Η Θεότης του Ιησού Β

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

In our last talk, those of us who were together will remember that we spoke about something connected with the role of Christ.

Because many people believe that the person of Jesus is not really needed, since they are what people call good people, since they believe in God, since in a certain way they keep the law: you shall not steal, you shall not commit adultery, you shall not bear false witness, you shall not kill, and so on and so on.

We said that this is not how the matter stands. Those people who think they believe in God do not believe in God, because they do not have Christ, because they reject Christ; for no one can come to God, or have any relationship with God, apart from Jesus.

Jesus is the connecting link. Everything is in His hand. He will be consulted one way or another; without the signature of Jesus nothing happens. All authority has been given to Me in heaven and on earth.

At the very least, if we human beings believe that we have a place in Paradise and that we ought somehow to lay claim to it, let us make sure we lay claim to it through Jesus, who came and went back again and is a forerunner on our behalf, as Paul writes to us in his epistle to the Hebrews.

So there are, I say it and I repeat it, many people, good people in every sense of the word. And I dare to say that by the world's standards, the way the world thinks, they are often better than many so-called Christian men and women.

There are people who have no relationship at all with Christ, no relationship at all with the Church. They come only at Pascha or Christmas, or perhaps for a Baptism or Holy Matrimony, and so on. Yet they would not hurt a fly.

And then we have Christians who never miss Matins or Vespers, and who would poke your eye out, in the full sense of the word.

Of course, we do not have these two conditions.

The camel comes along and says, there is only uphill and downhill. There is no level ground anywhere, it says. So it does not follow that either we are outside and we are good, or we are inside and we are bad. No! We will be both inside and good.

Here is the third condition, the one a person must pay attention to. From the moment a person fails to pay attention and fails to come to know the role of Christ in the world, with regard to man's return to Paradise.

Because God became man so that man might become God again. This is what a person must understand; and if his own egotism deceives him, and he says, I am a worm, well, if you are a worm and you believe it, then be careful that you are put to good use.

If your humility is only talk, woe to you on the Day of Judgement, because one day you will be judged. So a person has to learn what role Christ plays in his own return. Otherwise, let him give orders that on the day he dies they must not read over him the words that say: «Grant me the homeland for which I long, making me again a citizen of Paradise.» Or let him not be there when the priest is about to say «Grant me the homeland for which I long», «and I too, having found repentance as my companion on the way» — repentance, which brings a person back to Paradise — let him not accept this thing at all.

He should either leave—withdraw from the church at that moment—whenever, for some other reason, these words are about to be heard. As long as these words are being spoken, a person must pay attention. This is a delusion, and it rests on the following point: unfortunately, we hear it said even from theological lecterns and by prominent figures that human beings are children of God. As you heard earlier: “If he were your own child,” someone says to me, “and he had done such a thing...” Consequently...

So then, why would God not forgive His own child and instead send it down to the depths? It is His child, that is the point. Do you know that this so-called child, as the world calls it, is not in fact His child?

Because he did not receive Christ. You don't know that — and that is the whole point. Why did Christ come into the world? Who made all these things that He came into? Whose are they? Are they mine? Did you make anything, or did I make anything?

Or did anyone who has passed away make them, or will anyone who is yet to come make them? Nothing; it is all His. Whatever you see, visible and invisible, has come into being through Christ, through whom all things were made, as the Creed says.

So every human being, whoever he may be, is not a child of God; he is a creature of God, a work of God's creation, but a child of God he is not. Man lost the adoption in Paradise. From the moment the first man was cast out of Paradise, he ceased to be a child of God, and now Christ comes into the world to reconcile man with God once more.

Christ comes to sacrifice Himself so that man may regain the adoption as a son which he had lost. This is not some theory of Panagopoulos; it is the teaching of the Gospel. If anyone opens the writings of that most theological Apostle, the Apostle of Love, John, he will find the following in the first chapter, verse 12: “He came unto His own”—He came to those who were His own—“and His own received Him not.”

Into the manger with you, agreed. You have no place here, agreed. But as many as received Him, as many as accepted Him, He gave them authority, to do what? Not to cut off heads, but to become children of God. I repeat it.

But what does it mean to receive Him? “He came to His own, and His own did not receive Him. But as many as received Him, to them He gave the authority to become children of God, to those who believe in His name.” Those who believe in Christ, those who accept Christ, those who receive Christ. In what way, above all, does a person receive Christ invisibly like this? Through the oil again.

And how does this come about? Through Holy Communion. After the proper preparation, when someone receives Christ's Body and Blood, they receive Christ within them and become one with Christ: “He who eats My flesh and drinks My blood abides in Me, and I in him, and I will raise him up at the last day.”

And Paul — because someone might say that John got it wrong — now Paul comes, the one who came after him, and writes about Christmas, about the night Christ was born, in his epistle to the Galatians, chapter 4, verses 4 to 6. He writes the following.

"When the fullness of time had come." From when is that counted? From the moment when God had standing before Him the devil, Eve, and Adam, and told them what was going to happen: that from a woman would be born the One who would crush the head of the serpent, for all the damage he had done.

So when this fullness of time had come, God sent forth His Son, born of a woman. Not of a man — of a woman.

A woman does not beget. Abraham begat Isaac; it was not Sarah who begat him. Isaac begat Jacob; it was not Rebecca who begat him. Jacob begat Judah and his brothers; it was not Rachel who begat them. And yet the One who would crush the head of the serpent would be born of a woman.

Because the birth of Jesus happened the other way around. It did not come about by the will of the flesh, by blood and the rest of it, but from the Holy Spirit. So when that fullness of time had come — from that moment to this one, which by the Hebrew calendar is five thousand five hundred and eight years —

God sent forth His Son, born of a woman, born under the law. And by circumcision and by baptism He kept the law: "Suffer it to be so now," He said, "for thus it becometh us to fulfil all righteousness" — so that He might redeem them that were under the law. The law was going to shut every one of us up in hell, because nobody kept it, not even Abraham — so that we might receive the adoption as sons, that we might be made God's own children.

So we had lost it — that adoption as sons. How, then, can you say "Our Father, who art in heaven," when you are not a child of God? Of God. Because to become a child of God, and to have the right to say "Our Father, who art in heaven," and to receive answers from God, and to have eternity secured, you have to have accepted Christ. So if you put Christ second, if you don't accept Him as equal to the Father, if you have no need of Him — how do you imagine you're going to manage it? If you're willing to examine the matter to its depths, you'll see that you have been deceived. As for the fact that you get answers to your prayers — Muslims get answers too, from the master, Saint George,

and they bring him tins of oil, yet they will go to Hell together with their Muhammad. At Lourdes, too, their bodies receive healing, while their souls go to Hell. God’s mercy is one thing, and salvation is another. The Lord’s blessing and mercy—the antidoron, the blessed bread distributed after the Divine Liturgy—are one thing; Holy Communion, the forgiveness of sins, and eternal life are another. One is one thing, and the other is something else.

This is what we have to watch out for, at least anyone who says he is Orthodox and believes and cares and wants to be saved.

At one point, as he is dealing with these matters, Saint Basil the Great says this: "Whoever, then, wishes to be reverent toward God" — that is, if a person wants to stand well in God's eyes — "let him worship the Son." He should take care, Basil says, to accept and acknowledge the Son.

Whoever does not accept the Son, his worship is in vain, because God does not accept anything that is not done in the name of the Son. Let the Jehovah's Witnesses shout that they have Jehovah — they do not have Jehovah, because they do not have Christ, who is Jehovah.

So let them shout whatever they like. And this is exactly why the Orthodox Church offers the sacrifice to God the Father — but in the name of Thine only-begotten Son, in the name of Thine only-begotten Son. Everything is in the name of Christ. He is the key.

Without His signature you cannot take a single step, you cannot receive anything from God, neither for this passing life nor for eternity. And if Satan presses you and gives you an illness, and then you pray to God and it goes away, while at the same time you reject Christ — know that the healing is not from God. It is from the devil, who withdrew in order to deceive you.

A person needs to go back into Scripture. He will find that Scripture urges, guides, admonishes, points with the finger. Where should a person go, whom should he come to know? Leave God aside for a moment and learn about Christ. And when he has learned about Christ, then he will learn rightly about God.

Because Christ is the One who will reveal the Father to you. Where have you ever seen the Father, or I? And how can I even take the Father's name on my lips, if I do not have Christ as my brother? How is that possible? It is not.

There are some who want to put up a fight like this, against the questions people raise in themselves and against the questions of those around them, and so on. They do not have the strength for it; they drown in a spoonful of water. They cannot gather up the passages from Scripture and find where Scripture says the things that would answer both our own weaknesses and other people's questions.

That was the reason why, in these particular days, we spoke at such length about all those prophecies and about the prehistory of Christ, in order to present Him — and some people were scandalised by it. So it is necessary for me to gather the passages together, not simply to prove that what I am saying is true, but because that is how the matter really stands.

After all this, I would like to present Paul to you in one particular scene. If you read the account of Paul's conversion, you will find that this is exactly how it is. Did Paul not believe in God? If there was ever a man who believed in God, out of all the people we write about here, the people we read about here, it is Paul.

He was the most zealous guardian of all. And if he persecuted Christianity, he persecuted it on God's behalf — on Jehovah's behalf. And yet he was in delusion; he had been led astray. And what a person would gain if he only read Paul, and saw what Paul believed! "I was," he says, "zealous for the traditions of my fathers. I went to the extreme. I would accept nothing outside of God, and those people were the ones in error." And our Lord lay in wait for him on the road to Damascus and caught him, and he calls out to him and says: "Saul, Saul, why do you persecute me?" Paul was not persecuting anyone, as he saw it — he was defending God. "Who are you, Lord?"

"I am Jesus, whom you are persecuting."

“Why are you persecuting Me?” Do you understand, man, or do you not understand? Where will you find the other passages, and how can you justify saying, “I do not need Christ; I will manage perfectly well with the Father on my own”? Yet it was the Father who sent the Son to set all these things right. He became the Son of Man, and He will save man. He even has the authority to raise him from the dead and present him to God the Father. In the ninth chapter of the Acts of the Apostles, where this is recounted...

The passage where this event in Paul's life is recorded has some truly shattering details in it.

“Who are You, Lord?” he asks. “I am Jesus, whom you are persecuting.” But after Paul was struck motionless, the Lord said to him, “Arise and enter the city, and you will be told what you must do.” And there they will tell you what to do.

What you have been doing to them ends here. Now you will learn what you must do from this point onward.

Now blind, with scales over his eyes, he sees, yet does not see. He had gone there to arrest others, but now he himself is led by the hand into the city. And he remains there for three days, as the account goes on to tell us—three days in blindness. Now in Damascus there was one who belonged to God, as you know.

Another prophet, Ananias by name. And the Lord shows this man a vision. He shows both scenes at the same time. On one side Paul is blind and praying to the very One who seized him on the road; he has stopped praying to Jehovah now, and he prays to the One who lay in wait for him on the way.

So the Lord shows him that a man named Ananias is coming to lay his hands on him so that he may see. And at the same time He shows Ananias the same scene, He shows him Paul, how he is and how he is waiting for Ananias to come to him, to be joined to him and to give him new birth.

"Now there was a disciple in Damascus named Ananias, and the Lord said to him in a vision, 'Ananias.' And he said, 'Here I am, Lord.' And the Lord said to him, 'Get up and go to the street called Straight, and in the house of Judas look for a man from Tarsus named Saul.'"

