Περὶ Γέροντος Ἰωσήφ

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

This talk about Elder Joseph was given at the Holy Monastery of Philotheou. God-loving brothers and fathers, after much labor, God has counted us worthy to publish the book of my elder of blessed memory, who is also your spiritual grandfather, and I consider this a fitting occasion to offer a

few additional remarks. It is meant to help you with what you will read in his book, so that your reading becomes more beneficial and richer.

Of course, I have spoken to you about the Elder many times, but I think that now, more than ever, it becomes necessary to remind you of what I have already said, and perhaps also something more that I may have remembered now, something I had

forgotten in years past. Subtitling for the European Parliament. You know, your grandfather, when he was in the world as a young man, had no religious life at all. He was a pure man, reasonable, just, and honest in all his dealings.

He hated injustice with all his heart.

He had thrown himself into his work, into commerce, because his family was very poor, and he told himself: either I will grow rich, or it is better to die. I have had my fill of the poverty and misery in my home. And so he gave himself entirely to his work. And indeed, because he was a clever man, a great mind,

from the time he was young and came to Athens from the island, he earned a great deal and had built up a sizable fortune.

So pure was his life that, tellingly, before he set out for the Holy Mountain, before God granted him his great repentance and his return to God,

he had become engaged, and he would tell me: My child, I lived so carefully that I never once touched that young woman, nor did I ever go so far as to kiss her. After this, one day, at a certain moment, he reads a religious book, and see how God drew him in.

On that day when he began to become faithful to God, and afterward, when repentance came, there came over him a sorrow, a despondency. A despondency, a weariness with worldly things. In the house where he was staying, the landlady had two devout daughters.

When they saw the elder looking so sad, withered, and dispirited, they said to him, “Brother Francis”—for that was his name in the world—“we see that you are sad. I don't know, no appetite, I don't know what is happening to me, he says, I have such a heaviness, even toward my own work. Let us give you, they say, a fine book to read, to pass the time, and perhaps it will lift your spirits.

And they hand him the Eklogion of the Saints, that is, a carefully chosen collection of the Lives of the Saints, and after the Elder read it he says: But do such people really exist? Did such people truly live, ascetics, Saints with miracles, with signs and wonders. Then the remembrance of God came to him, and from that time God sent him repentance, sent him His illumination, opened his nous, and he began to think about his soul.

From there his new spiritual journey began. He went and confessed his sins to his spiritual father with many, many tears. Here, for the first time, he began to grow cold toward commerce; he now saw it as an obstacle, as sin, this business of trading, of telling lies, and so many other things, and he abandoned commerce and began to work very simply, here and there, to earn his daily bread. And the money he had gathered from his work, from his trade, he began to give away here and there,

for the memorial of his father and so on, at the various shrines, to strengthen his faith and his repentance and his change of life; and through the reading he did on the lives of the Saints, He thought that, before departing—before leaving to become a monk—he should devote himself as fully as possible to ascesis while still living in the world, so as to test in some measure his capacity for the monastic life. He would go out to Mount Penteli and spend the night up in the trees,

seeking to imitate the Stylites. he fasted all day and got by on one or two loukoumia, or a little bread, over the whole day and night; he made many prostrations, He lived on a very simple and austere diet. he scattered his money so as to keep none on him at all, and in short, he began to imitate the Saints. When at last he saw that he was able to live the ascetic life, that he could become a monk, he makes his decision. He arranges his sister's marriage, gives her a suitable dowry, and one day, young,

at the age of twenty-four or twenty-five, he sets off for the Holy Mountain. His aim was to find an ascetic who ate nothing but wild greens, kept vigil throughout the night, and was a man of nepsis, of spiritual watchfulness. This was the purpose that brought him to the Holy Mountain. And as soon as he set foot there, he made his way to the wilderness. He kept asking here and there where such ascetics might be found, and people told him that ascetics like that do not exist today, that they have died out, that their kind has come to an end.

The ones remembered today as the greatest spiritual men reach only as far as restraining themselves to eat once a day. Not wild greens. This grieved him deeply, because he did not find what he had read of in the books, in the lives of the saints he had read while still in the world. Even so, he did not sit idle. He began to search, to travel all over the Holy Mountain, from cave to cave, hand-span by hand-span, in the hope of discovering some such ascetic whom perhaps

the people here on the Holy Mountain simply did not know.

And indeed, he found none. He did not find one; he found only that certain ascetics ate once a day. He had heard of Elder Daniel, that he was a spiritual man. He stayed near him for a while, and as he told us, he would read the Psalter and weep over the Psalter. He read very beautifully; they would have him read the appointed

readings at the feasts the hermitages held there, on the commemorations of the saints, and he wept the whole time. Elder Daniel saw that he was a deeply spiritual young man, and he said to him: My child, you are not suited to my brotherhood. Go back to your cave, and I will see to finding you a brother, so that the two of you may be together, because on your own it will not do; it is far too dangerous, you might fall into delusion. May it be blessed, he said, Elder,

and from time to time he would come down and take his counsel. Then, to put it briefly, Elder Arsenios came from Jerusalem, from the desert down there. He came to the Holy Mountain and went to the Monastery of Stavronikita, but since that monastery followed the idiorrhythmic way of life, he who sought stillness left the monastery, came into the desert, and went to Elder Daniel, who was renowned in those days as a deeply spiritual and learned man. Yes, Elder, I too have come here into the desert to live as a monk; I love stillness, and so on.

We have a very fine young man here in a cave, and it would be good for you to visit him. Perhaps he will receive you and the two of you can live together, so that he too is not on his own, for it is better to be together, each one helping the other. And so it came to pass: Elder Arsenios went, they came to know one another, and afterward they joined together, and again on the guidance of Elder Daniel they went and lived in community under Elder Ephraim and Elder Joseph, who were kinsmen and lived as monks together at Katounakia.

Both of them were very simple, Arvanite men, and he lived as a monk near them. Now, one day, let me tell you something about how hard the Elder struggled against the passion of anger. One day, a Cretan monk who lived nearby there at Katounakia began insulting Elder Ephraim. He spoke harshly to him—many very harsh words. And Elder Ephraim, being the simple man he was,

raised his voice because he was deeply distressed by the monk who was insulting him and saying so many things against him. The poor man kept shouting; he simply could not cope with it. The Elder, being still young and newly arrived, with his passions of course still very much alive, the moment he heard the elder outside crying out and heard the wrong the other one, the Cretan, was doing to him, the anger flared up within him to rush outside and do what he would have done.

The moment he felt himself thus angered, enraged, from what I might call a holy indignation, because he saw his elder being pressed hard by the man outside, he understood that things would not go well if he went straight out and met that elder. So he went into the church of the Annunciation, fell down upon the ground, and began to weep. He cried out: My Most Holy Theotokos, come quickly, help me, for if I go out now I do not know what will happen. Help me, save me, take this passion from me, this anger, this rage;

and weeping and lamenting there on the ground and drenching it with many, many tears, he saw the anger, the passion, give way; it grew calm, reason returned to its place, and he went out and spoke to that elder in a very calm manner. And he parted from Elder Ephraim. He spoke to that elder very calmly but firmly, putting him in his place, and so nothing happened. The elder told me, “My child, if anger had overcome me and I had gone outside, even I do not know what would have happened.

When I was young and living in the world, I had such strength, ” he said, “and such boldness within me that I could take on ten men. Ten men could not stand against me; they could not get the better of me. Imagine now if I had gone out and seen my elder.

Thank you. I came to know him during my monastic life. From that time on, I felt my anger and wrath subside and lose their former intensity. In this way, the progress I was making began to heal my heart within me. Afterward, he rendered complete obedience to Elder Ephraim. After Elder Ephraim had embraced the life of hesychia together with Elder Joseph,

and he and Elder Arsenios were now free to devote themselves more fully to the spiritual struggle, they went up to Saint Basil’s. Even before he placed himself under obedience to Elder Ephraim, he visited many caves of great saints of the Holy Mountain, including those of Saint Athanasios the Athonite, Saint Neilos the Myrrh-streamer, Saint Peter the Athonite, and many others.

In fact, while he was at Agios Vasileios, he and Elder Arsenios once set out barefoot to walk to the Lavra, to go to their spiritual father so they could attend the Divine Liturgy and be edified; they set out one day, through deep snow, to reach their spiritual father. When they reached the cold springs below Athos, the elder, since he kept a stricter fast than Elder Arsenios, had become utterly exhausted;

he was literally frozen, and he said to Elder Arsenios, "Arsenios, let us go no further, for I am finished." And there where they stopped, they cleared away a little of the snow and managed to find a few sticks and lit a small fire; and all night long it was prostration after prostration, prostration after prostration, until dawn broke and they turned back. The elder practiced many other ascetic labors as well, and by the grace of God he had purified himself completely, above all from the passion of the flesh.

And as a striking example, one day when he was keeping vigil, in the midst of the prayer he was saying, his eyes closed and he sees a demon before him, and the wrestling began. And as he was struggling with the demon and had seized him firmly, it appears that he was calling out to Elder Arsenios, "Arsenios, bring fire so we can burn him," he says. "Now that I have caught him, he will not get away," he says. And as he had gripped the devil and bound him, and Elder Arsenios went and lit, as he saw it there,

the fire to throw the demon in and burn him, the demon became a raven and fled. When he awoke, he saw that he had now been freed from the passion of the flesh. As he also used to tell us, the plaster on the walls of his cell was damaged everywhere from the punches and blows struck during his struggles with the various demons that came at night and grappled with him.

Once, among the ascetic practices we have been describing, he wanted to pray all night long standing. Ten hours, twelve hours on his feet. How could he stay standing that long? He thought of making a kind of staff, a special one such as you may have seen, and so he would lean upon it, and with the prayer rope, and even without the prayer rope, he would pray. One day, while he was struggling intensely in his ascetic

discipline—who knows how many hours he had been standing there, keeping vigil—he collapsed. He had a small oil lamp nearby, its tiny flame barely burning, and when he fell, just imagine, he did not even realize that he had fallen. When he awoke, who knows how many hours later, he said, “Where am I? ” The lamp had been knocked over, its oil spilled on the floor, and his staff had been flung aside. Only then did he understand that he had collapsed from standing and keeping vigil for so long. At another time he lived in strict enclosure and would not go out at all.

Through the little window Elder Arsenios would come and give him his rusk every so many days. And after he had been shut in for many days, because he got no fresh air where he stayed, one night he opened the little window to take in a little air, and the moment the fresh air struck him he grew dizzy and fell out of the window. Joseph was exceedingly strict, and in self-control exceedingly so. When Great Lent arrived,

that is when his fasting reached its very peak. Well, when we were together for that first Lent, the fast he set for us seemed very severe to us, of course. But he, in the earlier years, in the earlier Lents, had kept an even stricter fast. He and Elder Arsenios used some little dishes, deep little bowls, into which they would put I do not know how many spoonfuls of food. That little bitter dish was their food for a full twenty-four hours, without any bread. Just barely enough to stay on their feet, so they could keep up the struggle.

When he was at Agios Vasileios, his weakness reached the point where he could not even go to church to attend the Liturgy.

And on a certain great feast day, when they were to go to church to receive Holy Communion, he says to Elder Arsenios, "You go, Arsenios, for I cannot even get up. I will stay here and continue the prayer. You go to church." Elder Arsenios left. And as the elder sat bent over in his small, dark cell, continually saying the Jesus Prayer in his heart—unceasingly, never letting his mind wander outside his heart—he suddenly felt someone nudge him on the head.

