On Dimitrios Panagopoulos and On Repentance

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

A homily on Dimitrios Panagopoulos and on repentance. It was given abroad.

Every Christian man and woman here knows a great deal they could say about Dimitrios Panagopoulos.

His fiery words brought countless souls to confession, under the priest's stole. The forgiveness of those sins is, after God, also his work. The burden of those sins has wearied his own soul beyond measure.

I would like to say more about who he was, though you know these things far better than I do. But I am going to read something that God made known to a soul down in Greece, and I will pause at one point to open it up, so that we may draw at least a little benefit from it. Holy Women’s Cenobitic Monastery of the Panagia Eikosiphoinissa, Mount Pangaion, Kavala. Holy Monastery of Eikosiphoinissa,

March 17, 1982. Dear ladies and gentlemen, and dear Nektaria, may God be with you. Allow me, dear friends, to tell you how your husband appeared on the Sunday of the Last Judgment. In memory of my most esteemed teacher, Dimitrios Panagopoulos. At daybreak on the tenth day, I saw him in a dream,

alive, wearing a brown suit and looking very joyful. The sight of him astonished me, and I said to him, “You are Panagopoulos. How can you be here, since you are no longer alive and we are mourning you? ” Smiling, he replied, “Blessed ones, I died only in the body. My soul lives and will live unto the ages.

He then continued with this account: “You should know the place I was deemed worthy to enter, thanks to all your prayers—the prayers of monastics and laypeople—which, united together like a mighty roar, rise to the ears of God. I could neither have imagined it nor describe it. When my guide led me forward to venerate God seated upon His throne, and while I lay face down, I heard a voice that quietly commanded my guide, 'Set him together with Philotheos and Charalambos.' And as I looked on in bewilderment,

he came forward and answered me: after I venerated, I was to be placed in the choir of the holy elders, Philotheos Zervakos and Charalambos Vasilopoulos. So I share in the same glory as they do, filled with the infinite light of the divine grace of our Lord. I had believed that my sins were so many that they would keep me from finding a place here. But the Lord, through your prayers, overlooked the years of my ignorance, and I am here, just as I told you. Only Charalambos stands one step higher,

because he endured so much—not only for our faith, but also because he fought against many passions and lived as a martyr throughout his life. Yet for me it is more than enough that I enjoy this ineffable delight, living together with the chosen elders, a glory I cannot even begin to describe to you. And he continued, more gravely, 'Know that here there is no one who is unrepentant.' Therefore, continue praying with the prayer rope, and tell the nun that my soul is deeply distressed when she weeps. Then, even more insistently, he emphasized this to me concerning the nun:

“Her weeping weighs very heavily upon my soul. And let her know that even now I remain close beside her, just as I did before. I am with her, but spiritually, without her seeing me. I am present everywhere, just as I was before—on outings, at home, everywhere. With these final words, he allowed the lower half of his body to appear within a white cloud, and before I could recover from my astonishment, he had vanished. I awoke comforted by this profoundly moving, revelatory dream. Perhaps this was a clear answer from him, a message for us who so suddenly began to mourn after his departure.

May we have his blessing. This was written by a nun who was granted this assurance of the Theotokos’s spiritual and bodily obedience. With prayers and much love in the Lord, Abbess Alexia the nun and those with me in Christ, dear one. And a second thing. The departed fell asleep on Saturday, and on Monday, three days later, according to the Old Calendar,

we celebrated the Feast of the Meeting of our Most Holy Theotokos. A very devout nun from my monastery was kneeling in church during the Divine Liturgy when, in spirit, she left the church and saw herself high in heaven. There she saw two rows of angels,

forming by their presence a kind of path of honor. And the departed man saw him walking along that path, which seemed to lead all the way to the throne of God. As he passed between the angels along that radiant road, the angels bowed, while Mr. Panagopoulos waved his hand to the

right and to the left in gratitude. and he remembered the angels who had shown him this honor. So much, then, concerning the departed. We should at least believe that he has found great boldness before God and that he will pray for this little child, since surely not all of us will be able to do so. Certainly,

those of us who have been edified by him ought to commemorate him before God, and to grant forgiveness from our heart, so that he may find still greater boldness than he has even now. And I will pause at this point of the vision, where he told the nun that into this place no unrepentant person has ever come, or ever will come, to dwell. This means that if you are a sinful person, but one who repents, who confesses, who changes their road,

you will dwell in exactly that place of the glory of God. Let no one despair simply because they are a sinner. Only God is without sin. And so repentance sets everything right; it changes everything and transforms everything. Indeed, as one great Father of the Church says in one of his writings,

when a person repents deeply and weeps night and day, he so completely wipes away his sins that he even removes from God’s memory the fact that he committed those sins for which he repented so profoundly. That is to say, God forgets them entirely, speaking now in a human way, He forgets a person's sins when that person repents sincerely.

The question then arises: since we confess our sins, receive forgiveness from our spiritual father, and firmly believe the doctrine of our Church—that from the moment a person confesses his sins, he receives forgiveness—what follows? This is entirely true and beyond dispute. Why, then, is metanoia—repentance—still necessary? Why do we see even the ascetics who live in the desert, who have renounced everything,

repenting and weeping until the very last moment of their lives? The answer is this: sins are forgiven through confession. God remits them and absolves us from them. And the deeper and more genuine our repentance becomes, the more the heart of God turns toward the person who repents. That is to say, the more one repents, the more he heals God's heart,

because by his sins he had wounded it.