Ananias had heard about this persecutor, Paul — Saul, rather — and he pushed back against God. He says, "Do You know where You're sending me?" He answers God back; he even corrects God. Do you know how many people there are like that today, who correct God, who correct the Panagia, the Mother of God, who correct everyone, who correct the Gospel and the Scriptures? So it is the same thing here. He says, "Lord, do You know what You're pushing me into? I have heard from many about this man, how much evil he has done to Your saints in Jerusalem; and here he has authority from the chief priests to bind all who call upon Your name." Do You know this? What a wild beast this man is! You don't go picking a fight with someone like that.

And the Lord said to him: "Go." Be quiet and go where you are told; leave your own clever ideas aside. He tells him: "Go." And Ananias shrank back — he was dust, and nothing more. "He is a chosen vessel of mine." A vessel. I don't want his cleverness. I don't want his mind. I want him as my mouthpiece, my megaphone, so that I can speak through him. And just over that one word, one of us today would have thrown Christ out. "Me, an object, a vessel, a watering can for Christ? Is that what I'm to become? So I'm nothing at all?" You are nothing, my friend. Be willing to admit it. Let a person admit it — a person taken from the earth, made of dust, living in the dust and scraping through life in misery. What is he? Man is earth. Do you understand that, my friend? And even so, he is full of pride. "This man is a chosen vessel of mine, to carry my name before nations and kings and the sons of Israel; for I will show him how much he must suffer for my name's sake." Not how comfortable his life will be — but what he has to go through for me, and what he has to endure.

Ananias departed, entered the house, laid his hands on him, and said, “Brother Saul, the Lord has sent me.” Not Jehovah; the Lord has sent me. Who is this Lord? Jesus. And who is this Jesus?

Whoever You are, it is the One who appeared to you on the road by which you were coming. It is about Him that I have something to say to you. He commends Him, He commends His own self. I do not think anyone believes that Christ was so full of ego as to commend Himself, whom we do not need, and to reject and shut out and cover over His Father, whom we do need and whom we human beings have found.

So then: "The Lord, who appeared to you on the road as you were coming, has sent me, so that you may receive your sight and be filled with the Holy Spirit." And immediately there fell from his eyes something like scales, and he received his sight. They fell from his eyes like scales, it says. His eyes were open, and he could not see. And do you know how many scales like that we ourselves have — the ones that make a man an egotist? Because we know it all, we're the better ones. And, you know, the Jesuits, and, you know, the monks up at Penteli, we wore out the flagstones up there, and this and that, and you know, and you know.

What a storm we are in, and woe to us, that we have learned it all and He does not know it.

"Then Saul was with the disciples in Damascus for some days." So Saul stayed on with the disciples. Those were the very people he had gone there to arrest, and now he has gone to keep company with them. "And immediately he preached Jesus in the synagogues, that this is the Son of God." Notice: he does not preach God here; he preaches Jesus. Paul was not sent to preach God, but to preach Christ. And when God called Paul, calling him directly, in person, it was not so that Paul would preach God Himself. He called him to preach His Son. And if a person were willing to pay attention to Paul's life alone and study it, there would be a great deal to gain from it, and he would not hold the opposite opinion.

And let no one be scandalized that we keep putting Jesus forward, since God is the cause of all things. Listen. Paul, writing one of his letters, the letter to the Galatians, says this in the first chapter. He tells things exactly as they are — not like us, who are crooks and then claim we are nothing of the sort, and swear on our mother's holy relics, and all the usual business. Here is how the matter stands: «But I make known to you, brethren, that the gospel which was preached by me is not according to man.» What he means is: these things I am telling you — I want you to know they are not mine. «For I neither received it from man, nor was I taught it.» I never went to any university. I never read anywhere the things I am teaching you now.

"But by the revelation of Jesus Christ." My Christ revealed these things to me. "For you have heard of my former way of life in Judaism." You will learn who I once was. "That beyond all measure I persecuted the Church of God and tried to destroy it."

"And I was advancing in Judaism beyond many of my own age among my people" — and I kept all of these things, "being more exceedingly zealous for the traditions of my fathers." I went to God; I went to Jehovah. "But when it pleased God, who had set me apart from my mother's womb" — God knew what I would do, He knew whom I would one day receive, and He had set me apart from my mother's womb. He knew.

"And called me through His grace." Not because of any righteousness of mine, not because I was good; He did me a kindness and called me. "Through His grace, to reveal His Son in me." This is the grace I have from God, that He revealed His Son to me, through whom I am saved, and at the same time I want you to be saved as well. This is the work God does, out of His grace, "to reveal His Son in me." It was His Son that God the Father came to reveal to me, not Himself. Why? "That I might preach Him among the nations." And not for me alone, but to take this Son, not God, but His Son, to take Him and carry Him on the wings of the winds to the nations.

And you know that he is the Apostle who ploughed through Asia, through Europe, through everything, and with many missionary journeys at that.

From this, then, it comes out clearly that John was not deceived. But even if John was deceived, or if we are interpreting him wrongly, Paul was not deceived. Paul was not deceived. He says plainly, I was a persecutor, and God did me a kindness, showed me a favour, and called me and revealed His Son to me, and He even told me, take Him now and carry Him to the nations.

And indeed it is the Apostle Paul above all who theologizes about Christ. The Evangelists speak of Him more as a man and as one working miracles, and less as God. Paul is the most theological of them all; he takes Christ and presents Him now as God.

So when a man like that comes and tells us, "Gentlemen, this is how the matter stands — pay attention to the person of Christ," can we say that we do not pay attention to Him? Because if a person knew rightly the role that Christ came into the world to play, and accepted Him, then he would also accept the Church that Christ established; he would accept His Body and His Blood; he would accept His baptism; he would accept repentance, metanoia, and the forgiveness of sins — everything Christ taught and everything Christ put in place.

But when a person rejects Christ and brings Him down, in a sense, a little lower than He is, then he takes no interest in all the rest that Christ taught and preached. So there is no other way of salvation outside the person of Jesus, whatever a person may wish to do about it.

Peter speaks of this in the Acts of the Apostles, in the fourth chapter, verse twelve.

"Filled with the Holy Spirit," it says — and that itself is proof that he was not speaking on his own. Among the other things he said, he said this: "Neither is there salvation in any other." There is no other way of salvation. "For there is no other name under heaven given among men, by which we must be saved." There is no other man, no other name, nothing else at all, apart from Jesus.

He is the one a person has to pay attention to, no matter what that person has done — even if he has crucified Christ. Because the Jews crucified Jesus. And we crucify Jesus all over again. And yet, just as among those very Jews who crucified Jesus, the ones who paid attention to the preaching of the Apostles found salvation, so we too find salvation — even though we crucify Christ again, nailing Him to the cross a second time — if we listen to the preaching of the Successors of the Apostles.

The Acts of the Apostles — I don't know whether you realise this — are still going on. Every book has an epilogue and an ending. Amen. The Acts of the Apostles have been left hanging. Open your Scripture and look at Acts: it is left unfinished.

Why is it left unfinished? Because if there were a way to keep writing down, year after year, what happens around the Church, the books would simply keep growing. So the matter of Acts has been left empty, left open.

Even today, the Acts of the Apostles continue.

When Peter, on the day of Pentecost, stepped forward and preached to them, he said: this man whom you crucified — the Lord — he is risen; and it is about him that these prophecies speak. When he took up the prophecy of the prophet Joel, he told them that this prophecy has been fulfilled today, right in front of you — the Holy Spirit who came. And even our own people here today have taken this over, and they tell us that they are going to receive the Holy Spirit two thousand years later.

At that point Peter said that it was fulfilled today — two thousand years ago this prophecy of Joel was fulfilled, that they would prophesy, young men and the rest of it. And when he took up David, who says that Your Holy One will not suffer corruption, that the Holy One will rise — that is, that Christ will rise — he sets it in its place and says: these words are not about David; David, as we know, died, and David's tomb is right here. Read the second chapter and the third chapter of Acts and you will see these things. He left them without any excuse.

The prophecies you bring forward to justify your position are wrong. The true interpretation of those prophecies is the one Peter gives there. Then he writes, in chapter two, verses thirty-seven to thirty-nine, this: "And when the Jews heard it, they were pricked in their heart." What does it mean, to be pricked in the heart? Do you know? It comes from the verb nysso, which means to pierce, to stab.

When a person is set face to face with a whole series of truths,

“He is pierced.” The verb nysso means to prick, to stab. When someone takes a spear-thrust from another man, one thrust he will survive; but many thrusts, and he will lose a great deal of blood, and in the end he will fall. Well, that is exactly what happened here: a prick, another prick, another prick — and little by little they gave in. So they were pricked in the heart by the spear-thrusts of the truth coming from Peter, who proved to them that the prophecies they were using were not on their side, but against them. That is when, it says, they were pricked in their heart and said, “Men and brethren, what shall we do?” It is true — yes, we are the ones who crucified him, in our own malice.

They said to Peter and to the rest of the brethren, "What shall we do, men and brethren?" What are we to do — if this is how the matter stands? Is what you say true? And Peter said to them, Peter answered them: Repent. There is no other way.

The classic remedy, the one and only remedy. "Repent." Is that enough? No. "And let every one of you be baptized in the name" — of Jehovah? No: "of Jesus Christ, for the forgiveness of sins, and you shall receive the gift of the Holy Spirit." So was Peter wrong too?

What is it that Christ recommends to us? Did Peter make a mistake? No, Peter made no mistake. It is our own egotism that becomes the reason we cannot understand that Christ is our salvation, that salvation comes from Christ, that in Christ there is forgiveness, and that the name of Jesus is the only name that stands in the world today.

This, then, is what he set before them, this is what he taught, this is what he reminded them of. If we as Orthodox paid even a little attention to this short passage, the one we hear at a baptism — not at our own, of course, since we were baptized as infants and other people heard it for us, but we do hear it at other people's baptisms — we would see that Paul takes up what Peter said and carries it further, saying: "Now if we died with Christ, we believe that we shall also live with Him, knowing that Christ, having been raised from the dead, dies no more; death no longer has dominion over Him."

A little before that he says: "Or do you not know that all of us who were baptized into Christ Jesus were baptized into His death? Therefore we were buried with Him through baptism into death, so that just as Christ was raised from the dead through the glory of the Father, so we too should walk in newness of life." That is to say, through Christ.

So this too, as I am telling you, is something worth noticing.

This is something that, in connection with what Peter said, we should notice all the more readily: it is Christ who gives us new birth in Baptism. It is Christ who will judge us; and it is by the power of Christ—of His burial and His Resurrection—that our Baptism is a Mystery. When a person is baptized, do you know what he is doing? What do you think?

A man might have his own opinion about it: he takes his bath, and that's that. But he is being buried. Baptizo means to bury, to plunge under. It does not mean sprinkling, as the Roman Catholics say, nor as the Protestants say. It means to bury, to immerse. "And we were buried together with Him," he says, "in the likeness of the death of Jesus."

And if you are paying attention, he says, what does “we are buried” mean? I know, of course, that the dead are buried. But were you alive before you were baptized? You were dead, even though I was speaking to you. There are two kinds of dead people: those who are physically dead, and the living dead—what we might call living cemeteries. Death is the loss of life. Take a lamp, for example: this one is dead because it has no connection to the source of life, to the light.

The other light is alive, because it is in contact with the light. Anyone who is not in contact with Christ is one of the living dead. In a few days, during the Triodion, we will hear the father say about the prodigal brother, 'He was dead, and is alive again.'

How was he dead? How could he be? He was out enjoying himself with his girlfriends. But that is precisely the point: far from his father, he was dead. The world does not understand that a human being comes into the world cut off from God—he comes spiritually dead. Thus, as the offspring of his sinful father, he has no relationship with God and must be baptized as one who is dead.

People don't know the grandmother's theology anymore. The old grandmother back in the village would call a baby girl a little dragoness and a baby boy a dragon. That theology has been forgotten, and now people call the baby a little angel. But as long as it is unbaptized, it is a little devil; it is not a little angel.

