. Διότι ήρθαμε όλοι αχμηροί σαν πέτρες από τα βουνά, κοφτερεύοντας τον εγωισμό μας με τις πλάνες μας, με το άρμα, με τα κληρονομικά μας, με τις προλήψεις, με τις αυρατίσεις που έχουμε κάνει, με τις φαντασίες μας και χίλια δυο πράγματα. Ήρθαμε εδώ, μας έφερε ο Χριστός εδώ και μέσα στο μοναστήρι αλληλό τριβώμεθα και σιγά σιγά με την πάραδο του χρόνου, με τη μακροθυμία που λέμε για την Χριστότητα, φτάνουμε να αργότερα, ας πούμε σε μια ηλικία μεγαλύτερη, να νιώθουμε διαφορετικοί, να νιώθουμε ότι μπορώ να σηκώσω και αυτό, μπορώ να αγαπήσω και τούτο, μπορώ να παραβλέψω και αυτό.

Αυτό, ενώ πάντα με ενοχλούσαν όλα αυτά όμως όλα, τώρα αυτά με ενοχλούν, τώρα τα βλέπω από επίσης γου, γιατί, γιατί, γιατί έγινε αυτή η δουλειά, αυτές οι τροκιμίες, αυτά τα αρρακατώματα έφτασαν και τα εξουγκώματα άρχισαν και φεύγανε, κοβόντουσαν, αποβαλώντουσαν, ελιτρώνεται ο άνθρωπος και παρουσιάζει μετά έναν άνθρωπο και νιώθει και την ομορφιά, στο το βλέπει στην προσευχή, το βλέπει στην ψυχή του, στο βλέπει το πως βλέπει τους ανθρώπους, το πως τους καταλαβαίνει και τόσα άλλα, τα οποία γνωρίζει ο κάθε ένας που έχει προσωπική εμπειρία από αυτά, αλλά αν όμως, καταρχάς ο Σαντώνιος, ο Σαντώνιος ο οποίος ήτανε ερημίτης, Ήτανε στη σπηλιά, όχι ο μεγάλος, ο κατώπινος,

ο μικρότερος Και όπως λέει ο Βάσης, άκουσε, διάβασε τον Άγιο Αντισκλήμμακο Και σε ένα στίχο εκεί πέρασε μια πρώτη στιγμή Λέει ότι ο καθήμενος εν ησυχία γνού στην εαυτού αστέρια Δεν έπρεκε να εαυτόν υπακοεί, ούτως ακόμπος εις Χριστόν ανέβλεψε Ο καθήμενος λέει, ο ησυχάζων,

κατάλαβε την εαυτού ασθένεια, κατάλαβε πως είναι άρρωστος ψυχικά, ότι δεν πάει καλά και δεν εκπαιδεύεται, δεν δίνει εξετάσεις. Σε ποιον? Λοιπόν, επούλησε τον εαυτό του στην υπακοή, έδωσε τον εαυτό του ολόκληρο στην υπακοή και εκεί που ήταν τύφλος, θαύμα του είχε, ανέβησε διαπόκριβος. Τα κοινόβια είναι εκπαιδευτήρια και όταν εντός εκπαιδευτεί στο κοινόβιο ο άνθρωπος όπως βλέπουμε στους πατέρες και φτάσει σε κατάσταση καλή και αριστεύσει στην υπακοή, αριστεύσει στην ανάπαυση του γέροντος και ο Θεός δώσει αποκάλυψη ότι πρέπει να πάει να ησυχάσει, παίρνει την ευχή και πάει και ησυχάζει και πάει, βουλεύει στο Πανεπιστήμιο, αλλά πέρασε όμως από το Γυμνάσιο και από το Λίκαιο, πηγαίνει της Βάσης και από εκεί αρχίζει και παίρνεται

οι ψηλότερα μαθήματα. Εκείνα που του χρειαζόταν το πώς θα γράφει απ' τέστος και θα συντάξει κλπ. τα έμαθε μέχρι το Λίκαιο, από εκεί και πέρα πλέον παίρνεται τα υψηλότερα μαθήματα. Λοιπόν, έρθει και τώρα το κοινόβιο εδώ. Ο Πορουσιάδης δεν γυμνάζει στο ηλίκιο και όταν εδώ κανείς πάρει το χαρτί του με καλή βαθμολογία μπορεί να περάσει στις εξετάσεις και στο Πρεπιστήμιο. Λοιπόν, έρθει στο μοναστήρι. Για αυτό πάντα όταν τον βλέπουμε υπήρχαν άνθρωποι που βγήκαν από το μοναστήρι και πήγαν και συγχάσαν. Αλλά αρίστευσαν, πήραν άρρηστα, Αυτά πληροφόρησαν με τη ζωή τους, με τη ζωή τους των εγωμενών τους, πήρε και την πληροφορία από τον Θεό ότι πρέπει να τον αφήσει να πάει να σιχάσει, του δίνει την ευχή του και πάει και