For example, a little child may grieve his mother, cause her pain, insult her, and wound her. Then the moment comes when he realizes what he has done, repents, and asks her forgiveness. It is impossible for that mother not to forgive her child. But when the child shows deep metanoia—deep repentance—when he begins to weep and lament, to embrace his mother and kiss her, and to ask her forgiveness, the mother’s heart gradually changes and becomes ever more tender toward her child.

The same thing happens with God. When the sinner repents again and again, weeps, laments, and mourns for his sin, the heart of God is changed. And this is exactly why we see in these people who repent in this way that they come to feel the very love of God. Which means that God's heart has been set right toward that person. It is a great consolation that God is so open, that His heart is so open, that it is ready to receive the whole world, all the sins of the whole world,

and in a single moment to forgive everything, and to place in Paradise the whole world for which He sacrificed Himself. All the sins of the world are but a handful of sand cast into the open sea, lost in the depths. What makes things difficult for us is our ego, which keeps a person from bowing his head and asking forgiveness. God does not ask a person for money or property; He does not demand repayment for his sins, or anything of the sort.

He wants none of these things. He wants only the change of the heart. A person says, “I have sinned, ” and God replies, “My child, you are forgiven. ” No matter how sinful a person may be, he must never allow the logismos—the intrusive thought—to enter his mind that he cannot be forgiven. Even if someone has committed the greatest crimes the human mind can conceive, he must believe firmly and absolutely that,

when he comes to the physician’s office where no fee is charged—to the spiritual pool, not the Pool of Siloam, but the spiritual, divine pool of Holy Confession—everything is washed away, everything is cleansed, and nothing unclean remains upon him. Clean. In the history of our Church, we see many people who repented after lives that had been utterly ruined. And this is an immense consolation.

We see this in the life of Saint Mary of Egypt, which we know well. She was a notorious prostitute who left nothing undone in her life. And yet... The goodness of God was watching over her through every stage of her sin. No one reminded her about God, about repentance, about turning back, but God alone did His own work. He enlightened her to go down to Jerusalem to venerate the Precious Cross at the feast of its Exaltation,

to venerate the Precious Cross. The symbol of victory, the trophy and the triumph of the Crucifixion of Christ, the sign that utterly destroys every snare and every demonic assault against man. And so that she might grasp the magnitude of her sin, when she too tried, along with the other pilgrims, to enter the church to venerate,

she felt herself invisibly held back, God not permitting her to go inside, and this shook her to the core. In the end He allowed her in, once He had enlightened her to repent; she venerated, and then she received the divine illumination, taking up the armor and the power of the Precious Cross, and she said, "I will repent, I will change; how long am I to go on sinning?"

She did not even know how to repent or where to go. She is enlightened, takes three little loaves, and sets off for the desert.

The path she took is not a path of repentance—or rather, of ascetic struggle—that everyone should follow. From experience, we believe that without a guide no one can make spiritual and ascetic progress. This was especially true in the case of this holy woman, who did not even know how to make the sign of the Cross. How, then, could she live entirely alone, without the presence of another human being? ...

without any spiritual guide there in the desert. And yet, God helped her. She crossed the Jordan River, lived in ascesis for many years, and just think how powerfully sin still held her in its grip. Many times she would catch herself singing for hours on end, and then she would think, “What are you doing? Where are you? ” And the spiritual battles... The spiritual warfare that assailed and troubled her was immense, but God protected her in a special way,

for otherwise she could even have lost her mind.

The time came for her to depart for the other world, but first she had to be set right through the Mystery of Holy Confession. She also had to receive Holy Communion, something she had never once done in her life. Her ascetic life had led her to holiness even before she had confessed and received Holy Communion. God illumines Abba Zosimas, as we know, to go out on a journey beyond the Jordan for some spiritual benefit, perhaps thinking, 'You will go there for some ascetic to be edified.' And he meets the holy woman.

In the course of their conversation, the saint confessed to him her life and her sins, and she begged him to come the following year to bring her Holy Communion. He brought her Holy Communion, she received the Holy Gifts, and in the end, as we know, she departed for the heavens.

A very great example of repentance, of return, and of holiness. Who can say now that his sins are so many that God will not be able to forgive him? This is a great error, and I can even call it a blasphemy against God, because it drags down the infinite forgiveness of God to such smallness. The repentant thief entered, but the unrepentant cannot enter here. Indeed,

the Kingdom of God is a place for those who have repented.

This will help us a great deal, so that we too may help ourselves, examine our conscience, our inner self, to turn to the past, recall what happened long ago, and see whether we have left anything unresolved. God will bless this effort, and He will bring to mind whatever needs to be remembered. We can say that if we have

forgotten something and cannot remember it, then we cannot speak of it. asking what our nature says, what will become of this and that and the other. That is why the prayer of absolution refers to sins committed knowingly and unknowingly. There are also sins that may perhaps have escaped us; yet God looks to the good intention of the man of God, who strives to correct himself at every sacrifice of his own self.