And if it really is a little angel, then why do we not take it to receive Holy Communion?

Why do they not take it to commune, if it is a little angel? Have you at least some fear of God? That child is not a little angel. It is a little devil. It comes dead, cut off from God. It has natural life; it does not have spiritual life.

And since it is dead, they bury it. In the likeness of His death. Not in the identical way, but in a like manner. Because if they buried us in the identical way that Christ was buried, in the earth, we would really die.

We would die. Instead, we are buried in a similar way, in the water, so that we enact the type without dying: in the likeness of the death of Jesus. We are buried with Him. Just as Christ was in the tomb for three days, so we too are immersed in the water three times. Then we come out as new human beings. The baptismal candle is lit and held as a symbol, and with it comes the gift of the Holy Spirit; from that moment on, everything changes. We have left the old man behind in the baptismal font.

And we came out as new people. The people of old had grasped this matter so deeply that they looked to receive their baptism as late in life as they possibly could. Constantine the Great — when was he baptized? Late. Chrysostom, the same, late.

Others too, at an advanced age.

Of course, they came to Christianity as grown men. They did not come to Christianity as children; they came as adults. One of them had been a persecutor earlier on, and who knows what else. Why did they wait? So that the baptism would take everything in, all of it at once.

But because we have no guarantee that we will live to adulthood in order to be baptized, we are baptized as infants. And because there is the Fall after Baptism—the soiling of the baptismal garment—God provided a second Baptism.

That is the Mystery of metanoia, of repentance and Holy Confession, which Gregory of Nyssa calls a bath — and a single tear that falls is equal to that bath. The tear of repentance counts as though the person had been baptized all over again. For baptism has to do with a person's sins and with ancestral sin up to the moment of baptism.

From baptism onward there are the other sins, which begin to be recorded from the age of four or five. In proportion to how the child's mind begins to turn, from the age of five the child should be going to his spiritual father. From that point on there is another baptism.

Then there is also confession, which puts right the matters and sins committed after Baptism.

Ancestral sin — and if a man is baptized as an adult and has deliberate sins as well, baptism will cleanse all of that. That is also why the feast is called the Lights, because those baptized were illumined, and because great numbers were baptized on the day of the Lights, when Christ too came down to the Jordan.

Not a baptism of repentance, of course — that was the baptism Christ received, though He had no sins at all, and He came up out of the water at once. Ours is a baptism of salvation: we are not baptized with water only, but with the Holy Spirit as well, as John says.

"I baptize you with water; He who comes after me will baptize you with the Holy Spirit and with fire." So from all these combinations, from all these passages I have set before you,

it is proved that Christ is indispensable. That is why it says, "As many of you as were baptized into Christ have put on Christ." And you have seen at once the beautiful things the Orthodox Church has: right after the baptism, they clothe the child in white.

This signifies the robe of a person's soul, that robe of the soul which he did not possess until that very hour. That is why the Church prays and says: "I behold Thy bridal chamber adorned, O my Saviour, and I have no wedding garment that I may enter therein. Make the robe of my soul to shine."

And if you read the twenty-second chapter of Matthew, you will find the passage where the king made a great banquet and invited many, and among those present there was found one man who had no wedding garment. And the king went and took hold of him and said to him, "Friend, how did you come in here without a wedding garment?" And the man said nothing at all — he was left speechless. And the king said, "Bind him hand and foot and cast him out."

This wedding garment is the garment of the soul. It is the thing that is missing, the thing Adam lost when he sinned.

On the Sunday of Cheesefare, which commemorates the casting out of Eve and of Adam from Paradise, there is a hymn where Eve weeps and says: I, wretched one, have stripped off the God-woven robe. The God-woven robe, the robe of grace. Because before they sinned they were naked and yet clothed. Neither one was ashamed before the other, nor was either afraid. It was when they sinned that they found themselves naked.

So this is the robe, the robe of the grace of the Holy Spirit, that a person puts back on by believing in Christ and being baptized in the name of Christ, just as the Apostles urged here: "Let each one be baptized in the name of Jesus Christ for the forgiveness of sins." It is not the Father who forgives sins; Christ forgives sins. And that is exactly why, in the prayer the priest says over the head of the person making confession, he says: "You, Lord, who said: whatever you loose on earth shall be loosed, and whatever you bind shall be bound — loose also this your servant."

'You, Lord, have said it' — it is Christ who is speaking. When it comes to the forgiveness of sins and eternal life, the whole matter rests with Christ.

Let me go on. I bring in another passage, from Romans 6:23. It says, the wages of sin is death. You sin, and what you buy is death. But the gift of God is eternal life. So on your side you sin, and yet if you repent, God gives you a gift from His side, and that gift is eternal life. By virtue of whom?

In Christ Jesus our Lord. You sin, and you are cut off, and so you die. And God gives you Christ as a gift, if you want Him, Christ who is life, so that you may be saved. It does not say that He does it directly Himself. No. Through Christ. And if anyone wanted to go to the Old Testament to see this same God putting Christ forward, not Himself but Christ, and calling to account those who will not listen to Christ, he would have to go to Deuteronomy 18:18.

Chapter 18 — do you know what it says there? Listen to what it says: a prophet — not Moses; Moses is the one who is writing this down — "I will raise up for them a prophet from among their brothers, like you" — that is, just like you, He says to Moses — "and I will put my word in his mouth." He will be speaking on my behalf; he isn't speaking anything foreign to me — whatever he says will be on my account. "And he shall speak to them whatever I command him" — exactly as I tell him. "And the man who will not listen to whatever that prophet speaks in my name, I myself will require it of him" — he will answer to me for it.

And so God does not show Himself as such a friend, so fatherly, when a person rejects the One whom the Father sends. And at the same time that person refuses to listen to the way that the One whom the Father sends points out to him, if he wants to return to the Father. And then John comes and writes down a few words that Christ said, and if you set them side by side with what we read from fifteen hundred years before Christ, you will find that it is true.

You should read John chapter 12, verses 44 to 48. You'll find this: "And the man who will not obey my words" — this is Christ speaking now — "the words which he shall speak in my name, I myself will require it of him." It's written right there.

And listen to another side of Christ as well. Whoever believes in me does not believe in me, but in the one who sent me. Am I something separate from Him? Do you think I am slighting Him and stealing His glory? No. In the one who sent me.

And whoever beholds Me beholds the One who sent Me. I and the Father are one, Philip. Let them say whatever they like, those parrots — what do they call them? — the Jehovah's Witnesses. Philip, I have been with you all this time, and you still have not come to know Me? I and the Father are one.

And whoever sees me sees the one who sent me. I have come as light into the world. The Father is light, the Son is light, Light of Light. When you have light coming from light, is anything missing from the light? Or is the other light empty? How do we say it in the Creed? Light of Light, true God of true God.

The words are not there by accident. I have come as light into the world, so that everyone who believes in me may not remain in darkness. He does not stay shut inside his own darkness, making up his own religion. His own religion has only Hell in it; it has no Paradise.

"And if anyone hears My words" — the things I am going to say to him — "and does not believe, I do not judge him; for I did not come to judge the world, but to save the world. He who rejects Me and does not receive My words has one who judges him" — the very one we were speaking about a moment ago.

Whoever will not listen to the words of the One I send, and so on — that person, He says, is dealing with Me. That is why, He says, he has someone who judges him. So what good is the Our Father going to do you, when you reject His Son, Jesus, whom He sent you like a plank to climb up on, so that you could come to Him and be helped?

You have no one to benefit.

Has anyone ever actually read the prayer of Christ? And this is also an answer to the person who wrote to me earlier saying that all we need is the Lord's Prayer, the 'Our Father,' and nothing else. If they had paid attention to Christ's high-priestly prayer, the prayer He offered as our great High Priest on the evening of Holy Thursday, in Gethsemane, in His agony, they would not be saying such things, because there are other prayers as well.

It isn't only the Our Father. The seventeenth chapter of John is an entire prayer that Christ offered on that night, before He was handed over, before Judas came to seize Him. And among the other things He says there, what does He say? «And this is eternal life.» What is it, Lord? «That they may know You, the only true God, and Jesus Christ whom You have sent.»

If someone wants to have eternal life, let him take care to come to know you and me. What role you played and what role I play in his salvation, if he wants to know eternal life. And at the end of that prayer He says, I am not asking for these alone. I am not only asking you, He says, to guard from the evil one these men I have with me now, the Apostles, but I am asking also for those who will believe in me through their word. Not in you, in me. All the Christians who will believe the words of the Apostles. And I ask that they too be sheltered, all who will believe in me.

So from these other passages I still have, since I intend to give one more talk,

it is proved that things are not the way people want to place them, so superficially. Pay attention, yes, to the Father, but also to the bridge He sent above all else, so that man might be united with God. Because, as I told you, Christ is, as the brother wrote, between God and the believer, but He has a way, He has a Church, He has an inn, He has the Mysteries, He has innkeepers, the clergy, and so on, and a person must pay attention to these if he wants to have the Father as well.

Otherwise they will not have Him. Because the Father does have the kingdom, prepared from the foundation of the world — but it is for the king's children, the royal sons and daughters, and we become that by the power of Christ, by the power of Jesus, the All-King, the King over all, as our Church calls Him.

And with that, we will leave it there for tonight.

Στην περασμένη μας ομιλία, όσοι ήμεθα μαζί, θα ενθυμείσθε ότι μιλήσαμε κάτι που είχε σχέση με το ρόλο του Χριστού.

Διότι πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι δεν τόσο χρειάζεται το πρόσωπο του Ιησού, εφόσον αυτοί είναι οι καλοί άνθρωποι οι λεγόμενοι, εφόσον αυτοί πιστεύουν στον Θεόν, εφόσον αυτοί τρόπον τινά εφαρμόζουν το νόμο, το ου κλέψεις, ου μοιχεύσεις, ου ψευδομαρτυρήσεις, ου φονεύσεις, ου, ου, ου.

Είπαμε ότι δεν έχει έτσι το θέμα και οι άνθρωποι αυτοί οι οποίοι πιστεύουν ότι πιστεύουν εις τον Θεόν, δεν πιστεύουν εις τον Θεόν, διότι δεν έχουν τον Χριστόν, διότι απορρίπτουν τον Χριστόν, διότι ουδείς δύναται να πάει στον Θεόν ή να έχει καμιά σχέση με τον Θεόν, άνευ του Ιησού.

Ο Ιησούς είναι ο συνδετικός κρίκος, τα πάντα είναι εν τη χειρί Του, θα ερωτηθεί ούτως ή άλλως, χωρίς τη μονογραφή του Ιησού δεν γίνεται τίποτα. Εδόθη μοι πάσα εξουσία εν ουρανώ και επί γης.

Τουλάχιστον εμείς οι άνθρωποι, αν πιστεύουμε ότι έχουμε μια θέση στον Παράδεισο και θα πρέπει να τη διεκδικήσουμε κατά κάποιον τρόπο, ας φροντίσουμε να τη διεκδικήσουμε διαμέσου του Ιησού, ο οποίος ήρθε και ξαναπήγε και είναι πρόδρομος υπέρ ημών, όπως μας γράφει ο Παύλος στην προς Εβραίους επιστολή του.

Υπάρχουν λοιπόν, λέγω και επαναλαμβάνω, πολλοί άνθρωποι, καλοί άνθρωποι με όλη τη σημασία της λέξεως. Και τολμώ να πω ότι κατά κόσμον, όπως σκέφτεται ο κόσμος, είναι πολλές φορές καλύτεροι από πολλούς λεγόμενους χριστιανούς και χριστιανές.

Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι δεν έχουν καμιά σχέση με τον Χριστό, καμιά σχέση με την Εκκλησία. Είναι του Πάσχα, των Χριστουγέννων, ξέρω γω, σε κάνα βάπτιση, σε κάνα γάμο κλπ. Αλλά δεν πειράζουνε μυρμήγκι.

Και έχουμε χριστιανούς που δεν λείπουν από όρθρο και από εσπερινό και που σου βγάζουν το μάτι με όλη τη σημασία της λέξεως.

Βέβαια, δεν έχουμε τις δύο αυτές καταστάσεις.

Η καμήλα έρχεται και λέγει, μόνο ανήφορος και κατήφορος υπάρχει. Ίσομα λέει δεν είναι. Πουθενά. Δεν έπαιρνε λοιπόν ότι ή θα είμεθα έξω και θα είμεθα καλοί, ή θα είμεθα μέσα και θα είμεθα κακοί. Όχι! Θα είμαστε και μέσα και καλοί.

Εδώ είναι η τρίτη κατάσταση την οποία πρέπει να προσέξει ο άνθρωπος. Από τη στιγμή την οποία δεν θα προσέξει ο άνθρωπος και δεν θα γνωρίσει το ρόλο του Χριστού εις τον κόσμο, αναφορικώς με την επιστροφή του ανθρώπου εις τον Παράδεισο.

Διότι ο Θεός έγινε άνθρωπος για να ξαναγίνει ο άνθρωπος Θεός. Αυτό πρέπει να το καταλάβει και αν τον γελάει ο εγωισμός του και να λέει, εγώ το σκουλήκι, αν είσαι σκουλήκι και το πιστεύεις, πρόσεξε να αξιοποιηθείς.

Αν ταπεινολογείς, αλίμονό σου εν ημέρα Κρίσεως, διότι θα κριθείς κάποια μέρα. Θα πρέπει λοιπόν να μάθει ο άνθρωπος τι ρόλο παίζει ο Χριστός στην επιστροφή του. Ή να δώσει εντολή την ημέρα που θα πεθάνει να μην διαβαστεί εκείνο που λέγει: «Ποθεινὴν πατρίδα παράσχου μοι, Παραδείσου πάλιν ποιῶν πολίτην με». Ή να μην βγαίνει όταν πρόκειται να πει ο ιερεύς «Ποθεινὴν πατρίδα παράσχου μοι», «εὑρὼν κἀγὼ διὰ τῆς μετανοίας συνοδόν», η οποία επιστρέφει στον Παράδεισο, να μην το δέχεται αυτό το πράγμα.

Αυτό το πράγμα ή να βγαίνει, να αφορίζεται την ώρα εκείνη από ναόν, όταν θα πρόκειται για κάποιον άλλο λόγο να ακουστεί αυτός ο λόγος. Όσο αυτός λέγεται, ο λόγος θα πρέπει ο άνθρωπος να προσέχει. Είναι η πλάνη και στηρίζεται στο σημείο το εξής: ακούγεται, δυστυχώς, και από θεολογικούς θρόνους και από μεγάλα πρόσωπα ότι οι άνθρωποι είναι παιδιά του Θεού. Όπως είδατε γρηγορότερα, «Αν ήταν δικό σου», μου λέει, «παιδί δικό μου και έκανε...». Κατά συνέπεια...

Κατά συνέπεια, ο Θεός γιατί το παιδί του να μην το συγχωρήσει και να το στείλει στα τάρταρα; Είναι παιδί του, αυτό είναι το θέμα. Γνωρίζεις ότι δεν είναι παιδί του αυτό το παιδί το λεγόμενο από τον κόσμο;

Εφόσον τον Χριστό δεν τον εδέχτηκε. Δεν το γνωρίζεις, αυτό είναι το θέμα. Γιατί ήρθε ο Χριστός στον κόσμο; Ποιος τα έφτιαξε αυτά όπου ήρθε εδώ; Τίνος είναι; Δικά μου; Έφτιαξες εσύ τίποτα ή εγώ τίποτα;

Ή έφτιαξε κανένας που επέρασε ή κανένας που θα έρθει να φτιάξει; Τίποτα, δικά του όλα. Ό,τι και αν βλέπεις, ορατόν και αόρατον, έχει γίνει δια του Χριστού, δι' ου τα πάντα εγένετο, που λέγει το Πιστεύω.

Κάθε λοιπόν άνθρωπος, οποιοσδήποτε, δεν είναι παιδί του Θεού, είναι πλάσμα του Θεού, είναι δημιούργημα του Θεού, παιδί του Θεού δεν είναι. Έχασε την υιοθεσίαν ο άνθρωπος στον Παράδεισο. Από τη στιγμή που ο πρώτος άνθρωπος εξεβλήθη του Παραδείσου, έπαυσε να είναι παιδί του Θεού, και έρχεται τώρα ο Χριστός εις τον κόσμο να ξανασυμφιλιώσει τον άνθρωπο με τον Θεό.

Έρχεται ο Χριστός να θυσιαστεί προκειμένου ο άνθρωπος να απολάβει την υιοθεσία την οποία είχε χάσει. Δεν είναι Παναγοπούλειος θεωρία αυτή, είναι του Ευαγγελίου η θεωρία αυτή. Αν θα ανοίξει κανείς τον Θεολογικότατον Απόστολο, τον Απόστολο της Αγάπης, τον Ιωάννη, στο πρώτο κεφάλαιο, θα βρει στο στίχο 12 το εξής: Εις τα ίδια ήλθε, στα δικά του ήλθε, και οι ίδιοι αυτόν ου παρέλαβον.

Στο παχνί θα πάρτε σύμφωνο. Δεν έχεις καμία θέση εδώ. Σύμφωνο. Όσοι δε έλαβον αυτόν, όσοι τον παραδέχτηκαν αυτόν, έδωκεν αυτοίς εξουσίαν, τι, να κόβουν κεφάλια, γούρις, τέκνα Θεού γενέσθαι. Το επαναλαμβάνω.

Αλλά λαμβάνω, εις τα ίδια ήλθε και οι ίδιοι αυτόν ού παρέλαβον. Όσοι δε έλαβον αυτόν, έδωκεν αυτοίς εξουσίαν τέκνα Θεού γενέσθαι, τοις πιστεύουσιν εις το όνομα αυτού. Όσοι πιστέψουν στον Χριστό, όσοι παραδεχτούν τον Χριστό, όσοι λάβουν τον Χριστό. Με τι τρόπο κατεξοχήν ο άνθρωπος λαμβάνει τον Χριστό έτσι αοράτως; Δια του ελαίου πάλι.

Και πώς γίνεται αυτό; Διά της Θείας Κοινωνίας. Όταν κοινωνεί το σώμα του και το αίμα του, κατόπιν της θετικής προετοιμασίας, λαμβάνει τον Χριστό μέσα του και γίνεται ένα με τον Χριστό, «ο τρώγων μου τη σάρκα και πίνων μου το αίμα, εν εμοί μένει καγώ εν αυτώ, και εγώ αναστήσω αυτόν εν τη εσχάτη ημέρα».

Ο Παύλος, γιατί μπορεί να πει κανείς, λάθος έκαμε ο Ιωάννης, έρχεται ο Παύλος τώρα, ο μετά τον έναν, και γράφει τα Χριστούγεννα τη νύχτα που εγεννήθη ο Χριστός, στην προς Γαλάτας επιστολή του, στο κεφάλαιο 4, εδάφιο 4 έως 6, τα εξής.

Όταν ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, από πότε μετράει, από τότε που είχε μπροστά του το διάβολο, την Εύα και τον Αδάμ, που τους είπε τι μέλλει να γίνει, ότι θα γεννηθεί εκ γυναικός αυτός που θα συντρίψει την κεφαλή του όφεως, για τη ζημιά που έκανε.

Όταν ήρθε λοιπόν αυτό το πλήρωμα του χρόνου, εξαπέστειλε ο Θεός τον Υιόν αυτού, γενόμενον εκ γυναικός. Όχι εξ ανδρός, εκ γυναικός.

Γυναίκα δεν γεννά, Αβρά με γέννησε η Σάκ, δεν έγεννησε η Σάρα Η Σάκα γέννησε η Ακώ, δεν έγεννησε η Ρεβέτα Η Ακώ δεν γέννησε η Ούδα και τους αδελφούς αυτού, δεν έγεννησε η Ραχή Όμως αυτός που θα συντρίψει την κεφαλή του όφεως θα γεννηθεί εκ γυναικός.

Διότι η γέννηση του Ιησού έγινε κατά ανάποδον τρόπον. Δεν έγινε κατόπιν θελήματος σαρκός, εξ αιμάτων και λοιπά, Αλλά εκ πνεύματος αγίου Όταν λοιπόν ήρθε το πλήρωμα αυτό του χρόνου, από τότε μέχρι τότε, που είναι κατά το εβραϊκό ημερολόγιο 5.508 χρόνια,

εξαπέστειλε ο Θεός τον Υιόν αυτού, γενόμενον εκ γυναικός, γενόμενον υπό νόμον. Και περιτομή και βάπτισμα, εφήρμοσε το νόμο, άφες άρτι, πρέπει να ποιήσουμε πάσα δικαιοσύνη, ίνα τους υπό νόμον εξαγοράσει. Ο νόμος ήθελε όλους να τους χτίζει στην κόλαση, διότι κανένας δεν τον εφήρμοζε, ούτε ο Αβραάμ, ίνα την υιοθεσίαν απολάβωμεν.

Την είχαμε χάσει λοιπόν την υιοθεσία. Πώς λοιπόν μπορεί να λες το Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς, εφόσον δεν είσαι παιδί του Θεού; Του Θεού. Γιατί για να γίνεις παιδί του Θεού και να δικαιούσαι να λες το Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς, και να έχεις απαντήσεις θεϊκές και να έχεις εξασφαλισμένη την αιωνιότητα, πρέπει να έχεις παραδεχτεί τον Χριστό. Εφόσον τον Χριστό λοιπόν τον βάνεις δεύτερον, δεν τον δέχεσαι ισότιμον, δεν σου χρειάζεται, πώς εσύ τα καταφέρνεις; Αν λοιπόν θέλεις να εξετάσεις το βάθος, θα δεις ότι είσαι γελασμένος. Το ότι παίρνεις απαντήσεις στις προσευχές σου, και οι Μωαμεθανοί παίρνουν από τον αφέντη, τον Άγιο Γιώργη,

και του πάνε και τενεκέδες λάδι, και θα πάνε στην κόλαση μαζί με το Μεμέτη τους. Και στη Λούρδη παίρνουν τα σώματά τους ίαση, και οι ψυχές τους πάνε στην κόλαση. Άλλο έλεος Θεού και άλλο σωτηρία. Άλλο ευλογία Κυρίου και έλεος, το αντίδωρο, και άλλο η Θεία Κοινωνία, η άφεση αμαρτιών και ζωή αιώνια. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο.

Αυτό πρέπει να το προσέχουμε, τουλάχιστον εκείνος ο οποίος λέγει ότι είναι Ορθόδοξος και πιστεύει και ενδιαφέρεται και θέλει να σωθεί.

Μέγας Βασίλειος σε μια στροφή επάνω σε αυτά λέγει το εξής: «Ὅστις οὖν εὐσεβεῖν εἰς Θεὸν βούλεται, εάν θέλει δηλαδή να είναι ευπρόσωπος στα μάτια του Θεού, προσκυνείτω τὸν Υἱόν». Να προσέξει, λέει, να παραδεχτεί τον Υιόν.

Επιού παραδέχεται τη λατρεία νοπαθή, διότι ο Θεός ότι δεν γίνεται εντονώματη του Υιού δεν το δέχεται. Ας φωνάζουν οι Ιεχωβίτες ότι έχουν τον Ιεχωβά, δεν τον έχουν τον Ιεχωβά, διότι δεν έχουν τον Χριστόν, Ιεχωβά.