σιχάζει κλπ. Όπως ήταν ένας Διονυσάτης, μάλιστα η Ρέγη λέει πρώτα στην αρχή, ο πρώτος ο Γεροντανίλα έπεγε από τον Διονυσίο και πήγε και στην Εύνο. Και επειδή ποιος έφυγε και λοιπά, και εκεί έβλεπε η Λιοντάρη, πήγαινε να τον φάει και λοιπά και λοιπά και τον συμβουλέψαν ότι πήγαινε πίσω να πάρει την ευχή που έκανε η Γέροντα, λοιπόν γιατί αυτό το νεό δεν είχατε πάει αυτό. Και γύρισε, πήρε στη Μονή Διονυσίου και πήρε την ευχή του Γέροντα, λοιπόν και μετά ύστερα πήγε στην Βυστιχία, εκεί απάνω δεν υπήρξε η Λιοντάρη, δεν υπήρχε τίποτα, τον σκέφτησε η ευχή του Γέροντα. Αυτά είναι τα θαύματα και τα οποία σήμερα δεν τα προσέχουν οι μοναχοί και σκουλπίζουν από εδώ, σκουλπίζουν από εκεί και λοιπά, δεν λογαριάζουν οι γέροντες αλφαβήρες, ναι, αλλά όλα έχουν την τάξη τους, όλα έχουν τη

θέση τους και έναν λόγο να πει ο γέροντας και έναν λόγο εστραβό και έναν καλό να πει έτσι θα πάει το πράγμα. Λοιπόν, και εκείνοι ξέρουν ότι ανέπαυσες στον Γέροντα, ανέπαυσες στον Θεό. Δεν τον ανέβασες μήτε στον Θεό. Αυτοί οι γιώτες που τα είπαν αυτά, τα ξέρουν καλά τα μαθήματα αυτά. Αλλά εμείς τώρα που είμαστε αεράτη και ελαφρύ ας πούμε, φυσάει ο άνεμος, φιούν, πάμε. Λοιπόν, πού πάμε, εκεί που μας πάει ο άνεμος της ιδιορυθμίας και της επιθυμίας. Όταν όμως ο άνθρωπος έχει την ανάπαυση και έχει αυτά και έχει την ευχή του γέροντα και αυτά, τότε πάει νόμιμα σωστά και σκεπάζεται. Θέλω να πω ότι σήμερα η έννοια του γέροντος έχει αμβληθεί, έχει ξεφτύσει.

Του περνάνε ότι είναι ένας πρώτος αρχηγός, ένας προϊστάτης. Δεν είναι αυτό. Είναι ο πνευματικός πατέρας. Είναι αυτός ο αντιπρόσωπος. Ας λέτε τι είναι. Σαν βούρα είναι, τι είναι, τι είναι. Πάντως έχει τη θέση αυτή του προγραμματικού πατέρα και ο Θεός αυτόν φωτίζει, αυτόν καθοδηγεί και αυτός θα είναι ο κύριος ο οποίος θα πει εκείνο είναι σωστό, εκείνο δεν είναι σωστό. Γι'αυτό ακριβώς πρέπει να το έχουμε αυτό γιατί εμείς τους γεωτάτες μας και σας μεταφέρω κι εγώ για να υπάρχει στη διαδροχή ότι αυτά ακούσαμε από τους παππούδες μας. Δεν είναι ακατάστατο πως φεύγουν και παρκιζούν εδώ και εκεί και λοιπά, αλλά ήταν

στρωμένοι. Γι' αυτό ακριβώς πρέπει να έχουμε αυτή την έννοια του γέροντας μας και να μην κάνουμε πράγματα ακατάστατα και πράγματα αυθαίρετα, τα οποία δεν ευδοκιμούν. Αλλά όταν υπάρχει η ευχή του γέροντα και υπάρχει η σκέδα και η ευλογία, ο άνθρωπος πηγαίνει και σκεπάζεται. Λοιπόν, αυτά ήθελα να σας πω λίγα εννολής απόψεις, Παρ' όλη την απροετοιμασία, ποτέ δεν προετοιμάζουμε για κάτι τέτοιο, αλλά λόγω που τηλεφωνήμονται και αυτοκεβίτα μέχρι τελευταία στιγμή τηλεαφωνοίδα, ε, να με συγχωρέσετε που δεν σας τροφοδότησα καλά και έχουμε αυτά τα λίγα τα οποία ο Θεός έδρασε, αν θα ευλογήσω πως ευλόγησες τους πέντε άτος εν διαιτή μου και να χορτάσετε ψυχικά και να σας δώσει η τροφή από τη δύναμη, τόνωση για

να ξεπεράσουμε αυτές τις αδυνομίες που έχουμε και να γίνουμε άνθρωποι του Θεού, άνθρωποι του Ευαγγελίου, άνθρωποι δηλαδή πραγματικοί μοναχοί. Γιατί δεν βλέπεις μοναχό, πρέπει να σκέφτεσαι ότι αυτός ο άνθρωπος ενδιαφέρει από τους άλλους ανθρώπους. Το ότι φοράει τα μαύρα, ότι φοράει ράσο, ότι λέγεται λεβήτης, λέγεται άνθρωπος του Θεού, σημαίνει ότι τηρεί και τα του Θεού.