I will speak of a beautiful account that happened on the Holy Mountain, one that is very edifying. In '28, a brother of a monastery, or rather of an ascetic brotherhood, this man, this monk, was from Athens. From Athens. After some years he thought to go down to see his sister, since his parents had died. He went down to Athens, went to his sister's house,

and there all the neighbors and acquaintances gathered and asked him to say something to them for their benefit. He spoke to them there, and among these people was a young man the same age as the monk, who, when the gathering ended, said to him, 'Father, I want to see you privately tomorrow. Can you?' 'Of course.' And so, of course, he met with him the following hour,

and as they spoke, he realized that this was the very same man. his former schoolmate and spiritual friend. And he begins to tell him, 'Father, we were together back then. We used to go to catechism school, we read Holy Scripture, and, sadly, the current of sin and destruction swept me away, and at this moment,

up to this very moment, I am in the mire, and know that I have been literally ruined.' 'After you left, I took the downward road, and I am not ashamed to tell you that I went so far as to do unnatural things.' I found myself in houses of sin, and I spent my nights on benches in every public square. Many times, people had to carry me from place to place.

Then my mother learned of all this, and she died of grief. I did not even go to her funeral. After a time, my father followed my mother down the same road. I did not go to his funeral either. I squandered everything they left me. I am a new prodigal son. I have nowhere to lay my head. Can you do me a kindness? “My brother, anything you want.

” “Take me,” he said, “to the Holy Mountain, so that I may be saved. ” “Of course. I will take you with great joy. ” So he took him to the Holy Mountain. He did not entrust him to anyone else, but took him into his own brotherhood. Sin gives birth to death. Because of the deep corruption he had suffered, within a year he fell ill with

what was then the notorious disease, tuberculosis.

He showed very great repentance, and the elder told him he would make him a monk. He asked to be given the name Manasses, for, as you will know from the Old Testament, Manasses was once a king of the Hebrews who led Israel into idolatry and then repented. So this man too asked for this name, because he had led himself into the idol of sin. And then, when the illness advanced and he

could no longer stand on his feet, …on his feet. And there in bed, the fathers would read the Paraklesis, give him Holy Communion, and so on. At one point, while the fathers were chanting something to help and comfort him, he said to them, “Fathers, be silent. Do you not hear the angels chanting, ‘Blessed is the way in which you go today, brother, for a place of rest has been prepared for you’?

'... of rest. Do you not hear the angels who are singing so beautifully?' And saying these words, he gave up his soul into the hands of his good Father in Heaven.

You see here that this is not the only case where the Holy Mountain granted so many souls the chance to be made whole, souls whose lives had been ruined. And the demons hate the Holy Mountain; they hate the holy Fathers who were sanctified there; they hate us too, the humble ones who are there today;

they want its destruction, but this garden is guarded by the Queen of Heaven. Even today, people come from all kinds of backgrounds and sinful ways of life. Many come simply to look around, as tourists, just to spend a few short hours there.

They come out of curiosity, but the net of the Most Holy Theotokos catches them. Many of them are illumined and ponder within themselves and say, "But these young people who live here have left their parents behind, they have left the world, the comfort of the world, their freedom, They have broken their family ties, renounced their former lives, and now live a life of ascesis—of spiritual and ascetic discipline.

They keep vigil and struggle; they have even left behind their scholarly pursuits. Why do they do all this? Who helps them? What is their purpose? What are they striving toward? They no longer live for themselves. And they say, “Could we not do the same? We cannot deprive ourselves of even the smallest thing, and these young people give up everything and struggle so quietly.

Who gives them this strength?" And so they are led, very soundly and reasonably, to God, and they credit their help to Him, and they too change their minds; because often, when we have no personal experience and have heard things in a distorted way, we hold thoughts and ideas that are very mistaken. That is why God allows so many people to come, and the number of those visiting Mount Athos in particular continues to grow. The spiritual benefit is immense,

and those who benefit there carry that blessing back to their homes and to those around them. And the Holy Mountain has given repentance and sanctification to thousands of people. So let us give thanks that there still remains in the world this last monastic lighthouse, both of monasticism and of our Orthodoxy. I return to where I began and say: let us go forward in the hope of repentance. Let us keep moving forward and struggling;

and whenever we fall, let us rise again. God Himself said, “Forgive seventy times seven. ” So even if sins overtake us, let us not lose hope. Someone says, "Whatever I have sinned, He will not forgive me, I am not cleansed, I cannot be saved." No one escapes sin on his own, only by the power of God. "We are God's fellow workers," said the Apostle Paul. We work together with the power of God. No one by himself has ever managed to cast off even a single logismos,

an intrusive thought, much less a deeply rooted passion. With this hope, let us continue our struggle; and whenever we fall, let us run to the freely offered healing place of metanoia—repentance—and Holy Confession, that we may be healed. For we know neither the day, nor the hour, nor the moment when the bell will sound for our departure to the other world. And because the time of death is unknown, we must be ready. Let us prepare our passport as quickly as possible,

so that whenever we are called, we may have it ready. And so that no toll-house may hinder us anywhere, but that we may pass through with ease and reach, like the ever-memorable Dimitrios, that we too may pass through this array of Angels and come, saved, to venerate the Master Christ; to venerate Him, to kiss His knee, and to have Him give us the Guardian Angel to lead us to that place where we shall rejoice eternally.

Ομιλία, Πέρι Δημητρίου Παναγοπούλου και Περιμετανίας. Έγινε στο εξωτερικό.

Ο κάθε Χριστιανός και η κάθε Χριστιανή γνωρίζει πάρα πολλά να πει.

Πύρηνα λόγια του έφεραν αμέτρητες ψυχές κάτω από το πετραχείλι. Οι αμαρτίες οι οποίες εσυγχωρέθηκαν είναι μετά από το Θεό, είναι και δικό Του έργο. Το βάρος αυτών των αμαρτημάτων έχουν ξεχωράσει αφάνταστα την δική Του ψυχή.