Γι' αυτό ακριβώς ας φωνάζουν ό,τι θέλουν. Γι' αυτό και η Ορθόδοξος Εκκλησία κάνει τη θυσία στο Θεό Πατέρα. Αλλά εν τω ονόματι του μονογενούς σου Υιού, εν τω ονόματι του μονογενούς σου Υιού, εν τω ονόματι του Χριστού τα πάντα, αυτός είναι το κλειδί.

Χωρίς τη μονογραφία αυτού βήμα δεν μπορείς να κάνεις, τίποτα από το Θεό δεν μπορείς να λάβεις, ούτε πρόσκαιρο ούτε αιώνιο. Το αν σε πιέζει ο σατανάς και σου δίνει μια ασθένεια, και όταν προσευχηθείς στο Θεό φεύγει, όταν απορρίψεις ταυτόχρονα τον Χριστό, γνώριζε ότι η ίαση δεν είναι από το Θεό, είναι από το διάβολο που έφυγε για να σε πλανέσει.

Θέλει ο άνθρωπος να ανατρέξει μέσα στη γραφή. Θα βρει ότι η γραφή προτρέπει, οδηγεί, νουθετεί, δακτυλοδεικτεί. Πού να πάει ο άνθρωπος, ποιον να γνωρίζει; Άσε τον Θεό στην άκρη, μάθε για τον Χριστό. Και όταν μάθει για τον Χριστό θα μάθει σωστά για τον Θεό.

Διότι αυτός είναι ο οποίος θα σου αποκαλύψει τον Πατέρα. Πού τον είδες εσύ τον Πατέρα και εγώ; Και πώς μπορώ να τον πιάσω στο στόμα, τον Πατέρα, αν δεν έχω αδελφό τον Χριστό; Πώς είναι δυνατόν; Δεν μπορεί.

Ορισμένοι που θέλουν να κάνουν τέτοιον αγώνα εναντίον των ερωτημάτων των ιδίων των ανθρώπων Και των άλλων του περιβάλλοντος κλπ. Αυτά δεν έχουν τη δύναμη και πνίγονται σε μια κουταλιά νερό και δεν μπορούν να σταχυολογήσουν μέσα από τη γραφή, να βρουν λέγει πουθενά η γραφή αυτά τα οποία μπορούμε να αναιρέσουμε και τις δικές μας τις αδυναμίες και των άλλων τα ερωτήματα.

Αυτός ήταν ο λόγος εξαιτίας των ημερών αυτών που κατεξοχήν μιλήσαμε για τόσες προφητείες και την προϊστορία του Χριστού για να τον παρουσιάσουμε, που εσκανδαλίστησαν ορισμένοι και είναι ανάγκη να σταχυολογήσω, όχι απλώς για να αποδείξω του λόγου το αληθές ότι έτσι έχει το θέμα.

Μετά από αυτά θα ήθελα να σας παρουσιάσω τον Παύλο σε μια σκηνή. Αν διαβάσει ο άνθρωπος του Παύλου την επιστροφή, θα βρει ότι έτσι έχει το θέμα. Ο Παύλος δεν πίστευε στο Θεό; Αν υπήρξε ένας άνθρωπος που πίστευε στο Θεό, από αυτούς που γράφουμε εδώ μέσα, που διαβάζουμε εδώ, είναι ο Παύλος.

Υπήρξε ο πιο ζηλωτής κηδεμών. Και αν εδίωκε τον χριστιανισμό, τον εδίωκε για λογαριασμό του Θεού. Για λογαριασμό του Ιεχωβά. Και όμως ήταν πλανεμένος. Και τι δεν θα κέρδιζε ο άνθρωπος, αν διάβαζε τον Παύλο μόνο, τι πίστευε ο Παύλος; «Ήμουν», λέει, «ζηλωτής στις πατρικές μου παραδόσεις, ήμουνα στα άκρα, δεν εδεχόμουνα τίποτα έξω από τον Θεό, και αυτοί ήταν πλανημένοι». Και του έκανε το καρτέρι ο Κύριός μας προς τη Δαμασκόν και τον συνέλαβε και του φωνάζει και του λέει: «Σαούλ, Σαούλ, τι με διώκεις;» Δεν δίωκε κανέναν ο Παύλος, όμως υπεστήριζε τον Θεό. «Ποιος είσαι, Κύριε;»

Εγώ ειμι Ιησούς, ον συ διώκεις.

Τι με διώκεις; Καταλαβαίνεις, άνθρωπε, ή δεν καταλαβαίνεις; Πού θα βρίσκεις τα άλλα τα εδάφια και πώς δικαιολογείς ότι δεν μου χρειάζεται ο Χριστός και εγώ θα τα βγάλω με τον Πατέρα καλά πέρα; Εφόσον αυτός έστειλε τον Υιόν να τακτοποιήσει όλα τα θέματα αυτά. Αυτός έγινε Υιός ανθρώπου και αυτός θα σώσει τον άνθρωπο και έχει δικαιώματα μέχρι και να τον αναστήσει ακόμη και να τον παραδώσει τω Θεώ και Πατρί. Στο θήτα κεφάλαιο των Πράξεων που αναφέρεται...

Που αναφέρεται αυτό το γεγονός του Παύλου, έχει πολύ συνταρακτικά έτσι σημεία.

«Τις είσαι, Κύριε;» λέει. «Εγώ ειμι Ιησούς, ον συ διώκεις». Αλλά αφού καθηλώθηκε, του λέει: «Ανάστηθι και είσελθε εις την πόλιν, και λαληθήσεταί σοι τι σε δει ποιείν». Και εκεί θα σου πούνε τι θα κάνεις.

Μέχρι εδώ φτάνει ό,τι έκαμες σ’ αυτούς· τώρα θα μάθεις τι θα κάνεις από εδώ και κάτω.

Τυφλός πλέον, λέπια στα μάτια, βλέπει μα δεν βλέπει. Αυτός πήγε να συλλάβει, χειραγωγείται τώρα και εισέρχεται. Και μένει τρεις ημέρες, όπως αναφέρει εδώ στη συνέχεια. Μένει τρεις ημέρες τυφλός. Μέσα στην Δαμασκό ήταν ένας δικός του, όπως ξέρετε, του Θεού.

Ένας προφήτης άλλος, Ανανίας ονόματι. Που ο Κύριος του δείχνει ένα όραμα αυτουνού. Ταυτόχρονα δείχνει και τις δυο σκηνές. Ο μεν Παύλος τυφλός και προσεύχεται σε εκείνον ο οποίος τον συνέλαβε καθ' οδόν, έπαψε να προσεύχεται τώρα στον Ιεχωβά, προσεύχεται σε εκείνον που τούκαμε το καρτέρι στο δρόμο.

Του δείχνει λοιπόν ότι έρχεται ένας ονόματι Ανανίας να βάλει τα χέρια του για να δει. Ταυτόχρονα δείχνει το ίδιο σκηνικό στον Ανανία, τον Παύλο, πώς είναι και περιμένει να πάει για να συνδεθεί, να τον αναγεννήσει.

Ήν δε τις μαθητής εν Δαμασκώ ονόματι Ανανίας, και είπε προς αυτόν εν οράματι ο Κύριος: «Ανανία». Ο δε είπε: «Ιδού εγώ, Κύριε». Ο δε Κύριος είπε προς αυτόν: «Αναστάς πορεύθητι επί την ρύμην την καλουμένην Ευθείαν και ζήτησον εν οικία Ιούδα Σαύλον ονόματι Ταρσέα».

Ο Ανανίας είχε μάθει περί του διώκτου αυτού, Παύλου — Σαύλου μάλλον — και αντέστη στον Θεό και λέει: «Ξέρεις πού με στέλνεις;» Του αντιμιλά και διορθώνει και τον Θεό αυτός. Ξέρεις πόσοι τέτοιοι υπάρχουν που διορθώνουν τώρα τον Θεό, την Παναγία διορθώνουν, τους πάντας διορθώνουν, το Ευαγγέλιο, τις Γραφές; Το ίδιο λοιπόν κι αυτός λέει: «Ξέρεις, Κύριε, σε τι με σπρώχνεις; Ακήκοα από πολλών περί του ανδρός τούτου, όσα κακά εποίησε τοις αγίοις σου εν Ιερουσαλήμ, και ώδε έχει εξουσίαν παρά των αρχιερέων δήσαι πάντας τους επικαλουμένους το όνομά σου». Το ξέρεις αυτό; Τι θηρίο είναι αυτός! Δεν πας να τα βάλεις με αυτόν.

Καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ὁ Κύριος· «Πορεύου». Κλείσ’ το και πήγαινε εκεί που σου λένε· άσε τις εξυπνάδες τις δικές σου. Του λέει: «Πορεύου». Μαζεύτηκε· σκόνη ήταν. «Σκεῦος ἐκλογῆς μοι ἐστίν». Σκεύος. Δεν θέλω τις εξυπνάδες του. Δεν θέλω το νου του. Το χωνί του θέλω, να μιλήσω εγώ δι’ αυτού. Και μόνο τη λέξη αυτή ένας δικός μας θα τον πέταγε τον Χριστό. «Εγώ αντικείμενο, σκεύος, καταβρεχτήρι του Χριστού θα γίνω εγώ; Ότι εγώ δεν είμαι τίποτα;» Τίποτα δεν είσαι, άνθρωπε. Να θέλεις να το παραδεχτείς. Να το παραδεχτεί ο άνθρωπος, ο εκ της γης, από χώμα και σε χώμα να κατοικεί και να μιζέρει. Τι είναι; Γη ο άνθρωπος. Ξέρεις, άνθρωπε; Και εν τούτοις έχει τόσο εγωισμό. «Σκεῦος ἐκλογῆς μοι ἐστὶν οὗτος, τοῦ βαστάσαι τὸ ὄνομά μου ἐνώπιον ἐθνῶν τε καὶ βασιλέων υἱῶν τε Ἰσραήλ· ἐγὼ γὰρ ὑποδείξω αὐτῷ ὅσα δεῖ αὐτὸν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματός μου παθεῖν». Όχι πόσο θα καλοπεράσει· τι έχει να πάθει για μένα και να υποφέρει.

Απήλθε ο Ανανίας και εισελθών εις την οικίαν και επιθείς επ’ αυτόν τας χείρας είπε: «Σαούλ αδελφέ, ο Κύριος απέσταλκέ με». Όχι ο Ιεχωβά· ο Κύριος απέσταλκέ με. Ποιος είναι αυτός ο Κύριος; Ο Ιησούς. Ποιος είναι αυτός ο Ιησούς;

Όποιος είσαι, αυτός που σου φανερώθηκε εν τη οδώ η ήρχου, στον δρόμο που ερχόσουν Περί αυτού έχω να σου μιλήσω, αυτόν συνιστά, τον εαυτόν του συνιστά, δεν νομίζω να το πιστεύει κανείς ο Χριστός τόσο εγωιστή, να συνιστά τον εαυτόν του που δεν χρειάζεται και να απορρίπτει και να αποκλείει και να σκεπάζει τον πατέρα του που χρειάζεται και το βρήκαμε εμείς οι άνθρωποι.