He lifts his head; it was dark now. The elder lifts his head and sees before him a radiance, a light, and in this light a most beautiful angel, who held in his left hand a small, exceedingly bright box, and in his right hand a communion spoon, and he gestures to him to prepare himself, for he was going to commune him with the Holy Bread. The elder understood, and being caught up in this vision, in which he could no longer think in human terms but was under the influence of that spiritual phenomenon,

under the influence of the angel, of the Mystery, of the grace, of the vision, he did, without willing it, what God was telling him to do. And he opened his mouth and received Communion from the angel's hand with the Holy Bread, and after the angel departed he bowed his head again and began the prayer once more; and consider now what his spiritual state must have been, with Holy Communion and with the angel's grace and presence like that.

Of course, by the time I came to him, he was moderate in his strictness compared with the strictness he had when he was at Saint Basil's. Quite a few people went to live as

monks under him at Saint Basil’s. His reputation as a great ascetic had spread. But they could not remain with him because, in a certain sense, he was very uncompromising in his views on monastic and ascetic life. Later, when I went down to Little Saint Anna’s, where I myself met him, he was strict, as you probably know. With me especially,

he was constantly coming down hard. Of course, God illumined him to treat me in this way, because I had a great deal of pride and much rust within my soul. That is why God showed him that this was how he needed to guide me spiritually, so that I might be cleansed. Thus, he was extremely strict at Saint Basil’s, moderately strict at Little Saint Anna’s,

and when we reached New Skete, he was less strict still. When Father Panteleimon, who is now in America, had come, and they recounted to him how the elder had treated me in particular, he couldn't believe it, because he had found the elder so gentle and soft. The elder used to tell us:

when I was at Saint Basil's I was very strict; I was a young man. Now, the older I grow, the more I change my approach. Just as some great general said, some great man in a certain country, I don't quite remember, he said that when he was young he governed his army and everything else with strictness and severity;

but when he grew old, he governed and prevailed and held sway over the soldiers and everyone else through love. And I too, he said, now, at the age I have reached, I think we must deal with people with much love and condescension. And that is why I am now so gentle. In the first Great Lent we kept together, the elder gave us no bread

for five days of the week. Nor any food, in fact; he had simply given us twenty-five drams of flour each, which we made into a gruel, and that is what we ate over the twenty-four hours of each of those five days. On the weekend he made us food with bread. At night, ten hours of vigil in prayer,

with a double and triple rule of prayer on the prayer ropes and prostrations; during the day, very hard work, something that of course benefited us greatly in our souls. Whereas we today are very weak people, in soul and body alike, and we cannot even conceive that we could fast like this. All these examples from the

elder's life must become our own, a help to us, so that we too, as far as we are able, may strive to resemble him in ascesis. Above all in the spiritual part: in vigil, in prayer, in purity, in his illumined spiritual mind.

For at the very moment when we have him as our elder, when we have this spiritual kinship. As his spiritual children, we have a sacred duty to follow in his footsteps as far as we can. He placed great emphasis on silence among us. He would not allow us to speak with one another. Indeed,

we did not even know what idle talk meant within our brotherhood. We were constantly saying the Jesus Prayer. I remember once saying to him, Sometimes, elder, I would say, from the Jesus Prayer my mouth aches, my tongue aches, my throat has closed up, I cannot breathe. He would say nothing but, patient endurance, and he would keep on with the prayer. Nothing is wrong with you, he would tell me. My heart hurts, I said.

Nothing is wrong with your heart. And indeed the benefit was very great. Many times, so much grace came through the Jesus Prayer spoken aloud that a person felt such divine love within, such a rapture of the nous, the spiritual intellect. While carrying out your obedience, you would see yourself doing something with your hands, some kind of work.

And yet, somehow, the nous was not merely in prayer, but in theoria, in the vision of God, as though it were already in the other world. of the world. I would push the elder along so that we could go to church at night, because he could not walk on account of his illness. Along the way—and, as you know, up on the mountain the ground is not level;

the road is uneven in many places and therefore presents many difficulties—as I pushed the elder from behind, it was, of course, his prayer that made all this possible. Many times I realized that I was not truly with the elder. I was pushing him, but I was not close to him; my nous, my spiritual mind, was elsewhere. And then, on the uphill stretches, I would come to myself again and realize once more that I was with Giannas and George; and then my mind would wander off again.

I would think and say to myself: what is the spiritual life, what grandeur there is in monasticism, how it makes a person like this and transforms him, changes him. The nous becomes so light, so spiritual, and it overcomes every difficulty and reaches to where words can no longer express it. I would say to him: elder, sometimes in my prayer I cannot.

My nous does not rise past the roof of my cell. Why? Because I feel this obstacle. He would say: the demons, my friend, who are present unseen, they hinder it, by permission, by the economy of God, for the sake of some teaching that God may give you through experience. And at other times, you would see the mind—the mind—completely

unhindered by anything in the spiritual realm; and like a bullet, with unimaginable and incomprehensible speed, it would rise and touch those things that transcend the material creation.

Why, elder, I would say to him, do I feel no difficulty over my sins, no difficulty in thinking on and contemplating my departure, no difficulty in getting past the toll-houses, when I try to set my nous, my very self, on the left hand of the Judge at the Second Coming, and it will not go there? But unwillingly, unhindered, and effortlessly it goes toward the right. "Well, don't you understand?"

he said to me. "They are not understood." "The moment you, as an obedient disciple, laid your whole burden upon my shoulders, upon my back, you were made light," he said. "For what will you have to give an account, when you have entrusted everything to me, laid it all down before me, and I have taken it up, so that now you are free? How could you not go there?

What could possibly hold you back?" And the elder was right, because we did nothing without asking the elder first. Beyond that, I struggled to make the elder's own belief my belief. By his grace, I never once committed the fault of holding anything in my mind different from what the elder held as his own conviction. For this is how I felt I could truly be an obedient disciple.

I did not want to be obedient only outwardly, merely carrying out his commands in my task, in the handiwork, in whatever he ordered me to do. That kind of obedience I counted as nothing, as a merely bodily matter. What I wanted was an obedience of the soul, of the spirit, an obedience at the very level of my person, hypostatic obedience. I felt that obedience meant this: only through his prayers and the prayers of my Mother would I reach the point of becoming truly obedient, as one who is obedient according to God ought to be.

When the elder pondered something and made a decision, I was in complete agreement with him. In the beginning, when I first became a monk, thoughts of longing and love toward my parents, and so forth, would come to me, and I would say, how can I divide my love? To love two—God and my parents—I regarded as a kind of adultery against God, because all my love, my whole heart, had to be given to God alone.

This did not mean that I should hate my parents or other people—not in the least, not at all—but it was necessary; it became my duty. I had to feel that my conscience was sincere before God, who knows my heart, and that I must give it to Him completely, offering Him the fullness of my love. This, of course, was the elder’s teaching. "Strive to become obedient disciples," he would say,

"not sickly and shrivelled ones, but obedient as we read of in the books. Let the accounts and the great deeds of the obedient not remain only in the books; let that state of obedience, the obedience of those heroic disciples, be lived out even today." That is why, after such teaching, we could not sit around in idle talk, or pass judgment, or speak freely in the elder's presence. It simply did not happen.

The proof is that never, among ourselves, we the brothers of the brotherhood, were we ever scandalized or embittered against one another. When the Elder finally saw that we could no longer remain at Little Saint Anne’s, because we younger monks had begun to buckle—that is, our health was failing—he realized something had to be done. They were elderly, and we were young,

yet we had begun to become crippled by the harsh life, by all the hardship we endured, by the unhealthy conditions there, and especially by the cells, which were truly like tombs. My own cell in particular was a veritable tomb—family warfare in the world. I, for my part, had begun to have troubling conditions and symptoms.

The Elder prayed and then said to us, “Children, we must set out tonight. We need to go down to Nea Skete, to Elder Theophylaktos, whom the Elder had tonsured into the Great Schema. ” He had come up, met the Elder, and become acquainted with us. Later, the Elder tonsured Elder Theophylaktos into the Great Schema and took over his little house at Nea Skete. The elder said, "I have received assurance from God that we must now go down lower, because at the rate we are going here, no one will be left standing on his feet.

And how are we to live here, when you younger ones will be crippled? Indeed, you have already been crippled," he said. And after he received this assurance from God, we all set out together one night under the moonlight and made our way down to the Holy Unmercenaries at Nea Skete. Then we brought down the few belongings we had up there and stayed within the Skete, because the Elder could no longer remain up there, and neither could we. He said, "My child, what shall we do now?"

Certain difficulties had also arisen with the fathers there. "We are not suited for this place. We are peaceful men; we cannot live here with these disputes. So we must leave. Will you not go into the monastery and tell the abbot, Seraphim at that time, that we are leaving?" I went to the monastery and said to the elder, the abbot, and he said to me, "Why should you leave?" and so on. "Let us give you these hesychastic huts that lie outside the skete;

you have only to say the word, sir, and we give them to you free of charge." I returned and told this to the elder, and he said to me, "Go and see what these huts are like." I went, I saw them, they pleased me, and I said, this is exactly what we need. "Elder, I went and saw them, and they are just right." He said, "Let us get up and go." "No, elder, better that you should see them yourself as well, in case they do not please you, and then..." "I will not be able to bear it on my conscience, that I have distressed you and grieved you,

and you came here and it did not please you." "No, my child," he said, "since it pleased you, since the huts and the place and the rest pleased you, then they please me too," he said. So we set out, and indeed we went. The Elder was amazed. “It is suited to the hesychastic life,” he said. “We have found a cave here as well. We are outside the Skete; this is something quite special. We have no administrative ties to the Skete,

so from now on we will be able to live in stillness and keep the rule we learned in the desert. And indeed, we kept it to the very end. And afterward, as the distilled fruit of all his ascesis, the elder drew a conclusion which he told me one day: "My child," he said, "as we were today, we ought to be settled

somewhere low like this, where we can easily find what we need, so that we are not worn out overmuch with loads on our backs, far off, deep within." We would spend all our strength there and wear ourselves out, so that at night we could no longer keep vigil comfortably at all, What would it be like, carrying supplies, food, and so on? Down below, he said, the waves would strike the cell. A person can reach that point and devote his hours, so to speak,

to prayer, with the freedom from material concerns that he may have. For, as John had learned—and as we too had learned—many of us had my share to... Thank you. is this: that one should find a spiritual guide with little bodily hardship, and should keep a rule regarding prayer and self-control.

This is what we found, more or less, in the first skete we came down to, and down here in the skete where we settled. And there we kept our rule exactly, our order, our prayer, the liturgies every day, Confession, strictness in our speech, and we lived very beautifully. Until God judged, and decided, and took the Elder up into the heavens.

From up there where he is, he sees very clearly how things unfold. He sees how we labor here. He prays for us, he intercedes continually, he beseeches God to care for us, to care for us somewhat more, because we do not have the ascesis that he knew as his own, nor do we have his spiritual state. He sees the dangers we pass through,

he sees our failings, he sees our passions, he sees so many things, and he beseeches God to be merciful toward our faults and our passions.

And let me tell you this as well, which is truly edifying; it is something we ourselves lived through here. Here I want to tell you something about our brother Job.

When the brother fell asleep in the Lord, some time passed, and when we had held the vigil of the Honorable Forerunner, My dear Stavros, the Holy Forerunner has always had a special place in my heart, and that day was also my birthday—the day I came into this world. On that day,

we held an all-night vigil here at our monastery. I experienced that vigil very deeply, and I felt the Holy Forerunner very much alive within me, with great joy. I celebrated his vigil with great joy. The vigil ended, we went to rest, and we slept. When I awoke here from sleep, I awoke with a blessedness,

something you do not know, with a state of soul and body together, as if in a spiritual nourishment of the grace of God. This is where the assurance begins, that what I saw was from God. I saw that from our monastery here I set out with an invisible man who was the Angel, the guardian of the soul of our brother Ioú.