Θελήσω να αναφερθώ στην προσωπικότητά του περισσότερα πράγματα, τα οποία τα γνωρίζετε εσείς πολύ καλύτερα. Αλλά θα διαβαστεί κάτι που ο Θεός πληροφόρησε σε μία ψυχή κάτω στην Ελλάδα και θα σταθώ σε κάποιο σημείο για να αναπτύξω ώστε να γίνει μία κελάχιστη ωφέλεια.

Ευθυμίσεως Περιγνήστη μου Καθηγητού Δημητρίου Καναδοπούλου, κακό διοικείτο. Ξημερώνοντας η δεκάτια ημέρα, είδα καθήκον τον Ανατέρο ως ζωντανό, φρούντα, καφέ κοστούμιων και λία χαρουπό. Η θέα του με εξέπληξε και του είπα «Εσείς ποιοι είναι οι Καναδόπουλοι, πώς δι' εδώ ότι δεν ζείτε και εμείς τον πούμε» Μου απαντάχα γελαστός, ευλογημένοι Πέθανα μόνο σαν σώμα, η ψυχή μου ζεί και θα ζει στους αιώνες

Απολουκούσα, συνέχισε την εξής επιλέξη να φύγεις σύντη Να ξέρεις σε τι θέση αξιότητα να πω χάρη στις δικές σας προσεκές, δρασοφόρων και κοινωνικών που εννομίνεσαι όλες μαζί σαν επεφαντική βοή ανοβέλνων στα αυτιά του Θεού ούτε μπορούσα να το φανταστώ, ούτε διαχειριγράφηκα Όταν έφερε ο συνοδός μου να προσπινήσω τον Επιτρόμο Καθεζόμενο Θεό και ενώ ήμουν βρούμητα πεσμένος, άφησα φωνή που χαμηλόχωνα πρόσταζε τον συνοδόμο, να τον βάλεις μετά του Φιλοθέου και του Χαραλάμπους. Και ενώ απορώντας τον κοιτούσα, πρόκεισε και μου απάντησε, μετά τον προσπινώνω στην χρόνο Αγίων Γερόντων, Φιλοθέου Ζερβάκο και Χαραλάμπους Βασιλοπούλου. Στην ίδια λοιπόν δόξα βρίσκομαι

με εκείνους πληρούμενος του απείρου φωτός της Θείας του Κυρίου μας. Είχα πιστέψει

ότι ήσαν οι αμαρτίες μου τόσοι πολλές που δεν σάφηνα να βρω θέση εδώ, αλλά ο Κύριος, χάρη στις προσευχές σας, παρήδε τους χρόνους της αγνείας μου και βρίσκομαι εδώ όπως σου είπα, Μόνο που ο χαράλαμπος είναι ένα σκαλοπάτι ψηλότερα, ως υπομείνας πολλά, όχι μόνον υπέρ της πίστεως μας, αλλά πολεμών και πολλά παθών ως μάρτυρση στην ζωή του. Σε μένα όμως μου υπεραρκεί ότι απολαμβάνω την άφραστον αυτήν τριφήν ζώνει ομοίως μετά των εκτεκτικών γερόντων, δόξα που δεν μπορώ να σου περιγράψω. και συνέχισε πιο σοβαρά, γνώριζε ότι εδώ δεν υπάρχει ούτης αμυθανόητος. Γι' αυτό εξακολουθήστε τις προσευχές με το κομποσχήνι και πες στην κοιτή ότι πολλή στενοχώρια γίνει στη ψυχή μου όταν κλαίει.

Και πάλι πιο επιτακτικά θα της τοπίσει αυτό της κοιτής έτσι πως πολύ βαραίνει τη ψυχή μου όταν κλαίει και ακόμα να γνωρίζει πως δεν λείπω και τώρα από κοντά της όπως και πριν. Βρίσκομαι μαζί της, αλλά πνευματικά, χωρίς να με βλέπει, έχω τη θέση μου παντού όπως την είχα, στις εκδρομές, στο σπίτι, παντού. Με τα τελευταία του λόγια άφησε να κάνει για το σώμα του από τη μέση και κάτω, μέσα σε ένα άσπρο σύνοφο, και ώσπου να συνέχω είχε χαθεί. Ξύπνησα καρηγορημένη από το συγκρονιστικό, αποκαλυπτικό αυτό όνομα. Ήταν ίσως μια απάντηση σαφής εκ μέρους του, μια πληροφορία για μας που τόσο ξαφνικά άρχισε πίσω του. Ας έχουμε την ευχή του. Μια μοναχή πεδιώθηνε βεβαιτητής αψυχητός και σωματικός υπακού.

της Θεοτόκου. Με τευχόν και πολύ συγκυρία αγάπης, η ειδουμένη Αλεξία Μοναχή και οι συναιμίοι του Χριστού αγαπητέ. Και

ένα δεύτερο. Ο Αΐνιστος κινήθηκε Σάββατο και η Δευτέρα μετά τρεις μέρες με το Παλαιό είχαμε την Υπαπαντής της Παναγίας μας και μία πάρα πολύ καλή μοναχή από το μοναστήρι το δικό μου, κατά την ώρα της Θείας Λειτουργίας, ειστασά στον σόνο γονατισμένη εκείνη την ώρα, φεύγει από την εκκλησία και έβλεπε τον εαυτό τους επάνω εις τον ουρανό και εκεί Ευχή ευρισκομένη, είδε δύο σειρές από αγγέλους, σαν τιμητικό δρόμο, πια σχημάτιζαν με την παρουσία τους.