Κύριος λοιπόν, ο οφθείς σοι εν τη οδώ η ήρχου, απέσταλκέ με, όπως αναβλέψεις και πλησθείς Πνεύματος Αγίου. Και ευθέως απέπεσον από των οφθαλμών αυτού ωσεί λεπίδες, ανέβλεψέ τε. Έπεσαν, λέει, σαν λέπια από τα μάτια του· ανοιχτά τα μάτια του και δεν έβλεπε. Ξέρετε πόσες τέτοιες λεπίδες έχουμε εμείς που κάνουν τον εγωιστή, που τα ξέρουμε και εμείς είμαστε καλύτεροι και ξέρεις τους Ιησουίτες και ξέρεις τη Καλόγερη στην Πεντέλη, φάγαμε τα λιθάρια εκεί πέρα και τα αυτά και ξέρεις και ξέρεις.

Φουρτούνα μας και αλίμονό μας που τα μάθαμε εμείς και αυτός δεν τα ξέρει.

Εγένετο δε ο Σαύλος μετά των εν Δαμασκώ μαθητών ημέρας τινάς. Έμεινε έπειτα ο Σαύλος με τους μαθητάς· εκείνους πήγε να πιάσει, τώρα πήγε στη συντροφιά. Και ευθέως εν ταις συναγωγαίς εκήρυσσε τον Ιησούν, ότι ούτός εστιν ο Υιός του Θεού. Δεν εκήρυξε τον Θεόν τώρα, κηρύττει τον Ιησού. Ο Παύλος δεν απεστάλη να κηρύξει τον Θεό, να κηρύξει τον Χριστό. Και τον Παύλο δεν τον εκάλεσε ο Θεός απευθείας για να κηρύξει τον εαυτό του. Τον κάλεσε για να κηρύξει τον Υιόν του. Και μόνο τη ζωή του Παύλου, εάν ήθελε κανείς να προσέξει και να μελετήσει, πολλά είχε να ωφεληθεί και να μην έχει αντίθετη γνώμη.

Και να μην σκανδαλίζεται γιατί προβάλλουμε τον Ιησούν, εφόσον ο Θεός είναι η αιτία όλων. Ακούστε. Γράφοντας μια επιστολή του ο Παύλος προς Γαλάτας, στο πρώτο κεφάλαιο λέγει το εξής. Ξέρεις και τα πράγματα, όχι πόσο είμαστε λωποδύτες να λέμε ότι δεν είμαστε, και ορκιζόμαστε στα άγια λείψανα της μάνας μας εμείς και τα συνηθισμένα. Όπως έχουν τα πράγματα: «Γνωρίζω δε υμίν, αδελφοί, το Ευαγγέλιον το ευαγγελισθέν υπ’ εμού, ότι ουκ έστιν κατ’ άνθρωπον». Αυτά λέει που σας λέγω· θέλω να γνωρίζετε ότι δεν είναι δικά μου. «Ουδέ γαρ εγώ παρά ανθρώπου παρέλαβον αυτό, ούτε εδιδάχθην». Σε κανένα πανεπιστήμιο δεν επήγα. Δεν διάβασα πουθενά αυτά που σας διδάσκω τώρα.

Αλλά δι' αποκαλύψεως Ιησού Χριστού, ο Χριστός μου τα απεκάλυψε αυτά τα πράγματα. Ηκούσατε γαρ την εμήν αναστροφήν ποτέ εν τω Ιουδαϊσμώ. Θα μάθετε ποιος ήμουν εγώ. Ότι καθ' υπερβολήν εδίωκον την εκκλησίαν του Θεού και επόρθουν αυτήν.

και προέκοπτον εν τω Ιουδαϊσμώ υπέρ πολλούς συνηλικιώτας εν τω γένει μου και ήμουνα εγώ τηρητής όλων αυτών, περισσότερον ζηλωτής υπάρχων των πατρικών μου παραδόσεων. Πήγα στον Θεό, πήγα στον Ιεχωβά. Ότε δε ευδόκησεν ο Θεός, ο αφορίσας με εκ κοιλίας μητρός, ήξερε ο Θεός τι θα κάνω εγώ, ποιον θα δεχτώ μια ημέρα και με είχε ξεχωρίσει από την κοιλιά της μάνας μου, το ήξερε.

Και καλέσας δια της χάριτος αυτού, όχι απ' τη δικαιοσύνη μου γιατί ήμουνα καλός, έκαμε καλοσύνη αυτός και με κάλεσε Δια της χάριτος αυτού, αποκαλύψαι τον Υιόν αυτού εν εμοί Αυτή τη χάρη έχω στο Θεό, ότι μου απεκάλυψε τον Υιό Του, δια του οποίου εγώ σώζομαι και ταυτοχρόνως θέλω να σωθείτε κι εσείς Αυτή την εργασία κάνει ο Θεός της Χάριτος αυτού, αποκαλύψαι τον Υιόν αυτού εν εμοί. Τον Υιόν του ήρθε να μου αποκαλύψει, όχι τον εαυτόν του, ο Θεός Πατήρ. Γιατί, ίνα ευαγγελίζωμαι αυτόν εν τοις έθνεσιν, και όχι μόνο για μένα, να τον πάρω και να τον μεταφέρω αυτόν τον Υιόν, όχι τον Θεόν, τον Υιόν αυτού να τον πάρω και να τον μεταφέρω επί πτερύγων ανέμων στα έθνη.

Και ξέρετε ότι είναι ο Απόστολος ο οποίος όργωσε στην Ασία, την Ευρώπη, τα πάντα και μάλιστα με πολλές περιοδείες.

Εξ αυτού λοιπόν βγαίνει καθαρά ότι ούτε ο Ιωάννης επλανήθη, αλλά και αν επλανήθη ο Ιωάννης ή εμείς κακώς τον ερμηνεύουμε, δεν επλανήθηκε ο Παύλος. Ο Παύλος δεν επλανήθη, λέγει καθαρά ότι εγώ ήμουν διώκτης και ο Θεός έκαμε καλοσύνη, χατήρι, και με εκάλεσε και μου απεκάλυψε τον Υιόν Του και μου είπε μάλιστα πάρ' τον αυτόν τώρα και να τον μεταφέρεις στα Έθνη.

Και πράγματι ο Χριστός θεολογείται κατ' εξοχήν από τον Απόστολο Παύλο. Οι Ευαγγελιστές τον αναφέρουν περισσότερο ως άνθρωπο και θαυματουργούντα και ολιγότερον ως Θεό. Ο Παύλος είναι ο θεολογικότατος, παίρνει τον Χριστό και τον παρουσιάζει πλέον ως Θεό.

Πώς λοιπόν όταν ένας τέτοιος έρχεται και μας λέει έτσι έχει το θέμα, κύριοι, προσέξτε το πρόσωπο του Χριστού, μπορούμε να πούμε εμείς δεν το προσέχουμε; Γιατί αν ο άνθρωπος γνώριζε σωστά το ρόλο του Χριστού που ήρθε να παίξει τον κόσμο και τον εδέχετο, θα αποδεχτεί και την εκκλησία του που έχει θεσπίσει, θα αποδεχτεί και το σώμα του και το αίμα του, θα αποδεχτεί το βαπτισμό του, θα αποδεχτεί τη μετάνοια, την άφεση των αμαρτιών, όλα όσα έχει διδάξει και έχει τοποθετήσει ο Χριστός.

Απορρίπτοντας όμως και κατεβάζοντας το Χριστό κατά κάποιον τρόπο λίγο χαμηλότερα, δεν ενδιαφέρεται για τα υπόλοιπα τα οποία έχει διδάξει και έχει κηρύξει ο Χριστός. Δεν υπάρχει λοιπόν άλλος τρόπος σωτηρίας έξω από το πρόσωπο του Ιησού, ό,τι θέλει να κάνει ο άνθρωπος.

Ο Πέτρος αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων, στο ΔΕΛΤΑ κεφάλαιο, στίχος 12.

Πλησθείς, λέει, Πνεύματος Αγίου, και αυτό είναι απόδειξη ότι ήταν μοναχός του. Μέσα στα άλλα που είπε, είπε το εξής. Ουκ εστίν, εν άλλο, ουδενή η σωτηρία Δεν υπάρχει άλλος τρόπος σωτηρίας. Ουδέ γαρ όνομά εστιν έτερον υπό τον ουρανόν το δεδομένον εν ανθρώπιν, ενώ δίστοθη είναι ημάς Δεν υπάρχει άλλος άνθρωπος, άλλο όνομα, άλλο τίποτα, εκτός από τον Ιησού.

Αυτός είναι που πρέπει να προσέξει ο άνθρωπος, οτιδήποτε κι αν έχει κάνει, έστω κι αν έχει σταυρώσει τον Χριστό. Διότι οι Ιουδαίοι εσταύρωσαν τον Ιησού. Εμείς ανασταυρώνουμε τον Ιησού. Και εν τούτοις, όπως και μεταξύ των Ιουδαίων που σταύρωσαν τον Ιησού βρήκαν σωτηρία όσοι επρόσεξαν το κήρυγμα των Αποστόλων, έτσι και εμείς βρίσκουμε σωτηρία, ας ανασταυρώνουμε τον Χριστό εκ νέου, εάν ακούσουμε το κήρυγμα των Διαδόχων των Αποστόλων.

Οι Πράξεις των Αποστόλων, δεν ξέρω αν ξέρετε, συνεχίζονται. Όλα τα βιβλία έχουν επίλογον και τέλος. Αμήν. Οι Πράξεις των Αποστόλων έχουν μείνει εκκρεμείς. Ανοίξτε το Ευαγγέλιό σας και κοιτάξτε τις Πράξεις, μένουν εκκρεμείς.

Γιατί μένουν εκκρεμείς; Διότι αν υπήρχε τρόπος να γράφονται στη συνέχεια μέσα στα χρόνια το τι γίνεται γύρω από την Εκκλησία, θα συνέχιζαν τα βιβλία να μεγάλωναν. Και έχει μείνει κενό, ανοιχτό το θέμα των Πράξεων.

Σήμερα ακόμη, οι Πράξεις των Αποστόλων συνεχίζονται.

Όταν ο Πέτρος, την ημέρα της Πεντηκοστής, βγήκε στην επιφάνεια και τους κήρυξε και τους λέει: «Κύριε, αυτόν που εσείς εσταυρώσατε, αυτός ανέστη», και περί αυτού ομιλούν, όταν επήρε την προφητεία του προφήτου Ιωήλ και τους είπε ότι η προφητεία αυτή επληρώθη σήμερα ενώπιόν σας, το Πνεύμα το Άγιο που ήρθε, και το έχουν πάρει και οι δικές μας σήμερα και μας λένε ότι θα λάβουν Πνεύμα Άγιο μετά από 2.000 χρόνια.

Κάτι σημείο ο Πέτρος είπε ότι επληρώθη σήμερα, προ 2.000 ετών, επληρώθη η προφητεία αυτή του Ιωήλ, ότι θα προφητεύουν ένα νήσιστας και και και και, όταν επήρε τον Δαβίδ, που λέγει ότι δεν θα υποστεί φθοράν το οσιόν σου, ότι θα αναστηθεί το οσιόν, δηλαδή θα αναστηθεί ο Χριστός, και το τοποθετεί και αυτά λέει, δεν είναι για τον Δαβίδ, ο Δαβίδ ξέρουμε ότι πέθανε και ο τάφος του Δαβίδ είναι εδώ, διαβάστε το Β΄ κεφάλαιο και το Γ΄ κεφάλαιο των Πράξεων να τα δείτε αυτά, τους κατέστησε αναπολογήτους.

Προφητείες που φέρνετε εσείς και δικαιολογείτε τη θέση σας είναι λάθος. Η ερμηνεία των προφητειών αυτών είναι αυτές τις οποίες θα αναφέρει ο Πέτρος εκεί. Τότε γράφει στο Β΄ 37-39 το εξής: Ακούσαντες δε οι Ιουδαίοι, κατενοίγησαν την καρδία Τι πάει να πει κατανοίγονται, που δεν είναι, ξέρετε Είναι από το νύσσω, είναι από το κεντώ.