I, this Angel, and the Son—it was as though this Angel and I took him and brought him to the Elder in the desert, to our huts there at Little Saint Anne’s. We arrived there, I see. I, as though I had broken into a sweat from the effort, went to my own little hut to change my undershirt.

My escort took John and brought him to the Elder, who was in his hut.

Once I had made myself ready, I came out of my hut and went to the Elder to make my prostration, to tell him that we had brought the brother, and then about the rest. I go, I enter the Elder's hut, and I see him sitting on the ground as he usually sat, with Elder Arsenios beside him, and behind the Elder there were other people as well. But because it was night — we had arrived at night and the Elder was keeping vigil there in his hut — I went in, I knelt, I took his hand, I kissed it, I placed it to my mouth,

to my forehead, and to both my eyes, as a blessing. I say, 'Elder Arsenios, I will make a prostration to you as well.' 'No,' he says, 'do not make it to me; make it to the Elder. I have no need of a prostration.' 'No,' I say, 'I will make a prostration to you too.' And now we were speaking to the elder soul to soul. We understood one another in a very mysterious way, the way perhaps people will speak to one another in the other world. I say to him, 'Elder, we were looking for Job.'

'Yes,' he says, 'he is right next door, in the other little cell, with his companion.' 'Do you want me to bring him back? Do you want them to plead for him to come back to life? For where he is now, he has not entered in; he has been settled.' And as I was saying these things there with the elder, I came to myself and woke up, and I felt so beautiful, so happy in my soul,

in a way I cannot put into words. And this is a confirmation, a proof that it was from God and that it truly came to pass. So here we see that the elder, from above, covers us with his prayers, protects us, illumines us, and waits for us one by one to settle us near God. Near his own place,

which he has received there as an inheritance from God, as a reward for his ascetic labors. And in that place he waits for each one of us from here, to settle us there, so that together with the elder we may form one brotherhood, one monastery, and the Kingdom of God.

Let us too, fathers, take these accounts to heart, and through what we will read in his book, let us strive as much as we can to make our lives more spiritual and more truly monastic, so that our souls may be benefited. Let us become true grandchildren of this holy man. We had the special blessing to be his own people,

and also the honor to have in our brotherhood this man, this saint, as a father, as a grandfather, as a protector, as something that spiritually adorns our brotherhood. The elder will rejoice up above when he sees us not only loving him, but striving to become like him as best we can. Of course it is impossible for us to reach his virtue,

but even a small effort will satisfy him in his soul.

For let me recount this too, which fits with what I am saying here. When we were doing the forty Liturgies for the elder, he had not yet reached the fortieth day, and one day, after the Divine Liturgy that I served, behold, I found myself in a great hall full of grace, full of light, with a mysterious spiritual grace.

There in the hall was a hierarch's throne. Upon the hierarch's throne was the elder, seated upon the throne. He was all life, very spiritually beautiful; he shone, he blazed, his face gave off sparks to the right and to the left. On his right I saw Elder Arsenios, and on his left Father Athanasios, his brother and his monk who is at New Skete.

At one moment I saw them like this, as three distinct figures; then I saw the elder take on the form of Christ in all His majesty, with the Most Holy Theotokos (All-Holy) on His right and the Forerunner on His left. One moment I saw the three of them; the next, their human faces; and then the divine figures. And when I looked again at the elder and the two brothers, again they had the posture of Christ, of the Most Holy Theotokos, and of the Forerunner.

Something I cannot put into words. And I see myself as if I were coming from outside, and I arrived and entered into New Skete, and it was as if the place I was coming from had no end, the thing was very deep; but we were entering into that hall. And going forward and entering first, I drew near. The elder, upon the throne, was in an anguish of expectation; he was waiting. And as soon as I came near, 'Who has come?' he says to me.

I say, 'Who?' 'It is I, Ephraim.' 'What joy I have, what joy I have that they are coming.' And then I took my place, and he was gazing into the distance with anguish at those who were coming. And from afar I saw Papa-Charalambos coming, and then the other brothers, and then his spiritual children, whom he had and still has now in this life. I believe he has this same concern there in the other world where he now is:

the concern that we should not be condemned to Hell, that we should not lose those good things which he now enjoys and beholds, and which he foresees will be given after the Second Coming to those who have conquered sin, conquered the passions, and conquered the demons. What will be revealed after the Second Coming has been fulfilled, when God—Christ, the Lamb who was sacrificed—together with the whole company of the Saints and the saved souls,

arrives at that Paradise which has been closed; when He opens it and they enter with rejoicing steps and resurrectional joy; when they enter and He says to them, “Behold Paradise! Behold, as it were, the divine gift bestowed upon you. All this the elder knows very well, there where he is above. And fearing lest anyone lose his soul and fail to gain these things, and be deprived of all this great divine blessing and richness,

and instead go down below into Hell, the terrible, the eternal Hell, dwelling together with the demons and with those condemned in that terrible Hell, seeing all this, both the one and the other, he is in this anguish of which I speak; he prays and beseeches God that no one may fall away and that no one may lose his soul. So, in just a few words and with this brief description,

as best I could, I have tried to give you a picture of the blessed elder whom we honor today. He is our crown, he is our saint, one of the great spiritual summits of the Holy Mountain—one of those who practiced ascesis in this place and sanctified it through all their toil, hardship, and sweat. They sweated, they wept,

they watered this place with many tears of repentance and love of God. And for this God has glorified these men so, and until the consummation of the age He will glorify them, according to the word: 'Those who glorify Me, I will glorify in return.' The Elder will rejoice, and he keeps rejoicing, as we said, if we try, even very simply and modestly, to become like him.

And because the Elder used to tell us many things from his life so that they would remain with us as something beneficial, to be recalled and to profit us afterward, like a spiritual inheritance from his labors, Just as he left us these things he told us here, we ourselves have often said how wonderful it would have been if our

own elder had done the same in his day—how much we would have had to tell! And because we would have wished that this had happened, I continue to speak about more of these things, so that they may remain with you and, if life continues, with those who come after you as well. for those who came after, until the time comes when all these passing things here will come to an end.

Let us take care, as much as we can, to say the Jesus Prayer more often, children, as we used to say it then with the Elder. Let your lips never cease saying, “Lord Jesus Christ, have mercy on me. ” Let us avoid unnecessary talk, and let no harmful words escape us—words that defile us words that pollute the air, scandalize others, and afterward weigh heavily on our souls. And let this be a small benefit for you, a kind of inheritance,

so that something may remain with you for your benefit and spiritual help: how we should keep vigil as much as we can, and how we too ought to help. Thank you. And if we are to attain a spiritual state and not remain barren in soul, without spiritual progress, we must also know how to struggle inwardly,

with nepsis—watchfulness. That is why, from time to time, I will read you a short passage from one day’s entry in the diary, so that we may be edified in this respect as well. And so we will bring things to a close tonight as well.

Let me read you something from yesterday.

March 29, 1979. Glory to God, I have begun to recover from the disruption caused by circumstances, and from the exertion and all the rest of the feast-day celebration. I rose for the vigil in my cell. I made my coffee and took up my prayer rope for the prostrations with the sign of the Cross. I finished, and just as I sat down for the little noetic prayer, behold, my Father and God came. With His most sweet divine countenance,

and from the touch He made upon my intellect and my heart, the tears began to flow and to sweeten all my inner being. My God and my Father, You have bestowed a great honor upon me: to know You and to see You as You are today within my soul. You freely gave me Your divine love, even though I was never worthy of such a gift, which surpasses the capacities of my poor soul. You loved me, my Father, before I loved You,

and this because You give Your love to whomever You will and as much as You will. It is not for man to find it whenever he supposes or wishes, by some natural power he might happen to possess as one endowed with gifts. You do not know how greatly you comforted me tonight, just now, by your coming. The days passed in your absence, and I withered away; I grew pale and was left without boldness before you. And now that you have appeared again—coming of your own will, moved with compassion for the sorrow of my heart—you do

not know what refreshment and relief you have given me. The sweet tears you granted me fall like the dew of Hermon upon the parched ground of my heart, and now I feel refreshed and relieved, with boldness before you; and I cry out to you, “My Father, my Father,” weeping from divine love and tenderness of heart. My God, without you I cannot live; and now that, in your providential dispensation, you withdrew from me— A despondency had seized me, because my poor little soul seemed to be seeking, searching for You in pain, and not finding You, it fainted and cried out.

But behold, You came of Your own accord, as master and Lord. I thank You; my soul thanks You beyond measure. I melt away in unceasing thanksgiving and worship. Before Your majesty, I bow my head in adoration, my heart filled with tenderness toward You. I kiss You, I embrace You as a son, yet so very sweetly, my God and my Father. I await You always, expecting that You will reveal something new to me

with Your next coming. Come, I am waiting for You. Now Holy Week draws near, and this year we are counted worthy to come to know, we are counted worthy to live through these great days, days so full of compunction, so beneficial for our soul. The Divine Passion draws near.

Let us prepare ourselves inwardly, let us be watchful, because on such days the devil too always makes himself ready to stir up temptations for us, so that we might be deprived of the special grace of these holy days. With prayer, with attentiveness, with obedience, with compunction, with as much vigil as we can keep, let us welcome these holy days, so that we may feel them

deeply within our soul, so that we may feel and come to know how God suffered for us. Let it be, if possible, revealed to us, the greatness of the divine love through the Crucifixion, and afterward let us come to a living sense of the divine Resurrection, the life-giving Resurrection of Christ, which is a majesty,

a faint expression of the eternal Resurrection that souls will taste in the other world. The joy of the Resurrection is something altogether extraordinary. From this small taste of the divine Resurrection, when it is accompanied, of course, by the resurrection of our own souls, we will come to experience the Resurrection of our Christ. And this will be only the faintest foretaste of the eternal Resurrection and the eternal Pascha that souls will experience in the world to come, after the Second Coming.

So then, let us prepare ourselves inwardly for these great days, and let us take great care, and this I warmly implore, that we all look ahead and take our precautions so that no temptation may arise, no quarrel that could embitter us and diminish the benefit and the joy we have been awaiting on these holy days for a whole year.

And may the prayers of our holy Elder from Heaven reach us in time and help us to live as God wills. Welcome. When He distributed the tongues of fire, He called all people to unity,

and with one accord we glorify the All-Holy Spirit. Through the prayers of our Holy Fathers, O Lord Jesus Christ our God, have mercy on us and save us.

Ομιλία περί του Γέροντος Ιωσήφ έγινε στην Ιερά Μονή Φιλοθέου

Βοηθητικά με ό,τι θα διαβάσετε στο βιβλίο του και έτσι η ανάγνωση θα γίνει πιο ωφέλιμη και πιο πλούσια.

Βέβαια σας έχω μιλήσει για τον Γέροντα πολλές φορές, αλλά νομίζω ότι τώρα χρειάζεται περισσότερο και έρχεται και αναγκαίο να

σας υπενθυμίσω βέβαια τα όσα έχω πει. αλλά ίσως και κάτι περισσότερο που ενδεχομένως να θυμήθηκα τώρα, πράγμα που παλαιότερα να το έχω λησμονήσει.

Ξέρετε, ο παππούς σας όταν ήταν στον κόσμο σαν νέος άνθρωπος δεν είχε καθόλου φρισκευτικότητα. Ήταν ένας αγνός άνθρωπος, λογικός, δίκαιος, τίνιος σε όλες του τις εργασίες.

Μισούσε πάρα πολύ το άδικο.