και θυμώντας τους αγγέλους που του κάνανε αυτή την δίνη. Λοιπόν, αυτά ως προς το πρόσωπο του Αιμνίστου που τελάχιστον πρέπει να πιστεύουμε ότι βρήκε πολύ παρεσία στο Θεό και θα παρακαλώ στα το παιδάκι αυτό γιατί δεν θα μπορέσουν όλοι μας

βέβαια Βέβαια όσοι έχουμε ωφεληθεί θα πρέπει να τα γνιμονεύουμε ενώπιον του Θεού και να δίνουμε από την καρδιά μας τα συγχώρια ώστε να βρει περισσότερη παρεσία από ό,τι έχει τώρα. Και θα σταθώ στο εξής σημείο της Ευόπτασίας που είπε στη Μοναχή ότι σε αυτόν τον τόπο ο δύς αμετανόητος ήλθε ή θα έρθει να κατοικήσει. που σημαίνει ότι θα είσαι αμαρτωλός άνθρωπος που θα μετανοήσει, που θα εξομολογηθεί, που θα αλλάξει δρόμο, θα κατοικήσει ακριβώς σε αυτόν τον τόπο της δόξης του Θεού.

Κανείς να μην απελπίζεται το ότι είναι αμαρτωλός. Μόνον ο Θεός είναι αναμάρτητος. Και επομένως η μετάνοια τα πάντα διορθώνει, τα πάντα αλλάζει, τα πάντα μεταστρέφει και φτάνει στο σημείο όπως ένας μεγάλος πατέρας της Εκκλησίας αναφέρει σε κάποιο σύγγραμμά του ότι τόσο πολύ εξαλήθη τα αμαρτήματα, τα αμαρτήματα του ο άνθρωπος όταν μετανοεί, όταν μετανοήσει Όταν μετανοήσει πάρα πολύ και κλαίει νύχτα μέρα, φτάνει στο σημείο

εξαλείψη και από τη μνήμη του Θεού ότι έπραξε εκείνα τα αμαρτήματα για τα οποία μετανοήσει τόσο πολύ. Δηλαδή ξεχνάει ο Θεός εντελώς, ανθρωπίνως το λέμε έτσι, τα αμαρτήματα του ανθρώπου όταν μετανοήσει ειδικρινώς.

Έρχεται το ερώτημα, εφόσον εξομολογούμεθα, εφόσον παίρνουμε τη συγχώρηση από το πνευματικό και πιστεύουμε ακράβοντα στον πόγμα της Εκκλησίας μας ότι αυτή στιγμής εξαγορεύσει ο άνθρωπος τα κρίματα του την χάνει η συγχωρήσεως. Αυτό είναι πέρα για πέρα ανηθές και αναντήρητο. Γιατί όμως χρειάζεται κατόπιν η μετάνοια Γιατί βλέπουμε ακόμη και τους ασκητές που γίνε στην έρημο που σταμάτησαν τα πάντα τους Να μετανοούν και να κλαίνε μέχρι κι αυτής της τελευταίας στιγμής της ζωής των Η απάντηση είναι η εξής Ότι τα αμαρτήματα συγχωρούνται

με την εξομολόγηση Ο Θεός τα αφήνει, τα λύνει, η

μετάνοια όσο γίνεται πιο δυνατή, πιο ουσιώδης, τόσον και η καρδιά του Θεού αλλάζει προς τον μετανοημένο άνθρωπο. Δηλαδή όσον μετανοεί κανείς τόσο και την καρδιά του Θεού την θεραπεύει, διότι με τα αμαρτήματα την πλήγωσε.

Όπως Φερυπή, ένα μικρό παιδί λύπησε τη μητέρα του, την πίκρανε, την έβρισε, την νύζωσε, την έκανε, την έφτιαξε και έρχεται σε μια στιγμή και αντιλαμβάνεται αυτό που έκανε και προσπίθηκε, μετανοεί και ζητεί συγνώμη Είναι αδύνατον αυτή η μητέρα να μην το συγχωρέσει το παιδί της Αλλά όταν το παιδί δείξει πολλή μετάνοια, αρχίζει να πλέει, να οδύρεται, να την αγκαλιάζει τη μητέρα του, να την φιλεί, να της συγνώμη Η καρδιά της μάνας όλο ένα και αλλάζει ως προς το καλύτερο, προς το παιδί της Το ίδιο γίνεται και με τον Θεό Όταν ο αμαρτωλός συνέχεια,

συνέχεια μετανοεί, κλαίει, οδύρεται, πενθεί, η καρδιά του Θεού αλλάζει φάσεις Και γι' αυτό ακριβώς βλέπουμε στους ανθρώπους αυτούς που έτσι μετανοούν να νιώθουν τον έρωτα του Θεού Που σημαίνει ότι η καρδιά του Θεού τακτοποιήθηκε απέναντι αυτού του ανθρώπου Είναι πάρα πολύ παρήγορο το ότι ο Θεός είναι τόσο ανοιχτός, είναι η καρδιά Του τόσο ανοιχτή που είναι έτοιμη να δεχθεί όλο τον κόσμο, όλο τον κόσμο τα αμαρτήματα και σε μια στιγμή τα πάντα να συγχωρήσει και όλο τον κόσμο για τον οποίο θυσιάστηκε να τον βάλει στον Παράδεισο. Όλα τα αμαρτήματα του κόσμου είναι μια φούρτα από