Όταν ένας άνθρωπος τεθεί αντιμέτωπος μιας σειράς αληθειών,

Νύσσεται· νύσσω πάει να πει κεντώ. Όταν κάποιος δεχτεί από κάποιον μια κονταριά, τη μία θα τη βγάλει πέρα· πολλές, θα βγάλει πολύ αίμα και στο τέλος θα πέσει κάτω. Αυτό λοιπόν έγινε: νύξη, νύξη, νύξη· κατά μικρόν παραδόθηκαν. Κατενύγησαν λοιπόν την καρδία από τις κονταριές της αληθείας εκ μέρους του Πέτρου, ο οποίος τους απέδειξε ότι οι προφητείες που χρησιμοποιούν δεν είναι υπέρ τους, αλλά είναι εναντίον τους. Τότε και κατενύγησαν, λέει, την καρδία και είπον: «Ἄνδρες ἀδελφοί, τί ποιήσομεν;» Αλήθεια, ναι, εμείς τον σταυρώσαμε εν τη κακία μας.

είποντε προς τον Πέτρο και τους λοιπούς αδελφούς τι ποιήσουμε άντρες αδελφοί, τι να κάνουμε έτσι έχει το θέμα Αλήθεια λέτε, εμείς θέμεν; Πέτρος δε έφη προς αυτούς, και ο Πέτρος τους απάντησε. Μετανοήσατε, δεν υπάρχει άλλος τρόπος.

Κλασικό φάρμακο, μοναδικό φάρμακο. «Μετανοήσατε»· αρκετό; Όχι. «Καὶ βαπτισθήτω ἕκαστος ὑμῶν ἐπὶ τῷ ὀνόματι» του Ιεχωβά; Όχι, «Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, καὶ λήψεσθε τὴν δωρεὰν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Λάθος και ο Πέτρος έκανε;

Που μας συνιστά ο Χριστός; Λάθος έκανε ο Πέτρος; Δεν έκανε λάθος ο Πέτρος. Ο εγωισμός ο δικός μας είναι αυτός που γίνεται αιτία να μην μπορούμε να καταλάβουμε ότι ο Χριστός είναι η σωτηρία, από τον Χριστό η σωτηρία, στον Χριστό είναι η άφεση, και το όνομα του Ιησού είναι το μόνο που στέκει σήμερα εις τον κόσμο.

Αυτό λοιπόν παρουσίασε, αυτό εδίδαξε, αυτό υπενθύμισε. Αν εμείς σαν ορθόδοξοι προσέχαμε κομμάτι αυτό το μικρό, το οποίο ακούμε την ώρα του βαπτίσματος, όχι του δικού μας βέβαια, διότι εμείς νηπιοβαπτισθήκαμε και τα ακούσανε άλλοι, αλλά ακούμε των άλλων εμείς, θα βλέπαμε ότι κατ' επέκτασιν εκείνου του οποίου είπε ο Πέτρος, ο Παύλος το υιοθετεί και λέει· Εἰ δὲ ἀπεθάνομεν σὺν Χριστῷ, πιστεύομεν ὅτι καὶ συζήσομεν, τοῦτο εἰδότες ὅτι Χριστὸς ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν οὐκέτι ἀποθνῄσκει, θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει.

Λίγο προηγουμένως λέει· «Ἢ ἀγνοεῖτε ὅτι ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν; Συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον, ἵνα ὥσπερ ἠγέρθη Χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ Πατρός, οὕτως καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν». Διά του Χριστού δηλαδή.

Είναι λοιπόν και αυτό, όπως σας λέγω, κάτι.

Κάτι που, εν συσχετισμό με εκείνο του Πέτρου, γρηγορότερα θα πρέπει να το προσέξουμε: ότι ο Χριστός είναι εκείνος ο οποίος μας αναγεννά εν τω βαπτίσματι. Ο Χριστός είναι εκείνος ο οποίος θα μας κρίνει, και δυνάμει του Χριστού, της ταφής και της αναστάσεώς του, γι' αυτό και το βάπτισμα το δικό μας είναι μυστήριο. Όταν ο άνθρωπος βαφτίζεται, ξέρετε τι κάνει; Έχετε γνώμη;

Θα είχε τη γνώμη του, παίρνει το μπάνιο του, θάπτεται. Βαπτίζω πα να πει θάπτω, βουτώ. Δεν πάει να πει ράντισμα, που λένε οι καθολικοί ούτε οι προτεστάντες. Πα να πει θάπτω, βουτώ. Και συνετάφημεν, λέγει, εν ομοιώματι του θανάτου του Ιησού.

Και αν προσέχετε, λέγει, τι πάει να πει «θαπτόμεθα»; Όχι, ξέρω ότι οι νεκροί θάπτονται, γιατί, ήσουν ζωντανός πριν βαπτιστείς; Νεκρός ήσουν, αφού σου μιλούσα. Μα είναι δυο ειδών νεκροί, είναι οι νεκροί νεκροί και οι ζωντανοί νεκροί, τα ζωντανά νεκροταφεία τα λεγόμενα. Θάνατος είναι η στέρηση της ζωής. Ένα φως, σε παράδειγμα, είναι νεκρό αυτό, γιατί δεν έχει επαφή με τη ζωή, με το φως.

Το άλλο είναι ζωντανό, γιατί έχει επαφή με το φως. Όποιος δεν έχει επαφή με τον Χριστό, είναι ζωντανός νεκρός. Σε λίγες μέρες, μες στο Τριώδιο, θα ακούσουμε ο πατήρ να λέγει για τον αδελφό τον άσωτο, «Νεκρός ήτο και ανέζησε».

Πώς ήταν νεκρός; Πώς ήταν; Αυτός γλεντούσε με τις φιλενάδες. Ακριβώς αυτό είναι. Μακριά από εδώ είναι νεκρός. Ο κόσμος δεν ξέρει ότι ο άνθρωπος έρχεται αποκεκομμένος από τον Θεό, έρχεται νεκρός. Ούτως, σπέρμα του πατέρα του είναι αμαρτωλό, κι είναι, δεν έχει σχέση με τον Θεό, και σαν νεκρό πρέπει να βαφτιστεί.

Δεν γνωρίζει απ' τη θεολογία της γιαγιάς, που έλεγε η γιαγιά του χωριού το κοριτσάκι το έλεγε δρακούλα και το αγοράκι το έλεγε δράκος, και ξέχασε αυτή τη θεολογία και το λέει αγγελάκι. Είναι διαβολάκι εφόσον είναι αβάπτιστο, δεν είναι αγγελάκι.

Εφόσον είναι αγγελάκι, δεν πάμε να το κοινωνήσουμε.

Γιατί δεν πάνε να το κοινωνήσει, εφόσον είναι αγγελάκι; Έχεις τουλάχιστον φόβο; Αυτό δεν είναι αγγελάκι. Είναι διαβολάκι. Έρχεται νεκρόν, αποκεκομμένον από τον Θεό. Έχει την φυσική ζωή, δεν έχει την πνευματική ζωή.

Και σαν νεκρό που είναι, το θάπτουν. Εν ομοιώματι του θανάτου. Όχι κατά ίδιον τρόπον, κατά όμοιον τρόπο. Διότι αν μας θάψουν κατά ίδιον τρόπον όπως τον Χριστό, στο χώμα θα πεθάνουμε.

Θα πεθάνουμε. Μας θάπτουν κατά όμοιον τρόπο στο νερό, να κάνουμε τον τύπο χωρίς να πεθάνουμε. Εν ομοιώματι του θανάτου του Ιησού. Συνετάφημεν. Όπως ο Χριστός τριήμερος, έτσι και εμείς. Τρεις φορές μέσα στο νερό. Και τότε βγαίνουμε καινούργιοι άνθρωποι. Ανάβει και τη λαμπάδα και την κρατάει, σύμβολο, και μαζί και τη δωρεά του Πνεύματος του Αγίου, και τα πράγματα αλλάζουν από τη στιγμή εκείνη. Αφήσαμε τον παλιόν άνθρωπο μέσα στην κολυμβήθρα.

Και βγήκαμε καινούργιοι άνθρωποι. Οι παλιοί που είχαν πιάσει τόσο πολύ το θέμα αυτό, που κοιτάζανε τη βάπτισή τους να την δεχτούν όσο μπορούνε πιο πίσω. Μέγας Κωνσταντίνος, πότε βαφτείς, πίσω. Χρυσόστομος, Σοβδός, πίσω.

Άλλη, πίσω. Μεγάλη κινητακή.

Ήρθαν βέβαια μεγάλοι στο χριστιανισμό. Δεν ήρθαν μικροί στο χριστιανισμό, ήρθαν και μεγάλοι στο χριστιανισμό. Ήταν διόχτυο γρηγορότα, ξέρω εγώ τι ήταν. Γιατί; Για να συμπεριλάβει όλα μέσα το βάπτισμα.

Αλλά διότι δεν έχουμε την εγγύηση ότι θα μεγαλώσουμε για να βαφτιστούμε, γι’ αυτό βαφτιζόμαστε μικροί. Και διότι υπάρχει η πτώσις μετά το βάπτισμα, το λέρωμα του ενδύματος, έφτιαξε το δεύτερο βάπτισμα.

Το μυστήριο της μετανοίας εξομολογήσεως, το οποίο το ονομάζει ο Γρηγόριος Νύσσης, λουτρό, και δάκρυον στάξαν ισοδυναμεί το λουτρό, το δάκρυον της μετανοίας, ισοδυναμεί σαν να ξαναβαπτίστηκε, διότι το βάπτισμα έχει σχέση με τις αμαρτίες του ανθρώπου και με το προπατορικό αμάρτημα μέχρι του βαπτίσματος.

Από το βάπτισμα και εντεύθεν οι άλλες αμαρτίες που αρχίσουν να καταγράφονται από 4-5 ετών. Κατά αναλογία των στροφών του μυαλού του παιδιού, από 5 ετών το παιδί πρέπει να πηγαίνει στον πνευματικό. Από εκεί και εντεύθεν υπάρχει άλλο βάπτισμα.

Μετά είναι και η εξομολόγηση, τακτοποιεί τα θέματα και τις αμαρτίες μετά το βάπτισμα.

Προπατορικό αμάρτημα, κι αν βαπτιστεί μεγάλος και έχει θελημένες αμαρτίες, θα τα καθαρίζει το βάπτισμα. Γι' αυτό και λέγονται και φώτα, διότι εφωτίζοντο και διότι εβαπτίζοντο πολύ την ημέρα των Φώτων, όταν και ο Χριστός μας έφτασε στον Ιορδάνη.

Όχι βάπτισμα βέβαια μετανοίας, που βαπτίστηκε ο Χριστός, και δεν είχε και αμαρτίες, και εξήλθε ευθέως εκ του ύδατος. Αλλά βάπτισμα σωτηρίας· εμείς δεν βαπτιζόμαστε εν ύδατι μόνο, αλλά και εν Πνεύματι Αγίω, όπως αναφέρει ο Ιωάννης.

Εγώ βαπτίζω υμάς εν ύδατι, αυτός που θα έρθει πίσω θα σας βαπτίσει εν Πνεύματι Αγίω και πυρί. Εξ αυτών λοιπόν των συνδυασμών, αυτών των εδαφίων των οποίων σας είπα,

αποδεικνύεται ότι ο Χριστός είναι απαραίτητος. Γι' αυτό και λέει όσοι γαρ εις Χριστόν εβαπτίσθητε, Χριστόν ενεδύσασθε. και αμέσως έχετε δει τα ωραία που έχει η Ορθόδοξος Εκκλησία, μετά το βάπτισμα το παιδί, το ενδύουν λευκά.