Είχε επιδοθεί στη δουλειά, στο εμπόριο, γιατί ήταν η οικογένειά του πάρα πολύ φτωχή και είπε με τον λογισμό του ότι ή να πλουτίσω ή να πεθάνω καλύτερα. Μπούχτισα τη φτώχεια και τη δυστυχία στο σπίτι μου. Και έτσι επιδόθηκε όλος στη δουλειά. Και πράγματι επειδή ήταν ένας έξυπνος άνθρωπος, ένα μεγάλο μυαλό Από μικρός που ήρθε στην Αφήνα από το νησί,

κέρδισε πάρα πολλά και είχε προχωρήσει σε μια αρκετή περιοσία.

Τόσο αγνή ήταν η ζωή του που χαρακτηριστικά όταν πριν ξεκινήσει για το Άγιο Νόρος, πριν του δώσει ο Θεός τη μεγάλη μετάνοια και επιστροφή προς τον Θεό,

Είχε αραβωνιαστεί και μου έλεγε, παιδί μου τόσο προσεκτικά ζούσα που ουδέποτε αυτή την κοπέλα δεν την άγγισα, μήτε ποτέ μου έφτασα στο σημείο να την ασπαστώ. Με

τα τάφτα κάποια μέρα, κάποια στιγμή διαβάζει ένα βιβλίο θρησκευτικό αλλά και πώς ο Θεός τον εσαγίνευσε. Αυτή την ημέρα που

άρχισε να το γίνεται πίστης στον Θεό και στη συνέχεια μετάνοια του ήρθε μία λύπη, μία αθηνία

Δεν ξέρω χωρίς όρεξη τι συμβαίνει, δεν ξέρω τι μου συμβαίνει λέει, μια διαθεσία έχω έτσι και προς τη δουλειά μου ακόμη. Να σου δώσουμε λέει εμείς ένα ωραίο βιβλίο να διαβάζεις, να περάσει η ώρα σου και ίσως σε διασκεδάς. και του δίνουν το εκλόγιο των Αγίων, δηλαδή κάτι πολύ έτσι διαλεγμένο σε αυτό το βιβλίο και αφού το διάβασε ο γέροντας λέει μα υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι, υπήρξαν τέτοιοι άνθρωποι ασκητέ, Άγιοι με θαύματα, με σημεία και τέρατα.

Τότε του ήρθε η μνήμη για τον Θεό και από τότε ο Θεός έστειλε τη μετάνοια, έστειλε το φωτισμό του, του άνοιξε το νου και άρχισε να σκέφτεται για την ψυχή του. Από εκεί άρχισε η νέα πνευματική στα διοδρομία του. Πήγε, εξομολογήθηκε με πολλά πολλά δάκρυα τις αμαρτίες του στον πνευματικό Εγώ για πρώτη φορά άρχισε να κρυώνει προς το εμπόριο, το

θεωρούσε εμπόδιο πια, αμαρτία, το να εμπορεύεται, το να λέει ψέματα και τόσα άλλα και το εγκατέλειψε το εμπόριο και άρχισε να εργάζεται έτσι πάρα πολύ απλά εδώ και εκεί, να βγάζει τον επιούσιο και τα χρήματα τα οποία είχε συνάξει από τη δουλειά του από το εμπόριο άρχισε να τα μοιράζει εδώ και εκεί για μημόσυνο του πατέρα του και λοιπά στα προσκυνήματα τα διάφορα για να ενισχύσει την πίστη του και την μετάνοια και την αλλαγή του και με την ανάγνωση που έκανε επάνω στους βίους των Αγίων σκέφτηκε ότι πρέπει πρωτού αναχωρήσει, πρωτού φύγει για μοναχός να ασκηθεί όσον γίνεται πιο πολύ στον κόσμο για να ελέγξει κάπως τις δυνατότητες του για τη

μοναχική ζωή και πήγαινε έξω στην Πεντέλη επάνω στο βουνό και ξυμειχτούσε απάνω στα δέντρα να μιμεθεί τους στιλίτες, νύστευε όλη την ημέρα και περνούσε με ένα-δύο λοκούμια ή με λίγο ψωμάκι σε όλο το 24ωρο, έκανε πολλές μετάνες, δηλώτανε πάρα πολύ απλά και αφαίρετα, σκορπούσε το χρήμα να μην έχει απάνω το χρήματα καθόλου και με λίγα λόγια άρχισε να μιλείται τους Αγίους. Όταν πια είδε ότι μπορεί να ασκηθεί, μπορεί να γίνει μοναχός, το αποφασίζει. Παντρεύει την αδελφή του, της δίνει μια ανάλογη πρίκα και φεύγει

κάποια μέρα σε ηλικία 24-25 ετών νέος για το Άγιο Νόρος. Είχε σαν σκοπό να βρει άνθρωπο ασκητή που να τρώει μόνο χόρτα, να γρυπνά όλη τη νύχτα και να είναι άνθρωπος της νύψεως. Αυτός ήταν ο σκοπός του που έφερε στο Άγιον Όλος. Και μόλις πάτησε το πόδι του εδώ ξεκίνησε για την έρημο. Ρωτούσε εδώ εκεί που υπάρχουν τέτοια σκητέ, που λέγανε ότι τέτοια σκητέ δεν υπάρχουν σήμερα γιατί έχουν εκλείψει, έχουν τελειώσει αυτοί. Αυτοί που θυμίζονται σήμερα για τους

πιο μεγάλους πνευματικούς ανθρώπους φτάνουν στο να εγκρατεύονται το να τρώνε μία φορά την ημέρα. Όχι χόρτα. Το

πράγμα τον λείπησε πολύ γιατί δεν βρήκε σύμφωνα με τα βιβλία, με τους βίους που διάβασε στον κόσμο. Ωστόσο όμως δεν κάθισε αδρανής. Άρχισε να ψάχνει, να γυρνά όλο το Άγιον Όρος από σπηλιά σε σπηλιά και από σπιθαμί σε σπιθαμί Μήπως ανακαλύψει κανέναν τέτοιον ασκητή που ίσως οι άνθρωποι εδώ στο Άγιον Όρος λένε να μην τον ξέρουν. Πράγματι ότι δεν βρήκε. Δεν βρήκε, βρήκε μόνο άπαξ της ημέρας να τρώνει ορισμένη ασκητέ. Είχε ακούσει για τον γέροντα τον Δανιλέο ότι είναι πνευματικός άνθρωπος. Κοντά του έμεινε ένα διάστημα, όπως μας

έλεγε, διάβαζε το ψαλτήρι και έκλαιγε πάνω στο ψαλτήρι Διάβαζε πάρα πολύ ωραία, έβαζαν και διάβαζε ανάγνωστες στις πανηγύρες που κάνανε εκεί τα ασκητήρια Στις μήμες των Αγίων και έκλαιγε συνέχεια Τον είδε ο Γέροντα Νίλο ότι είναι πολύ πνευματικό παιδί, το λέει παιδί μου δεν κάνεις για τη συνοδεία μου εσύ, πήγαινε πάλι στη σπηλιά σου, εγώ θα φροντίσω να σου βρω ένα αδελφό που να είστε και οι δύο μαζί γιατί μόνος σου δεν κάνει, γιατί είναι πάρα πολύ επικίνδυνο να πλανεθείς. να ρευλογημένο του λέει γέροντα και κατέβαινε κατά διαστήματα και τον συμβολευότανε.

Και στη συνέχεια, με λίγα λόγια, ήρθε ο Γεροσένιος από την Ιεροσαλήμ, από την έρημο εκεί κάτω, ήρθε στο Αγιονόδος, πήγε στη Μονή Σταυρονικήτα, επειδή εκεί ήταν ιδιόρθμος η Μονή, Αυτός που δούσε την ησυχία έφυγε από τη μονή, ήρθε στην έρημο, πήγε στον Γέρο Δανίλ ο οποίος φημιζόταν τότε για πολύ πνευματικός άνθρωπος και λόγιος. Ναι Γέροντα ήρθα κι εγώ εδώ στην έρημο να μονάσω, αγαπώ την ησυχία κλπ. Εδώ έχουμε ένα πολύ καλό παιδί εδώ σε μια σπηλιά και καλό είναι να τον επισκεφθείς και ίσως σε δεχτεί να μείνετε μαζί και να μην είναι κι αυτός μόνος του, διότι καλύτερα είναι να

είστε μαζί, να βοηθεί ο ένας τον άλλον. και όπως και έγινε πήγε ο Γεροσέλιος, γνωριστήκαν και στη συνέχεια ανταμώσαν και την υποδείξη πάλι του Γέροντος Δανίλ πήγανε και κοινοβίασαν στον Γέρο Εφραίμ και στον Γέρο Ιωσήφου που ήταν συγγενείς και μόναζαν μαζί στα Κατουνάκια. Ήταν πάρα πολύ απλοί και οι δύο αρβανίτες άνθρωποι και μονάσαν κοντά τους. Κάποια

μέρα, για να σας πω τώρα κάτι για το πόσο αγωνίστηκε ο γέροντας Πάνο στο πάθος του θυμού. Κάποια μέρα ένας κρητικός μοναχός εκεί γείτονας στα Κατουλάκια έβριζε μια μέρα τον Γέρο Εφραίν που λέγε λόγια πολλά σκληρά λόγια και ο Γέροντας Φερμένος σαν απλούς που ήταν, έβαζε τις φωνές γιατί στεναχωριόταν από τον μάλλον που τον έβριζε, που του έλεγε πολλά λόγια, φώναζε ο καημένος, δεν μπορούσε να τα βγάλει πέρα. Ο γέροντας όπως ήταν και νέος νεοφερμένος, ακόμα τα πάθη βέβαια ήταν ζωντανά, Μόλις άκουσε έξω το γέροντα να φωνάζει και το άδικο που του έκανε ο

άλλος ο γέροντας, ο Πρετικός, μέσα τον φούντωσε ο θύμος να βγει έξω να κάνει εκείνο που θα έκαμε. Μόλις ένιωσε τον εαυτό του έτσι θυμωμένο, ορχισμένο, από μια μπορώ να πω ιερά γανάκτηση, γιατί έβλεπε το γέροντά του να τον σφίγγει εκείνος έξω, Καταλάβαινε ότι δεν θα τα πήγαινε καλά άμα έβγαινε αμέσως έξω και συναντούσε αυτόν τον Γέρονα Πήγε μέσα στην Εκκλησία του Ευαγγελισμού και έπεσε κάτω στο έλεφος και άρχισε να κλαίει Αφωνάζει Παναγία, πόφτασε, βοήθησε, διότι αν βγω έξω τώρα δεν ξέρω τι θα γίνει Βοήθα με, σώσε με, κατέβνα σε το πάθος, το θυμό, την οργή και κλαίγοντας και οδυρώμενος κάτω στο έδαφος

και βρέχοντάς το με πολλά πολλά δάκρυα είδε ότι ο τιμός, το πάθος υποχώρησε, ηρέμησε, ήρθε η λογική στη θέση της και βγήκε έξω και με πολύ ήρεμο τρόπο του μίλησε του γέρουνα εκείνου και χώρισε από τον γέρουνα Εφραίμ, του μίλησε πάρα πολύ καλά και τον έβαλε στη θέση του και έτσι δεν έγινε τίποτε. Και μου έλεγε ο γέροντας ότι αν παιδί μου με νικούσε ο θυμός, αν θα έβγαινα έξω, κι εγώ δεν ξέρω τι θα γινόταν, γιατί στον κόσμο όταν ήμουν νέος είχα πόση δύναμη λέει, είχα τόσο έτσι ανδρεία μέσα μου που τα έβαζανε δέκα ανθρώπους. Δέκα άνθρωποι δεν τα βάζανε, δεν με κάνανε καλά.