άμμο η οποία ρίχνεται στο πέλαγος και χάνεται στο βυθό Αυτό που μας δυσκολεύει είναι ο εγωισμός, ο οποίος δεν αφήνει τον άνθρωπο να σκύψει το κεφάλι και να ζητήσει συγγνώμη Ο Θεός δεν ζητεί από τον άνθρωπο χρήματα, χτύματα, δεν ζητεί για τα αμαρτήματα μια ανταπόβληση ηλικία κλπ. Δεν θέλει τίποτα από αυτά. Θέλει και μόνο την αλλαγή της καρδιάς του. Ο άνθρωπος λέει ήμαρταν και ο Θεός απαντά παιδί μου είσαι συγχωρημένος. Πόσο και αμαρτωλός κι αν είναι ο άνθρωπος, ποτέ να μην του περάσει ο λογισμός ότι δεν συγχωρείται.

Τα μεγαλύτερα εγκλήματα που μπορεί να συλλάβει το μυαλό του ανθρώπου, αν έχουν διαπραχθεί από κάποιον άνθρωπο, Να πιστεύει ακράβεντα και απόλυτα ότι όταν προσέλθει στο άμυστον ιετρίον, στην πνευματική κολυμπίθρα, όχι το σιλοάμ, αλλά στην πνευματική, στην θεϊκή κολυμπίθρα της Ιεράς Εξομολογήσεως, τα πάντα πλένονται, τα πάντα καθαρίζονται και τίποτε δεν μένει επάνω στον άνθρωπο ακαθαρτό.

Η αγαθότης του Θεού την παρακολουθούσε σε όλες τις φάσεις της αμαρτίας. Δεν τη θυμίδισε κανείς για το Θεό, για μετάνοια, για επιστροφή, αλλά ο Θεός μόνος Του έκανε το έργον Του. Την φώτισε να πάει να προσκυνήσει κάτω εις τα αεροσόλυμα στην ύψωση του Τιμίου Σταυρού, να προσκυνήσει τον Δίνιο Σταυρό. το σύμβολο της νίκης, το τρόπεον και τον φρίαμβον της Σταυρώσεως του Χριστού, το συνείων που καταστρέφει εξ ολοκλήρου κάθε παγίδα και κάθε δαιμονική επιβολή κατά του ανθρώπου.

Ο Θεός για να την βοηθήσει να καταλάβει το μέγεθος της αμαρτίας της όταν προσπάθησε κι αυτή με τους άλλους προσκυνητάς να εισέβει στο Ναό να προσκυνήσει, ένιωσε να εμβοδίζεται αοράτως, να μην της επιτρέπει ο Θεός να μπει μέσα, πράγμα που τη συγκλώνησε. Τελικά την επέτρεψε αφού τη φώτισε να μετανοήσει, προσκύνησε και μετά πήρε το θείο φωτισμό, που πήρε τον οπλισμό και τη δύναμη του Τιμίου Σταυρού και είπε ότι θα μετανοήσω, θα αλλάξω, έως πότε θα αμαρτάνω.

Δεν ήξερε και πώς να μετανοήσει και πού να πάει. Φωτίζεται και παίρνει τρία ψωμάκια και φεύγει για την έρημο.

Δεν είναι καθολικός δρόμος μετανοίας ή μάλλον ασκητισμού των δρόμων που πήρε, γιατί από την πείρα που έχουμε πιστεύουμε ότι χωρίς οδηγό δεν μπορεί κανείς να προοδεύσει πνευματικά και δι -ασκητικά και ιδιαίτερα στην περίπτωση της Οσίας η οποία δεν ήξερε να κάνει το σταυρό της και πώς θα μπορούσε να ζήσει μόνη της χωρίς καμία ανοφυσία,

Οι πόλεμοι που ξεκίνησαν και την ενοχλούσαν ήταν πάρα πολλοί, αλλά την προστάτευε ιδιαίτερα ο Θεός γιατί θα μπορούσε να χάσει και το μυαλό της. Ήρθε ο καιρός να φύγει για τον άλλον κόσμο, αλλά έπρεπε όμως να τακτοποιηθεί με το μυστήριο της Ιεράς Εξομολαγήσεως. Επίσης, έπρεπε να κοινωνήσει, πράγμα που δεν το είχε κάνει ποτέ στη ζωή της. Η ασκητική ζωή της την οδήγησε σε Αγιότητα πριν ακόμη εξομολογηθεί και κοινωνήσει. Φωτίζει ο Θεός, όπως ξέρουμε, τον αβάζω σημά και τον φωτίζει να βγει περιοδία πέρα του Ιορδάνου για κάποια ωφέλεια, ίσως θα έρθεις για κάποιον ασκητή να ωφεληθεί. και συναντά την Οσία.

Με τη συζήτηση που κάνανε, του εξομολογήθηκε η Αγία το βίο της και τα αμαρτήματά της και τον παρεκάλεσε του χρόνου να έλθει να της φέρει την Αγία Κοινωνία. Την έφερε την Αγία Κοινωνία, κοινώνησε και τελικά όπως ξέρουμε έφυγε για τους ουρανούς.