Είναι ενδεικτικόν της στολής της ψυχής του ανθρώπου, την οποία στολή της ψυχής δεν είχε μέχρι εκείνη την ώρα. Γι' αυτό και η Εκκλησία δέεται και λέγει, τον νυμφώνα σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον και ένδυμα ουκ έχω ίνα εισέλθω εν αυτώ. Λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής.

και αν διαβάσετε και το 22ο κεφάλαιο του Ματθαίου θα βρείτε εκεί που έκαμε ο βασιλεύς ένα μεγάλο δείπνο και κάλεσε πολλούς και μεταξύ άλλων βρέθηκε και ένας μη έχων ένδυμα γάμου και πήγε και τον έπιασε και του λέει «Ετέρε πόσες ήρθες τότε μίαχον ένδυμα γάμου» και είπε αυτό, δεν είπε τίποτα αυτό, εσφράγησε το σώμα του είπε δέστε του χέρια και πόδια και πετάξτε τον.

Αυτό το ένδυμα του γάμου είναι της ψυχής, αυτό που λείπει που έχασε ο Αδάμ όταν ημάρτησε.

Κατά την ημέρα της Τυροφάγου που είναι η έξωσις της Εύας και του Παραδείσου, εκ του Παραδείσου και του Αδάμ, λέγει εκεί όταν κλαίει η Εύα Αλλά στολήν θεοΰφαντον απεξεδύθην ο τάλας εγώ. Θεοΰφαντον, χάριτος στολήν, διότι πριν αμαρτήσουν γυμνοί αλλά ντυμένοι, δεν εντρέπετο ο ένας με τον άλλον, ούτε εφοβείτο. Όταν ημάρτησαν, τότε βρέθηκαν ότι είναι γυμνοί.

Αυτή λοιπόν τη στολή της χάριτος του Αγίου Πνεύματος ξαναντύνεται ο άνθρωπος πιστεύοντας στον Χριστό και βαπτιζόμενος εις το όνομα του Χριστού, όπως προέτρεψαν εδώ οι Απόστολοι: «Να βαπτιστεί έκαστος εις το όνομα του Ιησού Χριστού εις άφεσιν αμαρτιών». Δεν αφήνει τις αμαρτίες ο Πατέρας, ο Χριστός αφήνει τις αμαρτίες. Γι’ αυτό και ακριβώς την προσευχή που κάνει ο ιερεύς στην κεφαλή του εξομολογουμένου λέγει: «Σὺ, Κύριε, ὁ εἰπών· ὅσα ἂν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται λελυμένα, καὶ ὅσα ἂν δήσητε ἔσται δεδεμένα, λῦσον καὶ τὸν δοῦλόν σου τοῦτον».

«Σὺ, Κύριε, το είπας», ο Χριστός μιλεί. Η άφεσις των αμαρτιών και η ζωή η αιώνια, η υπόθεση είναι εκ μέρους του Χριστού.

Προχωρώ. Επιστρατεύω ένα άλλο εδάφιο από τους Ρωμαίους 6-23. Λέει, τα γαρ οψώνια της αμαρτίας θάνατος. Αμαρτάνεις, θάνατο αγοράζεις. Το δε χάρισμα του Θεού ζωή αιώνιος. Όμως, εσύ από το ένα μέρος αμαρτάνεις, αν μετανοείς όμως, ο Θεός από εκεί σου κάνει ένα χάρισμα και το χάρισμα αυτό είναι ζωή αιώνιος. Δυνάμει τίνος;

Εν Χριστώ Ιησού του Κυρίου ημών Εσύ αμαρτάνεις και αποκόπτεσαι, κατά συνέπεια πεθαίνεις Και ο Θεός σου χαρίζει ένα Χριστό, αν θέλεις, που είναι η ζωή, δικά σου για να σωθείς Δεν λέει ότι απευθείας αυτός, όχι, διά Χριστού Εάν επίσης ήθελε κανείς να πάει στην Παλαιά Διαθήκη για να δει αυτόν τον Θεό να προβάλλει το Χριστό, όχι τον εαυτό του, το Χριστό, και να ζητάει ευθύνη από αυτούς οι οποίοι δεν θα ακούσουν το Χριστό, θα έπρεπε να πάει στο Δευτερονόμιο 18:18.

18, εκεί ξέρετε τι λέει, ακούστε τι λέει: προφήτην, όχι τον Μωσή· ο Μωσής θα γράψει, «προφήτην αναστήσω αυτοίς εκ των αδελφών αυτών, ώσπερ σε», όπως και σένα, του λέει του Μωσή, «και δώσω το ρήμά μου εν τω στόματι αυτού». Για λογαριασμό δικό μου θα μιλάει αυτός, δεν μιλάει ξένα, για λογαριασμό δικό μου θα είναι αυτό, «και λαλήσει αυτοίς καθότι αν εντείλωμαι αυτώ», όπως εγώ θα του πω, «και ο άνθρωπος ο οποίος, εάν μη ακούσει όσα αν λαλήσει ο προφήτης εκείνος εν τω ονόματί μου, εγώ εκδικήσω εξ αυτού»· σε μένα θα την πληρώσει.

Κατά συνέπεια ο Θεός δεν παρουσιάζεται τόσο φίλος και τόσο πατρικός όταν ο άνθρωπος απορρίπτει εκείνον που αποστέλλει ο Πατέρας. Και ταυτοχρόνως δεν ακούει τον τρόπο που του υποδεικνύει, εάν θέλει να ξαναγυρίσει στον Πατέρα. Και έρχεται ο Ιωάννης και γράφει μερικά λόγια που είπε ο Χριστός, που αν τα συσχετίσει κανείς με εκείνα που διαβάζουμε 1500 χρόνια π.Χ. θα βρει ότι είναι αλήθεια.

Θα πρέπει να διαβάσεις το Ιωάννου ΙΒ΄ 44 μέχρι το 48. Θα βρεις: «Και ο άνθρωπος όστις δεν υπακούσει στους λόγους μου», λέει ο Χριστός τώρα, «τους οποίους αυτός θέλει λαλήσει εν τω ονόματί μου, εγώ θέλω εκζητήσει τούτο παρ’ αυτού». Το έχει γραμμένο εκεί πέρα.

Άκουσε δε και μια άλλη πλευρά του Χριστού. Ο πιστεύων εις εμέ, ού πιστεύει εις εμέ, Αλλά εις το πέμψαντά με Είμαι ξεχωριστά εγώ από αυτόν; Νομίζετε ότι προσβάλλω αυτόν και του υποκλέπτω τη δόξα; Όχι, εις τον πέμψαντά με.

Και ο θεωρών εμέ θεωρεί τον πέμψαντά με. Εγώ και ο Πατήρ εν εσμέν, Φίλιππε. Ας λένε οι παπαγάλοι αυτοί, πώς τους λένε, οι Ιεχωβάδες. Φίλιππε, τόσο καιρό που είμαι μαζί σας και δεν με γνώρισες ακόμη; Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα.

Και ο θεωρών εμέ θεωρεί τον πέμψαντά με. Εγώ φως εις τον κόσμον ελήλυθα, φως ο πατήρ, φως ο Υιός, φως εκ φωτός. Όταν έχεις φως εκ του φωτός, λείπει τίποτα εκ του φωτός ή το φως το άλλο είναι άδειο; Πώς λέμε εις το Πιστεύω; Φως εκ Φωτός, Θεός Αληθινός εκ Θεού Αληθινού.

Δεν είναι τυχαία τα λόγια, εγώ φως εις τον κόσμον ελήλυθα, ίνα πας ο πιστεύων εις εμέ εν τη σκοτία μη μείνη. Δεν μένει μες στο σκοτάδι το δικό του και φτιάχνει τη θρησκεία τη δικιά του, η θρησκεία η δικιά του έχει μόνο κόλαση, δεν έχει παράδεισο.

Και εάν τις μου ακούση των ρημάτων, αυτά που θα του πω, και μη πιστεύση, εγώ ου κρίνω αυτόν· ου γαρ ήλθον ίνα κρίνω τον κόσμον, αλλ’ ίνα σώσω τον κόσμον. Ο αθετών εμέ και μη λαμβάνων τα ρήματά μου έχει τον κρίνοντα αυτόν, αυτόν που λέγαμε γρηγορότερα.

Όποιος δεν ακούσει τα λόγια αυτού που εγώ τον στέλνω και λοιπά, έχει να κάνει, λέει, με μένα. Γι' αυτό, λέει, έχει τον κρίνοντα αυτόν. Τι να σου κάνει λοιπόν το Πάτερ ημών; Εφόσον απορρίπτεις τον γιο του, τον Ιησού, που σου έστειλε σαν σανίδα για να ανέβεις και να έρθεις και να ωφεληθείς.

Δεν έχεις να ωφελήσεις

Έχει διαβάσει κανείς ποτέ την προσευχή του Χριστού; Και αυτό είναι και μια απάντηση σε αυτόν που μου είχε γράψει γρηγορότερα ότι για το Πατεριμόν μόνο. Αν ήθελε να προσέξει την αρχιερατική προσευχή του Χριστού, αυτή που έκανε τη Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ, στη Γεθσημανή, στην αγωνία του, δεν θα έλεγε αυτά, γιατί υπάρχουν κι άλλες προσευχές.

Δεν είναι μόνο το Πάτερ ημών. Το 17ο κεφάλαιο του Ιωάννου είναι ολόκληρη η προσευχή που έκανε ο Χριστός πριν παραδοθεί το βράδυ, πριν τον πιάσει ο Ιούδας. Και τι λέγει μέσα στις άλλες; «Αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωή». Ποια είναι, Κύριε; «Ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν».

Θέλει κάποιος να έχει την αιώνια ζωή, να φροντίσει να μάθει εσένα και εμένα. Τι έπαιξες ρόλο εσύ και τι ρόλο παίζω εγώ στη σωτηρία του, αν θέλει να μάθει την ζωή την αιώνια. Στο τέλος αυτής της προσευχής λέει, ου περί τούτων δε ερωτώ μόνον, δεν σε παρακαλώ, του λέει, να φυλάξεις από τον πονηρό μόνον αυτούς που έχω τώρα στους Αποστόλους, αλλά και περί των πιστευόντων δια του λόγου αυτών εις εμέ, όχι εσένα, σε μένα, όσοι πιστέψουν χριστιανοί στα λόγια των Αποστόλων, και παρακαλώ και αυτούς να τους σκεπάσουν, όσοι πιστέψουν εις εμέ.

Εξ αυτών λοιπόν άλλων που έχω, προκειμένου να κάνω μία ομιλία ακόμη,

αποδεικνύεται ότι δεν έχουν τα πράγματα όπως οι άνθρωποι θέλουν να τα τοποθετούν, τόσο επιπόλαια. Προσοχή ή στον Πατέρα, αλλά στη γέφυρα που έστειλε κατ' εξοχήν, να ενώσει τον εαυτό του με τον Θεό. Διότι όπως σας είπα, ο Χριστός είναι όπως έγραφε και ο αδελφός μεταξύ Θεού και πιστού, αλλά έχει τρόπον, έχει εκκλησία, έχει πανδοχείον, έχει μυστήρια, έχει πανδοχείς κληρικούς κλπ, που πρέπει ο άνθρωπος να προσέξει αν θέλει να έχει και τον Πατέρα.

Διαφορετικά δεν θα τον έχει. Γιατί ο Πατήρ έχει την από καταβολής κόσμου φτιαγμένη τη βασιλεία, αλλά για τα βασιλόπουλα, τα οποία γίνονται δυνάμει του Χριστού, δυνάμει του Ιησού, του Πανβασιλέως, όπως λέγει η Εκκλησία μας.

Σε αυτά και για απόψε.