Σκέψου τώρα να έβγαινα έξω να βλέπα τον γέροντά μου

Ευχαριστώ.

Αφού έχει νύχει ο Γέροντας Εφραί μαζί με τον Γέροντα Ιωσήφ και ήταν πια ελεύθεροι με τον Γέροντα Αρσένιο να αγωνιστούν περισσότερο, ανέβηκαν επάνω στον Άγιο Βασίλειο Πρωτού

ακόμη υποταχθεί στον Γέροντα Εφραίμ, γύρισε σε πολλές σπηλιές μεγάλων οσίων του Αγιώρους, όπως είναι το Αγίο Αθανασίου του Λαμβριώτου, το Οσίου Νείλου του Μυροβλήτου, το Αγιο Πέτρο του Αθονίτου και πολλές άλλες σπηλιές. και

μάλιστα όταν ήταν στον Άγιο Βασίλειο ξεκίνησαν ανυπόδητοι με τον Γέροντα Αρσένιο να πάνε στη Λάβρα, να πάνε στον Πνευματικό τους για να λειτουργηθούν και να ωφεληθούν και ξεκίνησαν μια μέρα με πολλά χιόνια για τον Πνευματικό. Μόλις φτάσανε στα κρύα νερά, κάτω από τον Άθονα, εκεί ο γέροντας, βέβαια, επειδή έκανε περισσότερη νηστή από το γέροντα Αρσένιο, είχε εξαντληθεί, είχε παγώσει κυριολεκτικά και είπε στο γέροντα Αρσένιο, «Αρσένιε, να μην προχωρήσουμε άλλο γιατί εγώ τέλειωσα». Και εκεί που σταμάτησαν, άνοιξαν λίγο το χιόνι και προσπάθησαν

να βρουν λίγα ξύλα και άναψαν μια φωτίτσα και το βράδυ όλο δώσ' το μετάνης, δώσ' το μετάνης και ξημέρωσαν και επέστρεψαν πίσω. Και πολλές άλλες ασκήσεις έκαμνε ο γέροντας και με τη χάρη βέβαια του Θεού είχε αγνήσει τελείως τον εαυτό του κυρίως από το σαρκινικό πάθος. Και όπως χαρακτηριστικά κάποια μέρα που έκαμνε αγρυπνία Επάνω στην ευχή που έλεγε, έκλεισαν τα μάτια του και βλέπε ένα δαίμονα μπροστά του και

άρχισε η πάλη. Και εκεί που πάλευε με το δαίμονα και τον έπιασε, γερά, δείχνει ότι φώναζε τον Γέραντα Αρσένιο «Αρσένιο φέρε φωτιά να τον κάψουμε» λέει. «Τώρα που τον έπιασα δεν θα γλιτώσει» λέει. και όπως τον έπιασε και τον έδεσε το διάβολο και πει άναψε ο Γιάνντας Ασένης όπως έβλεπε εκεί η φωτιά να τον βάλει μέσα να καεί το δαίμονα, έγινε ένα σκόδακας και έφυγε. Όταν ξύπνησε είδε πλέον ότι είχε ελευθερωθεί από το πάθος της αρκώς. Όπως μας έλεγε πάλι ότι οι τείχοι του κελού του ήταν όλοι χαλασμένοι από το σοφά από τις μπουνιές και από τα χτυπήματα που έκαναν όταν πάλευε με τα διάφορα δαιμόνια που εργότησαν τη νύχτα και

πιανόντουσαν.

Μια φορά έκανε, από τις ασκήσεις που είδαμε, θέλησε να προσεύχεται όλη τη νύχτα όρθιος. Δέκα ώρες, δώδεκα ώρες όρθιος. Πώς να σταθεί όρθιος. Σκέφτηκε ότι έκανε ένα είδος μπαστούνι, ένα διαφορετικό όπως θα έχετε δει και έτσι ακουμπούσε πάνω σε αυτό και με το κομποσχήνι και χωρίς κομποσχήνι έκανε προσευχή. Κάποια μέρα που αγωνιζόταν πολύ, ποιος και πόσες ώρες θα ήταν όρθιος και άγρυπνος που έπεσε κάτω και είχε ένα καντιλάκι εκεί κοντά μου, μια οικολούλα που δυσάναβε το καντιλάκι

και όταν έπεσε κάτω σκεφτεί τότε δεν πήρε η είδηση που έπεσε και όταν ξύπνησε πιο σκέρα από πόσες ώρες που βρίσκομαι λέει το καντίλι χτυπημένο, χυμμένο κάτω το λάδι τον παστούνι πέρα είχε κάνει και τότε κατάλαβε ότι από την πολλή ορθοστασία και αγκριπνία έπεσε. Άλλοτε πάλι έκανε έγκλειστο, δεν έβγαινε καθόλου. Από το παραθεράκι ο Γιάννης Ασένης πήγαινε και του έδινε κάθε πόσες μέρες το παξιμαδάκι του. Και μετά αφού ήταν κλεισμένος πολλές μέρες γιατί δεν έπαιρνε καθαρό αέρα εκεί που έμεινε, Μια νύχτα άνοιξε το παραφεράκι να πάρει λίγο αέρα και μόλις χτύπησε ο καθαρός έτσι αέρας ζαλίστηκε και έπεσε έξω από το παράφερο Ο

Ιηζό ήταν πάρα πολύ, στην Εγκράτεια δε πάρα πολύ Όταν έφτανε η Μεγάλη Σαρακοστή εκεί πια εκορυφώνεται η νηστεία του Καλά, όταν ήμασταν μαζί την πρώτη Σαρακοστή, για μας φάνηκε βέβαια πολύ αυστηρή η νηστεία που μας έβαλε. Αλλά αυτός τα προηγούμενα χρόνια στις προηγούμενες Σαρακοστές είχε κάνει ακόμη περισσότερη νηστεία. Είχαν με το γέρνο ερσίνι σε κάτι πιατάκια, κάτι βαθουλά που έπαιρναν δεν ξέρω πόσες κουταλιές φαγητό. Αυτό το πιατάκι το πικρό ήτανε το φαγητό τους για

24 ώρες χωρίς ψωμί. Ίσια-ίσια για να στέκουν στα πόδια, για να αγωνίζονται.

Όταν ήταν στον Άγιο Βασίλειο έφτασε σε σημείο η αδυναμία του που να μην μπορεί να πάει στην Εκκλησία να λειτουργηθεί.

Και κάποια μεγάλη μέρα που ήτανε να πάνε στην Εκκλησία να κοινωνήσουν Λέει

το Γέροντα Αρσένη, σύ πήγαινε Αρσένη διότι εγώ δεν μπορώ καν να σηκωθώ Εγώ θα μείνω εδώ και θα συνεχίσω την ευχή Συ πήγαινε στην εκκλησία Έφυγε ο Γέροντας Αρσένη Και εκεί που ήταν σκημένος στο σκοτεινό και μικρό κελάκι του Και έλεγε την ευχή μέσα στην καρδιά συνέχεια συνέχεια Πολλούς του δεν έβγαινε καθόλου έξω από την καρδιά Νιώθει ότι κάποιος τον σκουντάει εκεί στο κεφάλι Σηκώνει το κεφάλι του, τώρα σκοτεινά ήτανε Σηκώνει το κεφάλι του ο γένος και βλέπει μπροστά του Μια λάμψη, ένα φως Και στο φως αυτό έναν ωραιότατο άγγελο Ο

οποίος κρατούσε στο αριστερό χέρι του ένα κουτάκι Πάρα πολύ λαμπρό Και στο δεξί του χέρι μια λαβίδα και το κάνει μνεύμα να ετοιμαστεί γιατί θα τον κοινωνούσε με Άγιον Άρθρο. Κατάλαβε ο Γέννης και όπως ήταν σε αυτή τη θέα που δεν μπορούσε να σκεφτεί ανθρώπινα αλλά ήταν υπό την επίρρεια του πνευματικού εκεί φαινομένου, Από την επίδεια του Αγγέλου, του Μυστηρίου, της Χάριτος, της Οφτασίας και αθέλητα έκανε αυτό το οποίο ο Θεός του έλεγε να κάνει. Και άνοιξε το στόμα του, κοινώνησε από του Αγγέλου το χέρι με Άγιον Άρτο και

αφού έφυγε ο Άγγελος έσκυψε πάλι το κεφάλι του και άρχισε πάλι την προσευχή και σκεφτείτε τώρα ποια θα ήταν η κατάστασή του η πνευματική με την Αγία Κοινωνία και με τον Αγγέλο έτσι τη χάρη και την παρουσία. Εγώ βέβαια όταν τον έφτασα ήταν μέτριος στην αυστηρότητα εν συγκρίση με την αυστηρότητα που είχε όταν ήτο στον Άγιο Βασίλειο. Πήγανε κοντά του να μονάσουν αρκετοί στον Άγιο Βασίλειο Είχε ακουστεί οι φίλοι του ως

μεγάλο ασκητού Δεν

μπόρεσταν να μείνουν κοντά του Γιατί ήταν πολύ, κατά κάποιο τρόπο, απόλυτος στις μοναχικές του απόψεις Στις ασκητικές Μετά

όταν κατέβηκα στην μικρή Αγία Ναό που και εγώ τον βρήκα Ήταν αυστηρός, όπως και θα ξέρετε, κυρίως σε μένα ήταν ένας συνεχής καταπέλτης. Βέβαια από το Θεό φωτιζόταν να με μεταχειριστεί έτσι γιατί είχα πολύ εγωισμό, είχα πολλή σκοριά μέσα στη μυζική μου και γι' αυτό ο Θεός του έλεγε ότι έτσι χρειάζεται να με χειριστεί πνευματικά για να καθαριστώ και έτσι ήταν αυστηρότατος επάνω στον Άγιο Βασίλεια, μέτρια στην μικρή Αγία Άννα και όταν φτάσαμε στη Νέα Σκήτη εκεί ακόμα πιο ο

λιγότερο αυστηρός. Όταν είχε έρθει ο πατήρ Παντελήμου που είναι στην Αμερική και το διηγούν, το πως ο γέροντας ιδιαίτερα εμένα μην είχε μεταχειριστεί δεν το πίστευε διότι τον βρήκε το γέροντα πάρα πολύ έτσι ήπιο και μαλακό Ο γέροντας μας έλεγε ότι όταν ήμουν στον Άγιο Βασίλειο ήμουνα πολύ αυστηρός, ήμουν νέος άνθρωπος. Τώρα όσο γυράσκω αλλάζω τακτική. Όπως και κάποιος μεγάλος λέει στρατηγός, ένας μεγάλος

άνθρωπος σε κάποιο κράτος, δεν θυμούμαι καλά, Λέγε πως όταν ήταν νέος διοικούσε έτσι το στρατό, τα διάφορα εκεί με αυστηρότητα και πολλά Όταν γύρασε διοικούσε και επικρατούσε και επιβάλλεται και στους στρατιωτικούς και στους άλλους ανθρώπους με την αγάπη Και εγώ λέει τώρα, σε αυτή την ηλικία που έφτασα, νομίζω ότι χρειάζεται να φέρνουμε με πολλή αγάπη και συγκαταβατικότητα. Και έτσι γι' αυτό βρίσκομαι

και τόσο έτσι ήπιος. Στην πρώτη σαρακοστή που κάναμε μαζί, δεν μας έδινε ο Γέροντας ψωμί τις πέντε μέρες της εβδομάδας. Αλλα μην είτε φαγητό, απλώς μας είχε δώσει από 25 δράμνια αλεύρι, το οποίο το κάναμε χυλό και αυτό τρώγαμε τις 5 μέρες στο 24ωρο. Σαββατοκύριακο μας έκαμε φαγητό με ψωμί. Το βράδυ δέκα