Πολύ μεγάλο παράδειγμα μετανοίας και επιστροφής και αγιότητας. Ποιος μπορεί να πει τώρα ότι τα αμαρτήματα του είναι τόσα πολλά που δεν θα μπορέσει ο Θεός να τον συγχωρέσει Αυτό είναι μεγάλο λάθος, μπορώ να πω και βλασφημία κατά του Θεού γιατί υποβιβάζει την άπειρη συγχώρηση του Θεού σε τόση μικρότητα Ο Δίστας Μετανόητος είπε να ο Ήμιστος δεν μπορεί να έρθει εδώ Και πράγματι, ο τόπος της Βασιλείας του Θεού είναι για ανθρώπους μετανοημένους.

Αυτό θα μας βοηθήσει πάρα πολύ ώστε και εμείς να βοηθήσουμε τον εαυτό μας, να ερευνήσουμε τη συνείδησή μας, τον εσωτερικό μας άνθρωπο,

Τι λέει η γενέστη, τι θα γίνει αυτό εκείνο το άλλο, γι' αυτό η συγχωρητική αναφεριότητα είναι γνώση και αγνία. Υπάρχουν και αμαρτήματα τα οποία ίσως να μας έχουν διαφύγει, ωστόσο όμως ο Θεός αποβλέπει στην προαίρεση την καλή του ανθρώπου του Θεού, ό,τι προσπαθεί να διορθώσει με κάθε θυσία των εαυτών του.

Θα αναφερθώ σε ένα όμορφο ιστορικό που

έχει γίνει στο Άγιον Όρος και το οποίο είναι πάρα πολύ οικοδομητικό. Το 28, ένας αδελφός μιας μονής, μιας αδελφότητας μάλλον ασκητικής, αυτός ο άνθρωπος, αυτός ο μοναχός ήταν από την Αθήνα. Αθήνα. Μετά από χρόνια σκέφτηκε να κατέβει να ειδεί την αδελφή του γιατί οι γονείς του είχαν αποθάνει. Κατέβηκε στην Αθήνα, πήγε στο σπίτι της αδελφής του και εκεί όλοι οι γείτονες, οι γνωστοί, μαζεύτηκαν και τους ζητούσαν να τους μιλήσει κάτι για ωφέλεια. Τους μίλησε εκεί και μεταξύ αυτών των ανθρώπων ήταν και ένας

νέος συνομήλικος με τον μοναχό, ο οποίος με τη λήψη της εκεί συναντήσεως του λέγει Πάτερ θέλω να σας δω αύριο ιδιαίτερα. Μπορείτε? Και βεβαίως.

ο άλλοτε, συμμαθητής του και πνευματικός φίλος του. Και αρχίζει και του λέει «Πάτερ, ήμεθα μαζί τότε». Πηγαίναμε στο κατηχητικό σχολείο, διαβάζαμε την Αγία Γραφή και

δυστυχώς με παρέσσερε το ρεύμα της αμαρτίας και της καταστροφής και αυτή τη στιγμή, μέχρι αυτή τη στιγμή βρίσκομαι στο βούρκο και γνώριζε ότι έχω καταστραφεί κυριολεκτικά. Μετά την αναχώρησή σου πήγα τον κατήφορο και δεν πρέπουμε να σου το πω ότι έφτασα μέχρι να κάνω πράγματα εξοφυσικά. Βλέπτηκα στα σπίτια της αμαρτίας και ξενυχτούσα στα παγκάκια κάθε πλατείας και πολλές φορές εμόφερτο με κουβαλούσαν εδώ και εκεί.

Στη συνέχεια η μητέρα μου το έμαθε αυτό και από την λύπη της απέθανε. Δεν πήγαμε είτε στην κοιβία της. Μετά από ένα διάστημα ακολούθησε τη μητέρα μου και ο πατέρας μου τον ίδιο δρόμο. Ούτε σε αυτήν την κοιβία δεν πήγα. Ό,τι σαν περιοσία μου άφησαν τα σπατάνισα όλα. Είμαι ένας καινούριος άσωτος Υιός. Δεν έχω που να κλείνω το κεφάλι. Μπορείς να μου κάνεις μία εγωσύνη. Αδερφέ μου ό,τι θέλεις.

Πάρε με λες στο Άγιον Όρος να σωθώ. Καβίρος, σε παίρνουμε πολύ χαρά. Τον παίρνει, τον παίρνει στο όρος. Δεν τον εμπιστεύτηκε πουθενά και τον πήρε στη δική του συνοδεία. Η αμαρτία γεννά θάνατον, η πολλή διαφθορά που είχε υποστεί μέσα σε ένα χρόνο αρρώστησε με την τότε επίσημο αρρώστια την θυματίωση.

Έδειξε πολύ μεγάλη μετάνοια, τον είπε πως θα τον κάνει μοναχό, ζήτησε να του δώσει το όνομα Μανασί, όπως θα ξέρετε από την Παλαιά Διαθήκη, ο Μανασής ήταν κάποτε βασιλεύτης των Εβραίων ο οποίος οδήγησε τον Ιδραήλ στην ειδωλολατρία και μετά μετενόησε. Έτσι και αυτό ζήτησε αυτό το όνομα διότι οδήγησε τον εαυτό του στο είδωλο της αμαρτίας και στη συνέχεια αφού προχώρησε η ασθένεια και δεν μπορούσε να σταθεί στα πόδια του

Αναπαύσεως, δεν ακούτε τους αγγέλους που ψάλλουν τόσο όμορφα και λέγοντας αυτά τα λόγια παρέδωσε την ψυχή του εις τα χέρια του αγαθού Πατέρα του Ουρανού.