ώρες αγρυπνία με προσευχή, με διπλάσιο και τριπλάσιο κανόνα σε κομποσχήνια και μετάνοιες, την ημέρα δουλειά πολύ σκληρή, πράγμα που οπωσδήποτε βέβαια μας ωφελούσε ψυχικά πολύ. Ενώ εμείς σήμερα είμαθα πάρα πολύ αδύναμοι άνθρωποι ψυχοσωματικά και ούτε μπορούμε να το διανοηθούμε ότι μπορούμε έτσι να νηστέψουμε. Όλα

αυτά τα παραδείγματα της ζωής του Γέροντα πρέπει να μας γίνουν και δικά μας, σε εμάς βοήθεια, ώστε ανάλογα κι εμείς όσο μπορούμε να προσπαθούμε να τον μοιάσουμε στην άσκηση. Κυρίως στο πνευματικό μέρος, στην αγρυπνία, στην προσευχή, στην καθαρότητα, στο φωτισμένο πνευματικό μυαλό του

Διότι τη στιγμή που τον έχουμε γέροντα, που έχουμε αυτή την πνευματική συγκένεια

Κάποτε, κάποτε γέραντα από την ευχή με πονάει το στόμα μου, η γλώσσα μου, έκλεισε ο λαριγκάς μου, δεν μπορώ να αναπνεύσω. Μου έλεγε τίποτε, υπομονή και συνέχιζε την ευχή. Δεν παθαίνεις τίποτε μου λέει, με πονάει η καρδιά μου, τίποτε δεν παθαίνει η καρδιά σου. Και πράγματι η ωφέλη ήταν πάρα πολύ μεγάλη. Πολλές φορές ερχόταν τόσοι χάρις από την προφορική ευχή που

ένεθε κανείς μέσα του τόση θεία αγάπη, τόση αρπαγή στο νου και

πάνω στο διακόνημα έβλεπες να κάνεις κάτι σαν εργόχιο, σαν δουλειά Αλλά πώς γινότανε και ο νους, όχι απλώς στην προσευχή, αλλά να είναι στη θεωρία του Θεού, στη θεωρία ενεστήσει στον άλλον κόσμο.

Έσπρωχνα το γέροντα για να πάμε στην εκκλησία τη νύχτα, γιατί δεν μπορούσε να περπατήσει από την ασθένειά του

και τόσες τα επάνω πράγματα και πάλι συνεχόμουν και πάλι ένιωθα ότι είμαι με τον Γιάννα και τον Γιώργο και στη συνέχεια πάλι εγώ ξεφεύγα.

Σκεπτόμουνα και λέγατε τι είναι η πνευματική ζωή, τι μεγαλεί ο μοναχισμός, πώς κάνει τον άνθρωπο έτσι και τον μεταποιεί, τον αλλάζει. Ο νους γίνεται τόσο ελαφρός, πνευματικός και ξεπερνάει τις δυσκολίες και φτάνει μέχρι εκεί που δεν μπορεί να εκφράσει με λόγια. Του έλεγα, Γιάνροντα, καμιά φορά στην προσευχή μου δεν μπορώ. Ο νους μου δεν ξεπερνάει τη

σκεπή του κελού μου. Γιατί? Γιατί αισθάνομαι αυτό το εμπόδιο. Λέει τα δαιμόνια φίλοι μου που αοράτως βρίσκονται, αυτά εμποδίζουν κατά παραχώρηση, κατά οικονομία Θεού για μια διδασκαλία που μπορεί να σου κάνει ο Θεός για εμπειρία. Και άλλοτε έβλεπες ο νους, το νου να μην τον εμποδίζει απολύτως τίποτε το πνευματικό και σαν σφαίρα με αφάνταστη και ασύλληπτη ταχύτητα να ανεβαίνει και να άπτεται

εκείνα τα οποία δεν ξεπερνούν την ηλικιθήση.

Γιατί γέροντα του έλεγα δεν νιώθω δυσκολία πάνω στα αμαρτήματά μου, δυσκολία στη σκέψη και στη θεωρία της εξόδου, δυσκολία στο ξεπέρασμα των τελωνίων. που σπαθώ να βάλω τον νου μου, τον εαυτό μου, στα αριστερά του κρήτου για τη Δευτέρα Παρουσία και δεν πηγαίνει. Αλλά αθέλετα και ανεμπόδιστα και αβίαστα πηγαίνει προς τα δεξιά. Καλά δεν το καταλαβαίνεις μου λέει. Δεν καταλαβαίνονται.

Τη στιγμή που εσύ σαν υποτακτικός άφησες το φορτίο σου όλο πάνω στους δικούς μου ώμους Πάνω στην πλάτη μου, εσύ ελάφρωσες λέει, εσύ για ποιο πράγμα θα δώκεις απολογία, τη στιγμή που όλα τα έχεις αναθέσει σε μένα, τα έχεις καταθέσει μπροστά μου, τα έχω αναλάβει εγώ και εσύ πια είσαι ελεύθερος, πως να μην πας προς τα εκεί, ποιο πράγμα θα σε εμποδίσει. και είχε δίκιο ο Γέροντας, γιατί δεν κάναμε τίποτε χωρίς να ρωτήσαμε τον Γέροντα. Ακόμη προσπαθούσα το πιστεύω του Γέροντος να είναι δικό μου

πιστεύω. Ποτέ μου με τη χάρη του δεν εγκλημάτισα να έχω κάτι διαφορετικό στο λογισμό μου από ό,τι είχε ο Γέροντας σαν δικό του πιστεύω. Γιατί έτσι ένιωθα ότι μπορούσα να είμαι υποτακτικός Δεν ήθελα να είμαι υποτακτικός στα εξωτερικά Στο να του κάνω απλώς την επακοή πάνω στο διαγώνημα, στο εργόχιο Σε κάτι που με πρόσθεζε να κάνω Αυτή την επακοή δεν την θεωρούσα για τίποτε Απλώς για μια σωματική περίπτωση Αλλά ψυχική, πνευματική, υποστατική ένιωθα την υποκοή ότι μόνον εάν με την ευχή του και με την ευχή της Μητέρα μου θα φτάνω στο σημείο να είμαι υποτακτικός

πραγματικά όπως πρέπει να είναι ο υποτακτικός κατά Θεό. Όταν ο γέροντας κάτι σκεφτόταν, αποφάσιζε, ήμουνα απόλυτα σύμφωνος μαζί του. Όταν με έφερνε κατά πρώτον, όταν μόνασα λογισμούς, επιθυμία, αγάπη προς τους γονείς και λοιπά, έλεγα πώς μπορώ να μοιράσω την αγάπη,

Να νιώσω ειλικρινή την συνειδησί μου απέναντι στο Θεό που γνωρίζει την καρδιά μου ότι πρέπει να του τη δώσω ολοκληρωτικά με την τελεία δόση της αγάπης μου σε Αυτόν. Αυτή ήταν βέβαια η διδασκαλία του γέροντος. Προσπαθήστε να γίνετε υποτακτικοί, όχι λέει αρρωστημένοι και ζαρωμένοι, αλλά να είστε έτσι υποτακτικοί όπως διαβάζουμε στα βιβλία. Να μην είναι μόνο στα βιβλία οι διήγησεις και τα κατορθώματα των υποτακτικών, Αλλά και σήμερα να βιώνεται εκείνη η κατάσταση της υπακοής, εκείνων των ιρώων

υποταχτικών. Γι' αυτό δεν μπορούσαμε μετά από τέτοια τη δασκαλία να καθίσουμε να αργολογήσουμε, να κατακρίνουμε, να μιλήσουμε μπροστά στον Γέροντα Ελεύθερα. Δεν έγινε αυτό το πράγμα. Απόδειξης ότι ποτέ μας, μεταξύ μας εμείς τα αδέρφια της συνοντίας, δεν σκανδαλιστήκαμε, δεν αλληλοπικραθήκαμε ποτέ. Όταν

πια είδα, είδε ο γέροντας ότι που ήμεθα στη μικρή Αγιάννα ότι δεν μπορούμε άλλο να μείνουμε γιατί εμείς οι νέοι είχαμε αρχίσει να γονατίζουμε, δηλαδή η υγεία μας να πέφτει. Αυτοί οι γέροντες, εμείς νέοι, αρχίσαμε να σακατεβόμεθα από τη σκληρή ζωή, από την ταλαιπωρία που είχαμε, από την αμφιγεινότητα της ζωής εκεί και ιδίως από τα κελιά που ήταν τάφη πραγματική και ιδιαίτερα το δικό μου κελί που ήταν πραγματικός τάφος, οικογενειακός πολέμης στον κόσμο. Εγώ βέβαια άρχιζα να έχω προφηματικές καταστάσεις και συμπτώματα

Έκανε ο Γέροντας προσευχή και μας λέει παιδιά πρέπει να ξεκινήσουμε απόψε Να κατέβουμε κάτω τη νέα σχήση του Γέροντα Θεοφοίου Ο οποίος τον είχε κάνει ο Γέροντας μεγαλόσχημο Ανέβηκε πάνω και είδε τον Γέροντα και εγνοδιστήκαμε και έκτοτε ο Γέροντας, το Γέροντα Θεοφύλακτο τον έκανε μεγαλόσχημο και πήρε το σπιτάκι του στην Ευκήτη. Είπε ο Γέροντας, πήρα πληροφορία από το Θεό να κατέβουμε χαμηλά πλέον γιατί εδώ όπως πάμε δεν θα μείνει κανείς στα πόδια του γερός και μετά πώς εδώ θα ζήσουμε αφού εσείς οι νέοι θα σακατευθείτε. Ήδη έχετε σακατευθεί λέει. και αφού πήρε την πληροφορία ξεκινήσαμε μία νύχτα με το φεγγαράκι όλοι μαζί και κατηδίκαμε τη νύχτα στους

Αγίους Αναργύρους στη Νέα Σκήτη και στην συνεχεία κατεβάσαμε και τα ολίγα πράγματα που είχαμε εκεί και μείναμε μέσα στη Σκήτη επειδή ο Γέροντας δεν μπορούσε να μείνει ούτε εμείς μέσα στη Σκήτη Λέει παιδί μου τι θα κάνουμε τώρα,

έγιναν και ορισμένες δυσκολίες από το θηκή πατέρες, δεν είμαστε για εδώ Εμείς είμαστε ειρηνικοί άνθρωποι, δεν μπορούμε εμείς να έχουμε εδώ αυτές τις βιενέξεις Λοιπόν πρέπει να φύγουμε, δεν πας μέσα στο μοναστήρι να πεις του ηγουμένου, του τότε Σεραβίν, ότι θα φύγουμε Πήγα εγώ στο μοναστήρι, λέω το γέροντος ή το ηγουμένο μου λέει γιατί να φύγετε λέει και λοιπά Να σας δώσουμε τα καλύβια αυτά τα ησυχαστικά που είναι έξω από τη σχήτη και μίλητε κύριε σας τα δίνουμε δωρεάν Επιστρέφω, το λέω αυτός το γέροντα μου λέει πήγαινε να δεις τι είναι αυτά τα καλύβια Πήγα εγώ τα είδα, μου άρεσαν, λέω ότι πρέπει είναι εδώ Γέροντα πήγα τα είδα και είναι ότι πρέπει Λέει τα σηκωθούμε να πάμε, όχι

γέροντα καλύτερα να τα δείτε και εσείς, μήπως δεν σας αρέσουν και μετά Δεν θα μπορέσω να το σηκώσω στη συνείδησή μου ότι σας στενοχώρησα, σας έφληψα και ήρθατε εδώ και δεν σας άρεσε Όχι λέει παιδί μου, μια και εσένα σου άρεσε, σου άρεσε μετά τα καλύβια, το μέρος κλπ και εμένα μου αρέσουν λέει Λοιπόν, ξεκινούμε και πράγματι ξεκινήσαμε, πήγαμε, ο Γιώδος έμεινε κατάπληκτος, ησυχαστικά λέει, σπηλία βρήκαμε και εδώ λέει, έξω από τη Σκήτη Ήμεθα, είναι κάτι ξεχωριστό, δεν έχουμε σχέσεις με τη Σκήτη Διοικητικής Φύσεως που μέλλον θα ζήσουμε ησυχά και θα τηρίζουμε το τυπικό μας που είδαμε στην έρημο. και πράγματι, μέχρι τελευταία το τηρήσαμε. Και εν

συνεχείας σαν καταστάλαγμα, από την όλη άσκηση ο Γέροντας έβγαλε το συμπέρασμα ότι μου

είπε κάποια μέρα, παιδί μου λέει, όπως ήμασταν εμείς σήμερα Πρέπει να είμαστε κάπου έτσι χαμηλά, που να βρίσκουμε εύκολα τα χρειαζόμενα για να μην αδουλευστούμε πολύ με φορτία στην πλάτη, μακριά, μέσα, βαθιά. Να καταναλώνουμε όλη την δύναμη εκεί και να κουραζόμαστε και σε τη νύχτα να μην μπορούμε έτσι να γρυπνήσουμε κάπως άνετα,

Ευχαριστώ. Πολλές ώρες στον δρόμο, ερχόμαστε πτώμα στη δουλειά από την κούραση, το βράδυ 10 ώρες αγρυπνία στο κελί, μετά το απόγευμα που πέφταμε να κινηθούμε, δεν μπορούσαμε ιδιαίτερα στο καλοκαίρι από την πολύ ζεστά που γινόταν στις σπηλιές εκεί πέρας και δεν μπορούσαμε να κινηθούμε και υποχρεωμένοι βέβαια το βράδυ να αγρυπνήσουμε και να κάνουμε τις τόσες εκατοντάδες μετάνοιες και τόσα άλλα και το πρωί πάλι ελάχιστος ύπνος και όλη την μέχρι το απόγευμα δουλειά, σκληρή και φορτία στην πλάτη και όλα αυτά, είπε ο Γέννησος ότι αυτό που σήμερα βγάζω σαν καταστάλαγμα από τα τόσα χρόνια και από τη τόση άσκηση είναι να βρει κανείς έναν πνευματικό οδηγό με λίγο σκόπους πάνω στα σωματικά, και να

έχει ένα τυπικό πάνω στο θέμα της προσευχής και της εγκράτησης. Αυτό το πράγμα το βρήκαμε σχετικά στη μία σκήτη που κατεβήκαμε και

κάτω εδώ στη σκήτη που κατεβήκαμε και εκεί τηρήσαμε επακριβώς το τυπικό μας, την τάξη μας, την προσευχή μας, τις λειτουργίες κάθε μέρα, την εξομολόγηση, την ακρίβεια στις ομιλίες και ζούσαμε πάρα πολύ όμορφα. Εως ότου ο Θεός έκρινε, αποφάσισε και τον βήρε το γέροντα στους ουρανούς.

Επάνω από εκεί που βρίσκεται βλέπει πολύ καθαρά τα πράγματα πώς γίνονται. Μας βλέπει πώς εδώ εργαζόμεθα. Μας προσεύχεται, πρεσβεύει συνέχεια, παρακαλεί το Θεό να μας φροντίζει, να μας φροντίζει κάπως περισσότερο, γιατί δεν έχουμε εμείς την άσκηση όπως ξέρει τη δική του, ούτε έχουμε την κατάσταση την πνευματική τη δική του. Βλέπει τους κινδύνους που διαρχόμεθα, βλέπει και τις ατασταλίες μας, βλέπει τα πάθη μας, βλέπει τόσα και τόσα και παρακαλεί το Θεό να γίνει ήλαιος στα

σφάλματά μας και στα πάθη μας.

Και να σας πω και αυτό, το οποίο βέβαια είναι και ωφέλιμο, είναι κάτι που το ζήσαμε και εμείς εδώ. Εδώ θέλω να σας πω κάτι με τον αδελφό μας τον Ιώβ.

Όταν εκοιμήθηκε ο αδελφός, πέρασε καιρός και όταν είχαμε κάνει την αγρυπνία του Τιμίου Προδρόμου,

και με χαρά έτσι γιόρθασα την αγρυπνία του. Τελείωσε η αγρυπνία, πήγαμε να ξεκουραστούμε,

κοιμηθήκαμε. Όταν εδώ ξύπνησα από τον ύπνο, ξύπνησα με μια μακαριότητα, πράγμα που δεν το γνωρίζετε, με μια κατάσταση ψυχοσωματική, σε μια τρεφή πνευματική της Χάριτος του Θεού. Αυτό, από εδώ ξεκινάει η πληροφορία ότι αυτό που είδα ήταν από το Θεό. Είδα ότι από το μοναστήρι μας εδώ, είδα ότι ξεκίνησα με έναν αόρατο άνθρωπο

που αυτός ήταν ο Άγγελος, ο φύλακας της

ψυχής του αδελφού μας Ιώου. Εγώ, αυτός ο Άγγελος και ο Υιός, σαν να τον πήρα εγώ με αυτόν τον Άγγελο και τον πήγαμε στον Γέροντα στην έρημο, στα καλύβια μας εκεί στη Μικρή Αγιάνα. Φτάσαμε εκεί βλέπω. Εγώ σαν να ύδρωσα από τον κόπο και πήγα στο δικό μου το καλιβάκι να αλλάξω φανέλα. Ο Συνοδός πήρε τον Ιωάννη, τον πήγε στον Γέροντα, ο οποίος ήταν στην καλύβα του.

Αφού εγώ τακτοποιήθηκα, βγήκα από την καλύβα μου και πάω στον Γέροντα να βάλω τη μετάνοια, να του πω τι φέραμε τον αδερφό και εν συνεχεί για τα άλλα. Πηγαίνω, μπαίνω στην καλύβα του Γέροντας, τον βλέπω να κάθεται κάτω χάμω όπως συνήθως καθόταν και ο Γέροντας Αρσένηος δίπλα και πίσω από τον Γέροντα ήταν και άλλοι άνθρωποι. Αλλά επειδή ήταν νύχτα, φτάσαμε νύχτα και ο Γέροντας αγρυπούσε εκεί στην καλύβα του, μπήκα μέσα, γονάτισα,

πήρα το χέρι του, το φίλησα, το έβαλα στο στόμα μου, στο μέτωπο και στα δυο μου τα μάτια, σαν ευλογία. Λέω, Γέροντα Αρσένη θα βάλω και εσάς μετάνιο. Όχι λέει εμένα μη με βάζεις, λέει το γέροντα βάλε, εγώ δεν χρειάζομαι μητάνια Όχι λέω και σένα θα σου βάλω μητάνια Και τώρα μιλούσαμε το γέροντα ψυχικά Συνονούμεθα κατά τρόπον πολύ μυστηριώδη Που ίσως έτσι στον άλλον κόσμο θα μιλούν οι άνθρωποι εκεί Του λέω γέροντα θέλαμε τον Ιώμ Ναι λέει είναι δίπλα λέει στο άλλο κελάκι με τον Σύνοδο

Θέλεις να τον φέρω πίσω, θέλεις να παρακαλέσουν να έρθει πίσω στη ζωή Τώρα που είναι, δεν μπήκε μέσα, ταυτοποιήθηκε Και

λέγοντας αυτά τα πράγματα εκεί με το γέροντα Εγώ ήρθα στον εαυτό μου Και ξύπνησα και ένιωθα τόσο όμορφα, τόσο ευτυχισμένα Έτσι ψυχικά που δεν μπορώ να το εκφράσω και αυτό είναι μία πιστοποίηση, μία απόδεξη ότι ήταν από Θεού και ότι έρθει και γίνει στην πραγματικότητα. Λοιπόν, εδώ βλέπουμε ότι ο Γέροντας από πάνω με τις ευχές του μας σκεπάζει, μας προστατεύει, μας φωτίζει και μας περιμένει έναν-έναν να μας τακτοποιήσει κοντά στο Θεό. Κοντά στον τόπο το δικό του που έχει εκεί πάρει

σαν πληρονομιά από τον Θεό, σαν μια αμοιβή για τους κόπους του τους ασκητικούς και σε αυτόν τον τόπο περιμένει τον καθένα μας από εδώ να τακτοποιήσει εκεί ώστε να αποτελέσουμε με τον Γέροντα μια συνοδεία, μια μονή και η Βασιλεία του Θεού.

Προσέξουμε κι εμείς, πατέρες, να επάνω σε αυτές τις διηγήσεις και με αυτά που θα διαβάσουμε στο βιβλίο του, να προσπαθήσουμε όσο μπορούμε να κάνουμε τη ζωή μας πιο πνευματική, πιο μοναχική, ώστε

να οφειλήσουμε την ψυχή μας Να γίνομαι γνήσια εγγόνια αυτού του Αγίου Ανθρώπου,

είχαμε την ιδιαίτερη ευλογία να είμαι δικοί του άνθρωποι, αλλά και την τιμή να έχουμε στην συνοδεία μας αυτόν τον άνθρωπο, αυτόν τον Άγιο, σαν πατέρα, σαν παππού, σαν προστάτη, Σαν κάτι που να στολίζει πνευματικά τη συνοδεία μας Θα χαίρεται ο Γέροντας επάνω όταν θα μας βλέπει όχι μόνο να τον αγαπούμε Αλλά εάν προσπαθούμε να τον ομοιάσουμε όσο γίνεται καλύτερα Βέβαια αποκλείεται να τον φτάσουμε στην αρετή Αλλά μια μικρή προσπάθεια θα τον ικανοποιήσει ψυχικά

Διότι και να σας διηγηθώ και αυτό το οποίο ταιριάζει με αυτό που λέω εγώ εδώ Όταν κάμναμε το σαρανταλίτουργο του Γέροντα Δεν είχε σαραντίσει ακόμη Και μια μέρα μετά από τη Θεία Λειτουργία που έκανα Βλέπω, βρέθηκα σε μία μεγάλη αίθουσα με πολλή χάρη, με πολλή φως, με μία νηστιριώδη πνευματική χάρη. Εκεί στην αίθουσα ήταν ένας δεσποτικός θρόνος. Πάνω στον δεσποτικό θρόνο

βρισκόταν ο γέροντας, εκάφητο επάνω στο θρόνο. Ήτανε όλο ζωντάνια, πολύ πνευματικά όμορφος, έλαμπε, άστραφτε, το πρόσωπό του έβγαζε σπινθύρες, δεξιά και αριστερά, δεξιά του είδα τον Γέροντα Αυσένιο και αριστερά τον Ματέρα Θανάσιο, τον αδελφό του και μοναχό του που είναι στη Νεασκή. Μια τους έβλεπα έτσι με τις τρεις φυσιογνωμίες, στη συνέχεια τους έβλεπα ο γέροντας να παίρνει τη μορφή του Χριστού και όλη

η μεγαλοκρέπεια, δεξιά την Παναγία και αριστερά τον πρόδρομο. Μια η τρεις, μια τα ανθρώπινα πόσο, μια τα θεία Και όταν έβλεπα πάλι το γέροντα και τους δύο αδελφούς Πάλι είχαν τη στάση του Χριστού, της Παναγίας και του Προδρόμου Κάτι που δεν μπορώ να το πω Και βλέπω σαν εγώ να ερχόμουν από έξω και έφτασα και μπήκα μέσα στη Νέα Τουσά και σαν από εκεί που ερχόμουν να μην είχε τύγος, θα ήταν πολύ βαθύ το πράγμα, αλλά μπαίναμε στην αίθουσα αυτή. Και προχωρώντας και μπαίνοντας πρώτος, πλησίασα. Ο Γέροντας πάνω στο θρόνο, βρίσκονται σε μια αγωνία προσμονή, περίμενε.