Βλέπετε εδώ δεν είναι το μόνο γεγονός που το Άγιον Όρος έδωσε τόσες δυνατότητες να υγιάσουν ψυχές που είχαν καταστρεμένο δύο στη ζωή τους και

οι δαίμονες το Άγιον Όρος το νησούν, νησούν τους Αγίους Πατέρες που αγίασαν εκεί, νησούν και εμάς τους ταπεινούς που βρισκόμαστε σήμερα, θέλουν την καταστροφή του, αλλά αυτό το περιβόλι φρουρείται από τη Βασίλισσα του Ουρανού. Και

σήμερα έρχονται άνθρωποι, άνθρωποι ποικίλω βίο από πλευράς αμαρτίας και λοιπά. Έρχονται πολλές φορές και για περιδιά μας, έρχονται για τουρισμό, έρχονται απλώς να περάσουν εκεί ορισμένες ολίγες μοίρες. Ευχήνται από περιέργεια, αλλά το δίχτυ της Παναγίας τους πιάνει. Πολλοί ανθρωπεύω αυτούς φωτίζονται και μιλετούν μέσα τους και λένε «Μα, αυτά τα παιδιά που ζουν εδώ μέσα έχουν εγκαταλείψει τους γονείς τους, έχουν εγκαταλείψει τον κόσμο, την ανάπαυση του κόσμου, την ελευθερία,

Εμείς δεν μπορούμε να στερηθούμε το Α του Β, και αυτά τα παιδιά στερούνται τα πάντα και αγωνίζονται τόσο αχνά. Ποιος τους δίνει τη δύναμη αυτή. Οδηγούνται έτσι πάρα πολύ επιστημονικά στο Θεό και αποδίδουν εκεί τη βοήθεια και αλλάζουν κι αυτοί γνώμη, διότι ίσως πολλές φορές όταν δεν έχουμε προσωπική εμπειρία και έχουμε ακούσει διαστραμμένα πολλές φορές, έχουμε σκέψεις και ιδέες πολύ λαμφωσμένες. Γι' αυτό επιτρέπει ο Θεός να έρχεται πολλής κόσμος και ιδιαίτερα όλο ένα και πλεονάζει ο κόσμος στην επίσκεψη του Αγίου Όρους και έτσι η ωφέλεια

είναι πολύ μεγάλη και αυτοί που ωφελούνται εκεί μεταφέρουν την ωφελειά τους στο σπίτι τους, στον κύκλο τους. Και το Άγιον Όρος έχει δώσει τη μετάνοια και τον αγιασμό σε χιλιάδες ανθρώπους. Γι' αυτό ας ευλογούμε ότι στον κόσμο εναπέμεινε και αυτός ο τελευταίος μοναστικός φάρος τόσο του μοναχισμού όσο και της Ορθοδοξίας μας. Επιστρέφω στην αρχή και λέγω ότι με την ελπίδα της μετενίας ας προχωρήσουμε, ας προχωρούμε, ας αγωνιζόμαστε κι αν πέφτουμε να σηκωνούμεθα. Ο Θεός το είπε, Εβδομικοντάκης 7, να

συγχωρεί ο Σάκης, ε, του ξεφύγουνε. Με λένε ό,τι αμάρτησα, δεν με συγχωρεί, δεν καθαρίζομαι, δεν μπορώ να γλιτώσω. Όχι, δεν γλιτώνει κανείς από μόνος του από την αμαρτία, μόνο με τη δύναμη του Θεού. Συνεργεί Θεού εσμέν, είπε ο Απόστολος Παύλος. Συνεργαζόμεθα με τη δύναμη του Θεού. Κανείς από μόνος του δεν κατόρθωσε και ένα λογισμό να αποβάλει. Πολύ μάλλον ρεζωμένο πάθος. Με την ελπίδα αυτή ας αγωνιζόμαστε και ως θάκης πέσουμε να τρέχουμε στο άμυστο των ιατρείων της μετανοίας και της Ιεράς Εξομολογήσεως να χαραπευόμεθα

γιατί δεν γνωρίζουμε την ημέρα, ούτε την ώρα, ούτε τη στιγμή που θα σημάνει ο κόδωνας της αναχωρήσεως για τον άλλον κόσμο Και επειδή είναι άβυλος ο θάνατος, πρέπει να είμαστε έτοιμοι. Να ετοιμάσουμε όσο γίνεται γρηγορότερα το διαβατήριο, διότι ό,τι μας καλέσει να το έχουμε έτοιμο. και έτσι να μην μας εμποδίσει πουθενά κανένα τελώνιο, αλλά να περάσουμε άμετα και να φτάσουμε κι εμείς όπως ο αείμιστος Δημήτριος, να φτάσουμε κι εμείς να περάσουμε από αυτή την παράταξη των Αγγέλων και να φτάσουμε να προσκυνήσουμε έτσι σωσμένοι τον Δησπότη Χριστό, να τον προσκυνήσουμε, να του φιλήσουμε το

γόνατο και να μας δώσει τον Άγγελο τον Φύλακα για να μας οδηγήσει στον τόπο εκεί που θα αγαπαθούμε αιώνια.