Και μόλις έφτασα κοντά, ποιος ήρθε, μου κάνει. Πέω εγώ, ποιος, εγώ ο Εφραίμι, πόση χαρά που έχω, χαρά που έχω που έρχονται Και εν συνεχεία πήρα εγώ τη θέση κλησία και κοιτούσε στο βάθος με αγωνία που έρχονται Και από μακριά έβλεπα να έρχεται ο Παπαχαράλαμπος και εν συνεχεία οι άλλοι αδελφοί και εν συνεχεία τα πνευματοπέδια του, τα οποία είχε και έχει στη συνέχεια τώρα στη ζωή. Αυτή την αγωνία πιστεύω ότι έχει επάνω στον άλλον κόσμο που βρίσκεται με την αγωνία το ότι να μην κολλαστούμε, να μην χάσουμε εκείνα τα αγαθά που απολαμβάνει και βλέπει και προβλέπει μετά

τη Δευτέρα Παρουσία τι πρόκειται να δοθούν στους νικητάς της αμαρτίας, στους νικητάς των παθών, στους νικητάς των δαιμόνων Τι έχει να αποκαλυφθεί μετά από τη λήξη της Δευτέρας Παρουσίας, όταν ο Θεός, ο Χριστός, το αρνείο που θυσιάστηκε, όταν με όλη την συνοδεία των Αγίων και των Σωσμένων Ψυχών θα φτάσουν εκεί στον Παράδεισο των κλεισμένων, που θα τον ανοίξει και θα μπουν μέσα, αγαλωμένο πόδι, με αναστάσιμη χαρά, θα μπουν μέσα και θα τους πει «Ιδού ο Παράδεισος! Ιδού, ας πούμε, η δωρεά, η θεϊκή προς εσάς». Όλα αυτά τα γνωρίζει πάρα πολύ καλά ο Γέροντας επάνω που είναι.

και φοβούμενος μη κανένας χάσει την ψυχή του και δεν θα κερδίσει αυτά και εστερηθεί όλα αυτή τη μεγάλη θεϊκή έτσι ευλογία και πλούτο και αντί αυτά κατεβεί κάτω στην κόλα, στην τρομερή, την αιώνια με την συγκατοίκηση με τους δαίμονες και με τους κολαζομένους με την τρομερή εκείνη κόλαση, βλέποντας όλα αυτά και τα με, και τα μεν, και τα δε, βρίσκεται στην αγωνία αυτή που λέω εδώ,

προσεύχεται και παρακαλεί το Θεό κανείς να μην ξεφύγει και κανείς να μην χάσει την ψυχή του. Λοιπόν, αυτός με λίγα λόγια, με μια μικρή περιγραφή, όσο μπορούσα να την κάνω, να σας δώσω την εικόνα του μακαριστού γέροντα που σήμερα είναι η τιμή μας. Είναι ο Στεφανός μας, είναι ο Αγιός μας, είναι μία από τις κορυφές του Αγίου Όρους που ασκήτευσαν σε αυτόν τον τόπο τον οποίο και αγίασαν με τα τόσο έτσι μοχθηρά κοπιαστικά

φώδια τους. Ήδροσαν, έκλαψαν, πότισαν τον τόπο με πολλά δάκρυα, μετανοίας και αγάπης Θεού. Και γι' αυτό ο Θεός αυτούς τους ανθρώπους τους δόξασε έτσι και μέχρι τη συντελεία του αιώνα θα τους δοξάζει. Τους δοξάζοντάς με αντιδοξάσω. Θα χαρεί ο Γέροντας και θα χαίρεται, όπως είπαμε, εάν εμείς προσπαθούμε έστω και πολύ έτσι απλά και λιτά να τον ομοιάσουμε. Και

επειδή ο Γέροντας μας έλεγε αρκετά πράγματα από τη ζωή του για να μας μείνουν έτσι ωφέλιμα, να τα αναπολούνται και να οφειλούμεθα στη συνέχεια, σαν μια κληρονομιά πνευματική από τους κόκκους του,

τους μετέπειτα ανθρώπους, έως ότου έρθει ο καιρός που θα τελειώσουν εδώ όλα τα πρόσκυνα.

Ας προσέξουμε όσο μπορούμε και περισσότερο να λέμε την ευχή παιδιά όπως τη λέγαμε εμείς τότε με τον Γέροντα, μη σταματάει το στόμα σας Κύριε Ιησού Χριστέ ελεησόμε, να αποφεύγουμε τα περίτα λόγια, να μην μας ξεφεύγουν λόγια που βλάπτουν, που μολύνουν τον Ευχαριστώ.

Και έτσι θα τελειώσουμε και απόψε.

Από τη χθεσινή μέρα να διαβάσω κάτι.

29 του 3ου του 1979. Δόξα τω Θεώ που άρχισα να συνέρχομαι από την περιστατική ακαταστασία και από τον κόπο και λοιπά της Πανηγύριος. Ψηκώθηκα για την ακριπνία στο κελί. Έκανα τον καφέ μου και έπιασα το κομποσκίνι μου για τα σταυρωτά. Τελείωσα και μόλις κάθισα για την Ωερά Ευχούλα, να και ήρθε ο Πατέρας μου και Θεός. Με τον γλυκύτατο θείο πρόσωπό του και από το άγγισμα που έκανε στο νου και στην καρδιά μου, τα δάκρυα άρχισαν να τρέχουν και να γλυκαίνουν όλο το εσωτερικό μου.

Θεέ μου και Πατέρα μου, μεγάλη τιμή με έκαμες να σε γνωρίσω, να σε ειδώ όπως έχεις σήμερα στην ψυχή μου. Μου έδωσες δωρεά τη Θεία σου αγάπη και τούτο, διότι οδέποτε ήμουν άξιος για ένα τέτοιο δώρο που υπερβαίνει τις δυνατότητες της ταλέπορης ψυχής μου. Με αγάπησες, Πατέρα μου, πρωτού εγώ να σε αγαπήσω και τούτο διότι συ δίνεις την αγάπη σου σε όποιον θέλεις και όσον θέλεις και δεν είναι του ανθρώπου να την βρίσκει όποτε νομίζει και θέλει με μια φυσική δύναμη που ενδέχεται να έχει χαρισματικός. Δεν ξέρεις πόσο σήμερα, τώρα τη νύχτα, με

παρηγόρησες με τον ερχομό σου. σου, οι μέρες πέρασαν με αποσία σου και εγώ μαράθηκα, πάνιασα, έμεινα χωρίς παρησία κοντά σου. Και τώρα που φάνηκες πάλι με τη θέλησή σου ήλθες, σπλαχριζόμενος την λύπη της καρδιάς μου, δεν ξέρεις τι δροσιά και τι ανακούφιση με έδωκες. Τα γλυκά δάκρυα που μου χάρισες σαν δρόσω αερμών, Επίπτω στην μαραμένη γη της καρδιάς μου και τώρα νιώθω δροσιά, ανακούφιση, παρησία και σε φωνάζω Πατέρα μου, Πατέρα μου και κλαίω από θεή αγάπη και τριτερότητα στην καρδιά Θεέ μου, χωρίς εσένα δεν μπορώ να ζήσω και

τώρα που μου έλειψες οικονομικώς Υπότιτλος, μια αφημία μην είχε καταλάβει, γιατί η ψυχούλα μου σαν να ζητούσε, σε έψαχνε με πόνο και μη ευρίσκοντάς σε, λιγομένη έκραζε. Αλλά να που ήρθες μόνος σου, σαν αφέντης και κύριος. Σε ευχαριστώ, σε ευχαριστεί η ψυχή μου αφάνταστα. Λιώνω από ανεξάρμητες ευχαριστίες και λατρεία. Πρώτης μεγαλοσύνης σου σκύβω το κεφάλι μου προσκινηματικά, με καρδιά γλυκιά προς εσένα. Σε φιλώ σε ασπάζουμε υγικά, μα πολύ γλυκά Θεέ μου και Πατέρα μου. Σε περιμένω πάντοτε με μια αναμονή, πως κάτι καινούργιο θα

μου αποκαλύψεις με τον επόμενο έρχομό σου. Έλα, σε περιμένω. Τώρα

πλησιάζει η μεγάλη εβδομάδα και φέτος αξιωνόμεθα

γνωρίσουμε, αξιωνόμεθα να βιώσουμε τις μεγάλες ημέρες, τις τόσο κατανυχτικές, τις τόσο ωφέλιμες για τη ψυχή μας. Πλησιάζει το Θείο Πάθος, ας προετοιμαστούμε ψυχικά, να

προσέξουμε γιατί πάντοτε ο διάβολος σε τέτοιες μέρες κι αυτός ετοιμάζεται για να μας δημιουργήσει πειρασμούς για να στερηθούμε την ιδιαίτερη χάρη αυτών των Αγίων ημερών. με προσευχή, με προσοχή, με υπακουή, με κατάνεξη, με όσο γίνεται αγρυπνία να υποδεχθούμε αυτές τις Άγιες ημέρες, ώστε να τις νιώσουμε βαθιά μέσα στην ψυχή μας να νιώσουμε, να γνωρίσουμε πώς ο Θεός έπαθε για μας Να γνωρίσουμε, να μας αποκαλυφθεί ή

δυνατόν το μέγεθος της Θείας Αγάπης δια της Ταυρώσεως και στη συνέχεια να έρθουμε σε αίσθηση στη

Θεία Ανάσταση, στην Ζωηφόρο Ανάσταση του Χριστού που είναι ένα μεγαλείο, είναι μια ελάχιστη έκφραση της αιωνίου Αναστάσεως που θα γεύονται οι ψυχές στον άλλον κόσμο. Η χαρά της Αναστάσεως είναι κάτι πάρα πολύ το εξαιρετικό. Από αυτή τη μικρή γεύση της Δίας Αναστάσεως όταν συνδρέξει βέβαια και η ψυχική μας Ανάσταση τότε θα νιώσουμε την Ανάσταση του Χριστού μας που θα είναι μια ελάχιστη πρόγευση της αιωνίου Αναστάσεως και του αιωνίου Πάσχα που θα δύσουν οι ψυχές στον άλλον κόσμο μετά τη Δευτέρα Παρουσία.

Λοιπόν, ας προετοιμαστούμε ψυχικά για αυτές τις μεγάλες ημέρες και ας προσέξουμε πολύ το θερμοπαρακαλώ αυτό, να προβλέψουμε όλοι και να πάρουμε τα μέτρα μας ώστε να μην δημιουργηθεί κανένας πειρασμός, καμιά έτσι διένευση που μπορεί να μας πικάνει και να μειώσει την ωφέλεια και την χαρά που περιμένουμε σε αυτές τις Άγιες Μέρες έναν ολόκληρο χρόνο. και οι ευχές του Αγίου μας Γέροντος από τον Ουρανό, ας μας προφάσουν και να μας βοηθήσουν να ζήσουμε όπως θέλει ο Θεός.